Diabetes Mellitus

$22$ yaşında erkek hasta, son zamanlarda artan halsizlik ve ağız kuruluğu şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde vücut kitle indeksi ($VKİ$) $23$ $kg/m^2$ saptanıyor ve akantozis nigrikans izlenmiyor. Laboratuvar incelemesinde açlık kan şekeri $198$ $mg/dL$, $HbA1c$ $\%7,6$, C-peptid düzeyi normal sınırlarda ve diyabetle ilişkili otoantikorlar ($GADA$, $ICA$) negatif bulunuyor. Hastanın babasının ve dedesinin de benzer yaşlarda diyabet tanısı aldığı ve düşük doz sülfonilüre tedavisine çok iyi yanıt verdikleri öğreniliyor. Ayrıca hastanın kan şekeri $145$ $mg/dL$ iken idrar tetkikinde belirgin glikozüri saptanıyor. Bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ yaşında erkek hasta, rutin sağlık kontrolünde saptanan kan şekeri yüksekliği ($145$ $mg/dL$) nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın polidipsi veya poliüri şikayeti bulunmuyor. Fizik muayenesinde özellik saptanmayan hastanın laboratuvar incelemesinde $HbA1c$: $\%6.8$, serum magnezyum düzeyi: $1.4$ $mg/dL$ (Normal: $1.7-2.4$ $mg/dL$) ve ürik asit düzeyi: $8.4$ $mg/dL$ olarak bulunuyor. Yapılan batın ultrasonografisinde her iki böbrekte büyüklükleri $1-2$ $cm$ arasında değişen multipl kistler izleniyor. Hastanın aile öyküsünde babasında genç yaşta başlayan diyabet ve kronik böbrek yetmezliği olduğu öğreniliyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

64 yaşında erkek hasta, 12 yıldır Tip 2 Diabetes Mellitus tanısı ile takip edilmektedir. Tedavi olarak günde 2000 mg metformin ve 4 mg glimepirid kullanmaktadır. Hasta son 6 aydır giderek artan halsizlik, unutkanlık ve ayak tabanlarında uyuşma, karıncalanma şikayetleri ile polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede konjonktivalar hafif soluk, nörolojik muayenede bilateral distal vibrasyon duyusu azalmış olarak saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde HbA1c %7.4 olarak ölçülüyor. Bu hastada mevcut klinik tablonun etiyolojisini aydınlatmak için öncelikle istenmesi gereken tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

$36$ yaşında kadın hasta, polidipsi ve kilo kaybı şikayetleri ile başvurmuş; açlık plazma glukozu $148$ $mg/dL$ ve $HbA1c$ $\%7,8$ saptanması üzerine Tip 2 Diyabetes Mellitus tanısı almıştır. Hastaya metformin başlanmış ve yaşam tarzı düzenlemesi önerilmiştir. Tedavi uyumu tam olan ve vücut kitle indeksi ($VKİ$) $23$ $kg/m^2$ olan hastanın, $6$ ay sonraki kontrolünde $HbA1c$ değeri $\%8,6$ olarak ölçülmüştür. Özgeçmişinde Hashimoto tiroiditi bulunan hastanın fizik muayenesinde akantozis nigrikans saptanmamıştır.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Klasik hiperglisemi semptomları (poliüri, polidipsi, açıklanamayan kilo kaybı) olmayan bir bireyde, aşağıdakilerin hangisinin saptanması Diabetes Mellitus tanısı koymak için tek başına (ek bir doğrulama testi olmaksızın) yeterli değildir?

$19$ yaşında kistik fibrozis tanısıyla izlenen erkek hasta, son $6$ aydır akciğer fonksiyonlarında belirgin azalma ve açıklanamayan kilo kaybı nedeniyle kontrole geliyor. Hastanın yapılan laboratuvar incelemelerinde açlık plazma glukozu $112$ $mg/dL$, $HbA1c$ değeri ise $\%5.9$ olarak saptanıyor.

Bu hastada kistik fibrozis ile ilişkili diyabet ($CFRD$) tanısını koymak veya dışlamak için uygulanması gereken en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında kadın hasta, $10$ yıldır Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) tanısıyla takip edilmektedir. Son $3$ ay içerisinde gelişen, diyet ve egzersize dirençli, hızlı kilo kaybı ($8\text{ kg}$) ve şiddetli poliüri-polidipsi şikayetleri mevcuttur. Fizik muayenesinde boyun, aksilla ve kasık bölgelerinde yaygın, kadifemsi hiperpigmente deri lezyonları (akantozis nigrikans) saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; açlık plazma glukozu $420\text{ mg/dL}$, açlık insülini $350\text{ mU/L}$ (Normal: $2-20\text{ mU/L}$), C-peptid $12\text{ ng/mL}$ (Normal: $1.1-4.4\text{ ng/mL}$) bulunuyor. Hastaya başlanan günlük $1200$ ünite subkutan insülin tedavisine rağmen kan şekeri düzeyleri $300\text{ mg/dL}$'nin altına düşürülemiyor. Bu hastadaki klinik tabloya yol açan en olası patofizyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında kadın hasta, son $4$ aydır devam eden belirgin halsizlik ve efor dispnesi ile başvuruyor. Özgeçmişinde kronik menoraji öyküsü olan hastanın yapılan fizik muayenesinde konjonktivalar ve palmar çizgiler soluk saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde Hemoglobin: $9,8$ $g/dL$, Hematokrit: $\%30$, $MCV$: $72$ $fL$, Ferritin: $6$ $ng/mL$ ($N: 15-150$), Açlık Plazma Glukozu ($APG$): $114$ $mg/dL$ ve $HbA1c$: $\%6,9$ olarak saptanıyor. Bu hasta için en uygun tanısal yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$64$ yaşında erkek hasta, rutin kontrolleri sırasında değerlendiriliyor. Özgeçmişinde $12$ yıldır tip 2 diabetes mellitus ve $3$ yıl önce geçirilmiş miyokard enfarktüsü sonrası gelişen kalp yetersizliği (sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu $\%35$) öyküsü bulunuyor. Mevcut tedavisinde metformin $2000 \text{ mg/gün}$, ramipril, bisoprolol ve spironolakton bulunuyor. Fizik muayenede bilateral pretibial ödem ($+$) saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde HbA1c $\%8.4$, eGFR $58 \text{ mL/dk}/1.73\text{m}^2$ olarak bulunuyor.

Güncel kılavuzlara göre, bu hastanın tedavisinde glisemik kontrolü sağlamak ve kardiyovasküler mortalite ile kalp yetersizliği nedenli hospitalizasyon riskini azaltmak için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$38$ yaşında, kalıtsal sferositoz nedeniyle splenektomi planlanan bir erkek hasta, preoperatif değerlendirme sırasında bakılan açlık plazma glukozunun $118$ $mg/dL$ gelmesi üzerine endokrinoloji polikliniğine yönlendiriliyor. Hastanın vücut kitle indeksi $28$ $kg/m^2$ olup, tıbbi öyküsünde belirgin bir şikayeti saptanmıyor. Bu hastada glukoz metabolizmasının değerlendirilmesi ve diyabet tanısının kesinleştirilmesi sürecinde, aşağıdaki parametrelerden hangisinin kullanılması en az güvenilirdir?

$24$ yaşında erkek hasta, polidipsi ve poliüri şikayetleriyle iç hastalıkları polikliniğine başvuruyor. Yapılan tetkiklerinde açlık plazma glukozu $142 mg/dL$, $HbA1c$ değeri ise %$7.2$ olarak saptanıyor. Hastanın vücut kitle indeksi (VKİ) $22 kg/m^2$ olup fizik muayenesinde patolojik bulgu saptanmıyor. Hastanın özgeçmişinden doğum ağırlığının $4650 gram$ olduğu ve yenidoğan döneminde geçici hipoglisemi nedeniyle takip edildiği öğreniliyor. Soygeçmişinde babasının ve dedesinin de benzer şekilde $20$'li yaşlarda diyabet tanısı aldığı biliniyor. Bu hasta için en olası genetik defekt aşağıdakilerden hangisidir?

Daha önce bilinen bir sağlık sorunu olmayan $24$ yaşında erkek hasta, işe giriş muayenesi sırasında saptanan hafif hiperglisemi nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde $VKİ$ $21 \text{ kg/m}^2$ ve kan basıncı $115/75 \text{ mmHg}$ saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde babasına $22$, halasına $19$ ve babaannesine $25$ yaşında diyabet tanısı konulduğu ve her üçünün de insülin kullanmadığı öğreniliyor. Hastaya başlangıçta Tip 2 Diyabetes Mellitus düşünülerek düşük doz sülfonilüre tedavisi başlanıyor, ancak hastada kısa sürede semptomatik hipoglisemi gelişiyor. Bu hasta için en olası tanı hangisidir?

$48$ yaşında, vücut kitle indeksi (VKİ) $31 \text{ kg/m}^2$ olan asemptomatik bir kadın hastanın rutin kontrolünde açlık plazma glukozu $118 \text{ mg/dL}$ olarak saptanmıştır. Hastaya uygulanan $75 \text{ gram}$ oral glukoz tolerans testinde (OGTT) $2$. saat plazma glukozu $164 \text{ mg/dL}$ olarak ölçülmüştür. Bu hasta için en uygun tanısal sınıflandırma aşağıdakilerden hangisidir?

Herhangi bir klinik semptomu olmayan $50$ yaşındaki bir hastanın rutin sağlık kontrollerinde açlık plazma glukozu $134$ mg/dL saptanmıştır. Bu hastada Diabetes Mellitus tanısını kesinleştirmek için izlenmesi gereken en uygun basamak aşağıdakilerden hangisidir?

$34$ yaşında erkek hasta, son $3$ aydır artan halsizlik, sık idrara çıkma ve ağız kuruluğu şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde vücut kitle indeksi (VKİ) $21.5$ kg/m² saptanıyor. Özgeçmişinde $24$ yaşından beri bilateral sensörinöral işitme kaybı nedeniyle işitme cihazı kullandığı öğreniliyor. Soygeçmişinde annesinin ve teyzesinin de diyabet hastası olduğu ve her ikisinde de erken yaşta işitme kaybı geliştiği, ancak babasının ve kardeşlerinin sağlıklı olduğu belirtiliyor. Laboratuvar incelemesinde açlık plazma glukozu $192$ mg/dL, HbA1c $\%8.4$, C-peptid düzeyi ise alt sınıra yakın saptanıyor. Fundus muayenesinde makula çevresinde ince pigmenter değişiklikler izleniyor. Bu hastada en olası tanısal patoloji aşağıdakilerden hangisidir?

$54$ yaşında erkek hasta, son $3$ haftadır devam eden belirgin ağız kuruluğu, çok su içme ve sık idrara çıkma şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın yapılan fizik muayenesinde vücut kitle indeksi (VKİ) $29 kg/m^2$ olarak hesaplanıyor, diğer sistem muayeneleri doğal bulunuyor. Poliklinik şartlarında rastgele (tokluk gözetilmeksizin) ölçülen plazma glukoz düzeyi $242 mg/dL$ olarak saptanıyor. Bu hasta için en uygun tanısal yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Tip 2 Diabetes Mellitus tanısıyla 3 yıldır metformin 2x1000 mg ve empagliflozin 10 mg/gün tedavisi alan 54 yaşında erkek hasta, elektif inguinal herni onarımı operasyonu geçirdikten 24 saat sonra şiddetli bulantı, kusma ve hızlı derin solunum (Kussmaul solunumu) şikayetiyle değerlendiriliyor. Hastanın operasyon öncesi gece saat 22:00'den itibaren oral alımının kesildiği öğreniliyor.

Yapılan laboratuvar tetkiklerinde:
Glukoz: $185 \text{ mg/dL}$
Arter Kan Gazı pH: $7.24$
$\text{HCO}_3$: $12 \text{ mEq/L}$
Anyon Açığı: $22 \text{ mEq/L}$
Kan Ketonu (Beta-hidroksibütirat): $4.2 \text{ mmol/L}$ (N: <0.6)

olarak saptanıyor. Bu hastada mevcut klinik tablonun en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

$72$ yaşında erkek hasta, son $3$ gündür giderek ağırlaşan halsizlik ve bilinç bulanıklığı şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Özgeçmişinde Tip $2$ Diabetes Mellitus öyküsü bulunan hastanın fizik muayenesinde turgor ve tonus azalmış, mukozalar kuru, kan basıncı $95/60$ mmHg ve kalp hızı $110$/dakika saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; plazma glukozu $850$ mg/dL, serum sodyumu $150$ mEq/L, arter kan gazında pH $7.33$, bikarbonat $22$ mEq/L ve idrar incelemesinde keton negatif olarak saptanıyor. Hesaplanan efektif plazma ozmolalitesi $347$ mOsm/kg bulunuyor. Bu klinik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$30$ yaşında kadın hasta, son bir haftadır belirginleşen aşırı su içme (günde yaklaşık $6$ litre) ve sık idrara çıkma yakınmaları ile polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde dehidratasyon bulguları dışında özellik saptanmayan hastanın, herhangi bir zamanda (tokluk durumuna bakılmaksızın) ölçülen plazma glukoz düzeyi $215 \text{ mg/dL}$ olarak bulunuyor. Bu hastanın tanısal değerlendirmesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Tip 2 Diabetes Mellitus tanısı olan ve tahmini glomerüler filtrasyon hızı (eGFR) 55 mL/dk/1.73m² saptanan 62 yaşındaki kadın hastanın tedavisine, kardiyorenal koruyucu etkileri nedeniyle bir SGLT-2 inhibitörü eklenmiştir. Bu ilaç grubunun diyabetik nefropatiyi yavaşlatmasındaki temel hemodinamik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?