Yenidoğan Sarılıkları (Hiperbilirubinemi)

40 soru

Soru 1Soru

Yaşamının 1818. saatinde vücudunda sarılık fark edilen, 32003200 gram ağırlığında, term olarak doğan bir erkek bebeğin bakılan serum total bilirubin düzeyi 88 mg/dL saptanmıştır. Bu bebekteki sarılık tablosu için en olası tanımlama aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Patolojik sarılık

Cevap

İlk 2424 saat içerisinde klinik olarak saptanan sarılıklar patolojik sarılık olarak tanımlanır.
Doğru seçenek olan patolojik sarılık tanımı, klinik olarak yaşamın ilk 2424 saati içinde fark edilen tüm sarılıkları kapsar. Bu bebekte sarılığın 1818. saatte saptanmış olması, altta yatan bir hemoliz veya başka bir patolojik süreci düşündürür.

Adım Adım Çözüm

1
Bebeğin kronolojik yaşını değerlendir
Bebek 1818 saatliktir.
Sarılığın başlama zamanı, fizyolojik ve patolojik ayrımındaki en önemli kriterdir.
2
Patolojik sarılık kriterlerini hatırla
İlk 2424 saat içinde görülen sarılıklar patolojik kabul edilir.
Fizyolojik süreçlerin bu kadar erken dönemde belirgin sarılığa yol açması beklenmez.
3
Klinik verilerle eşleştir
Bebek ilk 2424 saat içinde olduğu için tablo patolojiktir.
Bilirubin düzeyi (88 mg/dL) de bu yaş dilimi için nomogramlarda yüksek risk bölgesine yakındır ancak asıl belirleyici olan zamandır.

Anahtar Kavram

Yenidoğanda patolojik sarılık kriterlerinin başında sarılığın ilk 2424 saat içerisinde başlaması gelir.
Tahmini Süre:45s
Soru 2Soru

3737 haftalık, 2800 gram2800 \ gram ağırlığında doğan ve şu an 9696 saatlik olan bir erkek bebek, vücudunda yaygın sarılık ve beslenme güçlüğü şikayetiyle acil servise getiriliyor. Annenin kan grubu 0 Rh(+)0 \ Rh(+), bebeğin kan grubu 0 Rh(+)0 \ Rh(+)'dir. Laboratuvar tetkiklerinde total bilirubin düzeyi 24 mg/dL24 \ mg/dL, serum albümin düzeyi 3.0 g/dL3.0 \ g/dL, hemoglobin 14 g/dL14 \ g/dL, retikülosit %1\%1 ve direkt Coombs testi negatif olarak saptanıyor. Fizik muayenesinde letarji ve hafif opistotonus saptanan bebeğin kan gazı analizinde pH 7.22pH \ 7.22 olarak ölçülüyor.

Bu bebek için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Acil kan değişimi (Exchange transfüzyon) uygulanması

Cevap

Bebekte nörolojik semptomların varlığı ve bilirubin/albümin oranının yüksek olması nedeniyle acil kan değişimi uygulanmalıdır.
Vakadaki bebekte saptanan letarji ve opistotonus bulguları, akut bilirubin ensefalopatisinin orta evresine işaret etmektedir. Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) kılavuzlarına göre, ensefalopati bulguları varlığında bilirubin düzeyi ne olursa olsun acil kan değişimi uygulanmalıdır. Ayrıca, 3737 haftalık doğan ve asidozu (pH 7.22pH \ 7.22) olan bu bebekte bilirubin/albümin oranının 8.08.0 olması, kan değişimi eşik değerlerinin (bu risk grubunda genellikle 6.87.26.8-7.2 arasıdır) çok üzerindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik semptomların analizi
Letarji ve opistotonus saptandı.
Bu bulgular orta evre akut bilirubin ensefalopatisi (ABE) göstergesidir ve bilirubin düzeyi ne olursa olsun kan değişimi endikasyonudur.
2
Bilirubin/Albümin (B/A) oranının hesaplanması
24/3.0=8.024 / 3.0 = 8.0 mg/gmg/g olarak hesaplandı.
Riskli bebeklerde (asidoz, prematürelik vb.) B/A oranının eşik değerlerin üzerinde olması kan değişimi kararını destekler.
3
Risk faktörlerinin değerlendirilmesi
37 hafta doğumlu olması ve pH 7.22 (asidoz) ek risk faktörleridir.
Asidoz, bilirubinin albümine bağlanmasını zayıflatır ve kan-beyin bariyerinin geçirgenliğini artırarak nörotoksisite riskini yükseltir.

Anahtar Kavram

Akut Bilirubin Ensefalopatisi (ABE) Yönetimi ve Kan Değişimi Endikasyonları

Daha Fazla Pratik

Bilirubin/Albümin oranının hangi durumlarda kan değişimi kararında belirleyici olduğunu tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru

3434 haftalık, 21002100 gram olarak doğan ve şu an yaşamının 7272. saatinde olan bir prematüre bebek, sepsis ön tanısıyla yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenmektedir. Yapılan tetkiklerinde serum total bilirubin (TSB) düzeyi 1818 mg/dL, serum albümin düzeyi ise 2,42,4 g/dL olarak saptanmıştır. Son 66 saattir yoğun fototerapi (intensive phototherapy) almasına rağmen TSB düzeyinde anlamlı bir düşüş sağlanamamıştır. Bu bebek için bir sonraki en uygun yönetim basamağı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kan değişimi (exchange transfusion) uygulanması

Cevap

Kan değişimi (exchange transfusion) uygulanması seçeneği doğrudur.
Bebek 3434 haftalık (geç prematüre) olup sepsis gibi bir nörotoksisite risk faktörüne sahiptir. Türk Neonatoloji Derneği ve güncel rehberlere göre, bu gruptaki bebeklerde kan değişimi kararı verilirken Bilirubin/Albümin (B/A) oranı dikkate alınmalıdır. 343634-36 hafta arası riskli bebeklerde kan değişimi için B/A oranı eşiği 6,56,5 mg/g olarak belirlenmiştir. Bu hastada B/A oranı 18/2,4=7,518 / 2,4 = 7,5 mg/g olarak hesaplandığı ve yoğun fototerapiye rağmen yeterli düşüş sağlanamadığı için acil kan değişimi en uygun basamaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Bebeğin gestasyonel yaşına ve risk durumuna göre nörotoksisite riskini belirleyin.
Bebek 3434 haftalık olup 'sepsis' tanısı nedeniyle nörotoksisite açısından 'yüksek risk' grubundadır.
Sepsis, kan-beyin bariyeri geçirgenliğini artırarak bilirubin nörotoksisite riskini yükseltir.
2
Bilirubin/Albümin (B/A) oranını hesaplayın.
18/2,4=7,518 / 2,4 = 7,5 mg/g.
B/A oranı, serbest bilirubin düzeyini tahmin etmek için kan değişimi kararına yardımcı bir parametredir.
3
Hesaplanan değeri rehberdeki eşik değerlerle karşılaştırın.
343634-36 hafta arası riskli bebeklerde B/A oranı eşiği 6,56,5 mg/g'dır; hastanın değeri (7,57,5) bu sınırı aşmıştır.
Eşik değerin aşılması ve yoğun fototerapiye rağmen bilirubin düşüşü sağlanamaması kan değişimi endikasyonudur.

Anahtar Kavram

Prematüre ve riskli bebeklerde kan değişimi kararında Bilirubin/Albümin (B/A) oranının kullanımı.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 4Soru

Yenidoğan sarılıklarının yönetiminde fizyolojik ile patolojik süreçlerin erken aşamada birbirinden ayırt edilmesi, kalıcı nörolojik hasarların (kernikterus) önlenmesi açısından hayati öneme sahiptir. Buna göre, aşağıdaki klinik ve laboratuvar bulgularından hangisi bir yenidoğanda saptanan sarılığın kesinlikle patolojik olduğunu ve acil ileri inceleme gerektirdiğini gösterir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gözle görülür sarılığın yaşamın ilk 2424 saati içinde ortaya çıkması

Cevap

Bir yenidoğanda gözle görülür sarılığın yaşamın ilk 24 saati içinde ortaya çıkması, istisnasız olarak patolojik kabul edilen en temel kriterdir.
Yenidoğan döneminde sarılığın ilk 2424 saat içinde klinik olarak gözle görülür hale gelmesi, bilirubin metabolizmasının fizyolojik sınırlarını aşan büyük bir yük (genellikle ABO/Rh uygunsuzluğu gibi hemolitik durumlar) olduğunu gösterir. Bu durum hiçbir koşulda fizyolojik kabul edilmez ve bebeğin acil olarak hemoliz, sepsis ve diğer patolojik süreçler açısından değerlendirilmesini gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki sarılık başlama zamanını değerlendir.
İlk 2424 saatte gelişen sarılık tespit edilir.
İlk 2424 saatteki sarılık, artmış bilirubin üretimini (genellikle immün veya non-immün hemoliz) yansıttığı için her zaman patolojiktir.
2
Seçeneklerdeki bilirubin artış hızını kontrol et.
Saatte 0.10.1 mg/dL'lik artışın fizyolojik sınırlar içinde olduğu görülür.
Patolojik sınır saatte >0.2>0.2 mg/dL veya günde >5>5 mg/dL'dir.
3
Fizyolojik sarılığın olağan seyrini (pik zamanı ve süresi) değerlendir.
Miadında 3.5.3.-5. gün pik yapması ve prematürede 2121 güne kadar uzaması fizyolojik süreçle uyumludur.
Karaciğer enzimlerinin (UGT) olgunlaşma süreci prematürelerde daha geç tamamlandığından klinik seyir uzar.
4
Direkt bilirubin sınır değerlerini hesapla.
Totalin %10\%10'una denk gelen 1.01.0 mg/dL'lik direkt bilirubin normal kabul edilir.
Kolestaz (patolojik direkt hiperbilirubinemi) tanısı için direkt bilirubinin >1.52.0>1.5-2.0 mg/dL veya totalin >%20>\%20'si olması gerekir.

Anahtar Kavram

Patolojik Sarılık Kriterleri

İpuçları

1
Fizyolojik sarılıklar genellikle doğumu takip eden ilk günden sonra ortaya çıkar.
2
Hangi seçenekteki durum, hızlı bir alyuvar yıkımına (hemoliz) kesin olarak işaret eder ve bu nedenle asla normal kabul edilemez?
3
Yaşamın ilk gününde (ilk 24 saat) gözlemlenen sarılık her zaman ileri tetkik gerektiren kesin bir patolojik bulgudur.

Daha Fazla Pratik

Anne sütü sarılığının erken ve geç formları arasındaki farkları ile uzamış sarılık tanımının gün sınırlarını (term ve preterm için) tekrar gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 5Soru

Yenidoğanlarda hiperbilirubinemi yönetiminde, fototerapi ve kan değişimi kararı verilirken hastanın gebelik haftası ve postnatal yaşına ek olarak nörotoksisite risk faktörlerinin varlığı da değerlendirilir. Nörotoksisite risk faktörleri; kan-beyin bariyeri geçirgenliğini artırarak veya serbest bilirubin miktarını yükselterek kernikterus riskini artıran durumlardır ve bu faktörlerin varlığında tedavi eşik değerleri daha düşük düzeylere çekilir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi hiperbilirubinemi tedavisinde eşik değeri düşüren majör nörotoksisite risk faktörlerinden biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yaygın sefalhematom varlığı

Cevap

Doğru yanıt yaygın sefalhematom varlığını belirten seçenektir. Sefalhematom bir üretim artışı riskidir ancak tedavi eşiğini değiştiren bir nörotoksisite risk faktörü değildir.
Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) kılavuzlarına göre nörotoksisite risk faktörleri; izoimmün hemolitik hastalık, G6PD eksikliği, asfiksi, klinik instabilite, letarji, sepsis, asidoz ve albümin düzeyinin <3.0< 3.0 g/dL olmasıdır. Bu faktörlerin varlığında kernikterus riski arttığı için fototerapi ve kan değişimi daha düşük bilirubin düzeylerinde başlanır. Sefalhematom ise ekstravaze kanın yıkımı sonucu hiperbilirubinemi gelişimi için bir risk faktörüdür (üretimi artırır), ancak hastanın tedavi eşik eğrisini alt basamağa düşüren bir 'nörotoksisite' risk faktörü değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Nörotoksisite risk faktörleri ile hiperbilirubinemi risk faktörleri arasındaki kavramsal farkı tanımla.
Hiperbilirubinemi risk faktörleri sarılığın ortaya çıkmasını kolaylaştırırken (örn. sefalhematom, prematürite, anne sütü); nörotoksisite risk faktörleri mevcut bilirubinin beyne geçerek zarar verme (kernikterus) ihtimalini artırır.
Sorunun özü, bilirubin üretimini artıran durumlar ile bilirubinin toksisitesini artıran durumların ayrımına dayanmaktadır.
2
Kılavuzlarda (AAP) belirtilen majör nörotoksisite risk faktörlerini listele.
İzoimmün hemolitik hastalık, G6PD eksikliği, asfiksi, belirgin letarji, ısı instabilitesi, sepsis, asidoz ve albümin düzeyinin <3.0< 3.0 g/dL olması.
Seçenekleri bu standart liste ile karşılaştırmak için.
3
Seçenekleri değerlendir ve listeye uymayanı belirle.
Sefalhematom, kanama nedeniyle bilirubin yükünü (üretimini) artırır ancak kan-beyin bariyerini etkilemediği veya bilirubini albüminden ayırmadığı için nörotoksisite risk faktörü listesinde yer almaz.
Doğru yanıtın kanıta dayalı olarak doğrulanması.

Anahtar Kavram

Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) Hiperbilirubinemi Nörotoksisite Risk Faktörleri

İpuçları

1
Bilirubin miktarını artıran durumlar (üretim fazlalığı) ile bilirubinin beyne zarar verme potansiyelini (toksisiteyi) artıran durumları birbirinden ayırmalısınız.
2
Bir durumun tedavi eşiğini (nomogramdaki eğriyi) aşağı çekmesi için kan-beyin bariyerini bozması, bilirubini albüminden ayırması veya tehlikeli bir hemoliz süreci olması gerekir.

Daha Fazla Pratik

Fizyolojik sarılık ile patolojik sarılık ayrımı kriterlerini ve kan değişimi komplikasyonlarını gözden geçirin.

Alternatif Yöntem

AAP fototerapi nomogramını gözünüzde canlandırın. Üç farklı risk eğrisi vardır: Düşük, Orta ve Yüksek risk. Eğrileri belirleyen kutucukta yazan faktörleri hatırlayın. Sefalhematom bu kutucukta yazmaz, hiperbilirubinemi gelişimi için hastayı yakın takip etme nedenidir.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 6Soru

1616 günlük bir erkek bebek, doğumdan sonra 33. günde başlayan ve giderek belirginleşen sarılık şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Anamnezinde bebeğin hareketlerinin az olduğu, emmesinin zayıfladığı ve kabızlık çektiği öğreniliyor. Fizik muayenede ciltte ve skleralarda belirgin sarılık, göbekte umbilikal herni ve arka fontanelin 1 cm1 \ cm olduğu saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde total bilirubin 17.2 mg/dL17.2 \ mg/dL, direkt bilirubin 0.7 mg/dL0.7 \ mg/dL ve hemoglobin 14.8 g/dL14.8 \ g/dL olarak bulunuyor.

Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları ışığında, bebekte öncelikle aşağıdakilerden hangisi düşünülmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Konjenital hipotiroidi

Cevap

Bebekteki klinik bulgular ve uzatmış indirekt hiperbilirubinemi tablosu konjenital hipotiroidi tanısını desteklemektedir.
Konjenital hipotiroidi, yenidoğan döneminde uzatmış indirekt hiperbilirubineminin en kritik nedenlerinden biridir. Vakada sunulan umbilikal herni, arka fontanelin normalden geniş olması (>0.5 cm>0.5 \ cm), kabızlık ve aktivite azlığı (litarji) hipotiroidi tanısını güçlü bir şekilde desteklemektedir. Bu bebekte bir sonraki adım TSH ve serbest T4 düzeylerinin ölçülmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Hiperbilirubinemi tipini belirle.
Total bilirubin 17.2 mg/dL17.2 \ mg/dL, direkt bilirubin 0.7 mg/dL0.7 \ mg/dL (İndirekt hiperbilirubinemi).
Tedavi ve ayırıcı tanı yaklaşımını belirlemek için bilirubinin konjuge olup olmadığını anlamak gerekir.
2
Sarılığın süresini değerlendir.
1616 günlük bebekte devam eden sarılık (Uzatmış sarılık).
Yenidoğanda 22 haftadan uzun süren sarılıklar uzatmış sarılık olarak kabul edilir ve ileri tetkik gerektirir.
3
Eşlik eden fizik muayene bulgularını analiz et.
Umbilikal herni, geniş arka fontanel (>0.5 cm>0.5 \ cm), litarji ve kabızlık.
Bu bulgular, uzatmış indirekt sarılığın en önemli patolojik nedenlerinden biri olan konjenital hipotiroidi için spesifiktir.

Anahtar Kavram

Uzatmış sarılık durumunda (indirekt tip), eşlik eden umbilikal herni ve geniş fontanel gibi bulgular konjenital hipotiroidiyi işaret eder.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru

3939 haftalık, 3400 gram3400 \ gram ağırlığında, O Rh(+)O \ Rh(+) kan grubundaki bir anneden sorunsuz bir vajinal doğumla dünyaya gelen erkek bebeğin postnatal 1818. saatinde gövdesinde belirgin sarılık saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde elde edilen sonuçlar aşağıdadır:

ParametreSonuç
Bebek Kan GrubuB Rh(+)B \ Rh(+)
Total Bilirubin12.5 mg/dL12.5 \ mg/dL
Direkt Bilirubin0.4 mg/dL0.4 \ mg/dL
Direkt Coombs TestiPozitif (+)(+)
Retikülosit Oranı%8\%8

Buna göre, bu bebek için en uygun güncel yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yoğun fototerapi başlanması

Cevap

Bebek 18 saatliktir ve ABO uygunsuzluğuna bağlı hemoliz bulguları (Coombs pozitifliği, yüksek retikülosit) mevcuttur. Bilirubin düzeyi, risk eğrilerine göre fototerapi sınırının üzerindedir; bu nedenle yoğun fototerapi başlanmalıdır.
Bebeğin postnatal 1818. saatinde (ilk 24 saat içinde) saptanan sarılığı patolojiktir. Laboratuvar bulguları (Anne O, bebek B, Coombs pozitifliği ve retikülositoz) ABO uygunsuzluğuna bağlı hemolitik hastalığı kanıtlamaktadır. Güncel kılavuzlara göre, bu gebelik haftasındaki ve hemoliz riski olan bir bebekte 12.5 mg/dL12.5 \ mg/dL bilirubin düzeyi fototerapi sınırını geçmiştir. Bu nedenle en uygun yaklaşım yoğun fototerapiye başlanmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sarılığın başlama zamanını ve etiyolojiyi değerlendir.
Postnatal 1818. saatte görülen sarılık patolojiktir. Anne OO, bebek BB grubu olduğu için ABO uygunsuzluğu mevcuttur. Direkt Coombs (+)(+) ve retikülosit yüksekliği hemolizi doğrular.
İlk 2424 saatte saptanan her türlü sarılık patolojik kabul edilir ve hızlı müdahale gerektirir.
2
Bilirubin düzeyini nomogram üzerinde yorumla.
3939 haftalık ve izoimmün hemolitik hastalığı olan (yüksek riskli) bir bebekte 1818. saatteki 12.5 mg/dL12.5 \ mg/dL düzeyi, fototerapi sınırının ( 89 mg/dL~8-9 \ mg/dL) üzerindedir.
Müdahale kararı bebeğin gebelik haftası, postnatal yaşı ve ek risk faktörlerine (hemoliz gibi) göre verilir.
3
Uygun tedavi yöntemini seç.
Yoğun fototerapi tedavisine başlanır.
Fototerapi, indirekt bilirubini suda çözünür izomerlerine dönüştürerek kan değişimi ihtiyacını azaltan ilk basamak tedavidir.

Anahtar Kavram

Yenidoğanda ilk 2424 saatte görülen sarılıklar patolojiktir ve izoimmün hemolitik hastalıklarda (Rh/ABO) bilirubin düzeyi fototerapi eşiğini geçtiğinde vakit kaybetmeden tedavi başlanmalıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru

Dört günlük (96 saat) miadında (39 hafta) doğan bir erkek bebek, ailesi tarafından cildinde sararma şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Özgeçmişinden, normal spontan vajinal yolla sorunsuz bir doğumla dünyaya geldiği ve sadece anne sütü ile beslendiği öğreniliyor. Doğum ağırlığı 3400 g3400 \text{ g} olan bebeğin güncel ağırlığı 3250 g3250 \text{ g} olarak ölçülüyor. Annesi, bebeğin günde 6-7 kez idrar ve 3-4 kez altın sarısı renkli, yumuşak kıvamlı gaita yaptığını ifade ediyor. Fizik muayenede göbek hizasına kadar uzanan ikter dışında herhangi bir patolojik bulgu saptanmıyor; bebek canlı ve emme refleksi güçlü.

Laboratuvar incelemelerinde;
- Total bilirubin: 14.5 mg/dL14.5 \text{ mg/dL}
- Direkt bilirubin: 0.6 mg/dL0.6 \text{ mg/dL}
- Hemoglobin: 16.5 g/dL16.5 \text{ g/dL}
- Retikülosit: %1.2\%1.2
- Kan grupları: Anne A Rh(+), Bebek O Rh(+)
olarak saptanıyor. Periferik yayma normal olarak değerlendiriliyor.

Buna göre, bu bebekteki hiperbilirubineminin en olası nedeni ve bu tablonun temel fizyopatolojik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fizyolojik sarılık – Hepatik UGT1A1 enzim immatüritesi ve yenidoğan eritrosit ömrünün kısa olması

Cevap

En olası neden fizyolojik sarılıktır. Bu durum, yenidoğanlarda eritrosit ömrünün kısalığına bağlı artmış bilirubin yükü ve karaciğerdeki üridin difosfat glukuronoziltransferaz (UGT1A1) enziminin geçici immatüritesi sonucunda gelişir.
Doğru yanıt fizyolojik sarılığın mekanizmasını tanımlamaktadır. Vakadaki bebekte patolojik bir hemoliz (anemi yok, retikülosit normal, kan grubu uygunsuzluğu yok) veya yetersiz beslenme (kilo kaybı %4.4\%4.4 ile normal sınırlarda, idrar ve gaita miktarı yeterli) saptanmamıştır. 4 günlük (96 saat) miadında bir bebekte, sağlıklı büyüme eğrisi eşliğinde izlenen bu düzeydeki indirekt hiperbilirubinemi fizyolojik sarılıktır. Fizyolojik sarılık, yenidoğanın artmış eritrosit kitlesine, kısa eritrosit ömrüne (artmış bilirubin yükü) ve geçici hepatik UGT1A1 enzim immatüritesi ile azalan hepatik klirense bağlı olarak gelişir.

Adım Adım Çözüm

1
Kilo kaybı ve beslenme durumunun klinik olarak değerlendirilmesi.
Doğum ağırlığı 3400 g3400 \text{ g}, güncel ağırlık 3250 g3250 \text{ g}'dır. Kilo kaybı %4.4\approx \%4.4'tür (<%10<\%10). İdrar ve gaita çıkışı yeterlidir.
Yenidoğanlarda sık görülen ve yetersiz kalori/sıvı alımına bağlı olan 'yetersiz anne sütü alımı sarılığı'nın ekarte edilmesi.
2
Kan grubu, tam kan sayımı ve retikülosit değerlerinin incelenmesi.
Anne A, bebek O kan grubundadır; bu durum ABO uygunsuzluğu yaratmaz (ABO uygunsuzluğu için anne O, bebek A veya B olmalıdır). Hb (16.5 g/dL16.5 \text{ g/dL}) ve retikülosit (\left\%1.2\right) normaldir.
Artmış bilirubin üretiminin patolojik nedenleri olan izoimmün veya non-immün hemolitik hastalıkların dışlanması.
3
Yaş ve laboratuvar bulgularının spesifik sarılık tiplerinin zaman çizelgesiyle eşleştirilmesi.
Bebek 4 günlüktür (96 saat). Hemoliz bulgusu olmayan, sağlıklı ve iyi beslenen bir miad yenidoğanda bu dönemde görülen 14.5 mg/dL14.5 \text{ mg/dL} seviyesindeki indirekt hiperbilirubinemi fizyolojik sarılığın karakteristik tablosudur.
Geç başlangıçlı anne sütü sarılığı (1. haftanın sonu) ile fizyolojik sarılık ayrımının netleştirilmesi.

Anahtar Kavram

İndirekt hiperbilirubinemisi olan sağlıklı bir yenidoğanda; fizyolojik sarılık, yetersiz beslenme sarılığı, anne sütü sarılığı ve hemolitik hastalıkların klinik ipuçları, laboratuvar bulguları ve görülme zamanlarına göre ayırt edilmesi.
Soru 9Soru

4040 gebelik haftasında, 34503450 gram ağırlığında normal spontan vajinal yolla doğan bir erkek bebek, postnatal 44. gününde (9696. saat) rutin kontrol için polikliniğe getirilmiştir. Sadece anne sütü ile beslenen bebeğin günde 454-5 kez idrar yaptığı ve sarı renkli dışkıladığı öğrenilmektedir. Fizik muayenesinde yüz ve gövdesinde sarılık saptanmış olup, tartı kaybı doğum ağırlığına göre %6 olarak hesaplanmıştır.
Annenin kan grubu AB Rh(+), bebeğin kan grubu ise A Rh(+) olarak saptanmıştır.
Laboratuvar tetkiklerinde total serum bilirubin düzeyi 14.214.2 mg/dL, direkt bilirubin düzeyi 0.40.4 mg/dL, hemoglobin 17.817.8 g/dL ve retikülosit %1.41.4 olarak ölçülmüştür.

Bu klinik tablo ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mevcut bulgular fizyolojik sarılık ile tam uyumludur, anne sütüyle beslenmeye devam edilerek rutin izlem yapılması yeterlidir.

Cevap

Mevcut klinik ve laboratuvar bulgularının fizyolojik sarılık tablosuyla uyumlu olduğu ve bebeğin anne sütüyle beslenerek izlenmesinin yeterli olduğu seçenektir.
Hastanın miadında doğmuş olması, sarılığın postnatal 4. günde görülmesi (fizyolojik sarılık miadında bebeklerde 3-5. günlerde pik yapar), total bilirubin düzeyinin fizyolojik sınırlarda (15-17 mg/dL'nin altında) olması, beslenmesinin yeterli olması (tartı kaybı <%10, idrar-gaita çıkışı normal) ve hemoliz bulgusu olmaması fizyolojik sarılık tanısını koydurur. Bu durumda patolojik bir durum düşünülmez, anne sütü ile beslenmeye devam edilerek olağan izlem yapılması en doğru yaklaşımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve demografik verilerin değerlendirilmesi
Bebek 4. günde (96. saat), tartı kaybı %6 (normal sınır <%10), idrar ve gaita çıkışı doğal. Bu bulgular yetersiz beslenme sarılığını ekarte ettirir.
Sıvı alımının ve beslenmenin yeterliliğini doğrulamak için.
2
Kan gruplarının ve hemoliz belirteçlerinin değerlendirilmesi
Anne AB, bebek A kan grubuna sahip. ABO uygunsuzluğu (annenin O olması gerekir) yoktur. Hb ve retikülosit normaldir, hemoliz bulgusu yoktur.
Sarılığın olası patolojik/hemolitik nedenlerini ekarte etmek için.
3
Bilirubin değerlerinin postnatal yaşa göre yorumlanması
Direkt bilirubin (0.40.4 mg/dL) normaldir. Total bilirubin 14.214.2 mg/dL olup, 96. saatteki miadında sağlıklı bir bebek için fototerapi sınırının (~20 mg/dL) oldukça altındadır.
Fototerapi ihtiyacını ve sarılığın fizyolojik/patolojik ayrımını yapmak için.
4
Sentez ve Karar
Tüm bulgular fizyolojik sarılık ile uyumludur, ek tıbbi müdahaleye gerek yoktur.
Klinik yönetimi belirlemek için.

Anahtar Kavram

Fizyolojik ve Patolojik Sarılık Ayrımı
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 10Soru

3939 haftalık, 3500 gram3500 \ gram ağırlığında doğan bir erkek bebeğin yaşamının 4848. saatindeki fizik muayenesinde göbeğe kadar uzanan belirgin sarılık saptanıyor. Anne ve bebeğin kan grupları her ikisi de A Rh(+)A \ Rh(+), direkt Coombs testi ise negatif olarak saptanıyor. Bebeğin laboratuvar bulguları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

İncelemeSonuçNotlar
Total Bilirubin18 mg/dL18 \ mg/dLİndirekt bilirubin hakimiyeti
Hemoglobin12.5 g/dL12.5 \ g/dLYaşa göre düşük
Retikülosit%7\%7Artmış

Periferik yayma incelemesinde "ısırılmış hücreler" (bite cells) ve Heinz gövdeleri görüldüğüne göre, bu bebekte en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Glukoz-6-fosfat dehidrogenaz eksikliği

Cevap

Glukoz-6-fosfat dehidrogenaz eksikliği
Bebeğin direkt Coombs testinin negatif olması immün olmayan bir hemolizi düşündürür. Retikülositoz ve anemi ile birlikte periferik yaymada görülen 'ısırılmış hücreler' (eritrositlerin dalaktaki makrofajlar tarafından Heinz gövdelerinin temizlenmesi sonucu oluşan morfoloji) ve Heinz gövdeleri, Glukoz-6-fosfat dehidrogenaz eksikliğinin patognomonik bulgularıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik verilerin ve laboratuvarın değerlendirilmesi
4848. saatte 18 mg/dL18 \ mg/dL bilirubin düzeyi patolojiktir. Anemi ve yüksek retikülosit (%7)(\%7) varlığı hemolizi işaret eder.
Sarılığın etiyolojisini belirlemek için hemoliz varlığı kontrol edilmelidir.
2
Kan grubu ve immünite kontrolü
Anne ve bebek A Rh(+)A \ Rh(+), direkt Coombs testi negatiftir.
Kan grubu uyuşmazlığına bağlı immün hemoliz (Rh veya ABO) dışlanmış olur.
3
Periferik yayma bulgularının analizi
"Isırılmış hücreler" ve Heinz gövdeleri saptanmıştır.
Bu bulgular, eritrositlerin oksidatif hasara uğradığını gösteren ve G6PD eksikliğine özgü bulgulardır.

Anahtar Kavram

Yenidoğanda G6PD eksikliği, kan grubu uyuşmazlığı olmaksızın (Coombs negatif) ortaya çıkan, hemolitik bulguların ve periferik yaymada ısırılmış hücrelerin görüldüğü patolojik bir sarılık nedenidir.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 11Soru

3636 saatlik, 3838 haftalık, 32003200 gram olarak doğan erkek bebek, tüm vücuda yayılan belirgin sarılık şikayetiyle acil polikliniğine getirilmiştir. Fizik muayenesinde skleralar ve gövde ikterik görünümde olup, karaciğer kosta altını 11 cm geçmektedir. Laboratuvar incelemesinde; anne kan grubu O Rh(+), bebek kan grubu O Rh(+), direkt Coombs testi negatif, total bilirubin 2121 mg/dL, hemoglobin 12.512.5 g/dL ve retikülosit oranı %9\%9 olarak saptanmıştır. Periferik yayma incelemesinde polikromazi ve "ısırılmış hücreler" (bite cells) gözlenmiştir. Bu yenidoğanda en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Glukoz-6-fosfat dehidrogenaz eksikliği

Cevap

En olası tanı Glukoz-6-fosfat dehidrogenaz (G6PD) eksikliğidir.
Vakadaki yüksek bilirubin, düşük hemoglobin ve yüksek retikülosit değerleri hemolitik bir süreci işaret etmektedir. Anne ve bebeğin kan gruplarının aynı olması ve Coombs testinin negatifliği immün nedenleri dışlar. Periferik yaymada görülen "ısırılmış hücreler" (bite cells), oksidan hasar gören eritrositlerdeki Heinz gövdelerinin dalak tarafından temizlenmesi sonucu oluşur ve bu durum Glukoz-6-fosfat dehidrogenaz eksikliğinde tipiktir.

Adım Adım Çözüm

1
İmmünite ve kan grubu değerlendirmesi
Anne ve bebek kan grupları uyumlu ve Direkt Coombs testi negatiftir.
ABO, Rh ve subgrup uyuşmazlıklarına bağlı immün hemolizi dışlamak için gereklidir.
2
Hemoliz varlığının kontrol edilmesi
Retikülosit oranının yüksek (%9\%9) ve hemoglobinin düşük (12.512.5 g/dL) olduğu saptanmıştır.
Yüksek bilirubin seviyesinin (patolojik sarılık) hemolize bağlı olup olmadığını belirlemek için retikülosit ve hemoglobin değerleri incelenir.
3
Periferik yayma bulgularının analizi
Yaymada "ısırılmış hücrelerin" (bite cells) varlığı tespit edilmiştir.
Bu hücreler, oksidan hasar sonucu oluşan Heinz gövdelerinin dalak makrofajları tarafından temizlenmesiyle oluşur ve G6PD eksikliği için patognomoniktir.

Anahtar Kavram

Yenidoğan döneminde G6PD eksikliği, Coombs negatif hemolitik sarılığın en önemli nedenlerinden biridir ve periferik yayma bulguları tanıda kritiktir.
Soru 12Soru

Yaşamının 4. gününde total bilirubin düzeyi 2828 mg/dL saptanan bir yenidoğanda; letarji, tiz sesle ağlama, opistotonus gelişimi ve ateş saptanmıştır. Bu klinik tablo, akut bilirubin ensefalopatisinin hangi evresi ile en uyumludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre 2 (Orta evre)

Cevap

Opistotonus, tiz sesle ağlama ve ateş bulguları Akut Bilirubin Ensefalopatisi'nin orta (evre 2) evresi ile en uyumludur.
Akut Bilirubin Ensefalopatisi'nin orta evresinde (Evre 2), irritabilite, tiz sesle ağlama ve ateş gibi bulguların yanında ekstansör kaslarda tonus artışı (retrocollis ve opistotonus) görülür. Bu evrede yapılacak acil kan değişimi (exchange transfüzyon) nörolojik hasarı geri döndürebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Bebekte opistotonus (hipertoni), ateş ve tiz sesle ağlama saptanmıştır.
Hiperbilirubinemiye bağlı nörolojik tutulumun derecesini belirlemek için klinik bulguların evrelemesi yapılmalıdır.
2
Akut Bilirubin Ensefalopatisi (ABE) evrelerini karşılaştır
Evre 1'de hipotoni, Evre 2'de hipertoni (opistotonus) ve irritabilite, Evre 3'te ise stupor/koma görülür.
Evreleme, tedavi yaklaşımı ve prognoz tayini açısından kritiktir.
3
Bulguları uygun evre ile eşleştir
Mevcut bulgular orta evre (evre 2) ile tam uyumludur.
Opistotonus ve ateş, nörotoksisitenin orta düzeyde ilerlediğini gösteren spesifik bulgulardır.

Anahtar Kavram

Akut Bilirubin Ensefalopatisi Evreleri

Daha Fazla Pratik

Bilirubin nörotoksisitesini artıran risk faktörlerini (sepsis, asidoz, albümin düşüklüğü) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 13Soru

3636 haftalık, 25002500 gram olarak doğan erkek bebek, postnatal 7272. saatinde belirgin sarılık şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Annenin kan grubu 0 Rh(+)0 \ Rh(+), bebeğin kan grubu B Rh(+)B \ Rh(+) olup direkt Coombs testi (+)(+) saptanmıştır. Fizik muayenede vücut ısısı 36.1C36.1^\circ C, kapiller geri dolum süresi 44 saniye ve bebekte emmede isteksizlik olduğu gözleniyor. Laboratuvar incelemesinde total bilirubin 17.8 mg/dL17.8 \ mg/dL, serum albümin düzeyi 2.5 g/dL2.5 \ g/dL ve kan gazında pH 7.20pH \ 7.20 saptanmıştır. Bu bebek için en uygun yönetim seçeneği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Acil kan değişimi (Exchange transfusion) yapılması

Cevap

Bilirubin/Albümin oranı eşik değeri aştığı için acil kan değişimi (exchange transfusion) yapılması en uygun yaklaşımdır.
Bebek 3636 haftalık olması ve eşlik eden asidoz/instabilite bulguları nedeniyle yüksek risk grubundadır. Bu grupta total bilirubin düzeyi (17.8 mg/dL17.8 \ mg/dL) standart değişim sınırı olan 19 mg/dL19 \ mg/dL'nin altında olsa da, Bilirubin/Albümin oranı (17.8/2.5=7.1217.8 / 2.5 = 7.12) kritik eşik olan 6.86.8'in üzerindedir. Güncel kılavuzlara göre B/A oranının eşiği aşması, kan değişimi için tek başına yeterli bir endikasyondur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın risk grubunu ve nörotoksisite risk faktörlerini belirle.
Bebek 3636 haftalık (geç preterm) ve asidoz (pH 7.20pH \ 7.20), hipotermi (36.1C36.1^\circ C) gibi sepsis/instabilite bulguları mevcuttur. Bu durum bebeği 'Risk Faktörü Taşıyan Geç Preterm' kategorisine sokar.
Risk faktörlerinin varlığı, bilirubinin kan-beyin bariyerini geçişini kolaylaştırır ve tedavi sınırlarını aşağı çeker.
2
Total serum bilirubin (TSB) düzeyini standart kan değişimi eğrileriyle karşılaştır.
7272. saatteki 3636 haftalık riskli bebek için kan değişimi sınırı yaklaşık 19 mg/dL19 \ mg/dL'dir. Mevcut TSB (17.8 mg/dL17.8 \ mg/dL) bu sınırın altındadır.
Yalnızca TSB değerine bakmak, albümin bağlama kapasitesindeki yetersizliği gözden kaçırabilir.
3
Bilirubin/Albümin (B/A) oranını hesapla ve eşik değerle karşılaştır.
Hesaplama: 17.8/2.5=7.12 mg/g17.8 / 2.5 = 7.12 \ mg/g. Bu risk grubu (353735-37 hafta + risk faktörü) için B/A eşik değeri 6.8 mg/g6.8 \ mg/g'dır.
7.12>6.87.12 > 6.8 olduğu için TSB düzeyi sınıra ulaşmasa bile kan değişimi endikedir.

Anahtar Kavram

Bilirubin/Albümin (B/A) oranı, özellikle albümin düzeyi düşük veya asidoz gibi bağlama kapasitesini azaltan risk faktörleri varlığında, kan değişimi kararı vermede total bilirubinden daha hassas bir gösterge olabilir.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 14Soru

3535 haftalık, 24002400 gram olarak doğan bir erkek bebek, postnatal 6060. saatinde belirgin sarılık, beslenme güçlüğü, tiz sesle ağlama ve uyandırılamama (letarji) şikayetleri ile yenidoğan yoğun bakım ünitesine getiriliyor. Fizik muayenesinde sarılığın diz altına kadar indiği, hafif opistotonus postürü olduğu ve Moro refleksinin zayıfladığı saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; total serum bilirubin (TSB) 2020 mg/dLmg/dL, serum albümin 2.52.5 g/dLg/dL, hemoglobin 14.814.8 g/dLg/dL bulunuyor. Anne ve bebeğin kan grubu AA Rh(+)Rh(+) olup direkt Coombs testi negatiftir. Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları ışığında, bebek için en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Acil kan değişimi (exchange transfüzyon) yapılması

Cevap

Bebek için en uygun yaklaşım acil kan değişimi yapılmasıdır.
Doğru seçenek olan acil kan değişimi kararı, bebeğin klinik tablosundaki akut bilirubin ensefalopatisi (ABE) bulguları ve hesaplanan Bilirubin/Albümin oranının (8.08.0) 3535 haftalık riskli bebekler için tanımlanan 6.86.8 sınırını belirgin şekilde aşması nedeniyle verilmiştir. Güncel kılavuzlara göre orta-ağır ABE bulguları olan her bebekte kan değişimi acil bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik risk faktörleri ve nörolojik bulguların değerlendirilmesi.
Bebekte letarji, tiz sesle ağlama ve hafif opistotonus saptanmıştır; bu bulgular akut bilirubin ensefalopatisi (ABE) evre 2'ye işaret eder.
Klinik ensefalopati bulguları, bilirubin düzeyinden bağımsız olarak acil müdahale gerekliliğini belirler.
2
Bilirubin/Albümin (B/A) oranının hesaplanması.
TSB/Albu¨min=20/2.5=8.0TSB / Albümin = 20 / 2.5 = 8.0 mg/gmg/g olarak hesaplanır.
B/A oranı, serbest bilirubini öngörmede TSB düzeyine ek olarak kan değişimi kararında kullanılan kritik bir parametredir.
3
Hesaplanan değerin gestasyonel yaşa ve risk durumuna göre eşik değerlerle karşılaştırılması.
353735-37 haftalık ve riskli (sepsis şüphesi, asidoz veya ABE bulguları olan) bebeklerde kan değişimi için B/A oranı sınırı 6.86.8 mg/gmg/g'dır.
Bebeğin B/A oranı (8.08.0), eşik değer olan 6.86.8'in üzerindedir ve kan değişimi kesin endikedir.

Anahtar Kavram

Kan değişimi kararı verilirken total bilirubin düzeyinin yanı sıra klinik ensefalopati bulguları ve Bilirubin/Albümin (B/A) oranı esas alınmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Bilirubin/Albümin oranının farklı gestasyonel haftalardaki (terem vs preterm) eşik değerlerini tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 15Soru

Annesi A Rh(-), babası O Rh(+) olan ve 39. gebelik haftasında 3400 gram olarak doğan erkek bebek, yaşamının 30. saatinde gövdeye yayılan sarılık ve hafif solukluk nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenede hepatosplenomegali saptanmıyor, ancak bebekte huzursuzluk gözleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin 10,5 g/dL, retikülosit %12, total bilirubin 18 mg/dL ve Direkt Coombs testi pozitif olarak saptanıyor. Bebeğe yoğun fototerapi başlanıyor; ancak tedavinin 4. saatinde kontrol edilen total bilirubin düzeyi düşüş göstermeyip 19 mg/dL'ye yükseliyor. Kan değişimi sınırına yaklaşan bu hastada, hemolizi durdurmak ve kan değişimi gereksinimini azaltmak amacıyla tedaviye eklenmesi en uygun olan ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İntravenöz İmmünoglobulin (IVIG)

Cevap

İntravenöz İmmünoglobulin (IVIG)
Vakada Rh uygunsuzluğuna bağlı ağır bir hemolitik süreç (Coombs pozitif, yüksek retikülosit, erken ve hızlı artan sarılık) mevcuttur. Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) kılavuzlarına göre, izoimmün hemolitik hastalıklarda yoğun fototerapiye rağmen serum total bilirubin düzeyi yükselmeye devam ediyorsa veya kan değişimi sınırına 2-3 mg/dL mesafe kalmışsa, kan değişimi ihtiyacını azaltmak için İntravenöz İmmünoglobulin (IVIG) (0.5-1 g/kg) verilmesi önerilir. IVIG, retiküloendotelyal sistemdeki Fc reseptörlerini bloke ederek antikor kaplı eritrositlerin yıkımını engeller.

Adım Adım Çözüm

1
Vakayı analiz et
Rh uygunsuzluğuna bağlı izoimmün hemolitik hastalık (Anemi, Retikülositoz, Coombs pozitifliği).
Tanıyı netleştirmek için.
2
Mevcut durumu değerlendir
Yoğun fototerapiye rağmen bilirubin yükseliyor ve kan değişimi sınırına yakın.
Tedavi başarısızlığını tespit etmek için.
3
Kılavuzlara göre ek tedaviyi belirle
İzoimmün hemolitik sarılıklarda fototerapiye rağmen yükselen bilirubin düzeylerinde IVIG endikedir.
Kan değişimi ihtiyacını azaltan kanıta dayalı tedaviyi seçmek için.

Anahtar Kavram

İzoimmün hemolitik hastalıklarda (Rh veya ABO uyuşmazlığı) yoğun fototerapiye yanıtsızlık durumunda IVIG kullanımı.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 16Soru

3838 haftalık, 3200 gram3200 \ gram ağırlığında sorunsuz bir vajinal doğumla dünyaya gelen erkek bebek, postnatal 44. günde cildinde belirgin sararma ve halsizlik şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Öyküsünden annenin sütünün gelmesinin geciktiği ve bebeğin günde sadece 232-3 kez emebildiği, günde sadece 11 kez bezini kirlettiği öğreniliyor. Fizik muayenede vücut ağırlığının 2800 gram2800 \ gram (%12.5 kayıp)(\%12.5 \ kayıp) olduğu, mukozaların kuru olduğu ve turgorun hafif azaldığı saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde total bilirubin 21 mg/dL21 \ mg/dL, direkt bilirubin 0.8 mg/dL0.8 \ mg/dL, sodyum 149 mEq/L149 \ mEq/L bulunurken; anne ve bebek kan grubunun B Rh(+)B \ Rh(+) olduğu saptanıyor. Bu bebek için en olası tanı ve en uygun yönetim aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anne sütüyle beslenememe sarılığı - Etkin emzirme eğitimi, beslenme sıklığının artırılması ve fototerapi

Cevap

Anne sütüyle beslenememe sarılığı tanısı konulmalı; tedavi olarak emzirme sıklığı artırılmalı ve fototerapi başlanmalıdır.
Bebekte saptanan ciddi ağırlık kaybı (%12.5\%12.5), hipernatremi ve azalmış dışkı sayısı, yetersiz enteral alıma bağlı bilirubin enterohepatik siklusunun artışını gösterir. Bu tablo 'anne sütüyle beslenememe sarılığı' (breastfeeding failure jaundice) olarak adlandırılır. Tedavide temel prensip beslenmenin optimize edilmesi (emzirme sıklığının artırılması) ve mevcut bilirubin düzeyi için fototerapi uygulanmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların analizi
Bebekte %12.5\%12.5 ağırlık kaybı, hipernatremi (149 mEq/L149 \ mEq/L) ve azalmış dışkılama sayısı saptandı.
Bu bulgular yetersiz kalori ve sıvı alımına bağlı dehidratasyonu işaret eder.
2
Ayırıcı tanı yapılması
Anne sütü sarılığı (geç başlangıçlı) ve kan grubu uygunsuzlukları elendi.
Kan grupları uyumlu olduğu için hemoliz dışlanırken, tablonun erken başlaması ve dehidratasyon eşlik etmesi 'beslenememe' sarılığını doğrular.
3
Tedavi sınırının belirlenmesi
44. günde 21 mg/dL21 \ mg/dL bilirubin düzeyi fototerapi eşiğindedir.
Dehidratasyonu olan riskli bir bebekte bilirubin nörotoksisitesini önlemek için fototerapi şarttır.

Anahtar Kavram

Anne sütüyle beslenememe sarılığı (early-onset), yetersiz emzirme ve dehidratasyon ile karakterizedir ve geç başlayan 'anne sütü sarılığı'ndan ayırt edilmelidir.

Daha Fazla Pratik

Fototerapi altındaki bir bebekte bilirubin düzeyinin düşmemesi durumunda G6PD eksikliği gibi hemolitik süreçleri tekrar değerlendirmeyi unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 17Soru

3939 haftalık, 33003300 gram olarak doğan 1818 saatlik bir erkek bebekte skleralarda sarılık fark ediliyor. Yapılan tetkiklerde laboratuvar bulguları aşağıdaki gibidir:

TetkikSonuç
Annenin Kan GrubuORh(+)O Rh(+)
Bebeğin Kan GrubuBRh(+)B Rh(+)
Total Bilirubin11mg/dL11 mg/dL
Direkt Bilirubin0.4mg/dL0.4 mg/dL
Hemoglobin13.5g/dL13.5 g/dL
Retikülosit%7\%7
Direkt Coombs(+)(+) (zayıf)

Bu bebek için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fototerapi başlanması

Cevap

Bebeğin hemolitik hastalık bulguları ve bilirubin düzeyi göz önüne alındığında fototerapi başlanması en uygun yaklaşımdir.
Bebeğin sarılığı yaşamın ilk 2424 saati içinde (18. saat) başlamıştır, bu durum her zaman patolojiktir. Anne kan grubunun OO, bebek kan grubunun BB olması, direkt Coombs pozitifliği ve retikülosit yüksekliği (%7\%7) hastada ABO uygunsuzluğuna bağlı hemolitik hastalık olduğunu kanıtlar. Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) ve Türk Neonatoloji Derneği rehberlerine göre, risk faktörü (hemolitik hastalık) taşıyan 18 saatlik bir bebekte 11mg/dL11 mg/dL total bilirubin düzeyi fototerapi başlama sınırının üzerindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sarılığın başlama zamanı ve etiyolojiyi değerlendir.
Sarılığın ilk 2424 saat içinde (18. saat) başlaması ve anne-bebek arasındaki kan grubu uyuşmazlığı (O-B), durumun patolojik ve hemolitik olduğunu gösterir.
İlk 2424 saatteki klinik sarılık aksi ispatlanana kadar patolojiktir.
2
Hemoliz bulgularını ve bilirubin düzeyini analiz et.
Retikülosit oranının yüksek olması (%7\%7) ve direkt Coombs pozitifliği hemolizi doğrular. 11mg/dL11 mg/dL bilirubin düzeyi bu yaş için yüksektir.
ABO uygunsuzluğuna bağlı hemolitik hastalık bilirubin artışını hızlandırır.
3
Güncel tedavi şemalarına (Bhutani eğrisi veya TND rehberi) göre karar ver.
18 saatlik bir bebekte 11mg/dL11 mg/dL bilirubin düzeyi, özellikle hemolitik hastalık gibi risk faktörleri varlığında fototerapi sınırının üzerindedir.
Nörotoksisiteyi önlemek için bilirubin düzeyi tedavi eşiğine ulaştığında fototerapiye başlanmalıdır.

Anahtar Kavram

İlk 24 saatte görülen ve hemoliz bulguları eşlik eden hiperbilirubinemide yönetim stratejisi.

Daha Fazla Pratik

ABO uygunsuzluğu olan bebeklerde IVIG tedavisinin hangi durumlarda endike olduğunu inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Bilirubin artış hızının (>0.5mg/dL/saat>0.5 mg/dL/saat) takibi de patolojik süreci doğrulamak için kullanılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 18Soru

3939 haftalık ve 34003400 gram olarak doğan bir kız bebeğin yaşamının 1212. saatinde gövde üst kısmına kadar uzanan sarılık saptanıyor. Annenin kan grubu 00 Rh()Rh (-), bebeğin kan grubu BB Rh(+)Rh (+) olup, laboratuvar tetkiklerinde total bilirubin düzeyi 99 mg/dLmg/dL, direkt Coombs testi (++)(++), hemoglobin 13.513.5 g/dLg/dL ve retikülosit %10\%10 bulunuyor. Bu bebekteki klinik tablo ve laboratuvar bulguları değerlendirildiğinde, en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yoğun fototerapi başlanması

Cevap

Yoğun fototerapi başlanması en uygun yaklaşımdır çünkü bebekte yaşamın ilk 24 saatinde patolojik sarılık ve hemoliz bulguları mevcuttur.
Doğru seçenek olan 'yoğun fototerapi başlanması', bebeğin 12 saatlik olması ve bilirubin düzeyinin (99 mg/dLmg/dL) o saatteki fototerapi sınırının üzerinde olması nedeniyle seçilmelidir. Ayrıca direkt Coombs testinin pozitifliği ve retikülosit yüksekliği, ciddi bir hemolitik süreç olduğunu gösterir ve tedavinin geciktirilmemesi gerektiğini vurgular.

Adım Adım Çözüm

1
Zamanlama analizi
Sarılığın 12. saatte ortaya çıkması
Yenidoğanda ilk 24 saat içinde görülen tüm sarılıklar aksi kanıtlanana kadar patolojik kabul edilir.
2
Etiyoloji ve laboratuvar değerlendirmesi
Rh ve ABO uygunsuzluğu ile uyumlu hemoliz bulguları (Coombs +, retikülosit %10)
Annenin 0 Rh(-), bebeğin B Rh(+) olması hem Rh hem de ABO uygunsuzluğu riskini gösterir; yüksek retikülosit hemolizi doğrular.
3
Yönetim planı
Yoğun fototerapi kararı
Bilirubin düzeyi (99 mg/dLmg/dL) 12. saatteki bir bebek için fototerapi eşiğinin üzerindedir ve hemoliz varlığı agresif tedaviyi gerektirir.

Anahtar Kavram

Yenidoğanda ilk 24 saatte görülen sarılıkların patolojik kabul edilmesi ve hemolitik hastalıklarda erken fototerapi ihtiyacı.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 19Soru

3838 haftalık, 3200 gram3200 \ gram ağırlığında, 0 Rh()0 \ Rh (-) bir anneden vajinal yolla doğan erkek bebek, yaşamının 66. saatinde cildinde belirgin sararma fark edilmesi üzerine değerlendiriliyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde bebeğin kan grubu A Rh(+)A \ Rh (+), direkt Coombs testi (+++)(+++) pozitif, hemoglobin değeri 11.8 g/dL11.8 \ g/dL, retikülosit oranı %7\%7 ve total serum bilirubini 7.2 mg/dL7.2 \ mg/dL olarak saptanıyor. Bu bebek için bu aşamada planlanması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yoğun fototerapi tedavisi başlanması

Cevap

Yaşamın ilk 24 saatinde ortaya çıkan sarılık patolojik kabul edilir ve bu vakada saptanan Rh uyuşmazlığı ile hemoliz bulguları ışığında en uygun ilk yaklaşım yoğun fototerapi başlanmasıdır.
Doğumdan sonraki ilk 24 saat içinde görülen sarılıklar patolojik olarak kabul edilir. Bu vakada Rh uyuşmazlığı, direkt Coombs pozitifliği ve hemoliz bulguları (düşük hemoglobin, yüksek retikülosit) mevcuttur. 38 haftalık ve hemolitik hastalığı olan bir bebekte 6. saatteki 7.2 mg/dL düzeyi fototerapi eşiğini geçtiği için yoğun fototerapi en uygun başlangıç tedavisidir.

Adım Adım Çözüm

1
Sarılığın başlama zamanını ve niteliğini değerlendir.
Doğumdan sonraki ilk 6 saatte sarılık başlaması durumu her zaman patolojiktir.
Fizyolojik sarılık genellikle 24-48 saatten sonra başlar.
2
Etiyolojik nedenleri ve hemoliz bulgularını analiz et.
Anne-bebek arasındaki Rh uyuşmazlığı, direkt Coombs pozitifliği, düşük hemoglobin ve yüksek retikülosit hemolitik bir süreci doğrular.
İzoimmün hemolitik hastalık hızlı bilirubin artışına neden olur.
3
Bilirubin düzeyine göre tedavi stratejisini belirle.
38 haftalık bir bebekte, hemolitik hastalık varlığında 6. saatteki 7.2 mg/dL bilirubin değeri fototerapi eşiğinin üzerindedir.
Tedavide amaç, bilirubinin kan değişimi sınırlarına ulaşmasını ve bilirubin ensefalopatisini önlemektir.

Anahtar Kavram

Yenidoğanda yaşamın ilk 24 saati içinde görülen tüm sarılıklar patolojiktir ve aksi ispatlanana kadar hemolitik bir süreç (özellikle Rh veya ABO uyuşmazlığı) olarak yönetilmelidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru

3939 haftalık, 31003100 gram olarak doğan ve yaşamının 33. gününde hiperbilirubinemi nedeniyle fototerapi başlanan bir bebeğin takibinde, cildinin ve idrarının koyu gri-kahverengi bir renk aldığı gözleniyor.

Bu bebekte "Bronz Bebek Sendromu" geliştiği düşünüldüğünde, laboratuvar tetkiklerinde aşağıdakilerden hangisinin saptanması bu durumu en iyi açıklar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Direkt bilirubin düzeyinin yüksek olması

Cevap

Direkt bilirubin düzeyinin yüksek olması
Doğru seçenek olan direkt bilirubin düzeyinin yüksekliği, fototerapi uygulanan bebeklerde görülen bronz bebek sendromunun temel nedenidir. Bu durumda bilirubin fotoürünlerinin ve bakır-porfirin komplekslerinin deri, serum ve idrarda birikmesi sonucu tipik grimsi-kahverengi renk değişikliği oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları değerlendir.
Fototerapi altında gelişen gri-kahverengi cilt rengi değişikliği tespit edildi.
Bu tablo yenidoğanlarda 'Bronz Bebek Sendromu' olarak tanımlanır.
2
Sendromun etiyolojisini hatırla.
Fototerapinin, ortamda bulunan direkt (konjuge) bilirubin veya porfiriner ile etkileşime girmesi gerektiği sonucuna varıldı.
Bronz renk değişikliği, bakır-porfirin komplekslerinin birikimi sonucu oluşur.
3
Laboratuvar bulgusuyla eşleştir.
Bu durumun görülmesi için bebekte eş zamanlı olarak direkt bilirubin yüksekliği (kolestaz) bulunmalıdır.
Fototerapi sadece indirekt bilirubin yüksekliği olanlarda bu yan etkiye neden olmaz.

Anahtar Kavram

Bronz Bebek Sendromu ve Direkt Hiperbilirubinemi İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Bilirubin metabolizmasında fototerapinin etkilediği diğer mekanizmaları (yapısal izomerizasyon, foto-oksidasyon) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Sayfa 1 / 2Sonraki
Yenidoğan Sarılıkları (Hiperbilirubinemi) Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin