Toksikoloji

Acil servise ajitasyon, oryantasyon bozukluğu ve görsel halüsinasyon şikayetleriyle getirilen 28 yaşındaki erkek hastanın vital bulguları; ateş 38.9°C, nabız 124/dk, kan basıncı 160/95 mmHg olarak ölçülmüştür. Nörolojik muayenede bilateral midriyazis saptanmıştır. Hekim, klinik tablonun 'sempatomimetik toksidrom' (örn. amfetamin) veya 'antikolinerjik toksidrom' (örn. atropin) kaynaklı olabileceğini düşünmektedir.

Bu iki toksidromun ayırıcı tanısında, tanının antikolinerjik toksidrom lehine konulmasını sağlayan en belirleyici fizik muayene bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Kapalı bir kanalizasyon sisteminde çalışan 42 yaşındaki bir işçi, çalışma sırasında aniden gelişen baş dönmesi, bulantı ve ardından bilinç kaybı şikayetleriyle acil servise getirilir. Olay yerindeki çalışma arkadaşlarından alınan bilgide, ortamda yoğun bir "çürük yumurta" kokusunun olduğu öğrenilmiştir. Hastanın muayenesinde siyanoz, taşipne ve ciddi solunum depresyonu saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan gazın temel toksik etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında, konjestif kalp yetmezliği tanısıyla digoksin ve diüretik tedavisi almakta olan bir hasta; bulantı, kusma ve cisimleri sarı-yeşil renkte görme (ksantopsi) şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde bradikardi saptanan hastanın $EKG$ incelemesinde ventriküler ekstrasistoller gözleniyor. Bu hastada gelişen klinik tablonun tedavisinde kullanılan spesifik antidot aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında erkek hasta, intihar amacıyla eşine ait kalsiyum kanal blokörü (verapamil) tabletlerinden yaklaşık $30$ adet içtikten $4$ saat sonra acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $75/45$ mmHg, nabız $38$/dakika ve yüzeyel solunum saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde kan glukoz düzeyi $265$ mg/dL olarak bulunuyor. IV sıvı ve kalsiyum glukonat tedavisine rağmen dirençli hipotansiyonu devam eden hastada, "yüksek doz insülin euglisemi" (HIET) tedavisine başlanması planlanıyor. Bu hastada uygulanması planlanan insülin tedavisinin kardiyovasküler stabilizasyonu sağlamadaki temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşında erkek hasta, bir spor salonunda aniden başlayan çarpıntı, aşırı terleme ve sinirlilik şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Yapılan fizik muayenede şu bulgular saptanıyor:
- Kan Basıncı: $175/105$ mmHg
- Nabız: $128$/dakika
- Vücut Isısı: $38.8$ $^circ$ C
- Pupiller: Bilateral $7$ mm (midriyatik), ışık reaksiyonu korunmuş
- Cilt: Belirgin derecede nemli ve terli
- Bağırsak Sesleri: Hiperaktif

Bu klinik tablo aşağıdaki toksidromlardan hangisi ile en uyumludur?

Doğada topladığı mantarları tükettikten yaklaşık $10$ saat sonra şiddetli karın ağrısı, bulantı ve sulu diyare şikayetleriyle acil servise başvuran $45$ yaşındaki kadın hastanın fizik muayenesinde dehidratasyon bulguları saptanıyor. Destek tedavisi ile semptomları ilk gün gerileyen hastada, takibinin $3$. gününde sarılık ve karaciğer enzimlerinde ($ALT$, $AST$) belirgin yükselme izleniyor.

Bu klinik tabloya neden olan temel toksinin etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Uzun süredir majör depresyon tanısıyla ilaç tedavisi gören 68 yaşındaki kadın hasta, idrar kaçırma şikayeti için reçete edilen yeni bir ilacı kullanmaya başladıktan iki gün sonra, ailesi tarafından 'anlamsız konuşma ve hayali cisimleri toplama' şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede; genel durum orta, bilinç konfüze, aksiller ateş 38.4°C, nabız 112/dk, kan basıncı 150/90 mmHg ölçülüyor. Cilt sıcak, eritemli ve kuru; pupiller dilate ve ışık refleksi alınamıyor; ağız mukozası belirgin kuru tespit ediliyor. Batın muayenesinde bağırsak sesleri duyulamıyor ve suprapubik bölgede dolgunluk (glob vesicale) saptanıyor. Nörolojik muayenede kas tonusu normal olup, rijidite veya klonus gözlenmiyor. Bu hastadaki klinik tablonun gelişiminde rol oynayan en olası mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Organofosfatlı bir insektisit ile zehirlenme nedeniyle acil servise getirilen ve uygun dozda atropin ile pralidoksim tedavisi başlanan bir hastada, ilk $24$ saatte muskarinik bulgular (sekresyon artışı, miyozis) gerilemiştir. Ancak yatışının $40$. saatinde hastada ani gelişen solunum güçlüğü, proksimal kaslarda belirgin güçsüzlük ve kranial sinir felçleri gözlenmiştir. Bu klinik tablo için en olası tanım aşağıdakilerden hangisidir?

$30$ yaşında erkek hasta, akut gelişen ajitasyon ve konfüzyon nedeniyle yakınları tarafından acil servise getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde; kan basıncı $155/95$ mmHg, nabız $120$ atım/dakika, solunum sayısı $20/$ dakika ve vücut sıcaklığı $38.2$ $^\circ$ C olarak saptanıyor. Hastanın pupillerinin bilateral midriyatik olduğu, cildinin ve müköz membranlarının belirgin şekilde kuru olduğu, barsak seslerinin ise ileri derecede azaldığı gözleniyor. Bu klinik tablo aşağıdaki toksidromlardan hangisi ile en uyumludur?

$26$ yaşında kadın hasta, bir partiden sonra ani gelişen konfüzyon ve huzursuzluk şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Yapılan fizik muayenede; vücut sıcaklığı $39,6^\circ C$, nabız $128/dakika$, kan basıncı $155/90$ mmHg saptanıyor. Pupillerin $8$ mm boyutta ve ışık refleksinin zayıf olduğu, aksiller bölgenin ve ağız mukozasının tamamen kuru olduğu, bağırsak seslerinin oskültasyonda alınmadığı ve suprapubik bölgede perküsyonla matite saptandığı not ediliyor. Buna göre, bu hastanın klinik tablosu ve patofizyolojisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kırsal alanda odun toplarken sağ bacağından bir eklembacaklı tarafından sokulan $28$ yaşındaki erkek hasta, yaklaşık $1$ saat sonra başlayan şiddetli kas ağrıları, terleme ve karın bölgesinde 'tahta karın' olarak tabir edilen belirgin bir rijidite ile acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde hipertansiyon ve taşikardi saptanıyor. Bu hastadaki klinik tabloya neden olan toksinin temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Acil servise ani gelişen görme kaybı ve şiddetli karın ağrısı ile getirilen $52$ yaşındaki erkek hastanın fundus muayenesinde optik disk ödemi ve retina hiperemisi saptanmıştır. Laboratuvar tetkiklerinde plazma $pH: 7.18$, bikarbonat ($HCO_3^-$): $10\text{ mEq/L}$, anyon açığı: $24\text{ mEq/L}$ ve ozmolar açık: $35\text{ mOsm/kg}$ $H_2O$ bulunmuştur. Bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olan temel toksik metabolit ve etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Organofosfatlı insektisit zehirlenmelerinde görülen aşağıdaki klinik bulgulardan hangisi, asetilkolinin çizgili kaslardaki nikotinik reseptörler üzerindeki aşırı etkisinden kaynaklanır?

$35$ yaşında bir erkek hasta, yaklaşık $50$ dakika önce hem yoğun bir alkali temizlik maddesi hem de yüksek dozda zayıf asit karakterli ($pKa: 3.5$) bir ilaç içtiği şüphesiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde ağız çevresinde ve orofarenkste yanıklar, hipersalivasyon ve belirgin stridor saptanıyor. Bu hastanın acil yönetimi ve eliminasyon stratejileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğrudur?

Organofosfat içeren bir insektisite maruz kalan 45 yaşındaki bir çiftçi; yaygın terleme, aşırı tükürük salgısı, miyozis ve ekstremitelerinde belirgin fasikülasyonlar (kas seğirmeleri) ile acil servise başvuruyor. Hastaya derhal intravenöz atropin tedavisi başlanıyor. Uygulanan tedavi sonrası sekresyonların azaldığı ve pupillerin dilate olduğu gözlenmesine rağmen, hastanın kas seğirmelerinin ve solunum kaslarındaki güçsüzlüğünün devam ettiği saptanıyor. Bu klinik tabloya göre, atropin tedavisine rağmen düzelmeyen bu bulguların temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Gümüş parlatma işiyle uğraşan küçük bir atölyede çalışan 32 yaşındaki erkek hasta, temizlik solüsyonuyla temas sonrası ani gelişen nefes darlığı, konfüzyon ve nöbet geçirme şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde ciltte belirgin kızarıklık gözleniyor. Nabız oksimetresi ile ölçülen oksijen satürasyonu $\%98$ iken, arteryel kan gazında şiddetli laktik asidoz ($pH: 7.1$, Laktat: $12\text{ mmol/L}$) ve venöz kan gazında oksijen satürasyonunun ($S_vO_2$) $\%92$ (normali $\%70-75$) olduğu saptanıyor.

Bu hastanın tedavisinde ilk seçenek olarak tercih edilen ve methemoglobinemi oluşturma riski taşımayan antidotun etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

55 yaşındaki erkek hasta, evinin bahçesindeki yabani otları tükettikten yaklaşık $2$ saat sonra gelişen huzursuzluk, görme bulanıklığı ve idrar yapamama şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; kan basıncı $155/95$ mmHg, nabız $118$ atım/dakika, vücut sıcaklığı $38.2^{\circ}C$ ve solunum sayısı $18$ dakikada saptanıyor. Hastanın ajite olduğu, pupillerinin bilateral midriyatik ve ışık refleksinin zayıf olduğu, aksiller bölge ve cildinin tamamen kuru olduğu gözleniyor. Batın muayenesinde barsak sesleri duyulmuyor ve suprapubik bölgede hassasiyet saptanıyor. Bu klinik tablo aşağıdaki toksidromlardan hangisi ile en uyumludur?

Tarlasında zirai ilaçlama yaptıktan sonra bulantı, kusma, bulanık görme ve nefes darlığı şikayetleriyle acil servise getirilen 40 yaşındaki erkek hastanın fizik muayenesinde; genel durumu orta, şuur açık, pupiller miyotik, lakrimasyon ve salivasyon artışı mevcut olup akciğer oskültasyonunda yaygın raller duyulmaktadır. Hastanın kaslarında yer yer seğirmeler (fasikülasyon) izlenmektedir. Bu tablonun tedavisinde kullanılan ve asetilkolinesteraz enzimini defosforile ederek reaktive eden ajan aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında bir erkek hasta, evde çok sayıda hap içtiği bilgisiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; konfüzyon, ajitasyon, ağız kuruluğu, midriyazis, cildin kuru ve sıcak olduğu ve idrar retansiyonu saptanıyor. EKG'de sinüs taşikardisi ve $QRS$ süresinde uzama ($> 110$ msn) izleniyor. Bu hastada mevcut tabloya neden olan en olası ilaç grubu ve kardiyak toksisiteyi düzeltmek amacıyla yapılması gereken ilk tedavi aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

22 yaşında bir erkek hasta, jeneralize tonik-klonik nöbet geçirmekte iken 112 ekipleri tarafından acil servise getiriliyor. Ailesi, hastanın odasında boş ilaç kutuları bulduklarını ancak hangi ilaca ait olduğunu bilmediklerini ifade ediyor. Hastaya hastane öncesi ve acil serviste toplam $20$ mg diazepam uygulanmasına rağmen nöbet aktivitesinin durmadığı (status epileptikus) gözleniyor. Kan gazı analizinde pH: $6.85$, $HCO_3^-$: $9$ mEq/L, Laktat: $19$ mmol/L saptanıyor. Aileden alınan ek anamnezde, hastanın dedesinin aktif tüberküloz tedavisi gördüğü öğreniliyor.

Bu hastanın tedavisinde nöbetleri sonlandırmak ve metabolik asidozu düzeltmek amacıyla uygulanması gereken en uygun spesifik antidot aşağıdakilerden hangisidir?