Tüm alıştırma soruları

Basit harmonik hareket yapan bir cisim, şekildeki gibi uzanımının maksimum olduğu genlik noktasından ($+R$) geçmektedir. Buna göre, cismin bu andaki hızı ($v$) ve ivmesi ($a$) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir lisede yürütülen sosyal sorumluluk projesi kapsamında, 12. sınıf öğrencisi Defne, görme engelli bireyler için sesli kitap kaydı yapan üst sınıflardaki arkadaşı Can'ı kütüphanede ��alışırken birkaç kez izlemiştir. İzleme esnasında Can'ın kayıt cihazını nasıl kullandığını, ses tonunu nasıl ayarladığını ve vurguları nerede yaptığını dikkatle takip etmiştir. Defne o an bu konuda herhangi bir uygulama yapmamış ve kendi derslerine odaklanmıştır. Aylar sonra okulda benzer bir seslendirme kulübü kurulduğunda Defne de bu kulübe katılmış ve ilk denemesinde, Can'dan doğrudan hiçbir yönlendirme almamış olmasına rağmen, onun tekniklerini başarılı bir şekilde taklit ederek ilk ses kaydını tamamlamıştır. Kulüp danı��man öğretmeni Defne'nin bu performansını çok beğenmiş ve kulüpteki diğer öğrencilere onu örnek göstermiştir. Bu takdirin ardından Defne, kulüp çalışmalarına daha aktif katılım göstermeye başlamıştır.

Bu parçada anlatılan durumla ilgili olarak aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Sürtünmesiz yatay düzlemde, merkezinden geçen düşey eksen etrafında serbestçe dönebilen kütlesi önemsiz bir çubuğa, kütleleri $m$ olan iki küçük bilezik geçirilmiştir. Bilezikler, gergin durumda olan özdeş yaylarla çubuğun ortasındaki dönme eksenine bağlıdır ve başlangıçta bir ip yardımıyla eksenden uzak bir konumda tutulurken çubuk $\omega$ açısal hızıyla dönmektedir. İp kesildiğinde bilezikler yayların çekim kuvvetiyle içe doğru hareket ederek dönme eksenine yaklaşmaktadır.

Buna göre, bileziklerin içe doğru hareketi sürecinde;

I. Sisteme dönme ekseni etrafında etki eden net dış tork sıfır olduğundan sistemin açısal momentumu korunur.
II. Sistemin dönme eksenine göre eylemsizlik momenti azaldığı için çubuğun açısal hızı artar.
III. Bileziklere etki eden net kuvvet hareket doğrultusuna dik olduğundan sistemin dönme kinetik enerjisi korunur.

yargılarından hangileri doğrudur?

İslam dininde mükelleflerin dini ve hukuki sorumluluklarını belirleyen kurallar "ef'al-i mükellefin" başlığı altında sınıflandırılmıştır. Bu kavramların delil değeri, inanç esaslarıyla ilişkisi ve pratik hayattaki yaptırımları açısından çeşitli dereceleri bulunmaktadır.

Buna göre ef'al-i mükellefin ile ilgili;

I. Yapılması dinen kesin ve bağlayıcı tarzda istenen ancak dayanağı zanni delil olan vacibin inkârı kişiyi dinden çıkarmaz; fakat mazeretsiz terk edilmesi günah ve cezayı gerektirir.
II. Hz. Peygamber’in ibadet amacıyla ara sıra yaptığı, terk edenlere kınama (itap) ve sitem yöneltilmeyen sünnet-i gayri müekked fiillerin yapılması dinen tavsiye edilmiş ve sevap kabul edilmiştir.
III. Farz-ı ayn niteliğindeki bir yükümlülüğün, mükelleflerin bir kısmı tarafından yerine getirilmesiyle diğer mükellefler üzerindeki dini sorumluluk ve borç ortadan kalkar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Klasik mantıkta iki kavramın kaplamları (içine aldıkları elemanlar) arasındaki ilişkiler; eşitlik, ayrıklık, tam girişimlik ve eksik girişimlik olmak üzere dört gruba ayrılır. Bu ilişkiler, kavramların birbirleriyle kurduğu tümel ve tikel önermelerin doğruluk değerleri üzerinden de çözümlenebilir.

Buna göre, sol sütundaki mantıksal önerme durumlarını sağ sütundaki kavramlar arası ilişki türleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Basit harmonik hareket yapan bir cismin uzanımı maksimum değerine ulaştığında, cisme etki eden geri çağırıcı kuvvetin büyüklüğü de maksimum değerine ulaşır ve bu kuvvetin yönü her zaman denge konumuna doğrudur.

Hz. Muhammed’in peygamberlik yönü (risaleti) ile beşerî yönünün sınırlarını analiz eden bir derste öğretmen, tahtaya şu ayetleri yazmıştır:

I. 'De ki: Ben size, "Allah’ın hazineleri benim yanımdadır" demiyorum. Gaybı da bilmem. Size "Ben bir meleğim" de demiyorum. Ben ancak bana vahyolunana uyarım...' (En'âm suresi, 50. ayet)
II. 'Kendilerine indirileni insanlara açıklayasın diye sana bu Zikr'i (Kur'an'ı) indirdik...' (Nahl suresi, 44. ayet)
III. '...O, onlara iyiliği emreder, onları kötülükten alıkoyar. Onlara temiz şeyleri helal, pis şeyleri haram kılar...' (A'râf suresi, 157. ayet)

Öğretmen, öğrencilerinden bu ayetlerin temsil ettiği peygamberlik görevlerini ve yönlerini belirlemelerini istemiştir.

Buna göre, ayetlerin içerik ve işlev bakımından eşleştirilmesiyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Skolastik düşünce, evreni Tanrı’nın iradesinin sürekli müdahale ettiği, her varlığın kendi doğal amacına (telos) doğru hareket ettiği hiyerarşik ve niteliksel bir düzen olarak tasarlıyordu. Bu düzende bilgi, ilahi otoriteye ve bu otoritenin onayladığı Aristotelesçi kozmolojiye tabiydi. 15-17. yüzyıl felsefesinde ise doğa, ereksel açıklamalardan arındırılarak niceliksel ve mekanik yasalara göre işleyen devasa bir makineye benzetildi. Descartes, bu mekanik evren tasarımını kartezyen düalizmle felsefi bir temele kavuşturdu: Maddeyi sadece yer kaplama niteliğine indirgeyerek aşkın müdahalelerden ve teolojik kabullerden temizledi, onu matematiksel fiziğin konusu yaptı; düşünen özneyi ise bu mekanik do��anın dışına yerleştirerek bilginin yegane kurucusu ve kesinlik merkezi kıldı.

Buna göre 15-17. yüzyıl felsefesinin ve yeni bilimsel yöntemin ortaya koyduğu bilgi anlayışı hakkında;

I. Doğruluk ve kesinliğin ölçütü, aşkın ilkelerden ve otoritelerden alınarak düşünen öznenin zihinsel apaçıklığına (cogito) devredilmiştir.
II. Doğanın ereksel nedenlerden arındırılması, onu ancak duyusal deneyim ve gözleme dayalı tümevarımsal genellemelerle kavranabilecek olgusal bir alana indirgemiştir.
III. Zihin ve madde arasında yapılan kartezyen ayrım, fiziksel dünyayı ilahi müdahalelerden bağımsız, rasyonel ve öngörülebilir mekanik bir düzende açıklamanın zeminini hazırlamıştır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Bir hastanede başhekim olarak görev yapan Dr. Melih Bey, yoğun idari sorumluluklarına rağmen aktif hekimlik yapmaya, ameliyatlara girmeye ve tıp literatürünü yakından takip etmeye devam etmektedir. Mesleki bilgisi ve ameliyatlardaki başarısı, başhekimlik görevindeki kararlarını kolaylaştırmakta ve onun hastane yönetimindeki başarısını artırmaktadır. Ancak bu yoğun mesleki yaşamı nedeniyle ailesine yeterince zaman ayıramamakta, çocuklarının okul etkinliklerine katılamamaktadır. Son olarak, hastanede nöbetçi yönetici olduğu bir akşam, çocuğunun evde aniden rahatsızlandığı haberini almış ancak hastanedeki acil bir ameliyat vakasını bırakıp gidemeyerek hastanedeki görevini sürdürmüştür.

Buna göre Melih Bey'in toplumsal konum ve rolleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi sosyolojik açıdan doğrudur?

Aşağıda bilgi felsefesinin (epistemoloji) temel akımları ve bu akımların bilgi edinme sürecine yönelik kuramsal iddiaları verilmiştir. Sol sütunda yer alan felsefi akımları, sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Yunus Emre'ye ait bir dörtlük şu şekildedir:

*Fena sırrına ermeyen âşık olamaz,*
*Beka mülküne konmayan diri kılınmaz.*
*Hakikat denizine dalıp gark olmayan,*
*Aşkın pazarında satılıp değer bulmaz.*

Bu dörtlükte geçen kavramlar, tasavvufi seyr-i süluk süreci ve tasavvufun kuramsal gelişimi düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bir toplumda sanayileşme hız kazanmış, teknolojik altyapı güçlenmiş ve millî gelir düzeyinde belirgin bir artış kaydedilmiştir. Ancak bu ekonomik büyümeye karşın, toplumda gelir adaletsizliği derinleşmiş, hukuk sistemine olan güven sarsılmış ve demokratik katılım kanalları zayıflamıştır. Zamanla bireyler arasındaki ortak toplumsal bağlar gevşemiş, kuralsızlık (anomi) ve suç oranlarında ciddi bir artış gözlenmiştir.

Bu parçada betimlenen durum, sosyolojik açıdan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisini destekler?

Küresel ve bölgesel örgütlerin kuruluş amaçları, üye sayıları ve etki alanları coğrafi sınırlarla yakından ilişkilidir. Ülkelerin bu örgütlerdeki üyelik statüsü ve kuruluş süreçlerindeki rolleri ise jeopolitik konumları ve dış politika önceliklerine göre şekillenir.

Buna g��re, uluslararası örgütler ve Türkiye'nin bu örgütlerdeki konumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Akdeniz havzasında yer alan bir ülkenin kıyı şeridinde; hem göçmen kuşların göç rotası üzerinde bulunan bir lagün ekosistemini barındıran hem de nesli tehlike altındaki endemik bitki türlerine ev sahipliği yapan bir sahada, yüksek karbon ve kükürt salınımına yol açacak kömür yakıtlı yeni bir termik santral kurulması planlanmaktadır.

Bu projenin çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) raporu hazırlanırken;

I. Bern Sözleşmesi
II. Ramsar Sözleşmesi
III. Barselona Sözleşmesi
IV. Montreal Protokolü

uluslararası çevre sözleşmelerinden hangilerinin getirdiği yükümlülükler ve koruma esasları doğrudan dikkate alınmak zorundadır?

Çekirdeğindeki nükleer yakıtı tükenen dev bir yıldız, dış katmanlarını uzaya fırlattıktan sonra geri kalan kütlesiyle kendi kütle çekiminin etkisi alt��nda içe doğru çökmeye başlar ve bir nötron yıldızına dönüşür. Bu çökme sürecinde yıldızın kütle kaybı olmadığı varsayılmaktadır.

Buna göre, yıldızın büzülerek yarıçapının küçüldüğü bu çökme süreci boyunca yıldızın dönme eksenine göre;

I. Eylemsizlik momenti azalır.
II. Açısal momentumunun büyüklüğü değişmez.
III. Kendi ekseni etrafındaki dönme periyodu azalır.

yargılarından hangileri doğrudur?
(Yıldıza dışarıdan etki eden herhangi bir tork bulunmamaktadır.)

Gautama Buddha’nın öğretileri, Upanişadlar döneminin mistik Hint düşüncesine karşı radikal bir başkaldırı niteliğindedir. Buddha, acıdan kurtuluşun yollarını ararken geleneksel Hinduizmin kurtuluş (mokşa) anlayışını, toplumsal düzeni belirleyen kast sistemini ve bireysel varoluşun merkezinde yer alan ebedi benlik (atman) düşüncesini yeniden yorumlamış ya da tamamen reddetmiştir. Bu bağlamda Budizm, kendine has bir ahlak felsefesi ve kurtuluş yolu (nirvana) inşa etmiştir.

Buna göre, Budizm ile Hinduizm arasındaki doktrinel farklara ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Aşağıda verilen günlük yaşam senaryolarını, bu senaryolarda ön plana çıkan bellek türleri veya işleyiş süreçleriyle eşleştiriniz.

Hava direncinin ihmal edildiği bir ortamda, başlangı��ta hareketsiz duran bir helikopterin ana pervanesi üstten bakıldığında saat yönünde dönmeye başladığında, helikopterin gövdesi toplam açısal momentumun korunması amacıyla üstten bakıldığında saat yönünün tersi yönünde dönmeye başlar.

Aşağıda verilen Türkiye Cumhuriyeti ekonomi politikası dönemlerini, bu dönemlerin ülkedeki mekânsal ve sektörel sonuçlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Uzay boşluğunda, kütle merkezinden geçen sabit bir eksen etrafında $\omega$ açısal hızıyla dönmekte olan silindirik bir uydunun gövdesine sarılı olan iki adet güneş paneli, dışarıya do��ru simetrik olarak açılmaktadır.

Panellerin açılması sürecinde uyduya dönme ekseni doğrultusunda etki eden net dış tork sıfır olduğuna göre;

I. Uydunun dönme eksenine göre açısal momentumunun büyüklüğü değişmez.
II. Uydunun açısal hızının büyüklüğü azalır.
III. Uydunun dönme kinetik enerjisi korunur.

yargılarından hangileri doğrudur?