İmmün Sistem Hastalıkları

18 aylık bir erkek çocuk; tekrarlayan bakteriyel, viral ve fungal enfeksiyonlar ile kronik ishal nedeniyle değerlendiriliyor. Laboratuvar testlerinde total lenfosit sayısı normal aralıkta saptanmasına rağmen, akım sitometrisinde $CD4^+$ T hücrelerinin ileri derecede azaldığı ($<100/\mu L$), $CD8^+$ T hücre sayısının ise normal olduğu görülüyor. Ayrıca hastanın serumunda hipogamaglobulinemi saptanıyor ve yapılan deri testlerinde gecikmiş tip hipersensitivite yanıtı alınamıyor. Bu klinik tabloya neden olan temel moleküler kusur aşağıdakilerden hangisidir?

$20$ yaşında bir erkek hasta, her yıl bahar aylarında tekrarlayan hapşırma, burun akıntısı ve gözlerde sulanma şikayetleriyle başvuruyor. Hastaya yapılan deri prik testinde polenlere karşı pozitif yanıt saptanıyor. Bu hastada izlenen Tip 1 hipersensitivite reaksiyonunun erken fazında, mast hücrelerinden vazoaktif mediyatörlerin salınımını başlatan temel immünolojik olay aşağıdakilerden hangisidir?

45 yaşında erkek hastaya, son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle böbrek transplantasyonu uygulanıyor. Cerrahi ekip tarafından vasküler anastomozlar tamamlandıktan dakikalar sonra, greftin renginin aniden siyanotik ve benekli bir hal aldığı, organın flasklaştığı ve idrar çıkışının hiç olmadığı fark ediliyor. Bu durumun patogenezinde rol oynayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$18$ aylık bir erkek çocuk, doğumundan itibaren tekrarlayan sinopulmoner enfeksiyonlar ve atopik dermatit benzeri dirençli ekzematöz cilt lezyonları nedeniyle pediatri polikliniğine getiriliyor. Hastanın öyküsünden, sünnet operasyonu sonrası durdurulamayan sızıntı şeklinde kanama nedeniyle hastaneye yatırıldığı ve transfüzyon aldığı öğreniliyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin ve lökosit değerleri normal sınırlardayken, trombosit sayısı $48.000/mm^3$ olarak saptanıyor. Periferik yayma incelemesinde trombositlerin ortalama çapının belirgin olarak küçük olduğu (mikrotrombositler) gözleniyor. Bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olan temel moleküler defekt aşağıdakilerden hangisidir?

$2$ yaşında erkek çocuk; tekrarlayan sinopulmoner enfeksiyonlar ve $Pneumocystis\ jirovecii$ pnömonisi nedeniyle getiriliyor. Fizik muayenede lenfoid dokuların (bademcik ve lenf nodları) çok küçük olduğu saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum $IgM$ düzeyi $450\ \text{mg/dL}$ (normalin üst sınırı $150\ \text{mg/dL}$), $IgG$ ve $IgA$ düzeyleri ise saptanamayacak kadar düşük bulunuyor. Periferik kanda lenfosit alt grupları ($CD3$, $CD4$, $CD8$, $CD19$) normal yüzdelerdedir. Bu hastanın lenf nodu biyopsisinde germinal merkezlerin izlenmemesine neden olan temel moleküler bozukluk aşağıdakilerden hangisidir?

$3$ aylık bir erkek bebek; doğumundan kısa bir süre sonra başlayan inatçı ve şiddetli diyare, yaygın ekzematöz dermatit ve laboratuvar incelemelerinde saptanan tip 1 diyabetes mellitus ($520$ mg/dL kan glukozu) tablosu ile değerlendiriliyor. Genetik incelemede $Xp11.23$ bölgesinde yer alan bir gende mutasyon saptanıyor. Bu hastadaki immün yetmezlik ve eşlik eden otoimmünite tablosundan sorumlu olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında kadın hasta, gözlerinde "kum varmış" hissi ve kuru gıdaları yutmakta zorlanma şikayetleriyle romatoloji polikliniğine başvuruyor. Fizik muayenesinde ağız mukozasının mat ve kuru olduğu, bilateral parotis bezlerinin belirginleştiği gözleniyor. Laboratuvar incelemesinde Anti-SS-A (Ro) ve Anti-SS-B (La) antikorları pozitif saptanan hastada, tanıyı kesinleştirmek amacıyla yapılan minör tükürük bezi biyopsisinde görülmesi beklenen en karakteristik histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$2$ yaşında bir erkek çocuk; bebeklik döneminden itibaren tekrarlayan sinopulmoner enfeksiyonlar, vücutta yaygın dirençli egzama ve peteşiyal kanamalar nedeniyle getiriliyor. Laboratuvar incelemesinde trombosit sayısı $22.000/mm^3$ olarak saptanıyor ve periferik yaymada trombositlerin normalden belirgin derecede küçük olduğu (düşük ortalama trombosit hacmi - MPV) gözleniyor. Bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olan temel patogenetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Allojenik kemik iliği transplantasyonu yapılan $32$ yaşındaki erkek hastada, işlemden $20$ gün sonra yaygın eritematöz deri döküntüleri, total bilirubin yüksekliği ve sulu diyare gelişiyor. Yapılan deri biyopsisinde bazal tabakada vakuoler dejenerasyon ve keratinosit apoptozu izleniyor. Bu hastadaki klinik ve histopatolojik bulgulardan sorumlu olan temel patogenetik düzenek aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ yaşında kadın hasta, çocukluk çağından itibaren tekrarlayan sinüzit ve pnömoni öyküsü ile başvuruyor. Fizik muayenesinde servikal lenfadenopati ve belirgin splenomegali saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum $IgG$, $IgA$ ve $IgM$ düzeyleri normalin çok altında izlenirken, periferik kan flow sitometrisinde $CD19^+$ B hücre sayısının normal sınırlarda olduğu görülüyor. Bu hastalık tablosuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$38$ yaşında bir kadın hastaya, son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle böbrek transplantasyonu uygulanıyor. Transplantasyondan $4$ yıl sonra hastada proteinüri ve renal fonksiyonlarda progresif bozulma saptanıyor. Yapılan renal biyopside glomerüler kapiller bazal membranlarda çift kontur görünümü (tram-track), interstisyel fibrozis ve arterlerde belirgin intimal kalınlaşma ile düz kas hücresi proliferasyonu izleniyor. Bu hastadaki vasküler değişikliklerle karakterize kronik rejeksiyon tablosunun patogenezinde aşağıdakilerden hangisi en temel rolü oynamaktadır?

$28$ yaşında kadın hasta; yüzünde güneş maruziyeti sonrası artan kızarıklık, el eklemlerinde ağrı ve idrarda köpürme şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde burun sırtı ve yanaklarda malar eritem (kelebek döküntü) izleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde antinükleer antikor ($ANA$) pozitifliği ve proteinüri saptanıyor. Böbrek biyopsisinde glomerüllerde belirgin bazal membran kalınlaşmaları ("wire-loop" görünümü) ve immünofloresan incelemede granüler tarzda $IgG$ ile $C3$ birikimi izleniyor. Bu klinik tabloya ve böbrek hasarına neden olan temel hipersensitivite mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Böbrek nakli yapılan bir hastada operasyondan dakikalar sonra greftte aniden morarma saptanmış ve idrar çıkışı durmuştur. Alıcıda daha önceden var olan antikorların (preform antikarlar) greft endoteline bağlanmasıyla tetiklenen bu tablo aşağıdakilerden hangisidir?

45 yaşında kadın hasta, ellerinde soğukta ortaya çıkan morarma ve uyuşma (Raynaud fenomeni), parmak derisinde gerginlik ve yutma güçlüğü şikayetleriyle romatoloji polikliniğine başvuruyor. Fizik muayenede parmak uçlarında küçük ülserasyonlar, sklerodaktili ve yüzde mimik çizgilerinin silindiği "maske yüz" görünümü saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde anti-DNA topoizomeraz I ($Scl-70$) antikorları pozitif bulunuyor. Bu hastada izlenen patolojik sürecin temelinde yatan mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

38 yaşında kadın hasta, son birkaç aydır devam eden gözlerde kuruluk, ağızda yanma ve yutma güçlüğü şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede her iki parotis bezinde ağrısız ve diffüz büyüme saptanıyor. Hastanın yapılan dudak biyopsisinde minör tükürük bezlerinde yoğun periduktal lenfositik infiltrasyon ve asiner atrofi izleniyor. Bu hastanın klinik gidişatı ve beklenen laboratuvar bulguları göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisinin görülme olasılığı en yüksektir?

Yapılan karaciğer biyopsisinde yaygın nekrotizan olmayan granülomlar saptanan $7$ yaşındaki bir erkek hastanın laboratuvar incelemelerinde, nötrofillerin fagositoz sonrası reaktif oksijen ürünlerini üretemediği ($NADPH$ oksidaz eksikliği) belirlenmiştir. Bu hastada granülom oluşumuna yol açan temel immünopatolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

$10$ aylık erkek bebek, son $4$ ay içerisinde üç kez bakteriyel pnömoni ve iki kez otitis media tanısıyla tedavi edilmiştir. Fizik muayenede tonsillerin izlenmediği ve periferik lenf nodlarının palpe edilemediği saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum $IgG$, $IgA$ ve $IgM$ düzeylerinin belirgin olarak düşük olduğu, periferik kanda ise $CD19+$ hücrelerin neredeyse hiç bulunmadığı görülüyor. Bu hastanın lenf nodu biyopsisinde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi en olasıdır?

$2$ aylık bir erkek bebek; doğumundan kısa bir süre sonra başlayan inatçı diyare, yaygın ekzematöz dermatit ve neonatal başlangıçlı tip $1$ diabetes mellitus tanıları ile değerlendiriliyor. Aile öyküsünde benzer klinik bulgularla erken yaşta kaybedilmiş bir erkek kardeş olduğu saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde $T$ ve $B$ lenfosit sayılarının normal olduğu, ancak regülatuar $T$ hücre fonksiyonlarının ileri derecede bozuk olduğu belirleniyor. Bu hastadaki klinik tablonun gelişiminden sorumlu olan temel genetik defekt aşağıdakilerden hangisidir?

$14$ aylık erkek çocuk, yaşamın ilk yılından itibaren tekrarlayan ağır viral, fungal ve bakteriyel enfeksiyonlar nedeniyle hastaneye yatırılıyor. Fizik muayenesinde lenfadenopati ve tonsillerin var olduğu saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde total lenfosit sayısı normal ($3200/mm^3$) olarak bulunuyor. Akım sitometrisi (flow cytometry) incelemesinde $CD8^+$ $T$ lenfosit ve $CD19^+$ $B$ lenfosit sayıları normal sınırlarda izlenirken, $CD4^+$ $T$ lenfositlerin belirgin düzeyde düşük olduğu saptanıyor. İleri incelemede antijen sunan hücrelerin yüzeyinde MHC sınıf II moleküllerinin eksprese edilmediği belirleniyor.

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastadaki temel moleküler kusur aşağıdakilerden hangisidir?

$3$ haftalık bir erkek bebek, göbek kordonunun henüz düşmemesi ve göbek çevresinde kızarıklık şikayeti ile getiriliyor. Fizik muayenede omfalit ile uyumlu görünüm olmasına rağmen pürülan akıntı saptanmıyor. Laboratuvar incelemesinde lökosit sayısı $55.000/\mu L$ ($85\%$ nötrofil) olarak bulunuyor. Enfekte bölgeden alınan biyopside belirgin doku nekrozu izlenmesine rağmen, nekrotik alanlarda lökosit infiltrasyonunun yokluğu dikkat çekiyor.

Bu hastada aşağıdaki proteinlerin hangisinde defekt olması en olasıdır?