Androjenler ve Antiandrojenler

Polikistik over sendromu (PKOS) tanısı alan bir kadın hastada hirsutizm tedavisi için reçete edilen; androjen reseptörlerini kompetitif olarak bloke etmesinin yanı sıra $17\alpha$-hidroksilaz ve $17,20$-liyaz enzimlerini inhibe ederek testosteron sentezini de baskılayan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Hirsutizm ve prostatik hipertrofi patofizyolojisinde kritik rol oynayan dihidrotestosteron ($DHT$) sentezini baskılamak amacıyla kullanılan bir ilaç; serum $DHT$ düzeylerini $\%95$ gibi yüksek bir oranda azaltırken, serum testosteron seviyelerinde telafi edici hafif bir artışa neden olmuştur. Yapılan biyokimyasal analizler, bu ilacın hem karaciğerdeki tip $1$ hem de genitouriner sistemdeki tip $2$ $5\alpha$-redüktaz enzimlerini inhibe ettiğini göstermiştir.

Bu ilaç ve farmakolojik profiliyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yeni kuşak bir non-steroidal antiandrojen olan enzalutamid tedavisi altında progresyon gösteren bir malignite hastasında yapılan moleküler analizde; androjen reseptör (AR) geninde meydana gelen alternatif ekleme (alternative splicing) sonucu, reseptörün ligand bağlayan bölgesinin (LBD) tamamen ortadan kalktığı, ancak DNA bağlayan bölgesinin (DBD) korunduğu ve reseptörün herhangi bir ligand varlığına ihtiyaç duymadan nükleusa geçerek hedef genleri sürekli aktive ettiği saptanmıştır. Bu direnç mekanizmasından sorumlu olan en olası protein aşağıdakilerden hangisidir?

Prostat karsinomu tedavisi planlanan bir hastada, androjen reseptörlerini kompetitif olarak bloke etmesine rağmen, sahip olduğu progestojenik aktivite sayesinde negatif feedback mekanizması üzerinden plazma luteinizan hormon ($LH$) ve testosteron düzeylerinde refleks bir artışa yol açmayan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Metastatik kastrasyon dirençli prostat kanseri ($mKDPK$) nedeniyle enzalutamid tedavisine başlanan $68$ yaşındaki bir erkek hastanın tıbbi geçmişinde atriyal fibrilasyon nedeniyle varfarin kullanımı olduğu öğrenilmiştir. Bu hastada enzalutamid kullanımı sonrası beklenen klinik seyir ve ilaç etkileşim mekanizmalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Metastatik prostat karsinomu tanısıyla $65$ yaşında bir erkek hastaya non-steroid yapıda bir antiandrojenik tedavi başlanmıştır. Tedavi sürecinde hastada alkol alımını takiben yüzde ani kızarma (flushing), loş ışıkta görme keskinliğinde azalma ve eforla gelen nefes darlığı geliştiği saptanmıştır.

Bu klinik tabloya neden olan antiandrojenik ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Metastatik kastrasyona dirençli prostat kanseri tanısıyla yeni kuşak non-steroid androjen reseptör antagonistlerinden biri başlanması planlanan $72$ yaşındaki erkek hastanın özgeçmişinde iyi kontrollü epilepsi öyküsü mevcuttur. Bu hastada, enzalutamid ve apalutamid gibi diğer grup üyelerine kıyasla kan-beyin bariyerini belirgin derecede daha az geçmesi ve dolayısıyla nöbet eşiğini düşürme riskinin en düşük olması nedeniyle tercih edilmesi en uygun olan ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Prostat kanseri tedavisinde kullanılan antiandrojenik ilaçlar, santral geribildirim (feedback) mekanizmaları üzerindeki etkilerine göre farklılık gösterirler. Flutamid ve bikalutamid gibi non-steroidal antiandrojenler, hipotalamik androjen reseptörlerini de bloke ederek negatif feedback'i ortadan kaldırır ve plazma $LH$ düzeylerinde artışa neden olurlar. Buna karşın, steroid yapılı bir antiandrojen olan siproteron asetat, plazma $LH$ düzeylerinde belirgin bir azalmaya yol açmaktadır. Siproteron asetatın, non-steroidal antiandrojenlerin aksine $LH$ salınımını baskılayarak testosteron düzeylerini düşürebilmesini sağlayan temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Benign prostat hiperplazisi ($BPH$) nedeniyle $5$-alfa redüktaz inhibitörü olan finasterid kullanan bir erkek hastada, tedavi sürecinde jinekomasti geliştiği saptanmıştır. Bu ilacın kullanımı sırasında jinekomasti görülmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Polikistik over sendromu ($PKOS$) tanısı alan ve hirsutizm şikayeti nedeniyle tedavi başlanması planlanan $26$ yaşındaki kadın hastada tercih edilebilecek; androjen reseptörlerini kompetitif olarak bloke etmesinin yanı sıra, $17\alpha$-hidroksilaz ve $17,20$-liyaz gibi mikrozomal enzimleri inhibe ederek androjen sentezini de azaltan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Androjen reseptörleri üzerinde saf (pür) antagonist etki gösteren, progestasyonel veya antigonadotropik aktivitesi bulunmadığı için hipofiz-gonad eksenindeki negatif geri bildirimi (feedback) engelleyemeyen ve sonuç olarak plazma luteinize edici hormon (LH) ve testosteron düzeylerinde artışa neden olan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Benign prostat hiperplazisi (BPH) tanısı alan bir hastada, $5\alpha$-redüktaz enzimini inhibe ederek etki gösteren finasterid tedavisi sonucunda aşağıdaki hormonlardan hangisinin serum düzeyinde belirgin bir azalma görülmesi beklenir?

65 yaşında bir erkek hasta, idrar yapmada zorlanma ve noktüri şikayetleriyle üroloji polikliniğine başvuruyor. Yapılan muayene ve tetkikler sonucunda benign prostat hiperplazisi (BPH) tanısı konulan hastaya finasterid tedavisi başlanması planlanıyor. Bu ilacın etki mekanizması ve hastada meydana getireceği değişikliklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Metastatik kastrasyona dirençli prostat kanseri tanısı alan bir hastanın tedavisine, hem testis hem de adrenal bezlerde androjen sentezini katalize eden CYP17 ($17\alpha$-hidroksilaz/C17,20-liyaz) enzimini selektif ve irreversibl olarak inhibe eden bir ilaç eklenmiştir. Bu ilacın kullanımı sırasında, ACTH artışına bağlı mineralokortikoid fazlalığını (hipertansiyon, hipokalemi) önlemek amacıyla tedaviye düşük doz prednizon da eklenmiştir.

Etki mekanizması ve klinik özellikleri tanımlanan bu ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Sporcularda kas kütlesini ve performansı artırmak amacıyla suistimal edilen anabolik steroidlerin (ör. nandrolon, oksandrolon) farmakolojik etkileri ve yan etki profili ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Androjen reseptörlerini kompetitif olarak bloke etmesinin yanı sıra, sahip olduğu progestasyonel aktivite aracılığıyla hipofizden gonadotropin salınımını süprese ederek plazma androjen düzeylerini de düşüren ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Metastatik kastrasyona dirençli prostat kanseri tedavisinde kullanılan, androjen reseptörlerine yüksek afiniteyle bağlanan ve reseptörün nükleusa translokasyonunu, DNA'ya bağlanmasını ve koaktivatörler ile etkileşimini inhibe eden ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Metastatik prostat adenokarsinomu nedeniyle $72$ yaşındaki bir erkek hastaya flutamid tedavisi başlanmıştır. Tedavinin $18$. ayında serum $PSA$ düzeylerinde progresif artış izlenen hastada ilacın kesilmesine karar verilmiş; kesilme sonrası $4$. haftada $PSA$ düzeylerinde anlamlı bir gerileme ve klinik düzelme saptanmıştır. "Antiandrojen çekilme sendromu" ($Antiandrogen$ $withdrawal$ $syndrome$) olarak tanımlanan bu durumun gelişiminde rol oynayan temel moleküler değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Prostat adenokarsinomu tanısıyla non-steroidal bir androjen reseptör antagonisti reçete edilen $72$ yaşındaki erkek hasta, tedavinin ikinci haftasında akşamları loş ışıkta görmekte zorlandığını ve akşam yemeğinde aldığı bir kadeh şarap sonrası yüzünde ani kızarma ve çarpıntı geliştiğini belirtmektedir. Bu hastada izlenen klinik tabloya neden olan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Antifungal bir ajan olmasına rağmen, yüksek dozlarda adrenal ve gonadal steroid biyosentezinde görevli sitokrom $P450$ enzimlerini (özellikle $17\alpha$-hidroksilaz) non-selektif olarak inhibe ederek androjen üretimini baskılayan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?