Spondiloartropatiler ve Reaktif Artrit

43 soru

Soru 1Soru

1313 yaşında erkek çocuk, son 44 aydır aralıklı seyreden sağ kalça ağrısı ve sol dizinde şişlik şikayetiyle getiriliyor. Fizik muayenesinde sol dizde efüzyon, sağ kalça hareketlerinde kısıtlılık ve bilateral tuberositas tibia üzerinde belirgin hassasiyet saptanıyor. Öyküsünden iki ay önce fotofobinin eşlik ettiği, aniden gelişen tek taraflı göz kızarıklığı ve ağrısı nedeniyle tedavi aldığı öğreniliyor. Hastanın babasının inflamatuar bağırsak hastalığına eşlik eden sakroiliit tanısıyla takip edildiği belirtiliyor. Laboratuvar tetkiklerinde RFRF ve ANAANA negatif, HLAB27HLA-B27 pozitif, eritrosit sedimentasyon hızı (ESHESH) 55 mm/saat55\ mm/saat ve Creaktif proteinC-reaktif\ protein (CRPCRP) 42 mg/L42\ mg/L (normal <5<5) saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Entezit ile ilişkili artrit

Cevap

Hastanın klinik ve laboratuvar bulguları ışığında en olası tanı Entezit ile İlişkili Artrit (ERA) olarak saptanmıştır.
Entezit ile ilişkili artrit tanısı doğrudur çünkü hasta ILAR sınıflama kriterlerinin neredeyse tamamını karşılamaktadır: 66 yaşından büyük erkek olması, asimetrik büyük eklem artriti, entezit (tuberositas tibia), akut semptomatik anterior üveit öyküsü, birinci derece akrabada sakroiliit varlığı ve HLA-B27 pozitifliği tabloyu tamamlar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik demografik verileri ve artrit dağılımını analiz et.
1313 yaşında erkek hasta, asimetrik alt ekstremite artriti (kalça ve diz tutulumu).
ERA tipik olarak 66 yaşından büyük erkek çocuklarda alt ekstremite asimetrik artriti ile başlar.
2
Entezit varlığını ve yerleşimini değerlendir.
Tuberositas tibia (patellar tendon yapışma yeri) üzerinde hassasiyet.
Entezit, bu hastalık grubunun patognomonik olmayan ancak tanı koydurucu temel bileşenlerinden biridir.
3
Ekstraartiküler bulguları ve aile öyküsünü incele.
Akut semptomatik anterior üveit öyküsü ve babada sakroiliit ile seyreden inflamatuar bağırsak hastalığı.
Her iki durum da ILAR kriterlerinde ERA tanısını destekleyen majör kriterler arasında yer alır.
4
Laboratuvar bulgularını ILAR kriterleri çerçevesinde yorumla.
HLAB27HLA-B27 pozitifliği, RFRF ve ANAANA negatifliği.
HLA-B27 pozitifliği tanı kriteridir; RF ve ANA negatifliği ise diğer JİA alt tiplerinden ayrımda önemlidir.

Anahtar Kavram

ILAR kriterlerine göre Entezit ile İlişkili Artrit (ERA) tanısı için artrit ve entezitin bir arada olması veya bunlardan birine ek olarak HLA-B27 pozitifliği, akut üveit, aile öyküsü veya 6 yaş üstü erkek cinsiyet gibi kriterlerden en az ikisinin bulunması gerekir.

Alternatif Yöntem

ILAR kriterleri yerine ASAS kriterleri de eksenel tutulumu olan hastalarda kullanılabilir ancak pediatrik yaş grubunda ILAR sınıflaması altın standarttır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2Soru

1414 yaşında erkek hasta, yaklaşık 33 aydır devam eden sağ dizinde şişlik, hareket kısıtlılığı ve her iki topuk arkasında sabahları belirginleşen ağrı şikayeti ile polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenede sağ dizde artrit bulguları ve bilateral Achilles insersiyosunda (yapışma yerinde) hassasiyet saptanıyor. Göz muayenesinde sağ gözde konjonktival hiperemi, ağrı ve fotofobi tespit ediliyor. Laboratuvar incelemesinde eritrosit sedimantasyon hızı yüksek, RF ve ANA negatif bulunuyor. Bu klinik tabloya göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Entezit ile ilişkili artrit

Cevap

Entezit ile ilişkili artrit tanısı, hastanın yaşı, cinsiyeti, asimetrik büyük eklem artriti, entezit bulgusu ve semptomatik akut anterior üveit varlığı ile en olası tanıdır.
Entezit ile ilişkili artrit (ERA) tanısı doğrudur; çünkü hastanın 6 yaşından büyük bir erkek olması, alt ekstremitede asimetrik oligoartrit (sağ diz) göstermesi, Achilles insersiyosunda entezit bulunması ve en önemlisi ağrılı, kırmızı göz ile karakterize akut anterior üveit tablosu ILAR kriterleri ile tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın demografik verilerini değerlendir
1414 yaşında erkek çocuk (6 yaş üstü erkek başlangıcı ERA lehinedir).
Yaş ve cinsiyet, pediatrik romatolojik hastalıkların sınıflandırılmasında önemli birer kriterdir.
2
Eklem ve eklem dışı bulguları analiz et
Asimetrik alt ekstremite artriti (sağ diz) ve bilateral entezit (topuk ağrısı).
Entezit, spondiloartropati grubunun (ERA dahil) en karakteristik fizik muayene bulgusudur.
3
Ekstra-artiküler bulguyu yorumla
Ağrılı, kırmızı göz ve fotofobi (akut semptomatik anterior üveit).
Akut semptomatik üveit ERA'da görülürken, oligoartiküler JIA'da üveit genellikle sessiz ve asemptomatiktir.
4
ILAR sınıflandırma kriterlerini uygula
Artrit + Entezit varlığı veya Artrit/Entezit + 2 ek kriter (HLA-B27 pozitifliği, erkek > 6 yaş, akut anterior üveit, aile öyküsü).
Hastada artrit, entezit ve ek kriterler bir arada bulunmaktadır.

Anahtar Kavram

Entezit ile İlişkili Artrit (ERA), juvenil idiyopatik artritin bir alt tipi olup HLA-B27 birlikteliği ve akut semptomatik anterior üveit ile karakterizedir.

İpuçları

1
Hastanın yaşına, cinsiyetine ve ağrılı göz bulgusuna dikkat edin.
2
Pediatrik artritler arasında hangi alt tipte 'kırmızı, ağrılı göz' (akut üveit) görüldüğünü hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

ERA tanılı hastalarda progresyonda sakroiliit gelişimi ve HLA-B27 pozitifliğinin tanısal değerini çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru

1111 yaşında erkek hasta, yaklaşık üç aydır devam eden sol dizinde şişlik şikayetiyle çocuk romatoloji polikliniğine getiriliyor. Yapılan fizik muayenede sol diz ekleminde efüzyon (artrit) saptanıyor, ancak entezit saptanmıyor.

ILAR (International League of Associations for Rheumatology) sınıflama kriterlerine göre, bu hastada aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması "Entezit İlişkili Artrit" tanısı için destekleyici bir kriter olarak kabul edilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birinci derece akrabada akut anterior üveit öyküsü

Cevap

Birinci derece akrabada akut anterior üveit öyküsü bulunması, ILAR kriterlerine göre destekleyici bir aile öyküsü kriteridir.
ILAR kriterlerine göre, tek başına artrit veya tek başına entezit varlığında tanının konulabilmesi için beş destekleyici kriterden en az ikisinin bulunması gerekir. Bu kriterler: 1) Sakroiliak eklem hassasiyeti veya inflamatuar bel ağrısı, 2) HLAB27HLA-B27 pozitifliği, 3) 66 yaşından büyük erkek çocukta artrit başlangıcı, 4) Akut anterior üveit, 5) Birinci derece akrabada ankilozan spondilit, ERA, sakroiliit ile IBD, reaktif artrit veya akut anterior üveit öyküsüdür. 'Birinci derece akrabada akut anterior üveit öyküsü' bu kapsamda yer alan geçerli bir destekleyici aile öyküsü kriteridir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
1111 yaşında, erkek, asimetrik büyük eklem artriti (sol diz) olan bir hasta.
Entezit ilişkili artrit (ERA) tipik olarak adölesan erkeklerde asimetrik alt ekstrem artriti ile seyreder.
2
ILAR ERA tanı kriterlerini hatırla
Tanı için: Artrit + Entezit, VEYA (Artrit veya Entezit) + En az iki destekleyici bulgu gereklidir.
Hastada sadece artrit olduğu için tanının tamamlanması için iki destekleyici bulgu saptanmalıdır.
3
Mevcut ve seçeneklerdeki kriterleri sınıflandır
Hasta erkek ve başlangıç yaşı >6> 6 olduğu için bir kriter zaten karşılanmıştır. Seçenekler arasında 'Birinci derece akrabada üveit' ikinci destekleyici kriterdir. Diğerleri dışlama kriteridir.
ILAR sınıflamasında destekleyici bulgular ile dışlama kriterlerini ayırt etmek tanı koymak için kritiktir.

Anahtar Kavram

ILAR Entezit İlişkili Artrit (ERA) Sınıflama Kriterleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru

1111 yaşında erkek hasta, sağ dizinde şişlik ve her iki topuk arkasında yürüme ile artan ağrı şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Öyküsünden sabahları belinde yaklaşık 3030 dakika süren bir tutukluk olduğu öğreniliyor. Fizik muayenede sağ dizde efüzyon ve aşil tendonu yapışma yerlerinde hassasiyet saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde HLAB27HLA-B27 pozitifliği tespit edilen bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Entesitle ilişkili artrit

Cevap

Klinik ve laboratuvar bulguları bir bütün olarak değerlendirildiğinde en olası tanı entesitle ilişkili artrittir.
Entesitle ilişkili artrit (ERA), juvenil idiyopatik artrit sınıflamasında yer alan ve erişkin spondiloartropatilerinin pediatrik karşılığı olarak kabul edilen bir tablodur. Hastanın 66 yaşından büyük erkek olması, asimetrik alt ekstremite artriti (sağ diz), entesit (aşil tendiniti) ve HLAB27HLA-B27 pozitifliği göstermesi bu tanı için tipik ve yeterli bulgulardır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın demografik ve klinik verilerini analiz et.
1111 yaşındaki erkek hastada alt ekstremite artriti, entesit ve inflamatuar bel ağrısı (sabah tutukluğu) mevcut.
ERA tanısı için yaş, cinsiyet ve eklem tutulum yerleri kritiktir.
2
Laboratuvar bulgularını değerlendir.
HLAB27HLA-B27 pozitifliği saptandı.
HLAB27HLA-B27, spondiloartropatiler ve özellikle ERA ile güçlü ilişkilidir.
3
Bulguları ILAR kriterleri ile karşılaştır.
Artrit + Entesit varlığı veya Artrit/Entesit + (HLAB27HLA-B27 pozitifliği, >6>6 yaş erkek, vb.) kriterleri ERA tanısını koydurur.
Hasta ERA tanı kriterlerini tam olarak karşılamaktadır.

Anahtar Kavram

Entesitle İlişkili Artrit (ERA) Tanı Kriterleri

Daha Fazla Pratik

ERA tanısı alan çocuklarda akut anterior üveit riskini ve göz muayenesinin önemini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 5Soru

13 yaşında erkek hasta, sağ topuk arkasında ağrı ve sol dizinde şişlik şikayetiyle başvuruyor. Öyküsünden son 3 aydır sabahları belinde belirgin tutukluk hissettiği ve bu durumun hareketle azaldığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde sol dizde efüzyon ve sağ aşil tendonunun kalkaneusa yapışma yerinde belirgin hassasiyet saptanıyor. Göz muayenesinde akut anterior üveit bulguları mevcut. Laboratuvar incelemelerinde tam kan sayımı normal, sedimentasyon: 70 mm/saat, CRP: 48 mg/L (Normal: <5), ANA negatif, RF negatif ve HLA-B27 pozitif olarak bulunuyor.

Bu hastada ILAR (Uluslararası Romatoloji Dernekleri Birliği) sınıflandırma kriterlerine göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Entesitle ilişkili artrit

Cevap

Doğru yanıt, entesit, asimetrik alt ekstremite artriti, akut anterior üveit ve HLA-B27 pozitifliği bulgularıyla Entesitle ilişkili artrit seçeneğidir.
Hastada görülen 6 yaşından büyük erkek çocuk profili, alt ekstremite ağırlıklı asimetrik artrit, belirgin entesit (aşil tendonu hassasiyeti), inflamatuar bel ağrısı, akut anterior üveit ve HLA-B27 pozitifliği; ILAR kriterlerine göre Entesitle ilişkili artrit (ERA) tanısı koydurur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın demografik özelliklerini ve temel eklem bulgularını analiz et.
13 yaş erkek çocukta alt ekstremitede asimetrik artrit (sol diz) ve entesit (sağ aşil tendonu) saptanmıştır.
JIA alt tiplerini ayırmak için yaş, cinsiyet ve tutulan eklem paterni ile entesit varlığı kritik öneme sahiptir.
2
Eşlik eden ekstra-artiküler bulguları ve laboratuvar sonuçlarını değerlendir.
Hastada inflamatuar bel ağrısı öyküsü, akut anterior üveit ve HLA-B27 pozitifliği vardır; ANA ve RF negatiftir.
Akut anterior üveit ve HLA-B27 pozitifliği spondiloartropati spektrumunu kuvvetle destekler.
3
Elde edilen bulguları ILAR kriterleri ile eşleştir.
Artrit ve entesit birlikteliğine ek olarak HLA-B27 pozitifliği, erkek hasta (>6 yaş) ve akut anterior üveit varlığı spesifik bir JIA alt tipini işaret eder.
Bu kriterler doğrudan Entesitle ilişkili artrit (ERA) tanısını kesinleştirmektedir.

Anahtar Kavram

Juvenil İdiopatik Artrit (JIA) alt tiplerinden Entesitle İlişkili Artritin (ERA) ILAR sınıflandırma kriterlerine göre klinik ve laboratuvar özellikleriyle tanınması.
Soru 6Soru

1212 yaşında erkek çocuk, yaklaşık 33 aydır devam eden sol dizinde şişlik ve hareket kısıtlılığı ile her iki topuğunda sabahları belirginleşen ağrı şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde sol dizde artrit ve bilateral Aşil tendiniti ile uyumlu entesit bulguları saptanıyor.

Spondiloartropati (Entesit ile İlişkili Artrit) ön tanısı düşünülen bu hastada, aşağıdaki laboratuvar bulgularından hangisinin pozitif bulunma olasılığı en yüksektir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: HLAB27HLA-B27 pozitifliği

Cevap

Spondiloartropati tanısı düşünülen hastada en sık eşlik eden laboratuvar bulgusu HLAB27HLA-B27 pozitifliğidir.
Hastada görülen asimetrik alt ekstremite artriti ve Aşil tendon yapışma yerindeki hassasiyet (entesit), ILAR kriterlerine göre Entesit ile İlişkili Artrit (EİA) tanısını destekler. Bu hastalık grubunda HLAB27HLA-B27 pozitifliği hastaların büyük çoğunluğunda saptanır ve tanısal değeri yüksektir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
1212 yaş erkek, asimetrik büyük eklem artriti (diz) ve entesit (Aşil tendiniti).
Bu tablo çocukluk çağında Entesit ile İlişkili Artrit (EİA) için tipiktir.
2
Laboratuvar ilişkilerini değerlendir.
Spondiloartropatilerde (EİA, Ankilozan Spondilit, Reaktif Artrit) güçlü bir genetik ilişki vardır.
HLAB27HLA-B27 bu hastalık grubunda en yüksek korelasyonu gösteren testtir.

Anahtar Kavram

Çocukluk çağı spondiloartropatilerinde (özellikle EİA) asimetrik alt ekstremite artriti, entesit ve HLAB27HLA-B27 birlikteliği karakteristiktir.
Tahmini Süre:45s
Soru 7Soru

Sekiz yaşındaki erkek hasta, yaklaşık sekiz haftadır devam eden sol diz ve sağ ayak bileğindeki şişlik ile sağ topuk ağrısı şikayetleriyle polikliniğe getiriliyor. Sabahları uyandığında belinde tutukluk olduğunu ve gün içinde hareket ettikçe bu durumun azaldığını ifade ediyor. Son dönemde geçirilmiş ateşli hastalık, ishal veya idrar yolu enfeksiyonu öyküsü bulunmuyor. Fizik muayenesinde; sol diz ve sağ ayak bileğinde artrit bulguları saptanırken, sağ Aşil tendonu yapışma yerinde basmakla şiddetli hassasiyet tespit ediliyor. Laboratuvar testlerinde akut faz reaktanları yüksek, ASO titresi normal düzeyde ve HLA-B27 testi pozitif bulunuyor. Aile öyküsünden, babasının ankilozan spondilit nedeniyle takip edildiği öğreniliyor.

Bu hastadaki en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Entezit ilişkili artrit

Cevap

Entezit ilişkili artrit
Bu hastada 6 haftadan uzun süren artrit tablosuna entezit (Aşil tendonu hassasiyeti) eşlik etmektedir. Ayrıca hastanın 6 yaşından büyük bir erkek olması, istirahatle artan ve hareketle azalan inflamatuvar karakterli bel ağrısı tanımlaması, HLA-B27 testinin pozitif olması ve birinci derece akrabasında ankilozan spondilit öyküsü bulunması, ILAR (Uluslararası Romatoloji Birlikleri Ligi) kriterlerine göre doğrudan entezit ilişkili artrit tanısını koydurur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın demografik özelliklerini ve semptom süresini değerlendir.
8 yaşında erkek çocuk ve şikayetler 8 haftadır (6 haftadan uzun) devam etmektedir.
Jüvenil idiyopatik artrit (JİA) sınıflaması için semptomların 6 haftadan uzun sürmesi ve hastanın 16 yaşından küçük olması gerekir.
2
Klinik muayene bulgularını analiz et.
Artrit (diz ve ayak bileği), entezit (Aşil tendonu hassasiyeti) ve inflamatuvar bel ağrısı mevcuttur.
Artrit ve entezitin bir arada olması entezit ilişkili artrit (ERA) için temel tanı kriteridir.
3
Laboratuvar sonuçlarını ve aile öyküsünü değerlendir.
HLA-B27 pozitifliği ve birinci derece akrabada (baba) ankilozan spondilit öyküsü bulunmaktadır.
Bu bulgular ILAR kriterlerine göre ERA tanısını destekleyen majör kriterlerdir.
4
Diğer olası tanıları dışla.
Enfeksiyon öyküsü yok (Reaktif artrit dışlanır), ASO normal (Akut romatizmal ateş dışlanır), akut başlangıç yok (Septik artrit dışlanır).
Ayırıcı tanı yapılarak doğru JİA alt tipine ve kesin tanıya ulaşılır.

Anahtar Kavram

Entezit ilişkili artrit (ERA) ILAR tanı kriterleri
Soru 8Soru

Sağ dizinde şişlik ve sol topuk bölgesinde ağrı şikayetleri yaklaşık 44 aydır süregelen 1010 yaşındaki bir erkek hastanın fizik muayenesinde; sağ dizde belirgin efüzyon, sol Achilles tendonu yapışma yerinde hassasiyet ve Schober testinde kısıtlılık saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde romatoid faktör (RF) ve antinükleer antikor (ANA) negatif, eritrosit sedimentasyon hızı (4242 mm/saat) yüksek ve HLA-B27 pozitif bulunuyor. Aile öyküsünden; ağabeyinde Crohn hastalığına eşlik eden sakroiliit olduğu, kız kardeşinde ise yaygın plak tipi psoriasis bulunduğu öğreniliyor. Bu hasta, ILAR (International League of Associations for Rheumatology) sınıflama kriterlerine göre hangi jüvenil idiyopatik artrit (JIA) kategorisinde değerlendirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Farklılaşmamış artrit

Cevap

Farklılaşmamış artrit, hastanın ILAR kriterlerine göre bir kategoriye (ERA) girmesine rağmen, birinci derece akrabada psoriasis bulunması şeklindeki dışlama kriteri nedeniyle girdiği sınıflama grubudur.
Doğru cevap olan farklılaşmamış artrit, hastanın klinik olarak entezit ile ilişkili artrit (ERA) grubuna girmesine rağmen, kız kardeşindeki (birinci derece akraba) psoriasis varlığı nedeniyle bu gruptan dışlanması sonucunda ulaşılan tanıdır. Ayrıca hasta, psoriyatik JIA için gerekli olan ek minör kriterleri (daktilit veya tırnak bulgusu) karşılamadığı için o gruba da dahil edilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları ERA (Entezit ile İlişkili Artrit) kriterleri açısından değerlendir
Hasta; 6 yaşından büyük, erkek, asimetrik artrit, entezit, inflamatuar bel ağrısı (Schober kısıtlılığı), HLA-B27 pozitifliği ve birinci derece akrabada (ağabey) IBD ilişkili sakroiliit öyküsüne sahiptir. Bu bulgularla ERA kriterlerini tam olarak karşılar.
ERA tanısı için artrit+entezit veya ikisinden biriyle birlikte HLA-B27, aile öyküsü, anterior üveit veya 6 yaş üstü erkek olma gibi kriterlerin varlığı gereklidir.
2
ILAR dışlama kriterlerini (Exclusion Criteria) kontrol et
Hastanın kız kardeşinde (birinci derece akraba) psoriasis olması, ERA kategorisi için mutlak bir dışlama kriteridir.
ILAR kriterlerine göre, hastanın kendisinde veya birinci derece akrabasında psoriasis öyküsü varsa, hasta ERA grubuna dahil edilemez.
3
Psoriyatik JIA kriterlerini kontrol et
Hastada psoriasis yoktur. Psoriasis yokluğunda artrit + şu kriterlerden 2 tanesi gereklidir: 1. Daktilit, 2. Tırnak bulguları (pitting/onkoliz), 3. Birinci derece akrabada psoriasis. Hastada sadece 3. kriter (kız kardeş) mevcuttur. Bu nedenle Psoriyatik JIA tanısı da konulamaz.
Tanı kriterlerinin eksik kalması nedeniyle hasta bu gruba da dahil edilemez.
4
Kategorizasyon sonucuna ulaş
Hasta hiçbir gruba tam uymadığı veya dışlama kriteri nedeniyle gruptan çıktığı için 'Farklılaşmamış Artrit' olarak sınıflandırılır.
Tanımı gereği, birden fazla gruba uyan veya hiçbir gruba uymayan/dışlanan hastalar bu kategoriye girer.

Anahtar Kavram

ILAR JIA Sınıflamasında Dışlama Kriterleri (Exclusion Criteria)
Soru 9Soru

1414 yaşında erkek çocuk, yaklaşık 55 aydır devam eden sağ dizde şişlik ve sabahları belirginleşen bel ağrısı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde sağ dizde artrit bulguları, bel hareketlerinde kısıtlılık (Schober testi pozitif) ve her iki topuk (Aşil tendonu yapışma yeri) bölgesinde palpasyonla hassasiyet saptanıyor. Öyküsünden 66 ay önce sağ gözünde ağrılı kızarıklık ve fotofobi ile seyreden bir atak geçirdiği öğreniliyor. Laboratuvar tetkiklerinde RF ve ANA negatif, HLA-B27 pozitif olarak saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Entezit ile ilişkili artrit

Cevap

Entezit ile ilişkili artrit, 66 yaşından büyük erkek çocuklarda görülen, alt ekstremite artriti, entezit ve sıklıkla HLA-B27 pozitifliği ile seyreden bir JİA alt tipidir.
Entezit ile ilişkili artrit (ERA), genellikle 66 yaşından büyük erkek çocukları etkileyen, asimetrik büyük eklem artriti (özellikle alt ekstremite) ve entezit ile karakterizedir. ILAR kriterlerine göre artrit ve entezit varlığı tanı koydurucudur. Ayrıca hastadaki Schober testi pozitifliği (aksiyel tutulum), HLA-B27 pozitifliği ve akut semptomatik üveit öyküsü bu tanının tipik özellikleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
1414 yaş, erkek cinsiyet, 55 aydır süren (kronik) monoartrit ve inflamatuar bel ağrısı (Schober testi pozitif).
Hastanın demografik özellikleri ve tutulum paterni spondiloartropati grubuna işaret eder.
2
Eklem dışı ve laboratuvar bulguları değerlendir
Entezit (topuk ağrısı), akut semptomatik üveit öyküsü, HLA-B27 pozitifliği, RF ve ANA negatifliği.
Bu bulgular ILAR kriterlerinde Entezit ile ilişkili artrit (ERA) için tanımlanan destekleyici kriterlerdir.
3
ILAR Sınıflama Kriterlerini uygula
Artrit + Entezit mevcudiyeti tanıyı koydurur; ayrıca HLA-B27 pozitifliği ve akut üveit gibi ek kriterler tanıyı destekler.
Uluslararası sınıflama kriterlerine göre en uygun kategori seçilmelidir.

Anahtar Kavram

Entezit ile İlişkili Artrit (ERA) Tanı Kriterleri
Soru 10Soru

9 yaşında erkek hasta, 10 gündür devam eden ateş, her iki gözde kızarıklık ve sol dizde şişlik şikayetleri ile getiriliyor. Öyküsünden, yakınmalar başlamadan 3 hafta önce kanlı ishal atağı geçirdiği ve antibiyotik tedavisi aldığı öğreniliyor. Fizik muayenede sol dizde ısı artışı, hassasiyet ve efüzyon saptanırken; her iki gözde pürülan olmayan konjonktivit izleniyor. Kardiyak muayene ve diğer sistem bakıları doğal bulunuyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Reaktif Artrit

Cevap

Reaktif Artrit
Hastada enterik bir enfeksiyon (kanlı ishal) öyküsünden 2-3 hafta sonra gelişen asimetrik artrit (diz), ateş ve konjonktivit tablosu mevcuttur. Bu bulgular Reaktif Artrit (eski adıyla Reiter Sendromu) tanısı ile tam uyumludur. Reaktif artrit, genetik yatkınlığı olan (HLA-B27 pozitifliği sık) bireylerde, tetikleyici bir enfeksiyonu takiben gelişen steril bir inflamatuar artrittir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik tablosunu analiz et
9 yaşında erkek, monoartrit (sol diz), ateş, konjonktivit ve öyküde 3 hafta önce kanlı ishal.
Semptomların kümesi ve zamanlaması tanısal ipuçlarını barındırır.
2
Tetikleyici faktörü belirle
Kanlı ishal (dizanteri benzeri tablo), enterik patojenleri (Salmonella, Shigella, Yersinia, Campylobacter) işaret eder.
Spondiloartropatiler grubunda yer alan Reaktif Artrit, sıklıkla enterik veya ürogenital enfeksiyonları takiben 1-4 hafta sonra gelişir.
3
Ayırıcı tanıyı yap
Kawasaki için yaş büyük ve kriterler eksik; ARA için boğaz enfeksiyonu öyküsü yok; Septik artrit için klinik tablo (konjonktivit) uyumsuz.
Reaktif Artrit klasik triadı (artrit, üretrit, konjonktivit) her zaman tam görülmese de, enfeksiyon sonrası artrit ve ekstra-artiküler bulgular tanıyı koydurur.

Anahtar Kavram

Reaktif Artrit, geçirilmiş gastrointestinal veya ürogenital enfeksiyonlardan 1-4 hafta sonra gelişen; asimetrik oligoartrit, entesit, konjonktivit ve üretrit ile karakterize bir spondiloartropatidir.

İpuçları

1
Hastanın yakınmaları başlamadan önceki haftalarda geçirdiği enfeksiyon öyküsüne dikkat edin.
2
Kanlı ishal (dizanteri) sonrası gelişen eklem ve göz bulguları hangi sendromu işaret eder?
3
Eski adıyla Reiter Sendromu olarak bilinen; artrit, üretrit ve konjonktivit triadı ile ilişkili hastalık hangisidir?

Daha Fazla Pratik

Reaktif Artrit tedavisinde kullanılan ajanları ve prognozu belirleyen HLA-B27 ilişkisini gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru

Üç hafta önce kanlı ishal öyküsü olan 1515 yaşındaki erkek hasta; sağ diz ve sol ayak bileğinde ani başlayan ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede eklem bulgularına ek olarak konjonktival hiperemi, glans peniste ağrısız yüzeyel erezyonlar (balanitis circinata) ve avuç içlerinde hiperkeratotik papülopüstüler döküntüler (keratoderma blennorrhagica) saptanıyor. İdrar analizinde steril piyüri saptanan bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Reaktif artrit

Cevap

Reaktif artrit
Reaktif artrit; genellikle gastrointestinal (Salmonella, Shigella, Yersinia, Campylobacter) veya ürogenital (Chlamydia) bir enfeksiyonu takip eden, asimetrik oligoartrit ile seyreden inflamatuar bir süreçtir. Hastada görülen 'balanitis circinata' (glans peniste erozyonlar), 'keratoderma blennorrhagica' (hiperkeratotik deri lezyonları) ve konjonktivit bulguları tanı için oldukça spesifiktir. Steril piyüri de üretral inflamasyonun yansıması olarak tanısal öneme sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik öykü ve latent süreyi değerlendir.
Gastrointestinal enfeksiyon (33 hafta önce kanlı ishal) sonrası gelişen akut asimetrik artrit saptandı.
Reaktif artrit, tipik olarak tetikleyici enfeksiyondan 141-4 hafta sonra ortaya çıkar.
2
Ekstraartiküler bulguları analiz et.
Konjonktivit, balanitis circinata ve keratoderma blennorrhagica bulguları saptandı.
Bu bulgular, reaktif artritin klasik triadına ve spesifik deri tutulumlarına işaret eder.
3
Laboratuvar bulgularını yorumla.
Steril piyüri ve inflamatuar marker yüksekliği saptandı.
Steril piyüri, reaktif artritte ürogenital inflamasyonun (üretrit/sistit) bir göstergesidir ve tanıya yardımcıdır.

Anahtar Kavram

Reaktif artrit (Reiter sendromu) klinik prezentasyonu ve ekstraartiküler bulguları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru

88 yaşında erkek çocuk, yaklaşık 33 aydır devam eden sağ dizde şişlik ve her iki topuk arkasında sabahları belirginleşen ağrı şikayeti ile pediatrik romatoloji polikliniğine getiriliyor. Fizik muayenede sağ dizde belirgin efüzyon ve hareket kısıtlılığı, Achilles tendonu yapışma yerlerinde ve plantar fasya üzerinde hassasiyet saptanıyor. Hastanın tıbbi öyküsünden 11 yıl önce tek taraflı, ağrılı göz kızarıklığı ve fotofobi ile seyreden bir atak geçirdiği ve oftalmoloji tarafından tedavi edildiği öğreniliyor. Soygeçmişinde babasına 2020'li yaşlarda Ankilozan Spondilit tanısı konulduğu biliniyor.

Bu klinik tabloya göre, International League of Associations for Rheumatology (ILAR) kriterleri uyarınca en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Entezit ile ilişkili artrit

Cevap

Entezit ile ilişkili artrit (ERA), klinik olarak artrit ve entezit birlikteliğine ek olarak ILAR kriterlerini tam karşıladığı için doğru tanıdır.
Doğru seçenek olan entezit ile ilişkili artrit tanısı, hastanın artrit ve entezit klinik bulgularına ek olarak; 66 yaşından büyük bir erkek olması, akut anterior üveit öyküsü bulunması ve birinci derece akrabasında (babasında) ankilozan spondilit öyküsü olması nedeniyle ILAR kriterlerini tam olarak karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Artrit (sağ diz) ve Entezit (Achilles ve plantar fasya hassasiyeti) mevcuttur.
ERA tanısı için temel giriş kriterleri belirlenmelidir.
2
Destekleyici kriterleri değerlendir
8 yaş (erkek), akut semptomatik anterior üveit öyküsü ve babada AS öyküsü saptanmıştır.
Artrit ve entezit birlikteliğinde en az iki ek kriterin varlığı ERA tanısı koydurur.
3
Dışlama kriterlerini kontrol et
Psöriyazis veya romatoid faktör pozitifliği gibi dışlama kriterleri bulunmamaktadır.
ILAR sınıflamasında diğer JIA alt tiplerinden ayrım için dışlama kriterleri kritiktir.

Anahtar Kavram

Entezit ile İlişkili Artrit (ERA) ILAR Tanı Kriterleri

Daha Fazla Pratik

ERA tanısı konulan bir hastada aksiyel tutulum riskini değerlendirmek için sakroiliak MR görüntüleme ve HLA-B27 tetkiki planlanmalıdır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 13Soru

1212 yaşında erkek çocuk, yaklaşık 33 aydır devam eden sağ kalça ve sol dizde ağrı ile şişlik şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Sabahları yaklaşık 4545 dakika süren hareket kısıtlılığı tariflenen hastanın fizik muayenesinde sol dizde artrit ve bilateral Achilles tendonu yapışma yerlerinde belirgin hassasiyet saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde RF ve ANA negatif bulunan bu hastada, International League of Associations for Rheumatology (ILAR) sınıflama kriterlerine göre "Entezit ile İlişkili Artrit" (ERA) tanısı düşünülürken, aşağıdakilerin hangisinin varlığı bu tanı için bir "dışlama" (exclusion) kriteri olarak kabul edilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hastanın kendisinde veya birinci derece akrabasında psöriazis öyküsü

Cevap

Hastanın kendisinde veya birinci derece akrabasında psöriazis öyküsü olması, Entezit ile İlişkili Artrit (ERA) tanısı için bir dışlama kriteridir.
Entezit ile İlişkili Artrit (ERA), ILAR kriterlerine göre artrit ve entezit birlikteliği veya bunlardan birine eşlik eden en az iki minör kriter (sakroiliak hassasiyet, HLA-B27 pozitifliği, akut anterior üveit, ailede ilişkili hastalık öyküsü) ile tanımlanır. Ancak hastanın kendisinde veya birinci derece akrabasında psöriazis varlığı, hastanın 'Psöriatik Artrit' kategorisinde değerlendirilmesini gerektirdiği için kesin bir dışlama kriteridir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Hasta 66 yaşından büyük bir erkek, alt ekstremite asimetrik artriti ve enteziti (Achilles hassasiyeti) var. Bu tablo öncelikle ERA düşündürür.
ERA tipik olarak okul çağı erkek çocuklarda alt ekstremite büyük eklemlerini ve entezis bölgelerini tutar.
2
ILAR ERA tanı kriterlerini hatırla.
Tanı için Artrit + Entezit VEYA Artrit/Entezit + 2 minör kriter (HLA-B27+, üveit, sakroiliak ağrı, aile öyküsü) gereklidir.
Sınıflandırmanın standartize edilmesi için bu kriterlerin karşılanması gerekir.
3
Dışlama (Exclusion) kriterlerini gözden geçir.
Psöriazis öyküsü, RF pozitifliği ve sistemik JIA varlığı ERA tanısını dışlar.
Psöriazis varlığı hastanın Psöriatik Artrit olarak sınıflandırılmasını gerektirir.

Anahtar Kavram

ILAR Entezit ile İlişkili Artrit (ERA) Sınıflandırma ve Dışlama Kriterleri

Daha Fazla Pratik

Psöriatik artrit ve ERA arasındaki ayrıcı tanı kriterlerini tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 14Soru

13 yaşında erkek hasta, son 3 aydır özellikle sabahları belirginleşen, hareketle azalan sağ topuk ağrısı ve sol dizinde şişlik şikayetleriyle başvuruyor. Öyküsünden şikayetlerinin sinsi bir şekilde başladığı, son bir ay içinde ateş, ishal veya idrar yolu enfeksiyonu geçirmediği, ancak bir yıl önce şiddetli göz kızarıklığı ve ışığa hassasiyet nedeniyle 'akut anterior üveit' tanısıyla tedavi edildiği öğreniliyor. Fizik muayenesinde sol dizde asimetrik artrit bulguları ve sağ aşil tendonunun kalkaneusa yapışma yerinde palpasyonla belirgin hassasiyet saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde lökosit: 8.500/mm³, sedimantasyon: 60 mm/saat, CRP: 4.8 mg/dL, ANA (-) ve RF (-) bulunuyor. Ekokardiyografisi ve kan kültürü normal saptanıyor. Hastanın genetik incelemesinde HLA-B27 pozitifliği saptanıyor.

Uluslararası Romatoloji Dernekleri Birliği (ILAR) sınıflandırma kriterleri göz önüne alındığında, bu hastadaki en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Entesitle ilişkili artrit

Cevap

Doğru tanı Entesitle İlişkili Artrit'tir (ERA). Hastanın yaşı, cinsiyeti, asimetrik oligoartriti, entesiti, akut anterior üveit öyküsü ve HLA-B27 pozitifliği bu tanıyı kesinleştirir.
Entesitle ilişkili artrit (ERA), Juvenil İdiyopatik Artrit'in (JİA) bir alt tipidir. Genellikle 6 yaşından büyük erkek çocukları etkiler. Klasik klinik tablosu; alt ekstremitelerde asimetrik oligoartrit, entesit (özellikle aşil tendonu ve plantar fasya yapışma yerlerinde iltihap) ve akut anterior üveit ataklarıdır. Laboratuvar incelemelerinde ANA ve RF genellikle negatifken, HLA-B27 pozitifliği %80'in üzerindedir. Hastanın 13 yaşında erkek olması, 3 aydır süren artrit ve entesit tablosu, akut anterior üveit öyküsü ve HLA-B27 pozitifliği ILAR kriterlerine göre kesin olarak ERA tanısı koydurur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun özelliklerini ve süresini değerlendir
3 aydır devam eden (kronik) sinsi başlangıçlı asimetrik oligoartrit (sol diz) ve entesit (sağ aşil tendonu hassasiyeti) saptanmıştır.
Akut mu kronik mi olduğunu belirlemek, septik artrit ve akut romatizmal ateş gibi akut tabloları dışlamak için gereklidir.
2
Hastanın demografik özellikleri ve eşlik eden ekstra-artiküler bulguları analiz et
Hasta 13 yaşında bir erkektir. Ekstra-artiküler bulgu olarak geçirilmiş 'akut semptomatik anterior üveit' öyküsü vardır.
JİA alt tiplerini ayırmak için yaş, cinsiyet ve üveit tipi (akut semptomatik vs kronik asemptomatik) çok önemli belirleyici faktörlerdir.
3
Laboratuvar ve genetik belirteçleri klinik verilerle birleştir
ANA ve RF negatif, HLA-B27 pozitif saptanmıştır. Hastada öncül enfeksiyon öyküsü yoktur.
ANA negatifliği oligoartiküler JİA'dan uzaklaştırırken, HLA-B27 pozitifliği ve öncül enfeksiyon yokluğu reaktif artriti dışlayıp tanıyı doğrudan ERA'ya götürür.

Anahtar Kavram

Entesitle İlişkili Artrit (ERA) ILAR Sınıflandırma Kriterleri ve Klinik Bulguları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 15Soru

1313 yaşında erkek hasta, yaklaşık 44 aydır devam eden bel ağrısı ve sol ayak bileğinde şişlik şikayeti ile pediatrik romatoloji polikliniğine getiriliyor. Bel ağrısının sabahları daha şiddetli olduğu, yaklaşık 11 saat süren sabah tutukluğunun eşlik ettiği ve fiziksel aktivite ile azaldığı ifade ediliyor. Fizik muayenede lomber omurga hareketlerinde kısıtlılık (Schober testi pozitif) ve sol ayak bileğinde efüzyon saptanıyor. Hastanın öyküsünden son bir yıl içerisinde iki kez üveit nedeniyle tedavi gördüğü öğreniliyor. Laboratuvar incelemesinde eritrosit sedimentasyon hızı (5252 mm/saat) ve C-reaktif protein (3838 mg/L) yüksek bulunuyor. Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları eşliğinde, bu çocuk için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Entezit ile ilişkili artrit

Cevap

Entezit ile ilişkili artrit (ERA)
Verilen vakada 1313 yaşındaki erkek hastada 44 aydır devam eden periferik artrite eşlik eden inflamatuar bel ağrısı (sabah tutukluğu, egzersizle düzelme) ve Schober testi pozitifliği mevcuttur. Bu bulgular aksiyel tutulumu kanıtlar. Ayrıca hastanın öyküsündeki akut semptomatik ön üveit atakları, spondiloartropatiler ve özellikle Entezit ile İlişkili Artrit (ERA) için tipik bir ekstra-artiküler bulgudur. ILAR sınıflama kriterlerine göre 'Artrit ve Entezit' veya 'Artrit/Entezit + 2 kriter (HLA-B27 pozitifliği, 66 yaş üstü erkek başlangıç, akut ön üveit, aile öyküsü vb.)' varlığı tanıyı kesinleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik semptomlarını ve yaşını analiz etme.
Hasta 1313 yaşında erkektir. 44 aydır devam eden inflamatuar karakterde bel ağrısı (sabah tutukluğu var, hareketle azalıyor) ve periferik artriti mevcuttur.
ERA tanısı için başlangıç yaşının 66 yaşından büyük olması ve erkek cinsiyet önemli birer destekleyici kriterdir.
2
Fizik muayene ve ekstra-artiküler bulguları değerlendirme.
Schober testi pozitifliği aksiyel tutulumu (spondiloartropati), üveit öyküsü ise karakteristik ekstra-artiküler tutulumu gösterir.
ILAR kriterlerine göre artrit veya entezite ek olarak; aksiyel ağrı, HLA-B27 pozitifliği, akut ön üveit veya aile öyküsü varlığı tanıyı koydurur.
3
Ayırıcı tanıları dışlama.
Kronik bel ağrısı ve akut üveit varlığı; oligoartiküler JİA, septik artrit ve ARA'yı dışlar.
Diğer JİA alt tiplerinde aksiyel tutulum ve semptomatik akut üveit (kızarık, ağrılı göz) beklenen bulgular değildir.

Anahtar Kavram

İnflamatuar bel ağrısı ve akut ön üveit ile seyreden pediatrik romatolojik tabloda öncelikle Entezit ile İlişkili Artrit (ERA) düşünülmelidir.

İpuçları

1
Hastanın cinsiyeti, yaşı ve ağrının karakterine (sabah tutukluğu) dikkat edin.
2
Schober testi pozitifliği omurga hareketlerinde kısıtlılığı ve aksiyel tutulumu işaret eder.

Daha Fazla Pratik

Entezit ile ilişkili artritte prognozu en kötü etkileyen faktörlerden biri olan kalça tutulumu (koksit) hakkında ek okuma yapınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 16Soru

1414 yaşında erkek çocuk, yaklaşık 44 aydır devam eden sağ ayak bileğinde şişlik ve bel bölgesinde sabahları belirginleşen ağrı şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Öyküsünden bel ağrısının hareketle azaldığı, istirahatle arttığı ve geceleri uykudan uyandırabildiği öğreniliyor. Fizik muayenede sağ ayak bileğinde artrit, her iki topuk arkasında aşil tendonu insersiyosunda hassasiyet ve sakroiliak eklemler üzerinde basmakla ağrı saptanıyor. Babasında ankilozan spondilit öyküsü bulunan hastanın laboratuvar incelemesinde HLA-B27 pozitifliği saptanıyor. Bu hasta için ILAR (Uluslararası Romatoloji Dernekleri Birliği) sınıflama kriterlerine göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Entesit ile ilişkili artrit

Cevap

Entesit ile ilişkili artrit (ERA), juvenil idiyopatik artritin HLA-B27 ile ilişkili, aksiyel ve periferik tutulum yapabilen alt tipidir.
Entesit ile ilişkili artrit tanısı, ILAR kriterlerine göre artrit ve entesit varlığında veya bunlardan birine ek olarak şu kriterlerden en az ikisinin bulunmasıyla konur: sakroiliak hassasiyet/inflamatuar spinal ağrı, HLA-B27 pozitifliği, 66 yaşından büyük erkek çocukta başlangıç, akut semptomatik anterior üveit veya ailede HLA-B27 ile ilişkili hastalık öyküsü. Bu hastada 1414 yaş erkek cinsiyet, artrit, entesit, bel ağrısı, aile öyküsü ve HLA-B27 pozitifliği ile tanı tam olarak karşılanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların analizi
1414 yaş, erkek cinsiyet, kronik periferik artrit (ayak bileği) ve entesit (aşil tendiniti) saptandı.
ERA tanısı için temel klinik bileşenleri belirlemek.
2
Aksiyel tutulum ve aile öyküsünün değerlendirilmesi
İnflamatuar bel ağrısı, sakroiliak hassasiyet ve birinci derece akrabada (baba) ankilozan spondilit öyküsü mevcut.
ILAR kriterlerine göre ERA tanısını destekleyen ek kriterleri doğrulamak.
3
Laboratuvar bulgusu ile birleştirme
HLA-B27 pozitifliği saptandı.
ERA sınıflamasında majör laboratuvar kriterini eklemek.
4
Ayırıcı tanı ve dışlama kriterleri
Psoriasis, ANA pozitifliği veya sistemik bulguların yokluğu ERA tanısını netleştirir.
Diğer JIA alt tiplerini dışlamak.

Anahtar Kavram

Entesit ile İlişkili Artrit (ERA), artrit ve entesit birlikteliği veya bu ikisinden biriyle birlikte HLA-B27 pozitifliği, aksiyel tutulum bulguları (inflamatuar bel ağrısı, sakroiliit), akut üveit veya aile öyküsü kriterlerinden en az ikisinin varlığı ile tanımlanır.

Daha Fazla Pratik

ERA hastalarında üveit gelişim riskini ve diğer JIA alt tiplerinden farklarını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 17Soru

1212 yaşında erkek çocuk, yaklaşık 33 aydır devam eden sağ dizde şişlik ve sol ayak bileğinde ağrı şikayeti ile pediatrik romatoloji polikliniğine getiriliyor. Öyküsünden her iki topuğunda sabahları daha belirgin olan ve hareketle azalan ağrı olduğu öğreniliyor. Fizik muayenede sağ dizde artrit ve bilateral aşil tendonu yapışma yerlerinde entezit saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde HLAB27HLA-B27 pozitif, ANAANA negatif bulunuyor. Bu hastada ILAR (International League of Associations for Rheumatology) kriterlerine göre "Entezit ile İlişkili Artrit" tanısı koyabilmek için aşağıdaki dışlama (eksklüzyon) kriterlerinden hangisinin bulunmaması gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Romatoid faktör (RF) pozitifliği

Cevap

Romatoid faktör (RF) pozitifliği, ILAR kriterlerine göre Entezit ile İlişkili Artrit tanısını dışlayan bir bulgudur.
ILAR kriterlerine göre, Entezit ile İlişkili Artrit (EİA) tanısı alan bir hastada Romatoid Faktör (RF) pozitifliğinin (en az 3 ay ara ile iki kez) saptanması, hastanın bu kategoriden çıkarılmasına neden olan temel dışlama kriterlerinden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik tablosunu analiz et.
12 yaş, erkek, asimetrik alt ekstremite artriti ve entezit bulguları mevcut.
Klinik tablo Entezit ile İlişkili Artrit (EİA) şüphesini uyandırır.
2
ILAR EİA sınıflama kriterlerini hatırla.
Tanı için Artrit + Entezit veya bunlardan biri ile birlikte iki destekleyici kriter gereklidir.
Hastanın mevcut bulguları sınıflama kriterlerine uygundur.
3
EİA için tanımlanmış dışlama (eksklüzyon) kriterlerini gözden geçir.
Dışlama kriterleri: 1. Hastada veya 1. derece akrabada psöriazis öyküsü, 2. En az 3 ay ara ile saptanmış RF pozitifliği, 3. Sistemik JİA varlığı.
Seçenekler arasında RF pozitifliği bu kriterlerden biridir.

Anahtar Kavram

ILAR sınıflama sistemine göre JİA alt tiplerinin her birinin kendine özgü dahil etme ve dışlama kriterleri vardır; EİA için RF pozitifliği bir dışlama kriteridir.

Daha Fazla Pratik

Diğer JİA alt tiplerindeki (örneğin Oligoartiküler JİA) dışlama kriterlerini de gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 18Soru

99 yaşında bir erkek çocuk, yaklaşık 33 aydır devam eden sağ dizinde şişlik ve sol topuk arkasında yürüme ile tetiklenen ağrı şikayetiyle pediatrik romatoloji polikliniğine getiriliyor. Fizik muayenesinde sağ dizde efüzyon, ısı artışı ve hareket kısıtlılığı; sol kalkaneus insersiyo bölgesinde ise palpasyonla belirgin hassasiyet saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; eritrosit sedimentasyon hızı (ESHESH) 4242 mm/saatmm/saat, C-reaktif protein (CRPCRP) 3.13.1 mg/dLmg/dL (Normal: <0.50.5), RFRF negatif, ANAANA negatif ve HLAB27HLA-B27 pozitif bulunuyor. Öyküsünden hastanın babasında sedef hastalığı (psoriazispsoriazis) olduğu öğreniliyor.

ILARILAR (InternationalInternational LeagueLeague ofof AssociationsAssociations forfor RheumatologyRheumatology) sınıflama kriterleri uyarınca, bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Farklılaşmamış jüvenil idiyopatik artrit

Cevap

Farklılaşmamış jüvenil idiyopatik artrit
Doğru yanıt olan farklılaşmamış jüvenil idiyopatik artrit tanısının konulma nedeni, hastanın Entezit ile İlişkili Artrit (EİA) için gerekli klinik (artrit ve entezit) ve laboratuvar (HLAB27HLA-B27 pozitifliği) bulgularına sahip olmasına rağmen, birinci derece akrabasında (babasında) sedef hastalığı bulunması nedeniyle bu tanıdan dışlanmasıdır. Aynı zamanda hasta Psoriyatik JIA kriterlerini (artrit + daktilit, tırnak bulgusu veya aile öyküsünden en az ikisi) de tam olarak karşılamamaktadır. ILAR sınıflamasına göre, herhangi bir kategoriye tam uymayan veya hariç tutma kriterleri nedeniyle dışlanan vakalar 'farklılaşmamış' (undifferentiated) olarak tanımlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını analiz et.
Artrit (sağ diz), entezit (topuk ağrısı/kalkaneal hassasiyet), 99 yaş/erkek, HLAB27HLA-B27 pozitifliği saptandı.
Hastanın hangi JIA alt grubuna yakın olduğunu belirlemek için temel verileri toplamak gerekir.
2
Entezit ile İlişkili Artrit (EİA) kriterlerini değerlendir.
Giriş kriterleri karşılanıyor (66 yaş üstü erkek, artrit+entezit, HLAB27HLA-B27 pozitif). Ancak hariç tutma kriterlerine bakılmalıdır.
EİA, spondiloartropatiler grubunun pediatrik karşılığıdır ve katı dışlama kriterlerine sahiptir.
3
Hariç tutma (exclusion) kriterlerini kontrol et.
Babasında sedef hastalığı (psoriazis) olması, hastanın EİA tanısı almasını kesin olarak engeller.
ILAR sınıflamasında birinci derece akrabada psoriazis öyküsü EİA için bir dışlama kriteridir.
4
Psoriyatik JIA kriterlerini kontrol et.
Artrit var, ancak aile öyküsü tek başına yetersiz. (Daktilit veya tırnak bulgusu eksik).
Bir kategoriden dışlanan hastanın başka bir spesifik kategoriye girip girmediği kontrol edilmelidir.
5
Tanıyı netleştir.
Hiçbir kategoriye tam uymayan veya birden fazla kategoriye uyan hastalar 'Farklılaşmamış JIA' olarak sınıflandırılır.
ILAR sınıflama algoritmasının son basamağı 'farklılaşmamış' (undifferentiated) grubudur.

Anahtar Kavram

Jüvenil İdiyopatik Artrit (JIA) sınıflamasında ILAR hariç tutma (exclusion) kriterlerinin hiyerarşik kullanımı.

Daha Fazla Pratik

JIA alt sınıflarındaki diğer dışlama kriterlerini (örneğin RF pozitifliğinin hangi grupları dışladığını) gözden geçirmek faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 19Soru

1414 yaşında erkek çocuk, yaklaşık 22 aydır devam eden sol topuk ağrısı ve sağ dizinde şişlik şikayeti ile pediatrik romatoloji polikliniğine getiriliyor. Fizik muayenesinde sağ dizde belirgin efüzyon ve hareket kısıtlılığı, sol aşil tendonu insersiyosunda ise hassasiyet saptanıyor. Hastanın babasında Crohn hastalığına eşlik eden sakroiliit öyküsü olduğu öğreniliyor. Laboratuvar tetkiklerinde HLAB27HLA-B27 pozitif, romatoid faktör (RFRF) ve antinükleer antikor (ANAANA) negatif bulunan bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Entezit ile ilişkili artrit

Cevap

Entezit ile ilişkili artrit
Entezit ile ilişkili artrit tanısı, ILAR kriterlerine göre; artrit ve entezit varlığına ek olarak, HLAB27HLA-B27 pozitifliği ve birinci derece akrabada spondiloartropati öyküsü (Crohn ilişkili sakroiliit) bulunması nedeniyle konur. Bu vaka, 66 yaşından büyük erkek çocuklarda sık görülen ERA'nın klasik bir sunumudur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik bulgularını ve demografik özelliklerini değerlendir.
1414 yaşında erkek hasta, asimetrik oligoartrit (diz) ve entezit (aşil tendiniti) mevcut.
ERA genellikle 66 yaşından büyük erkek çocuklarda alt ekstremite büyük eklemlerini tutan artrit ve entezit ile karakterizedir.
2
Laboratuvar ve aile öyküsü verilerini ILAR kriterleri ile karşılaştır.
HLAB27HLA-B27 pozitifliği ve birinci derece akrabada İBH ilişkili sakroiliit öyküsü saptandı.
ILAR kriterlerine göre artrit+entezit varlığında veya bunlardan birine eşlik eden iki ek kriter (HLA-B27 (+), aile öyküsü vb.) varlığında ERA tanısı konur.
3
Dışlama kriterlerini ve ayırıcı tanıları gözden geçir.
RFRF ve ANAANA negatifliği ERA tanısını desteklerken diğer JİA alt tiplerini dışlamaya yardımcı olur.
ERA tanısı konulabilmesi için RF pozitifliği gibi diğer JİA alt tiplerine ait bulguların olmaması gerekir.

Anahtar Kavram

Entezit ile İlişkili Artrit (ERA) ILAR Tanı Kriterleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru

1010 yaşında erkek çocuk, yaklaşık 33 hafta önce geçirdiği ateşli ishal atağını takiben sağ ayak bileğinde ve sol dizinde ağrılı şişlik şikayeti ile başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde her iki gözde konjonktival hiperemi ve sağ aşil tendonunda hassasiyet saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde eritrosit sedimentasyon hızı (4848 mm/saat) ve C-reaktif protein (3636 mg/L) yüksek bulunurken, sinoviyal sıvı analizinde lökosit sayısı 18.00018.000/mm³ (çoğunluğu polimorfonükleer lökosit) olarak saptanıyor ve kültürde üreme olmuyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Reaktif Artrit

Cevap

Reaktif Artrit, öncül bir enfeksiyonu takip eden steril sinoviyal sıvı ve asimetrik artrit tablosu ile karakterizedir.
Doğru seçenek olan reaktif artrit, genellikle Salmonella, Shigella veya Yersinia gibi patojenlerle gelişen gastroenteritlerden sonra ortaya çıkar. Hastada görülen asimetrik büyük eklem tutulumu (oligoartrit), konjonktivit ve entezit (aşıl tendiniti) bulguları bu tanı için karakteristiktir. Sinoviyal sıvının inflamatuar olması ancak kültürde üreme olmaması da tanıyı destekleyen önemli bir laboratuvar bulgusudur.

Adım Adım Çözüm

1
Öykü analizi yapılması
Hastanın 33 hafta önce geçirdiği gastrointestinal enfeksiyon (ishal) belirlendi.
Reaktif artrit tipik olarak gastrointestinal veya ürogenital enfeksiyonlardan 11-44 hafta sonra gelişir.
2
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Asimetrik oligoartrit (diz, ayak bileği), konjonktivit ve entezit (aşıl tendonu hassasiyeti) saptandı.
Bu bulgular spondiloartropatiler grubunda yer alan reaktif artritin klasik triadını ve ek bulgularını oluşturur.
3
Laboratuvar verilerinin yorumlanması
Yüksek inflamatuar belirteçler ve steril, inflamatuar karakterde sinoviyal sıvı belirlendi.
Septik artrit dışlanırken reaktif sürecin devam ettiği doğrulanmış olur.

Anahtar Kavram

Reaktif artrit, tetikleyici bir enfeksiyondan sonra gelişen, HLA-B27 ile ilişkili olabilen, steril bir artrit tablosudur.
Sayfa 1 / 3Sonraki
Spondiloartropatiler ve Reaktif Artrit Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin