Ürogenital ve Endokrin Sistem Patolojisi

Bir hastada primer hiperparatiroidizm (paratiroid hiperplazisi), prolaktin salgılayan hipofiz adenomu ve pankreasta gastrinoma birlikteliği saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan germ hattı mutasyonu aşağıdaki genlerin hangisinde izlenir?

$54$ yaşında kadın hasta, $Wegener$ granülomatozu tanısıyla uzun süre $siklofosfamid$ tedavisi almıştır. İzleminde yeni gelişen ağrısız makroskobik hematüri nedeniyle sistoskopi yapılmış ve mesane mukozasında yer yer eritematöz, granüler görünümlü ancak belirgin kitlesel lezyon oluşturmayan düz (flat) alanlar saptanmıştır. Biyopsi örneğinde ürotelyumda tam kat nükleer atipi, polarite kaybı ve atipik mitozlar gözlenirken, bazal membranın intakt olduğu görülmüştür. Bu klinik ve histopatolojik tabloya sahip hasta için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$62$ yaşında sünnetsiz bir erkek hastada, penis glansı üzerinde parlak kırmızı renkli, kadifemsi görünümlü ve keskin sınırlı bir plak saptanıyor. Yapılan biyopsi incelemesinde; epidermisin tüm katlarını tutan hücresel atipi, nükleer pleomorfizm ve sık mitoz gözlenirken, bazal membranın intakt olduğu doğrulanıyor.

Bu klinik ve patolojik bulgularla hastada öncelikle düşünülmesi gereken tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Mesane ürotelyal karsinomlarının patogenezinde kabul gören "iki-yol (two-track)" modeline göre; düşük dereceli papiller tümörlerin geliştiği "papiller yolak" ile karsinoma in situ (CIS) üzerinden ilerleyen "düz (flat) yolak" arasındaki moleküler ilişkiler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$30$ yaşında bir kadın hasta, görme alanında ilerleyici daralma ve tekrarlayan mide ağrıları şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan tetkiklerde hipofiz ön lobunda kitle (adenom) ve pankreasta çok sayıda gastrinoma saptanıyor. Bu hastada Multiple Endocrine Neoplasia (MEN) tip $1$ (Wermer sendromu) tanısını doğrulamak için araştırılması gereken üçüncü ana komponentle ilişkili en olası laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşında bir erkek hasta, boyunda kitle ve çarpıntı şikayetleri ile başvuruyor. Yapılan tetkiklerde medüller tiroid karsinomu ve bilateral feokromositoma saptanıyor. Cerrahi rezeksiyon materyalinin histopatolojik incelemesinde, tümör dışı tiroid dokusunda multifokal C-hücre hiperplazisi izleniyor. Bu hastadaki bulgular öncelikle aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

Adrenal bez patolojisi şüphesiyle tetkik edilen üç farklı hastaya ait klinik ve laboratuvar bulguları aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Bu bulgular doğrultusunda, hastaların adrenal bezlerinde saptanması beklenen morfolojik ve histopatolojik özelliklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Fizik muayenesinde hipermobil eklemler, uzun parmaklar ve alt dudak mukozasında multipl sinir demetlerinden oluşan ağrısız nodüler lezyonlar saptanan $16$ yaşında bir hastanın yapılan kolonoskopisinde intestinal ganglionöromatozis ile uyumlu bulgular izleniyor. Laboratuvar incelemelerinde kalsitonin düzeyinin belirgin yüksek olduğu ve tiroidinde medüller karsinom saptanan bu hastada, sendromik birliktelik açısından aşağıdakilerden hangisinin eşlik etmesi en az beklenir?

$68$ yaşında, $50$ paket/yıl sigara içme öyküsü olan erkek hasta, son bir aydır devam eden ağrısız makroskobik hematüri şikayetiyle başvuruyor. Yapılan sistoskopide saptanan kitleden alınan biyopsinin mikroskobik incelemesinde; tümör hücrelerinin ileri derecede nükleer pleomorfizm gösterdiği, polarite kaybının belirgin olduğu ve bazal membranı aşarak lamina propria içine invaze olduğu saptanmıştır. Ancak tümörün muskularis propria (detrüsör kas) tabakasına ulaşmadığı izlenmiştir. Bu hastadaki tümörün evrelemesi ve beklenen biyolojik davranışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$58$ yaşında erkek hasta, genel sağlık taraması sırasında yapılan rektal tuşede prostat sağ lobunda şüpheli bir sertlik saptanması üzerine değerlendiriliyor. Hastanın serum $PSA$ düzeyi $4.5\ ng/mL$ ($N: 0-4\ ng/mL$) olarak ölçülüyor. Yapılan iğne biyopsisinin histopatolojik incelemesinde, asinusları döşeyen epitelyal hücrelerde nükleer irileşme ve belirgin nükleoller izleniyor. İmmünhistokimyasal incelemede bu asinusların çevresinde $p63$ ve sitokeratin $34\beta E12$ ile boyanan bazal hücre tabakasının korunduğu saptanıyor. Bu hastadaki bulgular dikkate alındığında, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta, esansiyel hipertansiyon tanısıyla hidroklorotiyazid tedavisine başlanmıştır. Tedavinin $15$. gününde hastada yaygın makülopapüler döküntü ve hafif ateş saptanmıştır. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin düzeyinin $1.1$ mg/dL'den $2.8$ mg/dL'ye yükseldiği, idrar tetkikinde ise steril piyüri ve eozinofilüri olduğu görülmüştür. Bu hastada yapılan böbrek biyopsisinde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi en olasıdır?

Tiroid sol lobunda saptanan $2,5$ cm'lik nodül nedeniyle total tiroidektomi uygulanan $48$ yaşında bir erkek hastanın patoloji raporunda; tümörün parafoliküler hücrelerden köken aldığı, stromasında amiloid birikimi gösterdiği ve kalsitonin ile immünoreaktivite saptandığı belirtilmiştir. Bu hasta ve saptanan tümör ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$18$ yaşında kadın hasta, idrarda azalma ve bacaklarda şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde yüzde ve gövdenin üst kısmında belirgin yağ dokusu kaybı (parsiyel lipodistrofi) saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum $C3$ düzeyi belirgin düşük, $C1q$ ve $C4$ düzeyleri ise normal bulunuyor. Böbrek biyopsisinde ışık mikroskobunda mezanjiyal proliferasyon ve glomerüler bazal membran ($GBM$) kalınlaşması izleniyor. Bu hastada tanı için en karakteristik elektron mikroskobu bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

45 yaşında erkek hasta, son yıllarda ayakkabı numarasının büyümesi, ellerinde genişleme ve çene yapısında belirginleşme şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede kaba yüz hatları ve makroglossi saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum $IGF-1$ düzeyi yaş ve cinsiyete göre yüksek bulunuyor. Kranial MR görüntülemede hipofiz lojunda $1.8 \text{ cm}$ çapında bir kitle saptanıyor. Bu hastada saptanan tümörün histopatolojik incelemesinde görülmesi en olası bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$27$ yaşında erkek hasta, son $4$ aydır ataklar halinde gelen şiddetli çarpıntı, solukluk ve terleme şikayetleriyle başvuruyor. Ataklar sırasında yapılan ölçümlerde kan basıncı $220/120$ $mmHg$ olarak saptanıyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde serum sodyum düzeyi $140$ $mEq/L$, potasyum düzeyi $4.2$ $mEq/L$ ve açlık kan şekeri $145$ $mg/dL$ olarak bulunuyor. Hormon profilinde plazma $ACTH$ düzeyi $25$ $pg/mL$ (N: $10-60$) ve serbest kortizol düzeyi $12$ $\mu g/dL$ (N: $5-23$) olarak ölçülüyor. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$5$ yaşında bir kız çocuk, göz kapaklarında ve bacaklarında ani gelişen şişlik (yaygın ödem) şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde $3.5\text{ g/gün}$ üzerinde proteinüri, belirgin hipoalbüminemi ve hiperlipidemi saptanıyor. Böbrek biyopsisinde ışık mikroskobunda glomerüllerin tamamen doğal olduğu izleniyor; immünofloresan incelemede ise herhangi bir immün kompleks birikimi saptanmıyor. Bu klinik ve mikroskobik bulgular ışığında, hastada görülmesi en olası elektron mikroskobu bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Akut böbrek yetmezliği tablosuyla takip edilen bir hastada, etiyolojik açıdan iskemik akut tübüler hasar (iskemik ATI) ile ilaçla tetiklenen akut tübülointerstisyel nefrit (AIN) arasında ayırıcı tanı yapılması planlanmaktadır. Bu iki antiteyi morfolojik olarak ayırt etmede, aşağıdaki bulgulardan hangisinin böbrek biyopsisinde saptanması tanıyı AIN lehine en güçlü şekilde destekler?

$62$ yaşında erkek hastanın yapılan fizik muayenesinde rektal tuşede prostat sağ lobunda sertlik saptanmıştır. Serum $PSA$ düzeyi $4.8\ ng/mL$ (N: $0-4\ ng/mL$) olarak ölçülen hastadan alınan iğne biyopsisi örneklerinin mikroskobik incelemesinde; asiner yapıların genel mimarisinin korunduğu ancak lümeni döşeyen hücrelerde belirgin nükleomegali ve nükleol belirginleşmesi dikkati çekmektedir.

Bu bulgularla öncelikle "Yüksek Dereceli Prostatik İntraepitelyal Neoplazi" ($HG-PIN$) düşünülen olguda, invaziv karsinomu dışlamak için kullanılan en güvenilir histopatolojik veya immünhistokimyasal bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında bir kadın hasta, interskapular bölgede şiddetli kaşıntı ve bu bölgede hiperpigmente, likenoid papüllerden oluşan deri lezyonları şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde iki yıl önce tekrarlayan nefrolitiazis nedeniyle tedavi gördüğü, soygeçmişinde ise annesinin medüller tiroid karsinomu ve bilateral feokromositoma nedeniyle opere olduğu öğreniliyor.

Bu hastada görülen klinik tabloyu açıklayan en olası genetik defekt ve eşlik etmesi beklenen diğer patolojik bulgu aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

$52$ yaşında erkek hasta, son bir yıldır üçlü antihipertansif tedaviye rağmen kontrol altına alınamayan yüksek tansiyon şikayeti ile başvuruyor. Hastanın fizik muayenesinde belirgin bir özellik saptanmıyor ancak laboratuvar tetkiklerinde şu bulgular izleniyor:

Bu klinik ve laboratuvar verileri doğrultusunda, adrenal bezde saptanan tek taraflı adenom için en olası tanı hangisidir?