Ürogenital ve Endokrin Sistem Patolojisi

$70$ yaşında erkek hasta, geçirdiği majör cerrahi operasyon sonrası gelişen şiddetli hipotansiyon ve şok tablosu nedeniyle yoğun bakım ünitesinde takip edilmektedir. İzleminde idrar miktarında ani azalma (oligüri) ve serum kreatinin düzeyinde belirgin artış saptanıyor. İdrar mikroskopisinde 'kirli kahverengi' granüler silendirler izleniyor.

Bu klinik tabloya neden olan patolojik süreçte, böbrek biyopsisinde saptanması en olası morfolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$34$ yaşında kadın hasta, bir hafta önce geçirdiği viral üst solunum yolu enfeksiyonunu takiben çeneye vuran şiddetli boyun ağrısı ve halsizlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede tiroid bezi diffüz olarak büyümüş ve palpasyonla oldukça hassas saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde eritrosit sedimentasyon hızı ($ESR$) belirgin yüksek, radyoaktif iyot tutulumu ise düşük bulunuyor. Bu hastanın tiroid biyopsisinde izlenmesi en olası histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında bir kadın hasta, son $6$ ay içinde gelişen hipertansiyon, gövdesel yağlanma ve abdominal bölgede mor renkli geniş çatlaklar (stria) şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde pletorik yüz görünümü (ay dede yüzü) ve proksimal kas güçsüzlüğü saptanıyor. Hastanın laboratuvar tetkik sonuçları aşağıda verilmiştir:

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, bu hastada saptanması en olası patolojik durum aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında erkek hasta, bir haftadır devam eden üriner sistem enfeksiyonu nedeniyle siprofloksasin tedavisi almaktadır. Tedavinin $10$. gününde hastada ateş, gövdede yaygın makülopapüler döküntü ve idrar miktarında belirgin azalma saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kreatinin düzeyi $4,2 \, mg/dL$ ve mutlak eozinofil sayısı $1.500/\mu L$ olarak ölçülüyor. İdrar mikroskopisinde lökosit silendirleri izleniyor ve Wright boyaması ile eozinofilüri doğrulanıyor. Bu hastada yapılan böbrek biyopsisinde aşağıdaki morfolojik bulgulardan hangisinin saptanması, tablonun patogenezinde ilaçla ilişkili bir aşırı duyarlılık reaksiyonunun (akut interstisyel nefrit) rol oynadığını, toksik bir akut tübüler yaralanmaya (ATI) göre daha güçlü destekler?

$35$ yaşında erkek hasta, sağ testiste yaklaşık $6$ aydır var olan, yavaş büyüyen ağrısız bir kitle ve her iki memede belirginleşen büyüme (jinekomasti) şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde serum $\alpha$-fetoprotein (AFP) ve $\beta$-insan koryonik gonadotropini ($\beta$-hCG) seviyeleri normal sınırlarda saptanıyor. Radikal orşiektomi materyalinin makroskobik incelemesinde $2$ cm çapında, çok iyi sınırlı ve kesit yüzü karakteristik olarak altın sarısı-kahverengi renkte, homojen bir tümör odağı izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$60$ yaşında erkek hasta, gut atağı sonrası başlanan allopurinol tedavisinin $10$. gününde yaygın makülopapüler deri döküntüsü, ateş ve idrar miktarında azalma şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin düzeyi $3.4$ $mg/dL$ ($2$ hafta önce $1.0$ $mg/dL$) saptanıyor. İdrar tetkikinde hematüri, piyüri ve Wright boyaması ile eozinofiller izleniyor. Bu hastada gelişen tablonun, akut tübüler nekrozdan (ATN) ayrımında en değerli histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$19$ yaşında bir erkek hasta, dudak ve dil mukozasında yer alan çok sayıda sinir kılıfı kökenli hamartomatöz nodül (mukozal nörom) ve marfanoid vücut yapısı nedeniyle değerlendiriliyor. Hastanın ailesinde benzer fiziksel özelliklere sahip bireylerde erken yaşta agresif seyirli medüller tiroid karsinomu öyküsü mevcuttur. Bu hasta için en olası tanı ve bu tanı kapsamında saptanması beklenen diğer klinik/patolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Bebeklik döneminde aganglionik megakolon (Hirschsprung hastalığı) nedeniyle opere edilen $22$ yaşındaki bir erkek hastada, rutin kontroller sırasında tiroid bezinde nodül saptanmıştır. Yapılan biyopsi ve ileri tetkikler sonucunda hastada medüller tiroid karsinomu ve bilateral feokromositoma tanısı konulmuştur. Bu hastadaki klinik tabloyu açıklayan en olası genetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde solunum sıkıntısı ve oligüri nedeniyle izlenen $1$ günlük bebekte, fizik muayenede her iki böbreğin palpe edilebilecek kadar büyük olduğu saptanıyor. Aile öyküsünde benzer bir durumun olmadığı öğreniliyor. Hastanın kaybı sonrası yapılan otopside böbreklerin dış yüzeyinin düzgün olduğu ancak kesit yüzünde korteksten medullaya uzanan, ışınsal (radyal) yerleşimli lineer kistik genişlemeler saptanıyor. Karaciğer kesitlerinde ise safra duktus proliferasyonu ve portal fibrozis izleniyor.

Bu hastada izlenen kistik patolojinin en olası genetik temeli ve kistlerin anatomik kökeni aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Testis germ hücreli tümörlerinin ($GHT$) patogenezinde 'germ hücreli neoplazi in situ' ($GCNIS$) varlığı; tümörün biyolojik davranışı, geliştiği yaş grubu ve genetik özellikleri ile yakından ilişkilidir. Buna göre, aşağıdaki klinik ve patolojik senaryoların hangisinde tanımlanan tümörün gelişiminde $GCNIS$'in prekürsör rol oynaması beklenmez?

$28$ yaşında kadın hasta, boyun bölgesinde saptanan ağrısız ve sert kıvamlı soliter nodül nedeniyle başvuruyor. Öyküsünden çocukluk çağında mediastinal lenfoma nedeniyle radyoterapi aldığı öğreniliyor. Yapılan ince iğne aspirasyon biyopsisinde ($İİAB$); nükleer irileşme, buzlu cam (Orphan Annie) görünümü ve nükleer oluklanma saptanıyor. Bu hastadaki neoplazinin gelişiminde aşağıdaki moleküler değişikliklerden hangisinin bulunma olasılığı en yüksektir?

Testis germ hücreli tümörleri, klinik ve biyolojik davranışları ile metastaz paternlerine göre seminomlar ve non-seminomatöz germ hücreli tümörler (NSGHT) olmak üzere iki temel gruba ayrılırlar. Bu iki grubun ayırıcı tanısı ve klinik takibi, uygulanacak tedavi stratejisinin belirlenmesinde kritik öneme sahiptir.

Buna göre, testis germ hücreli tümörlerinin klinik davranışları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Benign prostat hiperplazisi ($BPH$) nedeniyle takip edilen $72$ yaşında erkek hastada, kronik çıkış obstrüksiyonuna sekonder olarak mesane duvarında multipl divertiküller saptanmıştır. Bu divertiküllerin lümeninde gelişebilecek bir ürotelyal karsinomun klinik seyri ve evrelemesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

22 yaşında erkek hasta, tekrarlayan çarpıntı ve baş ağrısı atakları şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde hastanın uzun boylu ve ince yapılı olduğu (marfanoid habitus), dil ve dudak mukozasında milimetrik çaplı, multipl ağrısız nodüler lezyonlar bulunduğu saptanıyor. Aile öyküsünde babasının genç yaşta tiroid kanseri nedeniyle opere edildiği öğrenilen bu hastada, mevcut klinik tabloyu tamamlayan ve görülme olasılığı en yüksek olan ek bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında kadın hasta, boyun sağ tarafında yaklaşık $3$ aydır mevcut olan ve son haftalarda hızla büyüyen, palpasyonla sert kıvamlı $4$ cm'lik kitle şikayetiyle başvuruyor. Ultrasonografide hipoekoik, düzensiz sınırlı ve makrokalsifikasyonlar içeren nodül saptanıyor. Yapılan ince iğne aspirasyon biyopsisi malignite ile uyumlu gelmesi üzerine total tiroidektomi uygulanıyor. Histopatolojik incelemede; papiller yapılar oluşturan, sitoplazmaları geniş ve belirgin eozinofilik özellikte, hücre yükseklikleri genişliklerinin en az üç katı olan hücrelerden kurulu bir tümör izleniyor. Nükleer özellikler "buzlu cam" (Orphan Annie eye) görünümü ve nükleer oluklanmalar ile karakterize olup, tümörün çevre yumuşak dokulara ekstritroidal yayılım gösterdiği not ediliyor. Bu tümörün spesifik histolojik alt tipi ve agresif klinik seyri ile en güçlü ilişkili genetik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

$66$ yaşında erkek hasta, genel sağlık kontrolü sırasında bakılan serum $PSA$ değerinin $7.2\ ng/mL$ (N: $0-4\ ng/mL$) gelmesi üzerine üroloji kliniğine başvuruyor. Yapılan rektal tuşede prostat sol lobunda asimetri ve şüpheli bir nodülarite saptanıyor. Transrektal ultrason eşliğinde alınan biyopsi örneğinde; bazı alanlarda dallanan geniş lümenli, papiller/tufting büyüme paterni gösteren ve belirgin nükleol içeren atipik hücrelerle döşeli bezler izleniyor. Bu morfolojik bulguların 'Yüksek Dereceli Prostatik İntraepitelyal Neoplazi' ($HGPIN$) olarak tanımlanabilmesi için, bazal hücre tabakasının varlığını kanıtlayan aşağıdaki immünohistokimyasal bulgulardan hangisi beklenir?

$74$ yaşında erkek hasta, son dönemde artan idrar yapma zorluğu ve noktüri şikayetleriyle üroloji polikliniğine başvuruyor. Yapılan fizik muayenede rektal tuşede prostatın sol lobunda şüpheli bir sertlik palpe ediliyor. Laboratuvar incelemesinde serum $PSA$ düzeyi $8.4\ ng/mL$ ($N: 0-4\ ng/mL$) olarak saptanıyor. Hastaya uygulanan transrektal iğne biyopsisinin histopatolojik incelemesinde; bazı asiner yapılarda nükleer büyüme, hiperkromazi ve belirgin makronükleollerin varlığı dikkati çekiyor. Bu odaklara uygulanan immünohistokimyasal boyamada bazal hücre tabakasında $p63$ ve $34\beta E12$ ile kesintili (yama tarzında) pozitiflik izleniyor. Bu hastadaki en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında erkek hasta, sağ testiste yaklaşık $3$ aydır var olan ağrısız sertlik ve büyüme şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede sağ testiste yaklaşık $4$ cm çapında, düzensiz sınırlı kitle saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum alfa-fetoprotein ($AFP$) düzeyi normal sınırlarda, insan koryonik gonadotropini ($hCG$) düzeyi ise $45$ mIU/mL (hafif yüksek) olarak saptanıyor. Yapılan orşiektomi materyalinin histopatolojik incelemesinde; fibröz septalarla ayrılmış adacıklar oluşturan, geniş berrak sitoplazmalı, belirgin nükleollü ve iri hücreler ile septalarda yoğun lenfositik infiltrasyon gözleniyor. Bu klinik ve patolojik bulgular ışığında, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta, sistemik bir enfeksiyon nedeniyle sülfonamid içeren bir antibiyotik tedavisi başlandıktan $10$ gün sonra ateş, vücutta yaygın makülopapüler döküntü ve halsizlik şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin düzeyinde belirgin artış ($3.4$ mg/dL) saptanıyor. İdrar tetkikinde hafif proteinüri, lökosit silendirleri ve Hansel boyaması ile eozinofilüri izleniyor. Bu hastanın böbrek biyopsisinde izlenmesi beklenen en olası histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşında bir kadın hasta; gövde, perine ve ekstremitelerde eritemli, büllöz ve nekrotik karakterde, çevresel genişleme gösteren deri lezyonları (nekrolitik migratuar eritem), kilo kaybı ve yeni gelişen diyabet bulguları ile başvuruyor. Radyolojik incelemede pankreas gövdesinde $3\text{ cm}$'lik kitle izleniyor. Hastanın tıbbi öyküsünde $5$ yıl önce tekrarlayan nefrolitiazis nedeniyle cerrahi operasyon geçirdiği öğreniliyor. Bu hastadaki klinik tabloyu açıklayan sendromda mutasyona uğrayan genin ürünü olan proteinin temel hücresel görevi aşağıdakilerden hangisidir?