Üreme Endokrinolojisi ve İnfertilite

Virilizasyon bulgularının hirsutizmden farkını belirlemek açısından, aşağıdaki klinik bulgulardan hangisi virilizasyona özgüdür?

24 yaşında kadın hasta, 3 yıldır devam eden tüylenme artışı ve adet düzensizliği (oligomenore) şikayetleriyle poliklinikte değerlendiriliyor. Fizik muayenede vücut kitle indeksi 29 kg/m², Ferriman-Gallwey skoru 12 olarak saptanıyor. Virilizasyon bulgusu (klitoromegali, ses kalınlaşması) izlenmiyor. Pelvik ultrasonografide her iki overde polikistik görünüm mevcuttur.

Erken foliküler fazda bakılan sabah hormonu değerleri şöyledir:

* TSH: 2.1 mIU/L
* Prolaktin: 18 ng/mL
* Total Testosteron: 65 ng/dL (Normal üst sınır: 60 ng/dL)
* DHEAS: 280 µg/dL (Normal)
* 17-OH Progesteron: 5 ng/mL

Bu hasta için kesin tanıya ulaşmada en uygun sonraki adım aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşındaki hasta, menarş sonrası giderek artan şiddetli dismenore ve kronik pelvik ağrı şikayetiyle başvuruyor. Pelvik muayenede uterusun sola devie olduğu saptanıyor ve sağ adneksiyel bölgede yaklaşık $4$ cm'lik hassas bir kitle palpe ediliyor. Yapılan Histerosalpingografi (HSG) incelemesinde; sola yerleşimli, dar ve tek taraflı tuba geçişi olan "muz" şeklinde bir kavite izleniyor. Pelvik MRI'da; sol tarafta normal morfolojide bir hemiuterus izlenirken, sağda ana kavite ile bağlantısı bulunmayan ancak içerisinde fonksiyonel endometrium ve hematometra ile uyumlu görünüm barındıran rudimenter bir horn saptanıyor. Abdominal ultrasonografide ise sağ böbrek loju boş izleniyor. Bu olgu ve ilişkili patolojilerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İnfertilite nedeniyle değerlendirilen 28 yaşındaki kadında yapılan HSG'de, her iki kavite arasında fibromüsküler doku köprüsü olmaksızın tamamen ayrılmış iki uterin kavite ve iki serviks gözlemleniyor. Yapılan renal ultrasonografide sol böbreğin yokluğu saptanıyor. Aynı hastanın laparoskopisinde uterus dış konturu değerlendirildiğinde, fundus bölgesinde derin bir çentik (konveks değil) olduğu görülüyor. Bu hastanın Müllerian anomalisinin embriyolojik temeli ve birlikte görülen böbrek anomalisinin açıklaması aşağıdakilerin hangisinde doğru şekilde eşleştirilmiştir?

İnvaziv makroprolaktinoma tanısıyla yüksek doz dopamin agonisti (kabergolin) tedavisi başlanan 36 yaşındaki kadın hastanın 3. ay kontrolünde, görme alanı bozukluğunun tamamen düzeldiği ve serum prolaktin düzeyinin 385 ng/mL'den 12 ng/mL'ye gerilediği saptanıyor. Ancak hasta son günlerde özellikle öne eğildiğinde sol burun deliğinden berrak sıvı geldiğini ve ağzında metalik bir tat hissettiğini ifade ediyor.

Bu hastada gelişen klinik tablonun en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında kadın hasta, $2$ yıldır çocuk sahibi olamama ve adet düzensizliği şikayetiyle başvuruyor. Menarştan beri adetlerinin düzensiz olduğunu ve yılda ortalama $6$ kez menstrüasyon gördüğünü belirtiyor. Fizik muayenesinde Vücut Kitle İndeksi (VKİ) $29\text{ kg/m}^2$ ve Ferriman-Gallwey skoru $9$ olarak saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; total testosteron $85\text{ ng/dL}$ (normal: $15-70$), $17$-OH progesteron $1.8\text{ ng/mL}$ (normal: $<2$), Prolaktin $15\text{ ng/mL}$ ve TSH $2.1\text{ mIU/L}$ ölçülüyor. Pelvik ultrasonografide bir overde $25$ adet $2-9\text{ mm}$ çaplı folikül izleniyor ve over hacmi $12\text{ cm}^3$ saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$27$ yaşında kadın hasta, $2$ yıldır korunmasız düzenli cinsel ilişkiye rağmen gebe kalamama ve yüz bölgesinde artan tüylenme şikayetiyle başvuruyor. Hastanın adetleri menarştan itibaren düzensiz olup $45-60$ günde bir gerçekleşmektedir. Fizik muayenesinde BMI: $28$ $kg/m^2$, Ferriman-Gallwey skoru $12$ olarak saptanıyor.

Laboratuvar inceleme sonuçları aşağıdadır:

Pelvik ultrasonografide her iki overde $14-16$ adet $4-9$ mm çapında folikül izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Menstrüel siklusun luteal fazında endometriumun implantasyona hazırlanması sürecinde hangi hormonal değişim belirleyici rol oynar ve bu değişim hangi yapı tarafından sağlanır?

32 yaşında kadın hasta, son 1 yıldır giderek artan kıllanma şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Menstrüel siklusları düzenli (28 günde bir). Fizik muayenede klitoromegali, ses kalınlaşması veya temporal saç çekilmesi saptanmıyor. Laboratuvar değerleri: total testosteron 0,7 ng/mL (üst sınır: 0,7 ng/mL), DHEA-S 310 µg/dL (normal: 35–430 µg/dL), 17-OHP bazal 0,8 ng/mL (normal < 2 ng/mL), prolaktin ve TSH normal. Transvajinal ultrasonografide her iki overde over volumü ve folikül sayısı normal sınırlarda. Bu hastanın en olası tanısı ve bu tanıyı destekleyen en kritik laboratuvar/klinik özellik kombinasyonu hangisidir?

Otuz beş yaşında nullipar bir kadın hasta, 8 yıldır devam eden oligomenore ve son 2 yıldır tedaviye dirençli tip 2 diyabet tanısıyla takip edilmektedir. Hastanın BMI'si 34 kg/m² olup fizik muayenede akantosis nigrikans, servikal bölgede belirgin lipohipertrofi ve koltuk altı bölgesinde koyu renk cilt değişiklikleri saptanmaktadır. Laboratuvar bulgularında: serbest testosteron 3,8 pg/mL (N: 0,1–1,9), DHEA-S 420 µg/dL (N: 45–320), 17-OH progesteron 3,4 ng/mL (bazal), ACTH stimülasyon testi sonrası 17-OH progesteron 9,1 ng/mL, sabah kortizol 26 µg/dL, gece yarısı tükürük kortizolü 0,18 µg/dL (N: <0,12), 24 saatlik idrar serbest kortizol 185 µg/gün (N: <90), DHEA-S ise ACTH stimülasyonu ile belirgin artış göstermektedir. Ultrasonografide bilateral over hacmi 14 mL ve 13 mL, her iki overde 12'den fazla 2–9 mm çaplı folikül izlenmekte, endometrium 9 mm kalınlığında homojen görünümde saptanmaktadır. Bu hastada PKOS tanısının önüne geçen ve öncelikle ekarte edilmesi gereken durum, aynı zamanda gözlemlenen hiperkortizoleminin klinik önemi açısından en doğru yaklaşım hangisidir?

Yirmi altı yaşında kadın hasta, menarştan itibaren devam eden seyrek adet görme (yılda $5$-$6$ kez) ve son birkaç yıldır artış gösteren çene ve karın bölgesindeki kıllanma şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde Vücut Kitle İndeksi (VKİ) $28$ kg/m² ve Ferriman-Gallwey skoru $11$ olarak saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde;

- Total Testosteron: $88$ ng/dL (Normal: $20$-$80$)
- $17$-Hidroksiprogesteron: $1.2$ ng/mL (Normal: $<2.0$)
- TSH: $1.8$ mIU/L
- Prolaktin: $15$ ng/mL
- Pelvik Ultrasonografi: Sağ over hacmi $12$ mL ve periferik yerleşimli $14$ adet $3$-$7$ mm çapında folikül izleniyor.

Bu klinik tabloya göre, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Yirmi iki yaşında üniversite öğrencisi, menarştan itibaren adetlerinin 35-45 günde bir olduğu şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde özellik saptanmıyor. Fizik muayenede vücut kitle indeksi 22 kg/m², kan basıncı 110/70 mmHg, Ferriman-Gallwey skoru 4 (normal) olarak tespit ediliyor. Laboratuvar tetkiklerinde total ve serbest testosteron, DHEAS, TSH, Prolaktin ve 17-OH Progesteron düzeyleri normal aralıkta bulunuyor. Transabdominal ultrasonografide sağ over hacmi 12 ml ve 20'nin üzerinde folikül izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

25 yaşında bir hasta, $6$ haftalık amenore sonrası ani başlayan şiddetli karın ağrısı ve hipovolemik şok tablosuyla acil servise başvuruyor. Yapılan acil laparotomide sağ tarafta unikonuat bir uterus izlenirken, sol tarafta ana uterus ile bağlantısı bulunmayan (non-komünike), rüptüre olmuş bir rudimenter horn ve batın içinde masif hemoperitonyum saptanıyor.

Bu klinik tablo ve altta yatan anomali ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yirmi iki yaşında bekar hasta, ilk adet kanamasından bu yana devam eden seyrek adet görme (yılda 5-6 kez) ve çene bölgesinde giderek artan tüylenme şikayetiyle poliklinliğe başvuruyor. Özgeçmişinde özellik saptanmayan hastanın fizik muayenesinde Vücut Kitle İndeksi (VKİ) 24 kg/m² ve Ferriman-Gallwey skoru 12 olarak değerlendiriliyor. İlaç kullanım öyküsü bulunmuyor.

Yapılan laboratuvar tetkiklerinde:
TSH: 1.5 mIU/L
Prolaktin: 18 ng/mL
Total Testosteron: 75 ng/dL (N: 10-60 ng/dL)
17-OH Progesteron: 1.1 ng/mL

Pelvik ultrasonografide uterus normal boyutlarda, sağ over hacmi 7 cm³, sol over hacmi 8 cm³ olarak ölçülüyor. Her iki overde en büyük kesitte 7-8 adet folikül izleniyor ve stroma artışı saptanmıyor.

Bu hasta için en olası tanı ve klinik değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?

25 yaşında evli bir kadın, 2 yıldır çocuk sahibi olamaması nedeniyle başvuruyor. Menstrüel siklus öyküsünde adetlerin 45-90 günde bir geldiği öğreniliyor. Fizik muayenede vücut kitle indeksi 29 kg/m², boyun ve aksillada hiperpigmentasyon ile kıllanma artışı saptanıyor. Hormonal tetkiklerinde serbest testosteron yüksek, FSH normal sınırlarda, LH/FSH oranı 2,8 olarak ölçülüyor. Transvajinal ultrasonografide her iki overde 12'şer adet, çapı 2-9 mm arasında folikül izleniyor; over hacmi 12 cm³ olarak ölçülüyor. Bu hastada Polikistik Over Sendromu (PKOS) tanısı koymak için Rotterdam kriterleri çerçevesinde hangi bulgunun ZORUNLU olmadığı doğrudur?

Normal bir menstrüel siklusta, erken foliküler fazda FSH'nın granüloza hücrelerini uyarmasıyla başlayan hormonal kaskad sonucunda, geç foliküler fazda östrojen seviyesi kritik bir eşiği aşar. Ancak bu noktada LH pikini tetikleyen pozitif geri bildirimin ortaya çıkabilmesi için yalnızca yüksek östrojen konsantrasyonu yeterli değildir; birlikte gerçekleşmesi gereken ek bir hipofizer koşul da söz konusudur. Bu ek koşulu ve östrojenin tek başına yetersiz kalmasının temel nedenini en doğru açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

26 yaşında, bir yıl önce geçirdiği abortus ve ardından uygulanan küretaj sonrası adet görememe (sekonder amenore) şikayetiyle polikliniğe başvuran hastanın yapılan hormonal değerlendirmesinde serum $\beta$-HCG, TSH ve Prolaktin düzeyleri normal saptanmıştır. Hastaya uygulanan progesteron çekilme testine (PÇT) kanama yanıtı alınamamıştır. Bu adımı takiben uygulanan $21$ günlük östrojen ve ardından eklenen progesteron tedavisi (siklik hormon testi) sonrasında da çekilme kanaması izlenmemiştir.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Bilateral meme başından kendiliğinden sütlü akıntı (galaktore) ve son $3$ aydır adet görememe (sekonder amenore) yakınmaları ile başvuran $25$ yaşındaki kadın hastada, tanısal süreçte ilk olarak istenmesi gereken tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

$14$ yaşındaki kız hasta, menarşını $1.5$ yıl önce ($13$ yaşında) görmüştür. Annesi, kızının adetlerinin yaklaşık $40-42$ günde bir olduğunu ve vücudundaki tüylenmenin son bir yıldır belirginleştiğini ifade etmektedir. Fizik muayenede; vücut kitle indeksi $21 \, kg/m^2$, Ferriman-Gallwey skoru $10$ saptanıyor. Biyokimyasal değerlendirmede; total testosteron $68 \, ng/dL$, TSH, Prolaktin ve $17$-hidroksiprogesteron düzeyleri normal sınırlarda bulunuyor. Pelvik ultrasonografide her iki overde periferik yerleşimli, $25$'in üzerinde antral folikül izleniyor ve over hacmi $12.5 \, cm^3$ olarak ölçülüyor. Bu hasta için en olası tanı veya yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

18 yaşında bir kadın, primer amenore nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenesinde boyu $178$ cm, meme gelişimi ve aksiller/pubik kıllanması Tanner evre 1 (gelişim izlenmiyor) olarak saptanıyor. Jinekolojik muayene ve pelvik ultrasonografide uterus ve her iki tubanın mevcut ancak hipoplazik olduğu, overlerin ise bilateral kordon yapısında (streak gonad) olduğu görülüyor. Serum $FSH$ düzeyi $80$ mIU/mL olarak ölçülüyor. Bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir ve yönetimde ilk olarak ne planlanmalıdır?