Kristal Artropatileri

51 soru

Soru 21Soru →

5858 yaşında, obezite ve tip 22 diabetes mellitus öyküsü olan erkek hasta, sağ ayak bileğinde aniden başlayan, üzerine basmasına engel olan şiddetli ağrı ve şişlik nedeniyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde ateş 38,8∘C38,8^\circ C, nabız 108/dakika108/dakika saptanıyor; sağ ayak bileği ileri derecede eritemli, sıcak ve hassas bulunuyor. Laboratuvar incelemesinde serum lökosit sayısı 15.400/mm315.400/mm^3 (%88 nötrofil), CRP 156156 mg/L saptanıyor. Sinovyal sıvı analizinde lökosit sayısı 95.000/mm395.000/mm^3 (%95 polimorfonükleer lökosit) olarak belirleniyor ve polarize ışık mikroskobunda hücre içinde iğne şeklinde, kuvvetli negatif çift kırılımlı kristaller izleniyor. Bu hasta için en uygun klinik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hem kristal varlığı hem de sinovyal lökosit sayısının yüksekliği (psödoseptik tablo) nedeniyle, kültür sonuçları çıkana kadar ampirik antibiyotik ve anti-inflamatuar tedavi birlikte uygulanmalıdır.

Cevap

Hem kristal varlığı hem de yüksek inflamasyon bulguları nedeniyle, kültür sonuçları çıkana kadar ampirik antibiyotik ve anti-inflamatuar tedavi birlikte verilmelidir.
Doğru seçenek, hastanın klinik tablosunun (yüksek ateş, diyabet, aşırı yüksek sinovyal lökosit sayısı) sadece gut ile açıklanmasının riskli olduğunu ve septik artritin kültürle dışlanana kadar tedavi edilmesi gerektiğini vurgular. Sinovyal sıvıda monosodyum ürat kristallerinin görülmesi gut tanısını koysa da, bu durum septik artrit olasılığını ortadan kaldırmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi
Hastada yüksek ateş, taşikardi, belirgin lökositoz ve CRP yüksekliği ile birlikte pürülan karakterde (>50.000/mm3>50.000/mm^3 lökosit) sinovyal sıvı mevcuttur.
Bu bulgular hem şiddetli bir kristal artriti (psödoseptik gut) hem de septik artrit için tipiktir.
2
Sinovyal sıvı mikroskopisinin yorumlanması
Negatif çift kırılımlı iğne kristaller monosodyum ürat (gut) kristalleridir.
Bu bulgu gut tanısını doğrular ancak enfeksiyonun eşlik etmediğini garanti etmez.
3
Risk analizi ve yönetim stratejisinin belirlenmesi
Diyabet gibi komorbiditeleri olan hastalarda septik artrit riski yüksektir ve gut ile septik artrit aynı anda görülebilir.
Kültür sonuçları (altın standart) gelene kadar hastayı ampirik antibiyotiksiz bırakmak hayati risk taşır.

Anahtar Kavram

Gut ve Septic Artrit Birlikteliği ve Diferansiyel Tanısı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 22Soru →

5959 yaşında erkek hasta, sağ dizinde aniden başlayan şiddetli ağrı, şişlik ve kızarıklık şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde sağ diz eklemi ileri derecede hassas, sıcak ve efüzyonlu saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde hipertansiyon, evre 44 kronik böbrek yetmezliği (serum kreatinin: 2.8 mg/dL2.8 \text{ mg/dL}) ve aktif peptik ülser öyküsü mevcuttur. Yapılan eklem aspirasyonunda polarize ışık mikroskobunda iğne şeklinde, kuvvetli negatif çift kırılma gösteren hücre içi kristaller saptanıyor. Bu hastada akut atağın tedavisi için aşağıdakilerden hangisi en uygundur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İntraartiküler kortikosteroid enjeksiyonu

Cevap

İntraartiküler kortikosteroid enjeksiyonu
İntraartiküler kortikosteroid enjeksiyonu, gutun akut monoartrit formunda, özellikle sistemik tedavilerin (NSAİİ, Kolşisin) kontrendike olduğu kronik böbrek yetmezliği ve peptik ülser varlığında en uygun ve güvenli tedavi seçeneğidir. Bu yöntem sistemik emilimin sınırlı olması sayesinde yan etki profilini minimize eder.

Adım Adım Çözüm

1
2
3

Anahtar Kavram

Gut artritinde komorbiditeler (KBY, PUD) varlığında akut tedavi yönetimi

Daha Fazla Pratik

Kronik gut yönetiminde allopurinolün böbrek yetmezliğine göre doz ayarlanması gereken durumları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 23Soru →

6262 yaşında erkek hasta, sağ ayak başparmağında yaklaşık 1212 saat önce aniden başlayan şiddetli ağrı, kızarıklık ve şişlik şikayetiyle acil servise başvuruyor. Hastanın tıbbi öyküsünde hipertansiyon, evre 44 kronik böbrek yetmezliği (eGFR:22 mL/dk/1.73m2eGFR: 22 \text{ mL/dk/1.73m}^2) ve aktif peptik ülser hastalığı mevcuttur. Yapılan eklem aspirasyonunda, sinovyal sıvının polarize ışık mikroskobu altındaki incelemesinde iğne şeklinde ve kuvvetli negatif çift kırılımlı kristaller izleniyor.

Bu hastada akut atağın tedavisi için en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oral prednizolon

Cevap

En uygun seçenek oral prednizolon tedavisidir.
Verilen klinik vakada hastanın eklem sıvısında izlenen 'iğne şeklinde ve negatif çift kırılımlı' kristaller gut artriti için karakteristiktir. Hastanın evre 44 kronik böbrek yetmezliği olması NSAİİ ve kolşisin kullanımını ileri derecede kısıtlar. Ayrıca aktif peptik ülserinin olması NSAİİ kullanımını kesin olarak kontrendike kılar. Bu gibi durumlarda akut gut atağını kontrol altına almak için en uygun ve güvenli tedavi oral veya intraartiküler kortikosteroidlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Kristal morfolojisini yorumlama
İğne şeklinde, negatif çift kırılımlı kristaller gut artriti (monosodyum ürat kristalleri) tanısını doğrular.
Gut ve yalancı gut ayrımı mikroskobik bulgularla kesinleştirilir.
2
Komorbiditeleri ve kontrendikasyonları değerlendirme
Evre 4 KBY ve aktif peptik ülser varlığı saptandı.
Tedavi seçimi hastanın genel durumuna göre bireyselleştirilmelidir; NSAİİ ve kolşisin bu tablo için güvenli değildir.
3
Uygun akut tedaviyi seçme
Kortikosteroid tedavisine karar verildi.
Kortikosteroidler, böbrek fonksiyonu bozuk ve GİS kanama riski olan hastalarda gut atağını baskılamak için etkili ve güvenli bir alternatiftir.

Anahtar Kavram

Gut Artriti Akut Tedavisinde Komorbiditelere Göre İlaç Seçimi

İpuçları

1
Eklem sıvısındaki iğne şeklindeki kristaller hangi hastalığı düşündürür?
2
Böbrek yetmezliği olan bir hastada NSAİİ ve Kolşisin kullanımının risklerini hatırlayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 24Soru →

5858 yaşında erkek hasta, sağ ayak başparmağında (1.1. MTP eklem) aniden başlayan, üzerine basmasına engel olacak düzeyde şiddetli ağrı, şişlik ve kızarıklık şikayetiyle acil servise başvuruyor. Öyküsünden hipertansiyonu nedeniyle tiyazid grubu diüretik kullandığı öğreniliyor. Eklem aspiratının polarize ışık mikroskobundaki incelemesinde "hücre içi, iğne şeklinde ve kuvvetli negatif çift kırılım gösteren kristaller" saptanıyor. Bu hastanın akut atağının tedavisinde aşağıdakilerden hangisi ilk tercihtir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Non-steroid anti-inflamatuar ilaçlar

Cevap

Akut gut atağının tedavisinde inflamasyonu azaltmak amacıyla ilk basamakta non-steroid anti-inflamatuar ilaçlar kullanılmalıdır.
Hastada saptanan kuvvetli negatif çift kırılım gösteren iğne şeklindeki kristaller monosodyum ürat kristalleridir ve gut artriti için tanısaldır. Akut gut atağının tedavisinde temel amaç inflamasyonu ve ağrıyı hızla kontrol altına almaktır. Bu amaçla kontrendikasyon olmayan hastalarda non-steroid anti-inflamatuar ilaçlar (NSAİİ), kolşisin veya sistemik/intraartiküler glukokortikoidler ilk basamakta tercih edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve mikroskobik bulguları değerlendir
Podagra (1. MTP eklem tutulumu) ve negatif çift kırılımlı iğne kristalleri Gut tanısını koydurur.
Doğru tedavi için öncelikle akut kristal artropatisi tipinin belirlenmesi gerekir.
2
Hastalığın evresini belirle
Hastanın mevcut şikayetleri (ani başlangıçlı şiddetli ağrı ve inflamasyon) 'akut atak' evresinde olduğunu gösterir.
Tedavi stratejisi akut atak ile kronik yönetim arasında farklılık gösterir.
3
Kontrendikasyon yokluğunda ilk basamak tedaviyi seç
Eşlik eden ciddi böbrek yetmezliği veya peptik ülser öyküsü belirtilmediği için ilk seçenek NSAİİ'dir.
NSAİİ'ler, kolşisin ve glukokortikoidler akut gut inflamasyonunu baskılamada en etkili ajanlardır.

Anahtar Kavram

Gut artritinde akut atak ve kronik yönetim farkı

Alternatif Yöntem

Eğer hastada NSAİİ kullanımı için kontrendikasyon (örn. KBY veya aktif mide ülseri) olsaydı, oral kolşisin veya sistemik/intraartiküler steroidler alternatif ilk basamak tedavi olarak düşünülebilirdi.
Tahmini Süre:45s
Soru 25Soru →

4545 yaşında erkek hasta, sağ dizinde aniden başlayan şiddetli ağrı, ısı artışı ve şişlik şikayetiyle acil servise başvuruyor. Hastanın eklem aspirasyonunda elde edilen sinovyal sıvının polarize ışık mikroskobunda incelenmesinde; iğne şeklinde ve kuvvetli negatif çift kırılım (birefrenjan) gösteren kristaller saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gut

Cevap

Gut
Doğru yanıt olan seçenek, polarize ışık mikroskobunda iğne şeklinde ve kuvvetli negatif çift kırılım gösteren kristallerin (monosodyum ürat) gut hastalığı için patognomonik olduğunu doğru bir şekilde tanımlar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu değerlendir
Akut monoartrit (sağ diz)
Hastanın başvuru şikayeti olan ani başlangıçlı şiddetli eklem enflamasyonu kristal artropatileri veya septik artriti düşündürür.
2
Sinovyal sıvı bulgularını analiz et
İğne şeklinde, kuvvetli negatif çift kırılım
Polarize ışık mikroskobunda kristal morfolojisi, kristal tipini belirlemede altın standarttır.
3
Kristal tipi ile tanıyı eşleştir
Monosodyum ürat kristalleri = Gut
Kuvvetli negatif birefrenjan ve iğne yapısı gut hastalığına özgüdür.

Anahtar Kavram

Gut ve psödogut ayrımında polarize ışık mikroskobundaki kristal morfolojisi en önemli tanısal kriterdir.

İpuçları

1
Sinovyal sıvıda kristallerin şekli ve ışığı kırma özellikleri tanı koydurucudur.

Daha Fazla Pratik

Gut ve Psödogut kristallerinin morfolojik farklarını tablo halinde çalışınız.
Tahmini Süre:45s
Soru 26Soru →

52 yaşında erkek hasta, akşam yediği ağır bir yemek ve alkol alımı sonrası gece aniden başlayan sağ ayak başparmağında (1. metatarsofalangeal eklem) şiddetli ağrı, şişlik ve kızarıklık şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede eklemde belirgin hassasiyet, eritem ve ısı artışı saptanıyor. Bu hastadan alınan eklem sıvısının polarize ışık mikroskobunda incelenmesinde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi en olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İğne şeklinde, kuvvetli negatif çift kırılma gösteren kristaller

Cevap

İğne şeklinde, kuvvetli negatif çift kırılma gösteren kristaller (Monosodyum ürat)
Klinik vaka, 50'li yaşlarda bir erkekte ağır yemek ve alkol sonrası aniden gelişen 1. metatarsofalangeal (MTP) eklem tutulumunu (podagra) anlatmaktadır. Bu tablo tipik bir akut gut atağıdır. Gut artritinde eklem sıvısında görülen monosodyum ürat kristalleri, polarize ışık mikroskobunda iğne şeklinde ve kuvvetli negatif çift kırılma (ışık eksenine paralelken sarı, dikken mavi renk) gösterirler.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu tanımla
Podagra (1. MTP eklem tutulumu)
Hastanın yaşı, cinsiyeti ve tipik eklem tutulumu akut gut atağını düşündürür.
2
Tetikleyici faktörleri analiz et
Alkol ve pürinden zengin diyet
Ağır yemek ve alkol tüketimi ürik asit seviyesini değiştirerek kristal çökmesini tetikler.
3
Tanısal yöntemi belirle
Polarize ışık mikroskobisi
Kristal artropatilerinde kesin tanı eklem sıvısındaki kristallerin morfolojik incelenmesi ile konur.
4
Kristal özelliklerini eşleştir
İğne şeklinde ve negatif çift kırılma
Monosodyum ürat (MSU) kristallerinin karakteristik fiziksel özelliğidir.

Anahtar Kavram

Gut Artriti Tanısal Altın Standart
Tahmini Süre:45s
Soru 27Soru →

5858 yaşında erkek hasta, dün akşam katıldığı bir kutlama sonrası gece aniden başlayan sağ ayak başparmak ekleminde şiddetli ağrı, kızarıklık ve şişlik şikayetiyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde 1010 yıldır hipertansiyon tanısı olduğu ve son iki yıl içerisinde iki kez ürolitiazis (böbrek taşı) nedeniyle tedavi gördüğü öğreniliyor. Fizik muayenede 1.1. metatarsofalangeal eklem belirgin derecede inflamatuar ve dokunmakla çok hassas saptanıyor. Eklem aspirasyonunda polarize ışık mikroskobunda iğne şeklinde, kuvvetli negatif çift kırılımlı kristaller izleniyor. Akut atak tedavisi tamamlandıktan sonra, bu hastada kronik dönemde hiperürisemi kontrolü amacıyla aşağıdaki ilaçlardan hangisinin kullanımı kontrendikedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Probenesid

Cevap

Ürikosürik bir ilaç olan probenesid, idrarla ürik asit atılımını artırarak nefrolitiazis (böbrek taşı) riskini artırdığı için bu hastada kullanımı kontrendikedir.
Doğru seçenek olan ürikosürik ilaç, proksimal tübüllerde ürik asit geri emilimini inhibe ederek idrarda ürik asit miktarını artırır. Bu durum, özellikle kalsiyum oksalat veya ürik asit taşı öyküsü olan hastalarda yeni taş oluşumu ve renal kolik riskini belirgin şekilde artırdığı için kullanımı mutlak kontrendikasyon teşkil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun değerlendirilmesi
Tipik podagra (1. MTP eklem tutulumu) ve tetikleyici faktör (akşam yemeği) varlığı gut artritini düşündürür.
Gut atakları genellikle pürinden zengin gıdalar veya alkol alımı sonrası gece aniden başlar.
2
Mikroskobik bulguların analizi
İğne şeklinde, negatif çift kırılımlı kristaller gut tanısını kesinleştirir.
Bu bulgu monosodyum ürat kristallerine özgüdür; psödogutta ise pozitif çift kırılımlı romboik kristaller görülür.
3
Eşlik eden hastalıkların ve ilaç kontrendikasyonlarının kontrolü
Hastanın ürolitiazis öyküsü olduğu için ürikosürik ajanlardan kaçınılmalıdır.
Ürikosürikler (probenesid, sülfinpirazon) idrarda ürik asit konsantrasyonunu artırarak taş oluşumunu tetikler.

Anahtar Kavram

Gut hastalarında kronik hiperürisemi tedavisinde ürolitiazis veya böbrek yetmezliği varsa ürikosürik ajanlar yerine ksantin oksidaz inhibitörleri (allopurinol, febuksostat) tercih edilmelidir.

İpuçları

1
Gut tedavisinde kullanılan ilaçların bir kısmı üretimi azaltırken, bir kısmı atılımı artırır.
2
Böbrekte taş yükünü artırabilecek olan mekanizmayı düşünün.
3
Ürikosürik ajanlar, idrar yoluyla atılan ürik asit miktarını artırdıkları için taş öyküsü olanlarda kaçınılması gereken ilaçlardır.

Daha Fazla Pratik

Gut artritinde akut atak sırasında ürat düşürücü tedaviye başlanmamasının nedenlerini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 28Soru →

52 yaşında kadın hasta, her iki el bileğinde ve dizlerinde tekrarlayan ağrı, şişlik ve kızarıklık atakları nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde birkaç kez böbrek taşı düşürme öyküsü olduğu öğreniliyor. Fizik muayenede sağ dizde ve sol el bileğinde efüzyon ve hareket kısıtlılığı saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kalsiyum düzeyi 11.211.2 mg/dL, fosfor düzeyi 2.12.1 mg/dL olarak bulunuyor. Diz radyografisinde menisküslerde lineer kalsifikasyonlar (kondrokalsinozis) izleniyor.

Bu hastanın eklem sıvısı incelemesinde aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması en olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Romboid (dikdörtgen) şeklinde, polarize ışıkta pozitif çift kırılma gösteren kristaller

Cevap

Romboid (dikdörtgen) şeklinde, polarize ışıkta pozitif çift kırılma gösteren kristaller
Soruda verilen klinik tablo (tekrarlayan artrit, böbrek taşı) ve laboratuvar bulguları (Hiperkalsemi, Hipofosfatemi), hastada altta yatan bir Primer Hiperparatiroidizm olduğunu göstermektedir. Hiperparatiroidizm, Kalsiyum Pirofosfat Depo Hastalığı (CPPD) veya eski adıyla Psödogut için en önemli risk faktörlerinden biridir. Radyografide görülen kondrokalsinozis de bu tanıyı destekler. CPPD'de eklem sıvısı incelemesinde romboid (dikdörtgen) şekilli ve polarize ışıkta zayıf pozitif çift kırılma gösteren kalsiyum pirofosfat kristalleri görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını analiz et.
Hasta 52 yaşında, tekrarlayan artrit atakları (el bileği ve diz), böbrek taşı öyküsü, Hiperkalsemi (11.211.2 mg/dL) ve Hipofosfatemi (2.12.1 mg/dL) var.
Bu bulgular Primer Hiperparatiroidizm tanısını güçlü bir şekilde düşündürür.
2
Radyolojik bulguyu değerlendir.
Diz radyografisinde kondrokalsinozis (menisküs kalsifikasyonu) var.
Kondrokalsinozis, Kalsiyum Pirofosfat Depo Hastalığı (CPPD) veya diğer adıyla Psödogut'un tipik radyolojik bulgusudur.
3
Etiyolojik ilişkiyi kur.
Hiperparatiroidizm, CPPD (Psödogut) gelişimi için majör risk faktörlerinden biridir (4H kuralı: Hemokromatozis, Hiperparatiroidizm, Hipomagnezemi, Hipofosfatazya).
Klinik tablo sekonder CPPD ile uyumludur.
4
CPPD'nin mikroskobik özelliklerini hatırla.
CPPD kristalleri romboid (dikdörtgen/küt uçlu) şekilli ve polarize ışıkta zayıf pozitif çift kırılma gösterir.
Tanıyı kesinleştiren bulgu budur.

Anahtar Kavram

Hiperparatiroidizm, Kalsiyum Pirofosfat Depo Hastalığına (CPPD/Psödogut) zemin hazırlayan en önemli metabolik hastalıklardan biridir. CPPD tanısı eklem sıvısında romboid şekilli, pozitif çift kırılan kristallerin görülmesiyle konur.

İpuçları

1
Hastanın kalsiyum ve fosfor değerleri, altta yatan metabolik bir hastalığa (paratiroid bezi ile ilgili) işaret etmektedir.
2
Radyolojide görülen 'kondrokalsinozis', kalsiyum içeren kristallerin birikimini ifade eder ve halk arasında 'yalancı gut' olarak bilinen hastalıkla ilişkilidir.
3
Tanı 'Psödogut' (CPPD) hastalığıdır. Bu hastalığın kristalleri, Gut hastalığının iğne şeklindeki kristallerinden farklı olarak daha küt, dikdörtgen yapıdadır.

Daha Fazla Pratik

Primer Hiperparatiroidizm tedavisinin bu hastadaki artrit ataklarına etkisinin araştırılması.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 29Soru →

4545 yaşında erkek hasta, akşam yediği ağır yemek ve alkol alımı sonrası gece yarısı sağ ayak başparmağında aniden başlayan şiddetli ağrı, kızarıklık ve şişlik şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede 1.1. metatarsofalangeal eklemde belirgin hassasiyet, ödem ve eritem saptanıyor. Gut artriti ön tanısı ile yapılan eklem aspirasyonunda, polarize ışık mikroskobunda aşağıdakilerden hangisinin görülmesi tanıyı kesinleştirir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Negatif çift kırılımlı, iğne şeklinde kristaller

Cevap

Negatif çift kırılımlı, iğne şeklinde kristallerin görülmesi gut artriti tanısını kesinleştirir.
Gut artritinde (MSU kristal artropatisi) eklem sıvısının polarize ışık mikroskobundaki incelenmesinde tipik olarak iğne şeklinde ve negatif çift kırılımlı kristaller izlenir. Bu bulgu hastalığın patognomonik ve kesin tanı koydurucu özelliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu değerlendir (Podagra)
45 yaşında erkek, akut başlangıçlı 1. MTF artriti (Podagra) ve tetikleyici faktörler gut tanısını güçlü bir şekilde düşündürür.
Gut genellikle orta yaşlı erkeklerde, pürinden zengin beslenme veya alkol sonrası ilk metatarsofalangeal eklemi tutarak başlar.
2
Tanısal test seçimi (Eklem aspirasyonu)
Tanıyı kesinleştirmek için eklem sıvısı aspirasyonu (artrosentez) gereklidir.
Klinik tanı duyarlı olsa da kesin tanı eklem sıvısında kristallerin polarize ışık mikroskobunda gösterilmesidir.
3
Kristal morfolojisini tanımla
Monosodyum ürat (MSU) kristalleri iğne şeklinde ve negatif çift kırılımlı (birefrenjan) özelliktedir.
Bu mikroskobik özellik gutu, romboid şekilli ve pozitif çift kırılımlı kalsiyum pirofosfat kristallerinden ayıran temel farktır.

Anahtar Kavram

Gut hastalığının kesin tanısı, polarize ışık mikroskobunda iğne şeklinde ve negatif çift kırılımlı monosodyum ürat kristallerinin görülmesidir.

İpuçları

1
Hastanın kliniği tipik bir 'podagra' tablosudur, yani gut atağıdır.
2
Gut kristallerinin şekli 'iğne' gibidir.

Daha Fazla Pratik

Gut ve psödogut ayrımında kullanılan kristal özelliklerini bir tablo halinde çalışmak kalıcılığı artırır.
Tahmini Süre:45s
Soru 30Soru →

5454 yaşında obez erkek hasta, sağ ayak bileğinde 2424 saattir devam eden şiddetli ağrı, ısı artışı ve kızarıklık ile acil servise başvuruyor. Hastanın tıbbi öyküsünde hipertansiyon ve metabolik sendrom olduğu; tedavi olarak hidroklorotiyazid ve ramipril kullandığı öğreniliyor. Yapılan eklem aspirasyonunda, polarize ışık mikroskobunda iğne şeklinde, negatif çift kırılımlı kristaller saptanıyor. Akut atağın tedavisi planlanan bu hastada, uzun dönemde ürik asit düzeyini düşürmek ve atakları önlemek için yapılacak en uygun farmakolojik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Antihipertansif tedavideki hidroklorotiyazidin kesilerek yerine losartan başlanması

Cevap

Antihipertansif tedavide yer alan ve hiperürisemiye neden olan hidroklorotiyazidin kesilmesi ve yerine ürikosürik etkisi bulunan losartan başlanması en uygun yaklaşımdır.
Hastanın mikroskopi bulguları (negatif çift kırılımlı iğne kristaller) kesin gut tanısı koydurur. Gut hastalarında hipertansiyon yönetimi önemlidir çünkü bazı antihipertansifler ürik asit düzeyini etkiler. Tiazid diüretikleri (hidroklorotiyazid) ürik asit reabsorbsiyonunu artırarak gut atak riskini artırır. Buna karşın, bir anjiyotensin reseptör blokeri (ARB) olan losartan, ürikosürik etkisi sayesinde serum ürik asit düzeyini düşürür. Bu nedenle hidroklorotiyazidin kesilip losartana geçilmesi hasta için en uygun yaklaşımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları ve mikroskopi sonucunu değerlendir
Negatif çift kırılımlı iğne kristaller gut artriti tanısını doğrular.
Gut artritinde ürat kristalleri polarize ışıkta bu karakteristik görünümü verir.
2
Hastanın mevcut ilaçlarını ve komorbiditelerini analiz et
Hidroklorotiyazid (tiazid diüretiği) ürik asit atılımını azaltarak gut ataklarını tetikler.
Tiazid ve kıvrım diüretikleri gut hastalarında kaçınılması gereken ilaçlardır.
3
Uzun dönem tedavi stratejisi belirle
Losartan kullanımı ürik asit düzeyini düşürmeye yardımcı olur.
Losartan, renal proksimal tübülde URAT1 taşıyıcısını inhibe ederek ürikosürik etki gösterir.

Anahtar Kavram

Gut hastalarında hipertansiyon tedavisinde tiazid diüretiklerinden kaçınılmalı, ürikosürik etkisi nedeniyle Losartan tercih edilmelidir.

Daha Fazla Pratik

Gut hastalarında diyet düzenlemeleri ve alkol (özellikle bira) tüketiminin kısıtlanması konusunu gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 31Soru →

6464 yaşında erkek hasta, son 2424 saattir sağ ayak 1.1. metatarsofalangeal (MTF) ekleminde aniden başlayan şiddetli ağrı, şişlik ve kızarıklık şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde kalp yetersizliği ve kronik tofüslü gut öyküsü olan hastanın, mevcut tedavisinde furosemid, enalapril, düşük doz aspirin ve 66 aydır düzenli kullandığı allopurinol (300300 mg/gün) bulunmaktadır. Fizik muayenede eklem üzerinde ısı artışı ve hassasiyet saptanıyor. Yapılan sinovyal sıvı analizinde lökosit sayısı 38.000/mm338.000/mm^3 (%85 nötrofil) bulunuyor; polarize ışık mikroskobunda lökositler içinde iğne şeklinde, kuvvetli negatif çift kırılımlı kristaller izleniyor. Bu hastanın akut atağının yönetiminde en uygun yaklaşım hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mevcut allopurinol tedavisine aynı dozda devam ederken tedaviye kolşisin veya NSAİİ eklemek

Cevap

Mevcut allopurinol tedavisine aynı dozda devam edilirken inflamasyonu baskılamak amacıyla kolşisin, NSAİİ veya uygunsa kortikosteroid eklenmesi en uygun yaklaşımdır.
Akut gut atağı yönetiminde temel prensip, hastanın mevcut ürat düşürücü tedavisine (ULT) müdahale etmemektir. Hastanın düzenli olarak kullandığı allopurinolün aynı dozda sürdürülmesi ve yanına inflamasyonu kontrol altına alacak ajanların (kolşisin, NSAİİ veya sistemik/intraartiküler steroidler) eklenmesi altın standarttır. Bu yaklaşım, eklem içindeki ürat kristallerinin dengesinin bozulmasını önleyerek atağın daha hızlı yatışmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını değerlendirerek tanıyı doğrulamak.
Aniden başlayan podagra tablosu ve sinovyal sıvıda iğne şeklinde negatif çift kırılımlı kristallerin görülmesiyle 'Akut Gut Artriti' tanısı konur.
Doğru tedavi stratejisi için kristal tipinin ve atağın klinik özelliklerinin belirlenmesi şarttır.
2
Hastanın mevcut tedavisi ile akut atak yönetimi arasındaki ilişkiyi kurmak.
Hastanın halihazırda düzenli allopurinol kullandığı belirlenir.
Ürat düşürücü tedaviye yeni başlanması ile devam edilmesi durumları arasında yönetim farkı vardır.
3
Akut atak sırasında ürat düşürücü tedavi (ULT) yönetim kuralını uygulamak.
Düzenli ULT alan hastalarda atağın başlangıcında ilacın kesilmemesi ve dozunun değiştirilmemesi gerektiği kararına varılır.
Serum ürik asit düzeyindeki ani düşüşler veya artışlar, eklemdeki kristallerin mobilizasyonuna ve atağın şiddetlenmesine neden olur.

Anahtar Kavram

Akut gut atağı sırasında hastanın kullanmakta olduğu ürat düşürücü tedaviye (allopurinol, febuxostat vb.) aynı dozda devam edilmeli; tedaviye anti-enflamatuar ajanlar eklenmelidir.

Alternatif Yöntem

Eğer hastada NSAİİ ve kolşisin kullanımı için ciddi kontrendikasyonlar (ileri evre KBY, aktif mide ülseri gibi) olsaydı, intraartiküler veya sistemik kortikosteroidler ilk tercih olurdu.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 32Soru →

75 yaşında erkek hasta, toplum kökenli pnömoni tanısıyla klaritromisin tedavisi başlandıktan 3 gün sonra sağ ayak başparmağında (1. MTF eklem) aniden gelişen şiddetli ağrı, kızarıklık ve ısı artışı şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde hipertansiyon ve evre 3 kronik böbrek hastalığı (bazal kreatinin: 1.8 mg/dL, eGFR: 38 mL/dk) olduğu öğreniliyor. Eklem aspirasyonunda polarize ışık mikroskobunda negatif çift kırıcı, iğne şeklinde kristaller ve bol nötrofil görülüyor. Bu hastanın akut atak tedavisinde, eşlik eden durumlar ve ilaç etkileşimleri göz önüne alındığında aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi en uygun seçenektir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İntraartiküler veya sistemik metilprednisolon

Cevap

İntraartiküler veya sistemik metilprednisolon
Bu hasta akut gut artriti geçirmektedir. Tedavi seçiminde hastanın komorbiditeleri (KBY) ve kullandığı ilaçlar (Klaritromisin) belirleyicidir. Klaritromisin, güçlü bir CYP3A4 inhibitörüdür ve kolşisin ile birlikte kullanıldığında kolşisin düzeylerini toksik seviyelere çıkararak fatal sonuçlara (pansitopeni, çoklu organ yetmezliği) yol açabilir. Ayrıca hastanın evre 3 KBY'si olması NSAİİ kullanımını (akut böbrek hasarı riski) kısıtlar. Bu durumda en güvenli ve etkili anti-enflamatuar tedavi seçeneği intraartiküler veya sistemik kortikosteroidlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Tanıyı Doğrula
Negatif çift kırıcı iğne şeklinde kristaller ve podagra kliniği 'Akut Gut Artriti' tanısını koydurur.
Tedavi seçimi kesin tanıya dayanır.
2
Komorbiditeleri ve İlaç Etkileşimlerini Değerlendir
Hasta klaritromisin kullanmaktadır ve evre 3 KBY mevcuttur.
Gut tedavisinde kullanılan ilaçların çoğu renal fonksiyonlardan ve CYP enzimlerinden etkilenir.
3
Kontrendikasyonları Belirle
NSAİİ'ler (KBY riski) ve Kolşisin (Klaritromisin ile CYP3A4 etkileşimi nedeniyle fatal toksisite riski) kontrendikedir veya çok yüksek risklidir.
Güvenli tedavi seçimi için riskli ilaçlar elenmelidir.
4
En Uygun Tedaviyi Seç
Steroidler (intraartiküler veya sistemik), bu hasta profilinde en güvenli ve etkili seçenektir.
Böbrek fonksiyonlarını bozmaz ve ilaç etkileşimi riski düşüktür.

Anahtar Kavram

Komplike Gut Yönetimi

İpuçları

1
Hastanın kullandığı antibiyotiğe (klaritromisin) ve böbrek fonksiyonlarına dikkat edin.
2
Klaritromisin, CYP3A4 enzimini inhibe eder; bu enzim kolşisinin metabolizmasında kritiktir.
3
Hem NSAİİ hem de Kolşisin bu hasta için yüksek riskli veya kontrendikedir. Geriye kalan tek güvenli anti-enflamatuar seçenek nedir?
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 33Soru →

5252 yaşında erkek hasta, sağ ayak orta bölümünde (tarsal eklemler) aniden başlayan şiddetli ağrı, kızarıklık ve şişlik şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde hipertansiyon ve kronik böbrek yetmezliği (Evre3Evre 3) bulunan hastanın aktif olarak furosemid kullandığı öğreniliyor. Fizik muayenede sağ ayakta tarsal bölgede belirgin ısı artışı, eritem ve eklem hareketlerini kısıtlayan ileri derecede hassasiyet saptanıyor. Eklem aspiratının polarize ışık mikroskobunda yapılan incelemesinde; iğne şeklinde, güçlü negatif çift kırılma gösteren kristaller izleniyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin düzeyi 2.42.4 mg/dL olarak saptanıyor.

Bu hastada akut atağın kontrol altına alınması için en uygun tedavi seçeneği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sistemik glukokortikoidler

Cevap

Sistemik glukokortikoidler, böbrek yetmezliği olan hastalarda akut gut atağının tedavisinde tercih edilen seçenektir.
Sistemik glukokortikoidler, hastanın kronik böbrek yetmezliği olması sebebiyle NSAİİ'lerin kontrendike olduğu ve kolşisinin toksisite riskinin arttığı bu klinik senaryoda, inflamasyonu baskılamak için en güvenli seçenektir. Gut tanısı, polarize ışık mikroskobundaki tipik 'negatif çift kırılma' ve 'iğne şekilli kristal' tanımıyla kesinleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve mikroskobik bulguları analiz et.
Aniden başlayan monoartrit, furosemid kullanımı ve polarize ışıkta iğne şeklinde negatif çift kırılma gösteren kristaller 'Akut Gut Artriti' tanısını koydurur.
Gut tanısı için altın standart sinovyal sıvıda monosodyum ürat kristallerinin gösterilmesidir.
2
Hastanın komorbiditelerini ve laboratuvar değerlerini değerlendir.
Hastada hipertansiyon ve kronik böbrek yetmezliği (Cr:2.4Cr: 2.4 mg/dL) mevcuttur.
Tedavi seçimi, eşlik eden hastalıklar ve ilaç kontrendikasyonlarına göre yapılmalıdır.
3
Kontrendikasyonlara göre uygun ilacı seç.
NSAİİ'ler böbrek yetmezliği nedeniyle dışlanır. Kolşisin yüksek dozda risklidir. Ürat düşürücü tedavi (allopurinol) akut dönemde verilmez. Bu durumda glukokortikoidler en uygun tercihtir.
Glukokortikoidler böbrek fonksiyonlarından bağımsız olarak güvenle kullanılabilir.

Anahtar Kavram

Böbrek yetmezliği olan gut hastalarında akut atak yönetiminde NSAİİ kullanımından kaçınılmalı, steroidler tercih edilmelidir.

Daha Fazla Pratik

Akut atak geçtikten sonra başlanacak allopurinol dozunun böbrek fonksiyonlarına göre nasıl ayarlandığını gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 34Soru →

6262 yaşında erkek hasta, 2020 yıldır devam eden ve son yıllarda sıklaşan eklem ağrıları şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde el küçük eklemleri, dirsek ve aşil tendonları üzerinde ağrısız, sert nodüller (tofüs) saptanıyor. Akut atak sırasında yapılan eklem aspirasyonunda polarize mikroskopta iğne şeklinde, kuvvetli negatif çift kırılımlı kristaller saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde Evre 44 Kronik Böbrek Yetmezliği (GFR: 2222 mL/dk/1.731.73 m 2^2), NYHA Sınıf III Kalp Yetersizliği ve geçirilmiş peptik ülser öyküsü mevcuttur. Laboratuvar incelemesinde serum ürik asit düzeyi 9.89.8 mg/dL olarak saptanıyor. İki hafta önce geçirdiği akut artrit atağı sistemik steroid tedavisi ile düzelen ve şu an asemptomatik olan bu hastada, ürat düşürücü tedavi (ÜDT) planlanmaktadır.

Bu hasta için en uygun ÜDT başlangıç ve izlem stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Allopurinol 5050 mg/gün dozunda başlanmalı, hedef ürik asit düzeyi <5< 5 mg/dL olacak şekilde doz titre edilmeli ve profilakside düşük doz steroid (<10< 10 mg/gün) kullanılmalıdır.

Cevap

Allopurinolün düşük doz başlanıp titre edildiği, ürik asit hedefinin <5< 5 mg/dL tutulduğu ve düşük doz steroid ile profilaksi sağlanan strateji doğrudur.
Doğru seçenek olan stratejide, tofüslü gut hastası için kılavuzların önerdiği en düşük hedef düzey (<5< 5 mg/dL) baz alınmıştır. Hastanın Evre 44 KBY'si olması nedeniyle Allopurinol tedavisine en güvenli doz olan 5050 mg ile başlanması ve titre edilmesi önerilmiştir. Ayrıca hastanın kalp yetmezliği, böbrek yetmezliği ve peptik ülser öyküsü nedeniyle NSAİİ'ler kontrendike, kolşisin ise toksisite açısından yüksek riskli kabul edildiğinden, profilakside düşük doz steroid kullanımı en rasyonel yaklaşımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik evreleme yapılması
Hastada tofüs varlığı, hastalığın kronik tofüslü gut evresinde olduğunu gösterir.
Tedavi hedefleri hastalığın klinik evresine göre belirlenir.
2
Serum ürik asit hedefinin belirlenmesi
Tofüslü hastalarda kristal yükünün azaltılmasını hızlandırmak için hedef <5< 5 mg/dL olarak belirlenir.
Doyum noktasının (6.86.8 mg/dL) ne kadar altına inilirse tofüslerin rezolüsyonu o kadar hızlı olur.
3
Eşlik eden hastalıkların (komorbidite) değerlendirilmesi
Evre 44 KBY, NYHA III KY ve peptik ülser varlığı saptandı.
Bu hastalıklar NSAİİ ve kolşisin kullanımını kısıtlar veya kontrendike kılar.
4
Güvenli ilaç ve doz seçimi
Allopurinol 5050 mg gibi düşük bir dozla başlanmalı ve yavaşça titre edilmelidir.
KBY'de Allopurinol Aşırı Duyarlılık Sendromu riski yüksektir; düşük doz başlanması bu riski minimize eder.
5
Profilaksi yönteminin seçilmesi
NSAİİ ve Kolşisin riskli olduğu için düşük doz (<10< 10 mg/gün) oral steroid tercih edilir.
ÜDT başlarken serum ürik asit düzeyindeki ani düşüşler akut atakları tetikleyebilir; 33-66 ay profilaksi gereklidir.

Anahtar Kavram

Kronik tofüslü gutta, komorbiditeleri (KBY, KY) olan hastada 'hedefe göre tedavi' (treat-to-target) stratejisi ve güvenli profilaksi seçimi.

Alternatif Yöntem

Eğer hastanın steroid kullanımı için de kontrendikasyonu olsaydı (kontrolsüz diyabet vb.), IL-11 inhibitörleri (Anakinra) profilaksi ve atak tedavisinde bir seçenek olabilirdi.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 35Soru →

54 yaşında erkek hasta, son 3 aydır her iki el 2.2. ve 3.3. metakarpofalangeal (MKF) eklemlerinde belirginleşen ağrı, şişlik ve sabah tutukluğu şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede MKF eklemlerde hassasiyet ve hafif düzeyde efüzyon saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde kronik halsizlik, son bir yılda belirginleşen hiperpigmentasyon (bronz deri) ve yeni tanı almış Diabetes Mellitus öyküsü mevcuttur. Çekilen el grafisinde MKF eklem aralıklarında daralma ve 2.2. MKF eklem başında kanca benzeri (hook-like) osteofitler saptanıyor. Bu hastada eklem aspirasyonu yapılması durumunda polarize ışık mikroskobunda saptanması en olası bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Zayıf pozitif çift kırılımlı, rombik (eşkenar dörtgen) şekilli kristaller

Cevap

Zayıf pozitif çift kırılımlı, rombik (eşkenar dörtgen) şekilli kristaller
Hastanın klinik tablosu (bronz diyabet, halsizlik ve MKF tutulumu) herediter hemokromatozisi işaret etmektedir. Hemokromatozis artropatisi tipik olarak 2.2. ve 3.3. MKF eklemleri tutar ve radyolojik olarak MKF eklem başında 'kanca' (hook-like) osteofitler görülür. Bu duruma eşlik eden kristal artropatisi Kalsiyum Pirofosfat Dihidrat (CPPD) depozisyonudur (psödogut). CPPD kristalleri polarize ışık mikroskobunda zayıf pozitif çift kırılım sergileyen rombik (eşkenar dörtgen) şekilli yapılardır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik verileri sentezleyerek sistemik hastalığı tanıla
Halsizlik, bronz deri (hiperpigmentasyon) ve Diabetes Mellitus triadı herediter hemokromatozisi düşündürür.
Hemokromatozis 'bronz diyabet' kliniği ile karakterize multisistemik bir hastalıktır.
2
Eklem tutulum özelliklerini ve radyolojik bulguları değerlendir
El 2.2. ve 3.3. MKF eklem tutulumu ile kanca (hook-like) osteofitler hemokromatozis artropatisinin patognomonik bulgularıdır.
Romatoid Artrit benzeri MKF tutulumu gösterse de kanca osteofitler metabolik nedenleri ayırt eder.
3
Eşlik eden kristal tipini belirle
Hemokromatozis tablosuna en sık eşlik eden kristal artropatisi psödogut (CPPD) hastalığıdır.
Metabolik bozukluklar (hemokromatozis, hiperparatiroidizm, hipomagnezemi) CPPD depozisyonunu tetikler.
4
Kristal mikroskopik özelliklerini eşleştir
CPPD kristalleri rombik yapıda ve zayıf pozitif çift kırılımlıdır.
Kristal tiplerinin polarize ışık altındaki optik özellikleri kesin tanı kriteridir.

Anahtar Kavram

Hemokromatozis ilişkili CPPD (Psödogut) Artropatisi

Alternatif Yöntem

Hastanın hiperpigmentasyon ve Diabetes Mellitus öyküsünden yola çıkarak sistemik demir yüklenmesini saptamak için Transferrin Satürasyonu bakılması tanıyı destekleyen ek bir adım olurdu.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 36Soru →

7272 yaşında erkek hasta; sağ ayak bileğinde ve sol dizinde dün gece aniden başlayan şiddetli ağrı, şişlik ve ısı artışı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Özgeçmişinde hipertansiyon, tip 22 diyabetes mellitus ve evre 33 kronik böbrek yetmezliği (Glomeru¨lerGlomerüler filtrasyonfiltrasyon hızıhızı: 3535 ml/dkml/dk) bulunmaktadır. Hastanın ilaçları arasında hidroklorotiyazidhidroklorotiyazid, metforminmetformin, valsartanvalsartan ve asetilsalisilikasetilsalisilik asitasit (100100 mg/gu¨nmg/gün) mevcuttur. Fizik muayenede her iki tutulan eklemde belirgin efüzyon, eritem ve hassasiyet saptanıyor. Diz eklemi aspirasyonunda lökosit sayısı 52.000/mm352.000/mm^3 (%8888 polimorfonükleer lökosit) bulunuyor. Polarize ışık mikroskobunda lökositler tarafından fagositize edilmiş, iğne şeklinde ve güçlü negatif çift kırılım gösteren kristaller izleniyor. Bu hastada akut atağın tedavisinde en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sistemik veya intraartiküler glukokortikoid uygulanması

Cevap

Sistemik veya intraartiküler glukokortikoid uygulanması, kronik böbrek yetmezliği olan ve birden fazla eklemi tutulan gut hastalarında en uygun tedavi yaklaşımıdır.
Sistemik veya intraartiküler glukokortikoid uygulanması seçeneği doğrudur; çünkü hastanın GFR değeri 3535 ml/dkml/dk olup NSAİİ kullanımı kontrendikedir. Ayrıca poliartiküler tutulum (ayak bileği ve diz) mevcut olduğunda steroidler, kolşisine göre daha hızlı ve güvenli yanıt sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik verilerin ve eklem sıvısının analizi
Lökosit içi iğne şeklinde negatif çift kırılımlı kristaller gut tanısını kesinleştirir.
Yüksek lökosit sayısı (52.000/mm352.000/mm^3) septik artriti düşündürse de kristallerin varlığı gut lehinedir.
2
Komorbiditelerin ve ilaç etkileşimlerinin değerlendirilmesi
Evre 3 kronik böbrek yetmezliği ve tiyazid kullanımı saptandı.
Tiyazid grubu diüretikler hiperürisemiye yol açan önemli tetikleyicilerdir.
3
Tedavi seçimi
NSAİİ ve yüksek doz kolşisin elenerek glukokortikoid seçilir.
Böbrek fonksiyonları kısıtlı olduğunda sistemik steroidler veya intraartiküler enjeksiyonlar yan etki profili açısından üstündür.

Anahtar Kavram

Gut atağında tedavi seçimi, hastanın böbrek fonksiyonları ve etkilenen eklem sayısına göre bireyselleştirilmelidir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 37Soru →

70 yaşında kadın hasta, bilinen kalp yetersizliği ve evre 4 kronik böbrek hastalığı (eGFR: 25 mL/dk) tanılarıyla takip edilmektedir. Hasta sağ dizinde ani başlayan şiddetli ağrı, şişlik ve kızarıklık şikayetiyle başvuruyor. Yapılan artrosentezde sinoviyal sıvı lökosit sayısı 25.000/mm³ (%85 nötrofil) bulunuyor. Polarize mikroskop incelemesinde hücre içi, romboid (eşkenar dörtgen) şekilli ve zayıf pozitif çift kırılma (birefringence) gösteren kristaller izleniyor. Gram boyama sonucu negatif olarak değerlendiriliyor.

Bu hastanın akut eklem atağının tedavisinde en uygun ve güvenli yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İntraartiküler kortikosteroid enjeksiyonu

Cevap

İntraartiküler kortikosteroid enjeksiyonu
Hastanın sinoviyal sıvı analizinde saptanan romboid şekilli, zayıf pozitif çift kırılma gösteren kristaller Kalsiyum Pirofosfat Depo Hastalığı (CPPD / Psödogut) tanısını koydurur. Gut hastalığında kristaller iğne şeklinde ve negatif çift kırılmalıdır. Akut monoartrit tedavisinde standart seçenekler NSAİİ, Kolşisin ve Steroidlerdir. Ancak bu hastada Kalp Yetersizliği ve Evre 4 Kronik Böbrek Hastalığı (eGFR 25 mL/dk) bulunması nedeniyle NSAİİ'ler (böbrek ve kalp yükü) ve yüksek doz Kolşisin (toksisite riski) kontrendike veya yüksek risklidir. Tek eklem tutulumu olduğu için, sistemik yan etki riski en düşük olan ve hızlı rahatlama sağlayan intraartiküler kortikosteroid enjeksiyonu en uygun yaklaşımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Tanıyı belirle
Romboid şekilli, zayıf pozitif çift kırılan kristaller = Kalsiyum Pirofosfat Depo Hastalığı (CPPD / Psödogut).
Gut hastalığında kristaller iğne şeklinde ve negatif çift kırılma gösterir.
2
Hasta profilini ve kontrendikasyonları değerlendir
Hasta yaşlı, Kalp Yetersizliği ve Evre 4 KBY var. NSAİİ ve yüksek doz Kolşisin yüksek riskli.
Komorbid durumlar tedavi seçimini sınırlar.
3
En uygun tedaviyi seç
İntraartiküler steroid enjeksiyonu.
Tek eklem tutulumu olan ve sistemik tedavilerin kontrendike olduğu hastalarda en güvenli ve etkili yöntemdir.

Anahtar Kavram

CPPD Tanısı ve Komorbid Hastada Akut Artrit Yönetimi
Soru 38Soru →

Sağ ayak birinci metatarsofalangeal ekleminde aniden başlayan şiddetli ağrı, kızarıklık ve şişlik şikayetiyle başvuran 5252 yaşında erkek hastanın yapılan eklem aspirasyonunda; polarize ışık mikroskobunda iğne şeklinde, kuvvetli negatif birrefrijan kristaller saptanıyor. Özgeçmişinde hipertansiyon, obezite ve koroner arter hastalığı bulunan hastanın tıbbi öyküsü ve alışkanlıkları değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisinin hiperürisemi kontrolünü olumsuz etkilemesi (serum ürik asit düzeyini artırması) beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Koroner arter hastalığı profilaksisi için kullanılan düşük doz aspirin (100100 mg/gün) tedavisi

Cevap

Koroner arter hastalığı profilaksisi için kullanılan düşük doz aspirin (100100 mg/gün) tedavisi
Düşük doz aspirin (<2<2 g/gün), böbreklerde proksimal tübüllerden ürik asit sekresyonunu inhibe ederek hiperürisemiye ve gut ataklarının tetiklenmesine neden olur. Aspirinin bu doza bağlı bifazik etkisi gut yönetiminde önemlidir (yüksek doz aspirin ise ürikozüriktir).

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu ve mikroskopi bulgularını değerlendir
Birinci metatarsofalangeal eklem tutulumu (podagra) ve negatif birrefrijan iğne kristaller gut tanısını kesinleştirir.
Gutun tipik sunumu ve altın standart tanı yöntemi budur.
2
İlaçların ve beslenme faktörlerinin ürik asit renal klirensi üzerindeki etkilerini analiz et
Düşük doz aspirinin ürat sekresyonunu azalttığı, losartan ve süt ürünlerinin ise ürat atılımını artırdığı bilinmektedir.
Gut yönetiminde komorbiditelerin tedavisi için seçilen ilaçların ürik asit dengesine etkisi kritiktir.
3
Hiperürisemi kontrolünü zorlaştıran faktörü belirle
Düşük doz aspirin kullanımı hiperürisemiye yol açan bir risk faktörüdür.
Böbreklerdeki tübüler taşıyıcılar üzerindeki inhibitör etkisi nedeniyle ürik asit birikimine yol açar.

Anahtar Kavram

İlaçların ve diyetin ürik asit metabolizması üzerindeki farmakolojik etkileri
Soru 39Soru →

65 yaşında erkek hasta, gut hastalığı ve evre 3 kronik böbrek hastalığı tanılarıyla takip edilmektedir. Hasta, gut ataklarını önlemek amacıyla düzenli olarak günde 0.5 mg kolşisin kullanmaktadır. Acil servise 3 gündür giderek artan yaygın kas ağrıları, proksimal kas güçsüzlüğü ve şiddetli ishal şikayetleri ile başvuruyor. Öyküsünden, 5 gün önce akut sinüzit tanısıyla bir antibiyotik tedavisine başlandığı öğreniliyor. Laboratuvar incelemesinde Kreatinin Kinaz (CK) düzeyi 4800 U/L (N: 20-200) ve kreatinin düzeyi 2.4 mg/dL (bazal: 1.6 mg/dL) olarak saptanıyor.

Bu hastada gelişen klinik tablodan sorumlu olması en muhtemel antibiyotik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Klaritromisin

Cevap

Klaritromisin
Klinik tablo (kas ağrısı, yüksek CK, ishal, böbrek fonksiyonunda bozulma), özellikle kronik böbrek hastalığı zemininde gelişen kolşisin toksisitesi ile uyumludur. Kolşisin, CYP3A4 enzimi ve P-glikoprotein (P-gp) taşıyıcısı ile elimine edilir. Klaritromisin, her iki yolağı da güçlü şekilde inhibe eden bir makrolid antibiyotiktir. Bu etkileşim, kolşisin plazma düzeylerinin dramatik şekilde artmasına ve ölümcül olabilen kolşisin toksisitesine (nöromiyopati, rabdomiyoliz, pansitopeni) yol açar. Bu nedenle, kolşisin kullanan hastalarda (özellikle böbrek yetmezliği varsa) klaritromisin ve diğer güçlü CYP3A4 inhibitörleri kontrendikedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu tanıla
Hasta kolşisin kullanırken akut gelişen miyopati (yüksek CK, kas ağrısı) ve gastrointestinal toksisite (ishal) tablosu sergiliyor. Bu durum kolşisin intoksikasyonunu düşündürür.
Kolşisin terapötik aralığı dar bir ilaçtır ve toksisitesi miyopati, nöropati ve kemik iliği baskılanması ile seyreder.
2
Tetikleyici faktörü belirle
Yakın zamanda başlanan antibiyotik tedavisi sonrası semptomların ortaya çıkması, bir ilaç-ilaç etkileşimini işaret eder.
Kolşisin, CYP3A4 enzimi ve P-glikoprotein (P-gp) ile metabolize olur/atılır.
3
Seçeneklerdeki ilaçların farmakokinetik özelliklerini analiz et
Klaritromisin, güçlü bir CYP3A4 ve P-gp inhibitörüdür. Özellikle böbrek yetmezliği olan hastalarda kolşisin düzeylerini toksik seviyelere çıkarır.
Diğer seçeneklerdeki antibiyotiklerin (Beta-laktamlar, Fosfomisin, Tetrasiklinler) bu enzimler üzerinde güçlü inhibitör etkileri yoktur.

Anahtar Kavram

İlaç Etkileşimleri (Kolşisin Toksisitesi)

İpuçları

1
Hastadaki tablo (yüksek CK, kas ağrısı, ishal) kullanılan kronik ilacın toksisitesini (zehirlenmesini) işaret etmektedir.
2
Kolşisin, CYP3A4 enzimi tarafından metabolize edilir. Seçeneklerden hangisi bu enzimi güçlü şekilde inhibe eder?
3
Makrolid grubu antibiyotikler, statinler ve kolşisin gibi ilaçlarla ciddi etkileşimlere girmeleriyle bilinir.

Daha Fazla Pratik

Bu hastada antibiyotik tedavisi zorunluysa ve klaritromisin kullanılacaksa, kolşisin dozunun nasıl ayarlanması veya ilacın ne kadar süre kesilmesi gerektiği üzerine bir soru çözülebilir.

Alternatif Yöntem

İlaç gruplarının metabolizma yollarını hatırlayarak eleme yapılabilir: Beta-laktamlar (Amoksisilin, Sefuroksim) genellikle renal atılır ve hepatik enzim etkileşimleri azdır. Makrolidler (Klaritromisin) ise karaciğer enzimlerini (CYP450) güçlü inhibe etmeleriyle ünlüdür.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 40Soru →

5454 yaşında obez erkek hasta, sağ ayak başparmağında (1.1. metatarsofalangeal eklem) dün gece aniden başlayan şiddetli ağrı, şişlik ve kızarıklık şikayetiyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde hipertansiyon ve dislipidemi mevcut olup hidroklorotiyazid ve atorvastatin kullanmaktadır. Yapılan eklem aspirasyonunun polarize ışık mikroskobundaki incelemesinde; iğne şeklinde, negatif çift kırılma (birifrenjans) gösteren kristaller saptanıyor. Akut atağı kolşisin tedavisi ile gerileyen bu hastanın uzun dönem hipertansiyon yönetiminde, ürik asit klerensini artırıcı (ürikosürik) etkisi nedeniyle tercih edilmesi gereken antihipertansif ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Losartan

Cevap

Gut tanısı almış hipertansif bir hastada ürik asit klerensini artıran Losartan en uygun antihipertansif tercihidir.
Gut artriti tanısı konulan hastalarda eşlik eden hipertansiyonun yönetimi kritiktir. Tiyazid ve loop diüretikleri ürik asit düzeyini artırırken, anjiyotensin reseptör blokörlerinden biri olan Losartan, renal proksimal tübüllerde ürik asit reabsorbsiyonunu (URAT1 üzerinden) inhibe ederek ürikosürik etki gösterir. Bu özellik Losartan'ı gutlu hipertansif hastalarda ilk seçeneklerden biri yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Podagra (1. MTP eklem tutulumu) ve iğne şeklinde negatif çift kırılan kristaller Gut artritini doğrular.
Tanının netleştirilmesi doğru tedavi stratejisi için zorunludur.
2
Komorbiditeleri ve mevcut tedaviyi değerlendir
Hastada hipertansiyon var ve ürik asidi yükseltebilen Hidroklorotiyazid kullanıyor.
Mevcut ilaçların hastalığı tetikleyip tetiklemediğini anlamak gerekir.
3
En uygun ilaç değişikliğine karar ver
Tiyazid yerine ürikosürik etkisi olan Losartan seçilmelidir.
Losartan hem kan basıncını kontrol eder hem de serum ürik asit düzeyini düşürerek nüks riskini azaltır.

Anahtar Kavram

Gut hastalarında hipertansiyon yönetimi ve Losartan'ın ürikosürik etkisi.
ÖncekiSayfa 2 / 3Sonraki
Kristal Artropatileri Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 2 | Examkin