Tüm alıştırma soruları

6755 soru

Soru 2641Soru

aa, bb ve cc tam sayıları için

* a2+aba^2 + a \cdot b ifadesinin bir çift sayı,
* b2+bcb^2 + b \cdot c ifadesinin bir tek sayı

olduğu biliniyor.

Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi her zaman bir çift sayıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: a2c+bca^2 \cdot c + b \cdot c

Cevap

Doğru cevap a2c+bca^2 \cdot c + b \cdot c ifadesidir.
Doğru seçenek olan a2c+bca^2 \cdot c + b \cdot c ifadesi ortak çarpan parantezine alındığında c(a2+b)c \cdot (a^2 + b) elde edilir. cc çift bir tam sayı olduğundan, bu ifadenin bir tam sayı ile çarpımı her zaman çift bir tam sayı olacaktır. Bu durum aa ve bb tam sayılarının değerlerinden bağımsız olarak her zaman geçerlidir.

Adım Adım Çözüm

1
a2+aba^2 + a \cdot b ifadesi ortak çarpan parantezine alınarak analiz edilir.
a(a+b)a(a+b) çarpımı çift sayı olmalıdır. Bu durumda aa çift sayı ise bb herhangi bir tam sayı olabilir; aa tek sayı ise a+ba+b toplamının çift olması için bb de tek sayı olmalıdır.
Birinci ifadenin çarpanlarının teklik-çiftlik durumunu belirlemek amacıyla.
2
b2+bcb^2 + b \cdot c ifadesi ortak çarpan parantezine alınarak analiz edilir.
b(b+c)b(b+c) çarpımı tek sayı olmalıdır. Bir çarpımın tek sayı olması için çarpanların her ikisinin de tek sayı olması gerekir. Buradan bb tek sayı ve b+cb+c tek sayı olarak bulunur. bb tek sayı olduğuna göre, cc çift sayı olmalıdır.
İkinci ifadenin çarpanlarının teklik-çiftlik durumlarını kesinleştirmek amacıyla.
3
Elde edilen sonuçlar birleştirilerek değişkenlerin durumları belirlenir.
bb kesinlikle tek sayı ve cc kesinlikle çift sayıdır. Birinci adımdaki analizde aa çift olduğunda da bb tek sayı olabildiği için, aa değişkeni tek veya çift olabilir. Dolayısıyla iki olası durum vardır: ya aa, bb tek ve cc çift; ya da aa, cc çift ve bb tek sayıdır.
Değişkenlerin teklik-çiftlik durumlarını tam olarak tespit etmek amacıyla.
4
Seçeneklerdeki ifadelerin tam sayı olma ve her zaman çift sayı olma durumları incelenir. Değişkenlerin negatif veya sıfır tam sayı değerleri alabileceği göz önünde bulundurulur.
a2c+bca^2 \cdot c + b \cdot c ifadesi c(a2+b)c \cdot (a^2+b) olarak yazılabilir. cc çift bir tam sayı olduğu için, bu ifadenin sonucu aa ve bb tam sayılarının değerlerinden bağımsız olarak daima çift bir tam sayıdır. Üslü ifadeler içeren diğer seçenekler ise negatif veya sıfır üs durumlarında tam sayı belirtmeyebilir ya da tek sayı çıkabilir.
Her zaman doğru olan seçeneği doğrulamak ve diğer seçeneklerdeki tuzakları açıklamak amacıyla.

Anahtar Kavram

Tek ve çift tam sayılarda temel işlemler, ortak çarpan parantezine alma ve üslü ifadelerde taban ile üs ilişkileri (üslerin negatif veya sıfır olma durumları).

Alternatif Yöntem

Değer verme yöntemi kullanılarak da seçenekler elenebilir; ancak tam sayıların negatif ve sıfır olabilme durumları göz önüne alınmalıdır.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 2642Soru

Kasas Suresi 56. ayette şöyle buyrulmaktadır: "Şüphesiz sen sevdiğini hidayete erdiremezsin; fakat Allah dilediğini hidayete erdirir. O, hidayete erecek olanları daha iyi bilir."

Bu ayet ve İslam düşüncesindeki irade-yaratma dengesi bağlamında, hidayet kavramının mahiyeti ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hidayet; kulun kendi cüz'i iradesini doğruya yönlendirmesi neticesinde, Allah'ın külli iradesiyle bu tercihi yaratmasıyla gerçekleşen ilahi kılavuzluktur.

Cevap

Hidayet; kulun kendi cüz'i iradesini doğruya yönlendirmesi neticesinde, Allah'ın külli iradesiyle bu tercihi yaratmasıyla ger��ekleşen ilahi kılavuzluktur.
Hidayet, insanın özgür seçimi ve yönelimi üzerine Allah'ın bu doğru yolu kişide yaratmasıdır. Kasas Suresi 56. ayette Hz. Peygamber'in bile dilediğini hidayete erdiremeyeceğinin belirtilmesi, hidayetin yaratılmasının tamamen Allah'a ait olduğunu gösterirken; Allah'ın 'hidayete erecek olanları en iyi bilen' olması da kulun niyetine ve çabasına göre bu sürecin şekillendiğini ortaya koymaktadır. Bu durum irade ve yaratma dengesini mükemmel şekilde yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
Ayet mealinde geçen 'Şüphesiz sen sevdiğini hidayete erdiremezsin' ifadesini analiz etmek.
Peygamberlerin veya herhangi bir insanın doğrudan hidayet verme (yaratma) gücünün olmadığı anlaşılır.
Hidayetin nihai kaynağın��n ve yaratıcısının kul veya peygamber değil, yalnızca Allah olduğunu tespit etmek için gereklidir.
2
Ayet mealinde geçen 'O, hidayete erecek olanları daha iyi bilir' ifadesini insan iradesi bağlamında değerlendirmek.
Allah'ın hidayeti zorla vermediği, aksine kendi iradesiyle hidayete yönelen, kalbini ve aklını doğruya açan kimseleri bildiği ve onları hidayete erdirdiği sonucuna ulaşılır.
Kaderci (cebriyye) yanılgılardan kaçınarak insan iradesinin (cüz'i irade) hidayet sürecindeki rolünü doğru belirlemek için gereklidir.
3
Ulaşılan sonuçları birleştirerek İslam kelamındaki hidayet tanımını yapmak.
Hidayetin, insanın seçimi (cüz'i irade) ile Allah'ın yaratması (külli irade) arasındaki teolojik dengeye dayanan ilahi bir kılavuzluk olduğu belirlenir.
Doğru seçeneğe ulaşmak için kavramsal sentez yapılması amacıyla bu adım uygulanır.

Anahtar Kavram

Hidayet kavramının tanımı ve insanın cüz'i iradesi ile Allah'ın külli iradesi arasındaki ilişki.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 2643Soru

Sayı doğrusu üzerinde yer alan x,yx, y ve zz gerçel sayıları ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmektedir:

- Bu sayılardan biri işaretsiz (nötr) bir sayıdır.
- Bu sayıların en küçüğü aa, en büyüğü ise cc olmak üzere, a3c2<0a^3 \cdot c^2 < 0 eşitsizliği geçerlidir.
- Sayılardan biri 4-4 ve bu üç sayının toplamı 1-1 olduğuna göre, bu sayıların en büyüğü olan cc değeri kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3

Cevap

En büyük sayı olan cc değeri 3'tür.
İşaretsiz sayı 0'dır. a3c2<0a^3 \cdot c^2 < 0 eşitsizliğinde c2>0c^2 > 0 olduğundan a3<0a^3 < 0 ve dolayısıyla a<0a < 0 olur. Sayıların sıralaması a<0<ca < 0 < c şeklindedir. Negatif olan sayı a=4a = -4 olduğundan, toplam 4+0+c=1    c=3-4 + 0 + c = -1 \implies c = 3 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
İşaretsiz (nötr) sayıyı belirleme
Üç sayıdan biri 0'dır.
Gerçel sayılar kümesinde işareti olmayan (nötr) tek sayı 0'dır.
2
En küçük (aa) ve en büyük (cc) sayıların işaretlerini analiz etme
a<0a < 0 ve c>0c > 0 olup, sayılar a<0<ca < 0 < c şeklinde sıralanır.
c2>0c^2 > 0 olmalıdır (çünkü c0c \neq 0). Bu durumda a3c2<0a^3 \cdot c^2 < 0 olabilmesi için a3<0a^3 < 0 yani a<0a < 0 olmalıdır. En küçük sayı aa negatif, sayılardan biri 0 olduğuna göre en büyük sayı cc pozitif olmak zorundadır.
3
Verilen değerleri denklemde yerine yazarak cc değerini bulma
c=3c = 3 olarak bulunur.
Negatif olan sayı a=4a = -4'tür. Diğer sayı 0 olduğuna göre, sayıların toplamı a+0+c=1    4+0+c=1    c=3a + 0 + c = -1 \implies -4 + 0 + c = -1 \implies c = 3 olur.

Anahtar Kavram

Pozitif ve negatif sayıların çarpım ve kuvvet özellikleri ile sıfırın nötr olma durumu.
Soru 2644Soru

Duyular bize ancak bazı tekil durumlara ve örneklere dair bilgi sağlayabilir; fakat ne kadar çok olurlarsa olsunlar, bu örnekler genel ve zorunlu hakikatleri temellendirmeye yetmez. Örneğin, güneşin her gün doğduğunu deneyimlememiz, onun yarın da doğmasının mantıksal olarak zorunlu olduğunu göstermez. Buna karşın matematik ve mantık ilkeleri gibi zorunlu hakikatler, hiçbir deneyime dayanmaksızın zihnimizde kesin ve genelgeçer olarak mevcuttur. Bu durum, insan zihninin sadece dışarıdan gelen verileri alan pasif bir levha olmadığını, aksine evrensel ilkeleri kendi yapısında apriori (deney öncesi) olarak barındırdığını kanıtlar.

Bu parçada savunulan görüş doğrultusunda, bilginin kaynağı ve yapısına ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genel ve zorunlu doğruların kayna��ı duyusal deneyimler değil; zihnin kendi yapısında doğuştan barındırdığı apriori ilkelerdir.

Cevap

Genel ve zorunlu doğruların kaynağı duyusal deneyimler değil; zihnin kendi yapısında doğuştan barındırdığı apriori ilkelerdir.
Genel ve zorunlu doğruların kaynağının duyusal deneyimler olmadığını, zihnin kendi yapısında doğuştan barındırdığı apriori ilkeler olduğunu savunan ifade doğrudur. Parçada güneşin doğması gibi duyusal deneyimlerin tekil örnekler sunduğu ancak mantıksal bir zorunluluk taşımadığı belirtilerek, matematik ve mantık gibi zorunlu hakikatlerin aklın apriori yapısından geldiği vurgulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki temel iddiayı belirleme
Duyusal deneyimlerin (tekil örneklerin) evrensel ve zorunlu doğruları (matematik ve mantık gibi) açıklamakta yetersiz olduğu tespit edilir.
Yazarın bilgi kaynağına dair eleştirisini ve rasyonalist argümanın çıkış noktasını anlamak için gereklidir.
2
Zihnin rolünü ve bilgi türünü analiz etme
İnsan zihninin pasif bir levha olmadığı, aksine evrensel ve zorunlu ilkeleri deney öncesi (apriori) olarak kendi yapısında barındırdığı belirlenir.
Parçada geçen 'apriori' ve 'zihnin yapısı' kavramlarının rasyonalizmdeki 'doğuştan gelen fikirler' teziyle ilişkisini kurmak için gereklidir.
3
Seçenekleri analiz edip doğru yargıyı seçme
Duyusal deneyimi dışlayan ve bilginin kaynağını zihnin apriori ilkelerine dayandıran ifadenin doğru yanıt olduğu sonucuna ulaşılır.
Parçada doğrudan savunulan rasyonalist epistemolojinin temel tezini yansıtan seçeneği saptamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Rasyonalizm (Akılcılık)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2645Soru

a=3a = -3 olmak üzere,

x=a2x = a^2
y=a2y = -a^2
z=a0z = a \cdot 0

sayıları tanımlanıyor.

Buna göre; xx, yy ve zz sayılarının işaretleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pozitif, Negatif, Nötr

Cevap

İlk sayı pozitif, ikinci sayı negatif ve üçüncü sayı nötrdür.
Sırasıyla pozitif, negatif ve nötr işaretlerini içeren seçenek doğrudur. Çünkü değişkenin değeri yerine yazıldığında x=(3)2=9x = (-3)^2 = 9 (pozitif), y=(3)2=9y = -(-3)^2 = -9 (negatif) ve z=30=0z = -3 \cdot 0 = 0 (nötr) değerleri elde edilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
x=a2x = a^2 ifadesinde a=3a = -3 değerini yerine yazmak.
x=(3)2=9x = (-3)^2 = 9 elde edilir. Bu değer sıfırdan büyük olduğu için ilk sayının işareti pozitiftir.
Bir negatif sayının çift kuvveti alınırken sayı parantez içinde düşünülür.
2
y=a2y = -a^2 ifadesinde a=3a = -3 değerini yerine yazmak.
y=(3)2=9y = -(-3)^2 = -9 elde edilir. Bu değer sıfırdan küçük olduğu için ikinci sayının işareti negatiftir.
İfadenin önündeki eksi işareti, sayının karesi alındıktan sonra işleme dahil edilir.
3
z=a0z = a \cdot 0 ifadesini hesaplamak.
z=30=0z = -3 \cdot 0 = 0 elde edilir.
Herhangi bir gerçel sayının sıfır ile çarpımı sıfırdır. Sıfır (0) sayısı ise işaretsiz (nötr) bir sayıdır.

Anahtar Kavram

Pozitif ve negatif sayıların özellikleri ile sıfırın işaretsiz (nötr) olma durumu
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 2646Soru

Kierkegaard'a göre birey, sürekli bir tercih yapma eşiğindedir ve bu tercihler onun kim olacağını belirler. Hazır verilmiş şablonlar, toplumsal roller ya da rasyonel sistemler bireye ne yapması gerektiğini dikte edemez. İnsan, kendi kararlarını verirken derin bir yalnızlık ve kaygı içinde baş başadır; çünkü yapacağı her seçim, kendi benliğini inşa etme sorumluluğunu tamamen kendi omuzlarına yükler. Bu durum, bireyin kendi kendisinin mimarı olmasını gerektirir.

Bu parçadan hareketle varoluşçuluğun (egzistansiyalizm) insan anlayışına ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İnsan, kendi değerlerini ve kimliğini kendi özgür seçimleriyle ve bu seçimlerin sorumluluğunu üstlenerek inşa eder.

Cevap

İnsan, kendi değerlerini ve kimliğini kendi özgür seçimleriyle ve bu seçimlerin sorumluluğunu üstlenerek inşa eder.
Doğru seçenek, bireyin önceden belirlenmiş kalıplar olmaksızın kendi kararlarıyla kimliğini oluşturduğunu ve bunun sorumluluğunu üstlendiğini ifade etmektedir. Bu durum, parçada belirtilen bireyin kendi kendisinin mimarı olması ve benliğini inşa etme sorumluluğunu taşıması fikriyle doğrudan uyuşur.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki temel felsefi vurguyu belirlemek amacıyla metindeki anahtar kavramları analiz etmek.
Bireyin hazır şablonlar olmadan kararlar alması, kendi benliğini inşa etmesi ve sorumluluğu üstlenmesi fikirleri öne çıkmaktadır.
Soru kökünün yönelttiği varoluşçu insan tasavvurunu metin üzerinden doğrudan temellendirmek.
2
Seçenekleri bu temel vurgu doğrultusunda değerlendirmek ve varoluşçulukla çelişen görüşleri elemek.
Determinist, nihilist, özcü ve faydacı yargılar elenerek geriye bireyin kendi özünü özgürce yaratması fikri kalır.
Doğru felsefi yaklaşımı yansıtan seçeneğe ulaşmak.

Anahtar Kavram

Varoluşçulukta insanın kendi özünü özgür seçimleri ve sorumluluk bilinciyle oluşturması.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2647Soru
Gerçel sayılar kümesi üzerinde AA ve BB kümeleri
A={xR:x2Q}A = \{x \in \mathbb{R} : x^2 \in \mathbb{Q}\}
B={xR:x3Q}B = \{x \in \mathbb{R} : x^3 \in \mathbb{Q}\}
biçiminde tanımlanıyor.

Buna göre;
I. AB=QA \cap B = \mathbb{Q}
II. Her x,yAx, y \in A için x+yAx + y \in A’dır.
III. ABA \setminus B kümesi sonsuz elemanlıdır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve III

Cevap

I ve III ifadeleri doğrudur.
I. ifade doğrudur, çünkü karesi ve küpü rasyonel olan bir sayı, bu iki değerin birbirine bölünmesiyle rasyonel olarak ifade edilebilir. III. ifade doğrudur, çünkü her pp asal sayısı için p\sqrt{p} sayısının karesi rasyonel (pp) iken küpü irrasyoneldir (ppp\sqrt{p}). Bu durum sonsuz elemanlı bir küme tanımlar. Bu nedenle I ve III ifadelerinin birlikte yer aldığı seçenek doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
I. ifadenin doğruluğunu kontrol etmek için kesişim kümesini inceleyelim.
AB=QA \cap B = \mathbb{Q} eşitliği elde edilir.
Herhangi bir xQx \in \mathbb{Q} için x2Qx^2 \in \mathbb{Q} ve x3Qx^3 \in \mathbb{Q} olacağından QAB\mathbb{Q} \subseteq A \cap B olur. Diğer taraftan, eğer xABx \in A \cap B ise x2Qx^2 \in \mathbb{Q} ve x3Qx^3 \in \mathbb{Q} olur. x=0x = 0 ise zaten rasyoneldir. x0x \neq 0 ise x=x3x2x = \frac{x^3}{x^2} şeklinde yazılabilir. İki rasyonel sayının bölümü de rasyonel olduğundan xQx \in \mathbb{Q} olur. Dolayısıyla AB=QA \cap B = \mathbb{Q} doğrudur.
2
II. ifadenin doğruluğunu bir karşıt örnek ile test edelim.
İfade her zaman doğru değildir.
x=2x = \sqrt{2} ve y=3y = \sqrt{3} olsun. x2=2Qx^2 = 2 \in \mathbb{Q} ve y2=3Qy^2 = 3 \in \mathbb{Q} olduğundan x,yAx, y \in A olur. Ancak (x+y)2=(2+3)2=5+26(x+y)^2 = (\sqrt{2} + \sqrt{3})^2 = 5 + 2\sqrt{6} irrasyonel olduğundan x+yAx+y \notin A olur. Bu nedenle II. ifade yanlıştır.
3
III. ifadenin doğruluğunu ABA \setminus B kümesinin elemanlarını analiz ederek belirleyelim.
ABA \setminus B kümesi sonsuz elemanlıdır.
ABA \setminus B kümesi, karesi rasyonel olup küpü rasyonel olmayan gerçel sayıları içerir. Her pp asal sayısı için x=px = \sqrt{p} sayısı seçildiğinde x2=pQx^2 = p \in \mathbb{Q} olur ancak x3=ppx^3 = p\sqrt{p} sayısı p\sqrt{p} irrasyonel olduğundan rasyonel değildir. Sonsuz sayıda asal sayı olduğundan bu özelliğe uyan sonsuz sayıda xx gerçel sayısı vardır. Dolayısıyla III. ifade doğrudur.

Anahtar Kavram

Sayı kümeleri ve rasyonel/irrasyonel sayıların cebirsel işlemler altındaki kapalılık özellikleri.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 2648Soru

Ahlak ve etik kavramlarının felsefi analizini yapmak isteyen bir araştırmacı, bu kavramların ayırt edici özelliklerini sınıflandırmaktadır. Aşağıdaki sol sütunda verilen açıklamaları, sağ sütundaki uygun ahlak felsefesi boyutlarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Belirli bir toplumun tarihsel süreçte oluşturduğu, doğru ve yanlış eylemlere ilişkin pratik ve kültürel kurallar bütünü.
Ahlak üzerine yapılan, ahlaki eylemin doğasını ve temellerini sorgulayan felsefi ve teorik düşünme faaliyeti.
Kişinin toplumsal baskı veya alışkanlık nedeniyle 'yalan söylememeliyim' diyerek dürüst davranması.
Kişinin 'Dürüstlük neden bir erdemdir?' sorusunu sorarak dürüst davranmanın rasyonel temellerini araştırması.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki açıklamaların sağ sütundaki kavramlarla doğru eşleşmesi şu şekildedir: Birinci açıklama Ahlak (Toplumsal ve Pratik Boyut) ile, ikinci açıklama Etik (Felsefi ve Refleksif Boyut) ile, üçüncü açıklama Ahlaki Davranış (Kuralcı Uygulama) ile, dördüncü açıklama ise Etik Sorgulama (Akılsal Analiz) ile eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede toplumsal kurallar pratik ahlaka, felsefi inceleme teorik etiğe yönlendirilir. Benzer şekilde, kurala doğrudan uymak ahlaki davranış iken, kuralın mantıksal temelini irdelemek etik sorgulamayı oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Toplumsal normlar ile felsefi sorgulama arasındaki kavramsal sınırı belirleme.
Belirli bir toplumda gelişen kuralların (pratik boyut) ahlaka, bu kurallar üzerine yapılan felsefi araştırmanın (teorik boyut) ise etiğe ait olduğu saptanır.
Ahlak ve etik arasındaki en temel fark, birinin pratik kurallar bütünü, diğerinin ise bu kuralların felsefesi olmasıdır.
2
Verilen eylem ve sorgulama örneklerini sınıflandırma.
Toplumsal alışkanlıkla kurala uymanın ahlaki davranış, kuralın rasyonel zeminini sorgulamanın ise etik sorgulama olduğu belirlenir.
Doğrudan eylem normatif ahlakın konusuyken, gerekçe arama faaliyeti etiğin eleştirel yönüyle ilgilidir.

Anahtar Kavram

Ahlak ve Etik Kavramlarının Ayrımı
Soru 2649Soru

Dünyadaki kötülük ve acıların varlığı, ilk bakışta Tanrı'nın mutlak iyiliği ve gücüyle çelişiyor gibi görünse de aslında insanın ahlaki ve ruhsal açıdan olgunlaşması için zorunlu birer araçtır. Kusursuz ve hiçbir zorluğun bulunmadığı dikensiz bir gül bahçesinde cesaret, merhamet, sabır ve fedakarlık gibi erdemlerin gelişmesi imkansız olurdu. Kötülükler, insanın özgür iradesiyle iyiyi seçerek kendi karakterini inşa ettiği bu gelişim sürecinin bir parçasıdır.

Bu parçada dile getirilen görüşler, din felsefesindeki kötülük sorununa karşı geliştirilen aşağıdaki teodise (tanrıtanımlama) yaklaşımlarından hangisiyle ilişkilendirilebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kötülüğü ve acıyı, insanın ahlaki gelişimini tamamlaması ve erdemli bir kişiliğe ulaşması için gerekli bir eğitim süreci olarak gören ruhsal gelişim teodisesi

Cevap

Kötülüğü ve acıyı, insanın ahlaki gelişimini tamamlaması ve erdemli bir kişiliğe ulaşması için gerekli bir eğitim süreci olarak gören ruhsal gelişim teodisesi
Parçada kötülüklerin ve acıların, insanın sabır, merhamet ve cesaret gibi erdemleri geliştirerek ahlaki ve ruhsal yönden olgunlaşması için zorunlu olduğu savunulmaktadır. Bu argüman, kötülüğü insanın ahlaki eğitimi ve karakter gelişimi için bir araç olarak gören ruhsal gelişim teodisesi ile tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçanın ana fikrini analiz etme
Metinde kötülüklerin ve acıların, insanın cesaret, sabır ve merhamet gibi erdemleri kazanıp ruhsal ve ahlaki açıdan olgunlaşması için gerekli araçlar olduğu savunulmaktadır.
Paragraf tabanlı felsefe sorularında ilk olarak yazarın temel iddiasını belirlemek gerekir.
2
Bu iddiayı teodise türleriyle ilişkilendirme
Kötülüğü insanın olgunlaşması ve erdem kazanması için bir eğitim/gelişim aşaması gören yaklaşım İrenaeus'un ruhsal gelişim teodisesidir.
Parçadaki 'olgunlaşma', 'erdemlerin gelişmesi' ve 'karakter inşa etme' kavramları ruhsal gelişim teodisesinin temel unsurlarıdır.
3
Çeldirici seçeneklerdeki kavramsal hataları belirleme
Deist, determinist, teolojik ve ateist kavramlarının hatalı kullanımları elenerek doğru kavrama ulaşılır.
Yanlış seçeneklerdeki kavramsal çelişkiler tespit edilerek doğru cevap kesinleştirilir.

Anahtar Kavram

Kötülük Sorunu ve Teodise
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2650Soru

Müzeler, genellikle geçmişin tozlu sayfalarından kopup gelmiş nesnelerin sessizce sergilendiği, zamanın adeta dondurulduğu pasif mekânlar olarak algılanır. Oysa bir müzenin asıl işlevi, sadece tarihi eserleri fiziksel olarak korumak ve onları cam vitrinlerin ardında ziyarete açmak değildir. Gerçek bir müze deneyimi, ziyaretçinin sergilenen nesneler aracılığıyla kendi kültürel kökleriyle ve insanlığın ortak mirasıyla dinamik bir bağ kurmasını sağlar. Geçmişin yaşam pratiklerini, estetik kaygılarını ve teknolojik adımlarını bugünün insanına aktaran bu mekânlar, aynı zamanda geleceğin tasarlanmasında yönlendirici bir köprü vazifesi görür. Ziyaretçiler buralarda sadece nesneleri seyretmez, aynı zamanda insanlığın gelişim macerasına tanıklık eder. Müzeler, toplumların bellek tazelediği, sorguladığı ve kendi kimliğini yeniden ürettiği aktif öğrenme ve etkileşim alanlarıdır. Dolayısıyla müzeyi yalnızca geçmişe ait nesnelerin korunduğu bir depo olarak görmek, onun insan zihnini ve toplumsal geleceği şekillendiren kurucu rolünü göz ardı etmek anlamına gelir.

Bu parçadan hareketle, 'Müzeler, nesneleri sergileme ve koruma işlevlerinin ötesine geçerek geçmiş ile gelecek arasında bağ kuran aktif ve kurucu toplumsal alanlardır.' ifadesi bu parçanın ana düşüncesi olarak değerlendirilebilir mi?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Verilen ifade metnin ana düşüncesidir.
Metinde müzelerin sadece tarihi koruyan pasif yerler olmadığı, geçmişle gelecek arasında köprü kurduğu ve toplumsal geleceği şekillendirdiği belirtilmiştir. Bu nedenle ifade paragrafın ana düşüncesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın giriş ve gelişme cümlelerindeki yardımcı düşünceleri tespit etmek.
Müzelerin pasif sergileme alanları olmanın ötesinde geçmişin birikimini bugüne aktardığı belirlenmiştir.
Ana düşünceye ulaşmak için metindeki ipuçlarını ve yardımcı düşünceleri çözümlemek gerekir.
2
Sonuç cümlesini ve parçanın bütününde verilmek istenen temel mesajı analiz etmek.
Müzelerin insan zihnini ve toplumsal geleceği şekillendiren kurucu rolünün vurgulandığı görülmüştür.
Yazarın okuyucuya iletmek istediği asıl ileti olan ana düşünce genellikle sonuç bölümünde sentezlenir.
3
Sorgulanan ifadedeki ana fikri metinden çıkarılan sonuçla karşılaştırmak.
Verilen yargının metnin bütününde savunulan ana düşünce ile birebir örtüştüğü tespit edilmiştir.
İfadenin ana düşünce olup olmadığını doğrulamak için metnin genelini kapsayan bir sentez yapılması gerekir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünce
Soru 2651Soru

İslam düşünce tarihinde dinî yorumlar; inanç ve siyasetle ilgili görüşleri ele alan "itikadî ve siyasî yorumlar" ile ibadet ve muameleler gibi pratik hayata dair hükümleri ele alan "amelî ve fıkhî yorumlar" olmak üzere iki temel kategoriye ayrılır.

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinde öğretmen, bu yorum biçimlerini açıklamak için tahtaya aşağıdaki tabloyu çizmiştir:

SıraEkol / MezhepTemel Görüş / İlkeSınıflandırma
IMaturidiyyeVahiy ulaşmamış kişilerin bile akıl yürüterek Allah’ın varlığını ve birliğini bilmekle yükümlü olduğunu savunur.İtikadî ve Siyasî
IIHanefîlikKur'an ve Sünnet'teki hükümleri akılcı bir yöntemle yorumlar, pratik hayatta re'y ve kıyasa geniş yer verir.Amelî ve Fıkhî
IIICaferîlikİmam Cafer-i Sadık'ın içtihatları etrafında şekillenir, abdestte çıplak ayak üzerine meshedilmeyi farz kabul eder.İtikadî ve Siyasî
IVZeydiyyeİmametin nass ve tayinle değil, Fatıma soyundan gelen adil bir kişinin haksızlığa karşı ayaklanmasıyla kurulacağını savunur.İtikadî ve Siyasî
VEş'ariyyeİyilik ve kötülüğün (hüsün ve kubuh) akılla değil ancak vahiy yoluyla bilinebileceğini savunur.İtikad�� ve Siyasî

Buna göre, tablonun hangi satırındaki mezhep/ekolün sınıflandırma alanı yanlış belirtilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III

Cevap

Üçüncü satırda yer alan Caferîlik ekolü, itikadî-siyasî değil amelî-fıkhî bir yorumdur.
Caferîlik, İmam Cafer-i Sadık’ın görüşlerine dayanan ve Şiîliğin fıkıh sistemi olarak kabul edilen amelî-fıkhî bir yorumdur. Tabloda ise 'İtikadî ve Siyasî' olarak sınıflandırılmıştır. Dolayısıyla üçüncü satırdaki sınıflandırma hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen sınıflandırma kategorilerini (İtikadî/Siyasî ve Amelî/Fıkhî) analiz edin.
İnanç ve yönetim konularını ele alanlar itikadî-siyasî, pratik hayat ve fıkıh konularını ele alanlar ise amelî-fıkhîdir.
Tablodaki mezheplerin doğru gruplara dahil edilip edilmediğini belirlemek için bu ayrımın bilinmesi gerekir.
2
Tabloda yer alan her bir mezhebin temel görüşlerini ve ait olduğu kategoriyi tek tek değerlendirin.
Maturidiyye, Eş'ariyye ve Zeydiyye'nin itikadî-siyasî; Hanefîlik'in ise amelî-fıkhî olarak doğru sınıflandırıldığı görülür.
Her mezhebin niteliğini ve İslam düşüncesindeki konumunu ayırt etmek hatalı olanı bulmayı sağlar.
3
Caferîlik mezhebinin hem tanımını hem de tablodaki sınıflandırmasını inceleyin.
Caferîlik, fıkhi/ameli nitelikte bir yorumdur ancak tabloda itikadî ve siyasî olarak sınıflandırılmıştır.
Bu çelişki, üçüncü satırın hatalı olduğunu kesinleştirir.

Anahtar Kavram

İslam Düşüncesinde İtikadî-Siyasî ve Amelî-Fıkhî Yorumların Sınıflandırılması
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2652Soru
Bir nn tam sayısı için
3n53n - 5
ifadesinin bir çift sayı olduğu bilinmektedir.

Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi her zaman bir tek sayıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: n2+2n^2 + 2

Cevap

n2+2n^2 + 2 ifadesi her zaman bir tek sayıdır.
Verilen 3n53n - 5 ifadesi çift sayı olduğuna göre 3n3n tek, dolayısıyla nn tek tam sayıdır. Buradan n2n^2 tek tam sayı olur ve buna çift sayı olan 2 eklendiğinde elde edilen n2+2n^2 + 2 ifadesi her zaman tek sayı olur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen ifadenin teklik-çiftlik durumunu analiz etme
3n53n - 5 ifadesinin çift sayı olduğu verilmiştir. 55 sayısı bir tek sayıdır. Çift bir sonuç elde etmek için 3n3n ifadesinin tek sayı olması gerekir (TekTek=C\ciftTek - Tek = Çift).
3n53n - 5 ifadesinin çift sayı olma koşulundan yararlanarak 3n3n ifadesinin teklik durumunu belirlemek.
2
nn değişkeninin teklik-çiftlik durumunu bulma
3n3n tek sayı ise ve 33 çarpanı tek sayı olduğundan, nn sayısı da tek bir tam sayı olmak zorundadır.
İki tam sayının çarpımının tek sayı olması için her iki sayının da tek sayı olması gerekir.
3
Seçenekleri analiz etme
nn tek tam sayı olduğundan n2n^2 de tek tam sayıdır. Bu durumda n2+2n^2 + 2 ifadesi (Tek + Çift) her zaman tek tam sayı olur. Diğer seçenekler ya çift sayıdır ya da tam sayı belirtmeyebilir (örneğin nnn^n ifadesi n=3n = -3 için tam sayı değildir).
Bulunan nn değerini seçeneklerde yerine koyarak hangisinin her zaman tek sayı olduğunu belirlemek.

Anahtar Kavram

Tek ve çift tam sayıların temel özellikleri ile işlem kuralları.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2653Soru
aa, bb ve cc birer gerçel sayı olmak üzere,
a3b2<0a^3 \cdot b^2 < 0
ac3=0a \cdot c^3 = 0
ba<0b - a < 0
eşitsizlikleri sağlanmaktadır.

Buna göre;
I. a2b-a^2 \cdot b
II. (b)3a2(-b)^3 \cdot a^2
III. b2c-b^2 \cdot c
IV. a4b3ca^4 \cdot b^3 - c
V. (a)3b-(-a)^3 \cdot b

ifadelerinden kaç tanesi pozitif bir gerçel sayı belirtir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3

Cevap

Verilen ifadelerden 3 tanesi pozitif bir gerçel sayı belirtir.
I, II ve V numaralı ifadeler pozitif değerler alırken, III numaralı ifade sıfıra eşit olup nötrdür, IV numaralı ifade ise negatif değer alır. Bu nedenle pozitif gerçel sayı belirten ifade sayısı 3'tür.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenlerin işaretlerini belirleme
a<0a < 0, b<0b < 0 ve c=0c = 0
a3b2<0a^3 \cdot b^2 < 0 ifadesinden a<0a < 0 bulunur. ac3=0a \cdot c^3 = 0 eşitliğinde a0a \neq 0 olduğundan c=0c = 0 olmalıdır. ba<0    b<a<0b - a < 0 \implies b < a < 0 olduğundan b<0b < 0 olmalıdır.
2
İfadelerin tek tek incelenmesi
I. ifade pozitif, II. ifade pozitif, III. ifade nötr (sıfır), IV. ifade negatif, V. ifade pozitiftir.
Negatif sayıların çift kuvvetlerinin pozitif, tek kuvvetlerinin negatif olduğu ve parantez dışındaki eksi işaretlerinin işarete etkisi kuralları uygulanarak her bir ifadenin işareti belirlenir.
3
Pozitif ifadelerin sayısını bulma
3
I, II ve V. ifadeler pozitif gerçel sayı belirttiği için toplamda 3 tane pozitif ifade vardır.

Anahtar Kavram

Pozitif ve Negatif Sayıların Özellikleri ile Sıfırın Nötrlüğü
Soru 2654Soru

aa, bb ve cc birer tam sayı olmak üzere,
- abca \cdot b - c ve acba \cdot c - b sayılarından biri tek, diğeri çift sayıdır.
- a+b+ca + b + c toplamı tek sayıdır.
bilgileri veriliyor.

Buna göre;
I. ab+ca^b + c
II. ab+ca \cdot b + c
III. b(a+c)b \cdot (a + c)
ifadelerinden hangileri her zaman çift sayıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yalnız III

Cevap

Yalnız III ifadesi her zaman çift sayıdır.
Üçüncü ifadede b çift tam sayı olduğunda çarpım çift sayıdır. b tek tam sayı olduğunda ise c çift olmak zorundadır. a çift sayı olduğundan a + c toplamı da çift olur ve tek sayı ile çift sayının çarpımı yine çift sayı sonucunu verir. Bu durum her zaman geçerlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen iki ifadenin toplamının paritesini inceleyelim.
(abc)+(acb)=a(b+c)(b+c)=(a1)(b+c)(a \cdot b - c) + (a \cdot c - b) = a(b + c) - (b + c) = (a - 1)(b + c) elde edilir. Biri tek diğeri çift olan iki sayının toplamı her zaman tektir. Buradan (a1)(b+c)(a - 1)(b + c) çarpımının tek sayı olduğu anlaşılır.
Toplama işleminin sonucundan yararlanarak ortak paranteze alma ve teklik-çiftlik kurallarını uygulamak için bu adım yapılır.
2
Çarpımın sonucunun tek sayı olmasından çarpanların durumlarını belirleyelim.
Çarpımın tek sayı olması için her iki çarpanın da tek sayı olması gerekir. Buradan a1a - 1 tektir, yani aa çift sayıdır. Ayrıca b+cb + c tektir, yani bb ve cc sayılarından biri tek iken diğeri çift sayıdır.
Çarpma işleminde sonucun tek sayı olmasının tek yolu çarpanların her ikisinin de tek sayı olmasıdır.
3
Verilen ikinci koşul ile durumları uyumluluğunu kontrol edelim.
a+b+ca + b + c toplamında aa çift, bb ve cc sayılarından biri tek, diğeri çift olduğundan toplam c¸ift+tek+c¸ift=tek\text{çift} + \text{tek} + \text{çift} = \text{tek} olur. Bu durum, verilen ikinci koşul olan toplamın tek sayı olması şartını doğrular.
Bulunan teklik-çiftlik durumlarının soruda verilen diğer bilgilerle çelişip çelişmediğini kontrol etmek amacıyla uygulanır.
4
Öncülleri tek tek değerlendirelim.
I. ab+ca^b + c ifadesinde bb değişkeni negatif bir tam sayı (örneğin b=2b = -2) seçilirse ab=a2a^b = a^{-2} ifadesi rasyonel sayı olur ve tam sayılar kümesinde teklik-çiftlik aranmaz.
II. ab+ca \cdot b + c ifadesinde bb çift ve cc tek seçildiğinde sonuç c¸iftc¸ift+tek=tek\text{çift} \cdot \text{çift} + \text{tek} = \text{tek} çıkar.
III. b(a+c)b \cdot (a + c) ifadesinde bb çift ise sonuç çifttir. bb tek ise cc çift olur, aa zaten çift olduğundan a+ca+c toplamı çift olur ve tek ile çiftin çarpımından sonuç yine çift bulunur. Dolayısıyla sadece üçüncü ifade her zaman çift sayıdır.
Her bir öncülün tüm tam sayı olasılıkları altındaki davranışı incelenerek kesin sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Tam sayılarda teklik ve çiftlik özellikleri ile rasyonel sayı üreten negatif üs durumunun analizi
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 2655Soru

Hristiyan düşünür Tertullian, felsefe ile teolojiyi, akıl ile inancı keskin bir biçimde birbirinden ayırır. Ona göre Hristiyanlık, aklın kavrayış sınırlarını aşan ilahi bir gizemdir. Bu nedenle o, "Atina ile Kudüs’ün ne ortaklığı olabilir?" diyerek felsefi sorgulamanın ve rasyonel yöntemlerin inanç alanına taşınmasına karşı çıkmış; inancın rasyonel olarak temellendirilemeyeceğini savunmuştur.

Buna göre Tertullian’ın akıl ve inanç ilişkisine dair yaklaşımı aşağıdakilerden hangisiyle nitelendirilebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İnancın, aklın sınırlarını aşan ve rasyonel kanıtlamaya ihtiyaç duymayan özerk bir alan olduğunu savunan fideizm

Cevap

İnancın, aklın sınırlarını aşan ve rasyonel kanıtlamaya ihtiyaç duymayan özerk bir alan olduğunu savunan fideizm
Tertullian, felsefeyi ve akli sorgulamayı inanç alanından tamamen dışlayarak inancın akıldan bağımsız, onun sınırlarını aşan özerk bir alan olduğunu savunur. Felsefe tarihinde bu yaklaşım 'fideizm' (inancılık) olarak adlandırılır. Doğru seçenek fideizm kavramını ve bu kavramın parçadaki açıklamaya uygun tanımını içermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki temel felsefi iddiayı belirlemek
Tertullian'ın akıl ile inancı tamamen ayırdığı ve aklın inanç alanında geçersiz olduğunu savunduğu saptanır.
Soruda sorgulanan düşünürün temel tezini doğru tespit etmek analizin ilk aşamasıdır.
2
Düşünürün görüşünün hangi felsefi kavrama karşılık geldiğini çözümlemek
İnancın akılla temellendirilemeyeceğini, aklın sınırlarını aşan özerk bir yapıya sahip olduğunu savunan görüşün 'fideizm' (inancılık) olduğu belirlenir.
Felsefe tarihindeki kavramsal karşılıkları doğru eşleştirmek doğru cevaba ulaşmayı sağlar.
3
Seçenekleri analiz ederek doğru kavramı ve tanımı içeren seçeneği tespit etmek
İnancın, aklın sınırlarını aşan ve rasyonel temellendirmeye ihtiyaç duymayan özerk bir alan olduğunu savunan fideizm seçeneği doğru yanıt olarak belirlenir.
Diğer seçeneklerdeki yanlış inanç modellerini ve kavramsal hataları elemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Fideizm (İnancılık)
Soru 2656Soru

Sayı kümeleriyle ilgili;

I. Her tam sayı bir rasyonel sayıdır.
II. En küçük doğal sayı 11'dir.
III. Her rasyonel sayı aynı zamanda bir gerçek (reel) sayıdır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve III

Cevap

I ve III
Birinci ifadede belirtildiği gibi her tam sayı paydasına 1 yazılarak rasyonel sayı biçiminde gösterilebilir, yani her tam sayı bir rasyonel sayıdır. İkinci ifadede belirtilen en küçük doğal sayı 1 değil, 0'dır; bu yüzden ikinci ifade yanlıştır. Üçüncü ifadede belirtildiği gibi rasyonel sayılar kümesi gerçek sayılar kümesinin bir alt kümesidir, dolayısıyla her rasyonel sayı bir gerçek sayıdır. Bu nedenlerle doğru olan ifadeler birinci ve üçüncü ifadelerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci ifadeyi analiz etme.
Her aa tam sayısı için a=a1a = \frac{a}{1} yazılabildiğinden, her tam sayı aynı zamanda bir rasyonel sayıdır. Bu nedenle birinci ifade doğrudur.
Tam sayılar kümesinin rasyonel sayılar kümesinin bir alt kümesi (ZQ\mathbb{Z} \subset \mathbb{Q}) olduğunu doğrulamak.
2
İkinci ifadeyi analiz etme.
Doğal sayılar kümesi N={0,1,2,3,}\mathbb{N} = \{0, 1, 2, 3, \dots\} şeklindedir ve en küçük elemanı 00'dır. Bu nedenle ikinci ifade yanlıştır.
En küçük doğal sayının 00 olduğunu belirlemek.
3
Üçüncü ifadeyi analiz etme.
Rasyonel sayılar kümesi gerçek (reel) sayılar kümesinin alt kümesidir (QR\mathbb{Q} \subset \mathbb{R}). Dolayısıyla her rasyonel sayı aynı zamanda bir gerçek sayıdır ve üçüncü ifade doğrudur.
Rasyonel sayılar ile gerçek sayılar arasındaki alt küme ilişkisini doğrulamak.

Anahtar Kavram

Sayı Kümeleri Tanımları ve Alt Küme İlişkileri
Soru 2657Soru

Türkiye’nin jeolojik geçmişi incelendiğinde, farklı jeolojik zamanlarda meydana gelmiş olay ve oluşumların izlerine rastlanır. Ülkemizin günümüzdeki jeomorfolojik görünümünü kazanmasında özellikle Senozoik dönemindeki tektonik hareketler çok önemli bir rol oynamıştır.

Buna göre, Türkiye arazisinde meydana gelen aşağıdaki gelişmelerden hangisi diğerlerine göre daha yakın bir jeolojik zamanda gerçekleşmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Egeid karasının çökmesiyle Ege Denizi ile İstanbul ve Çanakkale boğazlarının oluşması

Cevap

Egeid karasının çökmesiyle Ege Denizi ile İstanbul ve Çanakkale boğazlarının oluşması
Egeid karasının çökmesi, Ege Denizi ile İstanbul ve Çanakkale boğazlarının oluşumu Senozoik'in Kuvaterner (IV. Zaman) döneminde meydana gelmiştir. Bu dönem, jeolojik zamanlar içindeki en son evre olduğundan günümüze en yakın zamanda gerçekleşen olaydır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde verilen jeolojik olayların oluştukları jeolojik zamanları belirleyiniz.
Taş kömürü Paleozoik (I. Zaman); Tethys tortulanması Mezozoik (II. Zaman); Toroslar ile linyit/tuz yatakları Tersiyer (III. Zaman); Egeid karasının çöküşü ve boğazlar ise Kuvaterner (IV. Zaman) dönemine aittir.
Jeolojik olayların kronolojik sıralamasını yapabilmek için her birinin ait olduğu jeolojik zamanı bilmek gerekir.
2
Belirlenen jeolojik zamanları en eskiden en yeniye doğru sıralayarak günümüze en yakın olanı seçiniz.
Kronolojik sıralama Paleozoik -> Mezozoik -> Tersiyer -> Kuvaterner şeklindedir. Dolayısıyla en yakın dönem Kuvaterner'dir.
Senozoik'in Kuvaterner dönemi jeolojik zaman tablosundaki en son ve günümüze en yakın evredir.

Anahtar Kavram

Türkiye'nin jeolojik geçmişi ve jeolojik zamanların kronolojik sıralaması
Soru 2658Soru

İslam dininde bilginin amacı sadece zihinsel bir birikim oluşturmak değil, bu bilgiyi hayat tarzına dönüştürerek kalpte kökleştirmektir. Bireyin dini emir ve yasakları sadece zihnen bilmesi (marifet), kalbiyle bunları onaylamadıkça (tasdik) imana dönüşmez. İman eden kişinin ise inancının gereği olan salih amelleri yerine getirmesi beklenir. Ancak amellerin eksikliği kişiyi dinden çıkarmaz; zira amel imanın özünden bir parça (rüknü) kabul edilmez. Bununla birlikte amelden yoksun bir iman, dış etkilere karşı savunmasız kalır ve zamanla zayıflayabilir.

Bu parçadan hareketle bilgi, iman ve amel ilişkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dini kurallara dair doğru ve kesin bilgiye sahip olan her insan, bu bilgi sayesinde kalbi tasdike de ulaşmış ve doğrudan iman etmiş sayılır.

Cevap

Dini kurallara dair doğru ve kesin bilgiye sahip olan her insanın, bu bilgi sayesinde kalbi tasdike de ulaşmış ve doğrudan iman etmiş sayılacağı yargısı söylenemez.
Dini bilgilere sahip olmanın (marifet) doğrudan imana dönüşeceği ve kişiyi mümin kılacağı iddiası yanlıştır. Bilginin imana dönüşmesi için kalbi onaylama (tasdik) şarttır. Bu nedenle 'Dini kurallara dair doğru ve kesin bilgiye sahip olan her insan, bu bilgi sayesinde kalbi tasdike de ulaşmış ve doğrudan iman etmiş sayılır' ifadesi söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki bilgi ve iman ilişkisiyle ilgili önermeleri analiz etmek.
Dini emir ve yasakları zihnen bilmenin (marifet), kalbi onaylama (tasdik) gerçekleşmedikçe imana dönüşmeyeceği tespit edilir.
Parçada yer alan 'Bireyin dini emir ve yasakları sadece zihnen bilmesi (marifet), kalbiyle bunları onaylamadıkça (tasdik) imana dönüşmez' ifadesi bu adımın zeminini oluşturur.
2
İman ile amel ilişkisine dair bilgileri değerlendirmek.
Amelin imanın asli bir parçası (rüknü) olmadığı, ameli eksikliğin dinden çıkarmayacağı ancak amelsiz imanın zayıflayabileceği anlaşılır.
Parçadaki 'amellerin eksikliği kişiyi dinden çıkarmaz; zira amel imanın özünden bir parça (rüknü) kabul edilmez' ve 'amelden yoksun bir iman... zamanla zayıflayabilir' ifadeleri bu tespiti destekler.
3
Seçenekleri bu veriler ışığında karşılaştırarak söylenemeyecek olan yargıyı bulmak.
Bilgiye sahip olan herkesin doğrudan iman etmiş sayılacağını öne süren seçeneğin, parçadaki 'kalbi tasdik olmaksızın imana dönüşmez' ilkesiyle çeliştiği belirlenir.
Doğru bilgiye sahip olan her insanın doğrudan iman etmiş kabul edileceğini savunan görüş, bilginin imana dönüşmesi için kalbi tasdiki şart koşan ana düşünceyle doğrudan zıtlık oluşturur.

Anahtar Kavram

İslam kelamında bilgi, iman ve amel arasındaki ilişkilerin sınırları ve kavramsal tanımları.
Soru 2659Soru

Sayı kümeleri arasındaki ilişkileri inceleyen bir öğrenci; doğal sayılar (N\mathbb{N}), tam sayılar (Z\mathbb{Z}), rasyonel sayılar (Q\mathbb{Q}) ve irrasyonel sayılar (Q\mathbb{Q}') kümelerinin elemanlarını belirlemek için bir çalışma yapmaktadır.

Bu öğrenci, aşağıdaki sayıları uygun sayı kümeleriyle doğru şekilde eşleştirmek istiyor:

I. 0,4-\sqrt{0,4}

II. 2,25\sqrt{2,25}

III. π3\frac{\pi}{3}

IV. 0,60,\overline{6}

V. (3)2\sqrt{(-3)^2}

Buna göre, verilen sayılardan hangileri irrasyonel sayılar (Q\mathbb{Q}') kümesinin birer elemanıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve III

Cevap

Verilen sayılardan 0,4-\sqrt{0,4} ve π3\frac{\pi}{3} irrasyonel sayılar olup doğru yanıt 'I ve III' seçeneğidir.
Doğru seçenek olan 'I ve III' ifadesindeki 0,4-\sqrt{0,4} sayısı karekök dışına rasyonel olarak çıkamaz ve π3\frac{\pi}{3} sayısı π\pi irrasyonel olduğu için irrasyoneldir. Diğer tüm sayılar rasyonel sayıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci sayıyı (0,4-\sqrt{0,4}) analiz etme
0,4=410=210-\sqrt{0,4} = -\sqrt{\frac{4}{10}} = -\frac{2}{\sqrt{10}} elde edilir. Karekök dışına tam sayı olarak çıkamayan 10\sqrt{10} ifadesi nedeniyle bu sayı irrasyoneldir (0,4Q-\sqrt{0,4} \in \mathbb{Q}').
Ondalık kesrin karekökünün rasyonel olup olmadığını belirlemek.
2
İkinci sayıyı (2,25\sqrt{2,25}) analiz etme
2,25=225100=1510=1,5\sqrt{2,25} = \sqrt{\frac{225}{100}} = \frac{15}{10} = 1,5 elde edilir. İki tam sayının oranı şeklinde yazılabildiği için bu sayı rasyoneldir (2,25Q\sqrt{2,25} \in \mathbb{Q}).
Karekök içerisindeki ondalık sayının rasyonel bir sayıya eşit olup olmadığını kontrol etmek.
3
Üçüncü sayıyı (π3\frac{\pi}{3}) analiz etme
π\pi sayısı irrasyonel bir sayı olduğundan, bu sayının sıfırdan farklı bir tam sayıya bölümü olan π3\frac{\pi}{3} sayısı da irrasyoneldir (π3Q\frac{\pi}{3} \in \mathbb{Q}').
İrrasyonel bir sayının rasyonel bir sayıya oranının irrasyonelliğini incelemek.
4
Dördüncü sayıyı (0,60,\overline{6}) analiz etme
0,6=69=230,\overline{6} = \frac{6}{9} = \frac{2}{3} elde edilir. Her devirli ondalık sayı rasyonel sayı olarak yazılabildiğinden bu sayı rasyoneldir (0,6Q0,\overline{6} \in \mathbb{Q}).
Devirli ondalık sayıların rasyonel sayı tanımına uygunluğunu kontrol etmek.
5
Beşinci sayıyı ((3)2\sqrt{(-3)^2}) analiz etme
(3)2=3=3\sqrt{(-3)^2} = |-3| = 3 elde edilir. 33 sayısı bir doğal sayı ve tam sayı olduğundan rasyoneldir ((3)2Q\sqrt{(-3)^2} \in \mathbb{Q}).
Çift dereceden kök içindeki üslü ifadenin mutlak değer dışına çıkarılarak rasyonelliğinin değerlendirilmesi.

Anahtar Kavram

Rasyonel ve irrasyonel sayılar arasındaki temel farklar ve sayı kümelerinin tanımları.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2660Soru
aa, bb ve cc tam sayıları için
(a+b)(bc)(a + b) \cdot (b - c)
ifadesinin bir tek sayıya eşit olduğu bilinmektedir.

Buna göre,
I. a+ca + c
II. abca \cdot b \cdot c
III. ac+ba \cdot c + b

ifadelerinden hangileri her zaman bir çift sayıya eşittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve II

Cevap

I ve II
Verilen ifadenin tek sayı olabilmesi için her iki çarpanın da tek sayı olması gerekir. Buradan aa ve cc sayılarının aynı teklik-çiftlik karakterine, bb sayısının ise bunlardan farklı bir karaktere sahip olduğu bulunur. Bu durumda, aynı karakterdeki iki sayının toplamı olan birinci öncül (a+ca + c) ile çarpımda en az bir çift sayı bulunmasını garanti eden ikinci öncül (abca \cdot b \cdot c) her zaman çift sayıdır. Dolayısıyla, I ve II ifadelerini içeren seçenek doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen çarpım ifadesinin teklik durumunu analiz etme.
a+ba + b ve bcb - c ifadelerinin her ikisinin de tek sayı olduğu sonucuna varılır.
İki tam sayının çarpımının tek sayı olabilmesi için her iki sayının da tek sayı olması şarttır.
2
aa, bb ve cc değişkenlerinin teklik-çiftlik durumlarını belirleme.
bb çift ise aa ve cc tek; bb tek ise aa ve cc çifttir. Dolayısıyla, aa ve cc aynı teklik karakterine sahiptir, bb ise bunlardan farklıdır.
Toplam ve fark işlemlerinde sonucun tek sayı olması için işleme giren sayıların zıt teklik karakterinde olması gerekir.
3
Öncülleri tek tek değerlendirme.
I. a+ca + c ifadesi her zaman çifttir (aynı karakterli sayıların toplamı). II. abca \cdot b \cdot c çarpımı her zaman çifttir (çarpanlardan en az biri her zaman çifttir). III. ac+ba \cdot c + b ifadesi her zaman tektir.
Değişkenlerin tüm olası teklik-çiftlik durumlarını öncüllerde yerine koyarak kesinlik testi yapılır.

Anahtar Kavram

Tam sayılarda toplama, çıkarma ve çarpma işlemlerinin teklik-çiftlik kuralları.
ÖncekiSayfa 133 / 338Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin