Tüm alıştırma soruları

6755 soru

Soru 2841Soru

Bir çocuk, elindeki kibrit çöpleriyle belirli bir kurala göre adım adım ilerleyen bir sayı örüntüsü oluşturmaktadır. Bu örüntüyle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Örüntünün ardışık her iki adımı arasındaki kibrit çöpü sayısı farkı sabittir ve bu fark 33'tür.
* xx bir tam sayı olmak üzere, örüntünün (x2)(x - 2). adımında kullanılan toplam kibrit çöpü sayısı (3x+10)(3x + 10), (x+4)(x + 4). adımında kullanılan toplam kibrit çöpü sayısı ise (5x+16)(5x + 16)'dır.

Buna göre, bu örüntünün xx. adımında kullanılan toplam kibrit çöpü sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 34

Cevap

Örüntünün 6. adımındaki toplam kibrit çöpü sayısı 34'tür.
Denklem doğru kurulup çözüldüğünde x=6x = 6 tam sayısı elde edilir. Bu değer kullanılarak örüntünün 6. adımındaki kibrit çöpü sayısı 3434 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Örüntünün (x2)(x-2). ve (x+4)(x+4). adımları arasındaki farkı bulmak için adım numaralarının farkını ortak fark olan 3 ile çarparız.
ax+4ax2=3×((x+4)(x2))=3×6=18a_{x+4} - a_{x-2} = 3 \times ((x+4) - (x-2)) = 3 \times 6 = 18 olarak bulunur.
Ardışık adımlar arasındaki artış miktarı sabit olduğundan, iki adım arasındaki toplam fark adım farkı ile ortak farkın çarp��mına eşittir.
2
Verilen terimlerin farkını hesaplayarak birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem elde ederiz.
(5x+16)(3x+10)=2x+6(5x + 16) - (3x + 10) = 2x + 6 olur. Buradan 2x+6=182x + 6 = 18 denklemi elde edilir.
Adımlar arasındaki farkın cebirsel ifadesini, ilk adımda bulduğumuz sayısal değere eşitleyerek bilinmeyen xx değerini bulmak gerekir.
3
Elde edilen 2x+6=182x + 6 = 18 denklemini çözeriz.
2x=12    x=62x = 12 \implies x = 6 bulunur.
Denklemin kök��nü bularak örüntünün hangi adımında olduğumuzu belirlemek gerekir.
4
Bulunan x=6x = 6 değerini kullanarak xx. adımdaki (6. adımdaki) kibrit çöpü sayısını hesaplarız.
4. adımdaki kibrit çöpü sayısı a4=3(6)+10=28a_4 = 3(6) + 10 = 28'dir. 6. adımdaki sayı ise a6=a4+2×3=28+6=34a_6 = a_4 + 2 \times 3 = 28 + 6 = 34 olarak bulunur.
Soruda bizden istenen hedef değeri elde etmek için adım değerini yerine yazarız.

Anahtar Kavram

Birinci Dereceden Bir Bilinmeyenli Denklem Kurma ve Çözme
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2842Soru

Osmanlı Beyliği’nin devletleşme sürecinde İznik’in fethinin ardından ilk Osmanlı medresesi açılmış ve bu medresenin müderrisliğine dönemin önemli ilim insanlarından Davud-ı Kayserî getirilmiştir. Medresenin kurulmasıyla birlikte fıkıh, tefsir, hadis gibi dini ilimlerin yanı sıra matematik ve astronomi gibi akli ilimler de okutulmaya başlanmıştır.

Buna göre ilk Osmanlı medresesinin açılmasının beylikten devlete geçiş sürecindeki rolü hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Beyliğin devlet teşkilatlanması sürecinde gereksinim duyduğu idari ve hukuki kadroların yetiştirilmesi için kurumsal bir adım atılmıştır.

Cevap

Beyliğin devlet teşkilatlanması sürecinde gereksinim duyduğu idari ve hukuki kadroların yetiştirilmesi için kurumsal bir adım atılmıştır.
Osmanlı Devleti'nin beylikten devlete geçiş sürecinde idari, adli ve dini işlerin yürütülmesi için kadı, müftü ve bürokrat gibi yetişmiş insan gücüne ihtiyaç duyulmuştur. İznik'te açılan ilk medrese ve başına Davud-ı Kayserî gibi yetkin bir müderrisin getirilmesi, bu kadroların düzenli ve kurumsal bir şekilde yetiştirilmesini sağlayarak devletleşme sürecini hızlandırmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde verilen tarihi bağlamı (İznik'te ilk medresenin açılması ve Davud-ı Kayserî'nin müderris yapılması) analiz etme.
Bu gelişmenin eğitim ve devletleşme süreciyle ilişkili kurumsal bir hamle olduğu belirlendi.
Soru kökündeki devletin kurumsallaşma sürecine yönelik etkiyi doğru tespit etmek için.
2
Seçenekleri analiz ederek tarihsel hataları ve uyumsuzlukları saptama.
Laiklik (anakronizm), gayrimüslimlerin hemen Türkleşmesi (olay-olgu karışıklığı), iskân politikası (kavram karışıklığı) ve Sahn-ı Seman (kronolojik hata) içeren seçenekler elendi.
Çeldiricilerin hangi tarihsel yanılgılara dayandığını belirlemek için.
3
Medresenin kurulmasının devletin bürokratik kadro (idari ve hukuki) ihtiyacını karşılamaya yönelik rolünü doğrulama.
Kurumsal devlet teşkilatlanması için atılan bu adımın doğru yargı olduğu tespit edildi.
Eğitim ve idare arasındaki ilişkiyi kurarak doğru cevaba ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Kuruluş Döneminde medreselerin devlet teşkilatlanması ve bürokrasi üzerindeki rolü
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2843Soru

Bir memur, aylık maaşının 14\frac{1}{4}'ünü ev kirasına harcıyor. Daha sonra kalan maaşının 13\frac{1}{3}'ünü faturalara harcıyor.

Bu memurun geriye 4500 TL4500\text{ TL}'si kaldığına göre, aylık maaşı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 9000

Cevap

Memurun aylık maaşı 9000 TL'dir.
Aylık maaşın tamamına xx denilirse, kiraya giden miktar x4\frac{x}{4} olur ve geriye kalan miktar 3x4\frac{3x}{4} olur. Faturalara giden miktar bu kalan kısmın 13\frac{1}{3}'ü olduğuna göre 3x4×13=x4\frac{3x}{4} \times \frac{1}{3} = \frac{x}{4} olur. Geriye kalan son para 3x4x4=x2\frac{3x}{4} - \frac{x}{4} = \frac{x}{2} olur. Bu değer 4500 TL4500\text{ TL}'ye eşitlendiğinde toplam maaş 9000 TL9000\text{ TL} olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık maa��ın tamamını xx olarak belirleyip ev kirasına harcanan kısmı bulma
Ev kirasına harcanan miktar: x4\frac{x}{4}
Maaşın 14\frac{1}{4}'ü kiraya gittiği için.
2
Kira ödendikten sonra kalan maaşı hesaplama
Kalan maaş: xx4=3x4x - \frac{x}{4} = \frac{3x}{4}
Sonraki harcamanın kalan miktar üzerinden yapılacağı belirtildiği için.
3
Kalan maaşın 13\frac{1}{3}'ü ile faturalara harcanan kısmı bulma
Faturalara harcanan miktar: 3x4×13=x4\frac{3x}{4} \times \frac{1}{3} = \frac{x}{4}
Kalan paranın 13\frac{1}{3}'ü faturalara gittiği için.
4
Faturalar da ödendikten sonra geriye kalan son miktarı bulma
Son kalan miktar: 3x4x4=2x4=x2\frac{3x}{4} - \frac{x}{4} = \frac{2x}{4} = \frac{x}{2}
Kalan paradan fatura harcamasını çıkararak son cebinde kalan miktarı belirlemek için.
5
Son kalan miktarı 4500 TL4500\text{ TL}'ye eşitleyip toplam maaşı bulma
x2=4500    x=9000\frac{x}{2} = 4500 \implies x = 9000
Cepte kalan gerçek para miktarı ile cebte kalan pay ifadesini eşitleyerek bilinmeyen maaşı çözmek için.

Anahtar Kavram

Kesir problemlerinde kalan miktar üzerinden işlem yaparken her adımda yeni bütünü doğru belirlemek
Soru 2844Soru

Bir belediye, düz bir cadde boyunca eşit aralıklarla bisiklet park istasyonları yerleştirecektir. Caddenin başlangıç noktasında bir istasyon bulunmakta olup, bu istasyondan sonra her xx metrede bir yeni bir istasyon yerleştirilmektedir. Toplam 12 istasyon yerleştirildiğinde, son istasyon ile caddenin bitiş noktası arasında 2020 metre mesafe kalmaktadır. Eğer başlangıç noktasındaki istasyondan sonra her (x+15)(x + 15) metrede bir istasyon yerleştirilseydi, toplam 8 istasyon yerleştirilebilecek ve son istasyon ile caddenin bitiş noktası arasında 3535 metre mesafe kalacaktı. Buna göre, bu caddenin toplam uzunluğu kaç metredir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 350

Cevap

Caddenin toplam uzunluğu 350 metredir.
Caddenin toplam uzunluğu, her iki durumdaki yerleşim düzenine bağlı denklemlerin eşitlenmesiyle elde edilen x=30x = 30 değerinin denklemde yerine konulmasıyla 350 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk durum için cadde uzunluğu denklemini yazma
Birinci Durum Uzunluğu = 11x+2011x + 20
12 adet istasyon arasında 11 adet xx metrelik aralık bulunur ve son istasyondan sonra 20 metre boşluk kalır.
2
İkinci durum için cadde uzunluğu denklemini yazma
İkinci Durum Uzunluğu = 7(x+15)+357(x + 15) + 35
8 adet istasyon arasında 7 adet (x+15)(x + 15) metrelik aralık bulunur ve son istasyondan sonra 35 metre boşluk kalır.
3
İki durumu birbirine eşitleyerek bilinmeyen xx değerini çözme
x=30x = 30
Her iki durum da aynı caddenin uzunluğunu belirttiği için denklemler birbirine eşittir: 11x+20=7x+105+35    4x=120    x=3011x + 20 = 7x + 105 + 35 \implies 4x = 120 \implies x = 30 bulunur.
4
Bulunan xx değerini birinci denklemde yerine koyarak toplam uzunluğu bulma
Toplam Uzunluk = 350350
11×30+20=330+20=35011 \times 30 + 20 = 330 + 20 = 350 metre olarak caddenin toplam uzunluğu hesaplanır.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemler yardımıyla günlük yaşam problemlerini modelleme ve çözme.
Soru 2845Soru

Bir akıllı telefonun hafızasının kullanım durumuyla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Telefonda yalnızca fotoğraflar, videolar ve boş alan bulunmaktadır.
* Telefonun boş alanı, toplam hafızasının 15\frac{1}{5}'ine eşittir.
* Fotoğrafların telefonda kapladığı alan, videoların kapladığı alanın 35\frac{3}{5}'idir.

Bu telefondaki videoların kapladığı alan 4545 GB olduğuna göre, bu telefonun toplam hafızası kaç GB'tır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 90

Cevap

Telefonun toplam hafızası 9090 GB'tır.
Videoların kapladığı alan olan 4545 GB'ın 35\frac{3}{5}'i hesaplandığında fotoğrafların kapladığı alan 2727 GB olarak bulunur. Dolu olan toplam alan 45+27=7245 + 27 = 72 GB olur. Boş alan tüm hafızanın 15\frac{1}{5}'i olduğuna göre, dolu alan tüm hafızanın 45\frac{4}{5}'idir. Buradan toplam hafıza 72×54=9072 \times \frac{5}{4} = 90 GB olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Fotoğrafların kapladığı alanı hesaplama
Fotoğrafların kapladığı alan 2727 GB'tır.
Soruda fotoğrafların kapladığı alanın, videoların kapladığı alanın 35\frac{3}{5}'i olduğu belirtilmiştir. Videoların alanı 4545 GB olarak verildiği için 45×35=2745 \times \frac{3}{5} = 27 GB bulunur.
2
Fotoğraflar ve videoların kapladığı toplam alanı bulma
Dolu olan toplam alan 7272 GB'tır.
Telefonda boş alan dışında sadece fotoğraflar ve videolar bulunduğu için bu iki alanın toplamı dolu alanı verir: 45+27=7245 + 27 = 72 GB.
3
Boş alan oranını kullanarak dolu alan oranını belirleme
Fotoğraflar ve videolar toplam hafızanın 45\frac{4}{5}'ini kaplar.
Hafızanın boş kısmı toplam hafızanın 15\frac{1}{5}'i olduğuna göre, dolu kısmı tüm hafızanın 115=451 - \frac{1}{5} = \frac{4}{5}'idir.
4
Toplam hafızayı denklem kurarak hesaplama
Toplam hafıza 9090 GB'tır.
Toplam hafızaya TT dersek, 45T=72\frac{4}{5} \cdot T = 72 denklemi kurulur. Buradan T=72×54=90T = 72 \times \frac{5}{4} = 90 GB elde edilir.

Anahtar Kavram

Kesir Problemlerinde bütünden parçaya veya parçadan bütüne geçiş yaparken oranların doğru belirlenmesi ve denklem kurulması.
Soru 2846Soru

Platon'un Phaedrus diyaloğunda aktardığına göre, yazıyı icat eden Thoth, onu Mısır Kralı Thamus’a bir 'bellek ve bilgelik iksiri' olarak sunar. Thoth'a göre yazı, insanların daha çok hatırlamasını ve daha bilge olmasını sağlayacaktır. Ancak Kral Thamus bu icadı överek kabul etmek yerine, onun aslında insan zihninde tembelliğe yol açacağını ve bellek gücünü körelteceğini savunur. Thamus'a göre yazılı metinler, bilginin kendisini değil, yalnızca dışsal bir işaretini sunar; insanlar zihinlerini aktif olarak çalıştırmak yerine, dışarıdaki bir kaynağa güvenerek gerçek bilgiyi içselleştirmekten uzaklaşacaktır. Yazı, insanı hazır bilgiyle donatırken onu derinlemesine düşünmekten alıkoyar. Gerçekten de günümüzde bilginin kolayca depolanabilir ve erişilebilir olması, zihinsel çabayı ve derin anlamlandırma süreçlerini ikinci plana itmiştir. İnsan, bilgiyi kendi hafızasının ve bilincinin yaşayan bir parçası kılmak yerine, onu dışsal taşıyıcılara emanet ederek zihinsel derinliğini kaybetme tehlikesiyle karşı karşıyadır.

Bu metnin ana düşüncesi; bilginin dışsal araçlarla kaydedilip kolayca ulaşılabilir hale gelmesinin, zihnin aktif çalışma disiplinini zayıflatarak bilginin derinlemesine içselleştirilmesini engellediğidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Verilen yargı metnin ana düşüncesini doğru bir şekilde yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki temel tartışma konusunu ve yazarın odaklandığı ana fikri saptamak.
Metinde antik çağdaki yazının icadı eleştirisiyle günümüzdeki hazır bilgi teknolojileri arasında paralellik kurulmuş; bilginin zihin dışına taşınmasının zihinsel derinliği körelttiği vurgulanmıştır.
Ana düşünceyi doğru belirleyebilmek için metnin bütününde savunulan ana tezi anlamak gerekir.
2
Önerilen ana düşünce yargısı ile metnin iletisini karşılaştırmak.
Önerilen yargı, yazının ve modern bilgi saklama araçlarının zihni pasifleştirdiği ve derinleşmeyi engellediği yönündeki temel iddiayla birebir örtüşmektedir.
Sunulan özet ifadenin metindeki tüm argümanları kapsayan ana düşünce olup olmadığını test etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünce
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2847Soru

Bir kargo firması, gönderilen paketler için müşterilerine iki farklı ödeme seçeneği sunmaktadır:

* 1. Seçenek: Aylık 4545 TL sabit ücret ve gönderilen her paket için 1212 TL kargo ücreti.
* 2. Seçenek: Sabit ücret ödemeden gönderilen her paket için 15,615,6 TL kargo ücreti.

Bu kargo firmasıyla çalışan bir esnafın bir ayda gönderdiği paket sayısı bir pozitif tam sayıdır.

Buna göre, bu esnafın her iki seçeneği de tercih etmesi durumunda ödeyeceği toplam aylık ücretlerin birbirine eşit olabilmesi için bir ayda göndermesi gereken paket sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İki seçeneğin maliyetini eşitleyen bir paket sayısı yoktur.

Cevap

İki seçeneğin maliyetini eşitleyen bir paket sayısı yoktur.
Denklemin çözümü sonucunda ulaşılan 12,5 değeri bir pozitif tam sayı değildir. Paket sayısı ancak bir pozitif tam sayı olabileceğinden, iki seçeneğin maliyetlerini eşitleyen bir paket sayısı bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Müşterinin bir ayda gönderdiği paket sayısını temsil etmesi için nn değişkeni tanımlanır (nZ+n \in \mathbb{Z}^+).
1. seçeneğin aylık maliyet denklemi 45+12n45 + 12n, 2. seçeneğin aylık maliyet denklemi 15,6n15,6n olarak ifade edilir.
Her iki seçeneğin maliyetlerini karşılaştırmak için matematiksel modeller oluşturulmalıdır.
2
Her iki seçeneğin maliyetlerinin eşit olduğu durumu bulmak için iki ifade birbirine eşitlenir.
45+12n=15,6n45 + 12n = 15,6n denklemi elde edilir.
Maliyetlerin birbirine eşit olması hedeflendiğinden denklemin kurulması gerekir.
3
Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem çözülür.
45=15,6n12n    45=3,6n    n=12,545 = 15,6n - 12n \implies 45 = 3,6n \implies n = 12,5 olarak bulunur.
Denklemin kökünü bulmak için bilinmeyen yalnız bırakılır.
4
Elde edilen kökün sayı kümesi ve problemin tanım kümesi kontrol edilir.
12,5Z+12,5 \notin \mathbb{Z}^+ olduğundan, paket sayısı bir tam sayı olmak zorundadır ve bu denklemi sağlayan bir tam sayı değeri bulunmamaktadır.
Paket sayısı ancak bir tam sayı olabileceğinden, gerçek hayattaki kısıtlamalara göre çözüm kümesinin uygunluğu değerlendirilir.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemlerin gerçek hayat problemlerine uygulanması ve çözüm kümesinin tanım kümesine göre kontrol edilmesi.
Soru 2848Soru

Diş hekimlerinin ağız içi muayenelerde kullandığı dişçi aynası bir çukur aynadır. Bu muayene esnasında dişin düz ve kendi boyutlarından daha büyük bir görüntüsünü elde edebilmek için dişin, aynanın odak noktası ile tepe noktası arasına yerleştirilmesi gerektiği ifadesi doğru mudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

İfade doğrudur. Diş hekimlerinin kullandığı dişçi aynası bir çukur aynadır ve dişin düz, büyük bir görüntüsünü görmek için diş odak ile ayna arasına yerleştirilmelidir.
Çukur aynada cismin düz ve kendisinden büyük bir görüntüsünün elde edilebilmesi için cismin ayna ile odak noktası arasına yerleştirilmesi gerekir. Bu konumda oluşan görüntü aynanın arkasında, sanal (zahiri), düz ve cismin boyundan büyüktür. Diş hekimleri de bu optik özellikten yararlanarak dişleri daha büyük ve net görebilmek amacıyla dişçi aynasını kullanırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Dişçi aynasının türünü ve kullanım amacını belirleme.
Dişçi aynası bir çukur aynadır ve dişin detaylarını daha büyük ve düz görebilmek için kullanılır.
Çukur aynalar, cisim ayna yakınındayken büyüteç görevi görebilen tek ayna türüdür.
2
Çukur aynada düz ve büyük görüntü elde etme şartını analiz etme.
Cismin düz ve büyük bir görüntüsünün oluşması için cismin odak noktası ile tepe noktası (ayna) arasında (0<d<f0 < d < f) bulunması gerekir.
Bu bölgedeki cisimlerin görüntüleri aynanın arkasında, sanal, düz ve cismin boyundan büyük olur. Diğer bölgelerde (odak dışında) ise görüntüler her zaman terstir.
3
Verilen ifadenin doğruluğunu kontrol etme.
Dişin düz ve büyük görünmesi için odak noktası ile tepe noktası arasına yerleştirilmesi gerektiği ifadesi doğrudur.
Ağız içi muayene koşulları düz ve büyük görüntü şartını sağladığı için ifade teorik fizik kurallarıyla tam olarak uyuşmaktadır.

Anahtar Kavram

Çukur Aynada Görüntü Oluşumu ve Özellikleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2849Soru

Bir bulut depolama firması, kullanıcılarına A ve B adında iki farklı veri depolama seçeneği sunmaktadır. A seçeneğinde aylık 2424 TL sabit ücret ve depolanan her gigabayt (GB) veri için 040{}4 TL kullanım ücreti; B seçeneğinde ise aylık 1212 TL sabit ücret ve depolanan her GB veri için 080{}8 TL kullanım ücreti alınmaktadır. Bu firmadan hizmet alan bir kullanıcının her iki seçenek için de ödeyeceği aylık toplam ücretlerin birbirine eşit olması için aylık depoladığı veri miktarının 3030 GB olması gerekir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Her iki bulut depolama seçeneğinin aylık toplam maliyetlerini eşitleyen veri miktarı 30 GB olup, sunulan ifade doğrudur.
Denklem kurulup çözüldüğünde elde edilen veri miktarı tam olarak 30 GB çıktığından, her iki seçenekte ödenecek tutarların eşit olduğunu belirten bu ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
A ve B seçeneklerinin aylık toplam ücretlerini depolanan veri miktarı türünden ifade ediniz.
Depolanan veri miktarı xx GB olsun. A seçeneği için aylık ücret 24+04x24 + 0{}4x TL, B seçeneği için aylık ücret 12+08x12 + 0{}8x TL olarak yazılır.
Toplam ücret, sabit ücret ile değişken kullanım ücretinin toplamına eşittir.
2
Seçeneklerin ücretlerini birbirine eşitleyerek birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemi oluşturunuz.
24+04x=12+08x24 + 0{}4x = 12 + 0{}8x denklemi elde edilir.
Ödenecek toplam ücretlerin birbirine eşit olması istendiği için iki matematiksel model birbirine eşitlenir.
3
Elde edilen denklemi çözerek bilinmeyen xx değerini hesaplayınız.
2412=08x04x12=04xx=1204=3024 - 12 = 0{}8x - 0{}4x \Rightarrow 12 = 0{}4x \Rightarrow x = \frac{12}{0{}4} = 30 bulunur.
Denklemdeki benzer terimler bir araya getirilerek bilinmeyen yalnız bırakılır.

Anahtar Kavram

Birinci Dereceden Bir Bilinmeyenli Denklem Kurma ve Çözme

Alternatif Yöntem

Denklem kurup çözmek yerine, verilen 30 GB değeri her iki seçeneğin formülünde doğrudan yerine yazılarak sonuçların eşitliği kontrol edilebilir. A seçeneği: 24+04×30=3624 + 0{}4 \times 30 = 36 TL, B seçeneği: 12+08×30=3612 + 0{}8 \times 30 = 36 TL. Değerler eşit çıktığı için ifade doğrudur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2850Soru

Bir okuldaki A ve B sınıflarındaki öğrenci sayıları sırasıyla iki basamaklı abab ve baba doğal sayılar��dır. A sınıfındaki öğrenci sayısı, bu sayının rakamları toplamının 66 katından 22 fazladır. A sınıfından 99 öğrenci ayrıldığında kalan öğrenci sayısı, B sınıfının başlangıçtaki öğrenci sayısına eşit olmaktadır. Buna göre, başlangıçta A sınıfındaki öğrenci sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 32

Cevap

Başlangıçta A sınıfındaki öğrenci sayısı 32'dir.
Doğru cevap olan 32 sayısı için rakamlar toplamı 3 + 2 = 5'tir. Bu toplamın 6 katının 2 fazlası (6 x 5 + 2) 32 sayısını verir. Ayrıca 32'den 9 çıkarıldığında elde edilen 23 sayısı, 32 sayısının rakamlarının yer değiştirmiş halidir. Bu durum sorudaki tüm koşulları sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
A ve B sınıflarının öğrenci sayılarını basamak çözümlemesiyle ifade etme ve aralarındaki ilişkiyi belirleme.
ab9=ba10a+b9=10b+a9(ab)=9ab=1ab - 9 = ba \Rightarrow 10a + b - 9 = 10b + a \Rightarrow 9(a - b) = 9 \Rightarrow a - b = 1 ve buradan b=a1b = a - 1 bulunur.
A sınıfından 9 öğrenci ayrıldığında kalan öğrenci sayısının B'ye eşit olması bilgisinden yararlanarak basamaklar arasındaki farkı bulmak.
2
A sınıfının öğrenci sayısı ile rakamlar toplamı arasındaki ilişkiyi tek değişkenli denklem olarak kurma.
10a+b=6(a+b)+210a + b = 6(a + b) + 2 denkleminde b=a1b = a - 1 yazılarak 11a1=6(2a1)+211a - 1 = 6(2a - 1) + 2 denklemi elde edilir.
İki değişkenli ifadeyi, b=a1b = a - 1 eşitliği yardımıyla birinci dereceden bir bilinmeyenli denkleme dönüştürmek.
3
Denklemi çözerek onlar basamağındaki rakamı (aa) ve birler basamağındaki rakamı (bb) bulma.
11a1=12a4a=311a - 1 = 12a - 4 \Rightarrow a = 3 bulunur. Buradan b=31=2b = 3 - 1 = 2 elde edilir.
Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemi çözerek A sınıfının öğrenci sayısını oluşturan basamak değerlerine ulaşmak.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemlerin günlük yaşam durumlarına ve basamak çözümlemesine uygulanması
Soru 2851Soru

Ekolojik yas, küresel iklim krizinin ve çevresel yıkımın birey üzerinde yarattığı derin kayıp ve çaresizlik hissini tanımlayan yeni bir psikolojik kavramdır. Bu yas türü, bilinen klasik yas süreçlerinden farklı olarak, kaybedilen bir yakının ardından tutulan yas gibi somut bir bitiş noktasına sahip değildir. Birey, aşina olduğu ve güven duyduğu doğal çevrenin yavaş ama kararlı bir şekilde yok oluşuna tanıklık ederken sürekli ve belirsiz bir yas hâli içinde kalır. Doğanın tahribatı, insanın sadece dış dünyasını değil, o dünya ile kurduğu kimliksel ve kültürel bağları da zedeler. Bu bağlamda ekolojik yas, yalnızca çevre duyarlılığının bir sonucu değil; insanın kendi yaşam alanının kaybıyla yüzleşirken yaşadığı varoluşsal bir sarsıntıdır.

Bu parçada aşağıdakilerden hangisi ��zerinde durulmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çevresel yıkımın yol açtığı ekolojik yas kavramı ve bunun bireyin iç dünyasındaki yansımaları

Cevap

Çevresel yıkımın yol açtığı ekolojik yas kavramı ve bunun bireyin iç dünyasındaki yansımaları
Çevresel yıkımın yol açtığı ekolojik yas kavramını ve bunun bireyin iç dünyasındaki yansımalarını belirten ifade, metinde aktarılan düşünceleri en kapsamlı şekilde özetlemektedir. Metnin girişinde ekolojik yas tanımlanmış, ardından bu yasın belirsiz ve sürekli yapısı açıklanmış ve son bölümde bireyin yaşadığı varoluşsal sarsıntı vurgulanmıştır. Bu yönüyle metnin konusu doğrudan bu kavram ve bireysel etkileridir.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin ilk cümlesinden itibaren ele alınan temel kavramı belirleyin.
Metinde 'ekolojik yas' kavramının tanımlandığı ve odak noktasının bu kavram olduğu görülür.
Paragrafın konusu genellikle giriş cümlelerinde tanıtılan temel kavramlar etrafında şekillenir.
2
Girişten sonra gelen cümleleri inceleyerek kavramın hangi yönlerinin açıklandığını analiz edin.
Ekolojik yasın klasik yas süreçlerinden farkı (süresiz ve belirsiz oluşu) ve bireyin iç dünyasındaki, kimliğindeki tahribatı açıklanmıştır.
Gelişme cümleleri, konunun sınırlarını çizer ve yazarın odaklandığı özel açıyı belirler.
3
Son cümlede vurgulanan yargı ile metnin bütününü ilişkilendirin.
Ekolojik yasın sadece çevre duyarlılığı olmadığı, insanın kendi yaşam alanı kaybıyla yüzleşirken yaşadığı 'varoluşsal bir sarsıntı' olduğu sonucuna varılır.
Sonuç cümlesi, konunun bireysel/psikolojik yansımasını netleştirerek konunun kapsamını tamamlar.
4
Metnin bütününü kapsayan en genel ve doğru seçeneği belirleyin.
Ekolojik yas kavramı ve bunun birey üzerindeki etkilerini (iç dünyasındaki yansımalarını) içeren seçenek doğru cevaptır.
Konu sorularında doğru seçenek, metnin ne eksik (dar) ne de fazla genel (aşırı kapsamlı) olmasını sağlayacak şekilde tüm paragrafa hitap etmelidir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Konu Belirleme
Soru 2852Soru

Hızın kutsandığı, saniyelerin bile önem taşıdığı dijital çağda, anlık haber akışının yarattığı bilgi kirliliği ve yüzeysellik kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu duruma tepki olarak doğan "yavaş gazetecilik" hareketi; olayların hemen ardından servis edilen ve derinliği olmayan haberlerin yerine sabırlı, derinlemesine araştırılmış ve arka planı aydınlatılmış yazılara odaklanır. Yavaş gazetecilik; okuru sadece ne olduğuyla değil, neden ve nasıl olduğuyla da buluşturmayı hedefler. Bu yönüyle anlık tüketim yerine kalıcı bir kavrayışı ve toplumsal meselelere karşı duyarlılığı teşvik eder. Gazeteciliğin temel işlevini yeniden hatırlatan bu akım, sadece bir hız yavaşlatma eylemi değil, aynı zamanda nitelikli bilgiye ve etik haberciliğe dönüş çağrısıdır.

Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yavaş gazetecilik hareketinin ortaya çıkış gerekçesi ve haberciliğe kazandırdığı nitelikler

Cevap

Yavaş gazetecilik hareketinin ortaya çıkış gerekçesi ve haberciliğe kazandırdığı nitelikler
Doğru seçenek, paragrafın tamamını kapsayan yavaş gazetecilik hareketinin çıkış nedenlerini (dijital çağın hız ve bilgi kirliliğine bir tepki olması) ve bu akımın habercilik anlayışına kazandırdığı nitelikleri (derinleme araştırma, etik ve kalıcı kavrayış) tam ve eksiksiz bir şekilde ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin ilk cümlelerini analiz etme
Giriş kısmında dijital çağın getirdiği hızın yüzeyselliğe ve bilgi kirliliğine yol açtığı, buna tepki olarak yavaş gazetecilik hareketinin doğduğu saptanır. Bu, konunun ortaya çıkış gerekçesidir.
Konu belirleme sorularında, yazarın ele aldığı ana unsurların çıkış noktası tespit edilmelidir.
2
Metnin gelişme ve sonuç cümlelerini inceleme
Yavaş gazeteciliğin derinlemesine araştırma yapma, kalıcı kavrayış sağlama ve etik haberciliğe geri dönme gibi nitelikleri üzerinde durulduğu görülür.
Konunun sınırlarını tam olarak çizebilmek için ele alınan kavramın hangi yönleriyle tanıtıldığını belirlemek gerekir.
3
Tespit edilen unsurları seçeneklerle karşılaştırma
Yavaş gazeteciliğin hem çıkış gerekçesini (hıza ve yüzeyselliğe tepki) hem de haberciliğe getirdiği nitelikleri (derinlik, etik değerler, kalıcı kavrayış) içeren seçeneğin doğru olduğu belirlenir.
Çeldiricileri elerken kapsamı çok dar olan (yardımcı düşünce) veya metinde olmayan yorumları barındıran (öznel yorum) seçeneklerden kaçınılmalıdır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Konu
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2853Soru

Bir şehrin üç günlük hava sıcaklıkları Pazartesi günü aa °C, Salı günü bb °C ve Çarşamba günü cc °C olarak ölçülmüştür. Bu sıcaklık değerleri arasında,

a4b<0a^4 \cdot b < 0
bc>0b \cdot c > 0
abc=0a \cdot b \cdot c = 0

bağıntıları olduğuna göre; aa, bb ve cc değerlerinin işaretleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir? (Sıfır sayısı "İşaretsiz" olarak kabul edilecektir.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşaretsiz, -, -

Cevap

Sırasıyla işaretsiz, negatif ve negatif olmalıdır.
Doğru cevap olan sıralamada ilk terim işaretsiz (yani sıfır), diğer iki terim ise negatiftir. a4b<0a^4 \cdot b < 0 ifadesinde a4a^4 pozitif olduğundan bb negatif olmak zorundadır. bc>0b \cdot c > 0 ifadesinde bb negatif olduğu için cc de negatif olmalıdır. abc=0a \cdot b \cdot c = 0 eşitliğinde bb ve cc sıfır olamayacağına göre aa mutlaka sıfır (işaretsiz) olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
abc=0a \cdot b \cdot c = 0 eşitliğini incelemek.
aa, bb veya cc sayılarından en az biri sıfıra eşit olmalıdır. Sıfır sayısı işaretsiz (nötr) bir sayıdır.
Çarpımın sonucunun sıfır çıkması için çarpanlardan en az birinin sıfır olması gerekir.
2
a4b<0a^4 \cdot b < 0 eşitsizliğinde bb sayısının işaretini belirlemek.
a0a \neq 0 olmalıdır, aksi takdirde bu çarpım sıfır olurdu. Sıfır dışındaki tüm gerçel sayıların çift kuvvetleri (a4a^4) pozitif olduğundan, çarpımın negatif olması için bb negatif (b<0b < 0) olmalıdır.
Pozitif bir sayı ile negatif bir sayının çarpımı negatif bir sayı verir.
3
bc>0b \cdot c > 0 eşitsizliğinde cc sayısının işaretini belirlemek.
bb negatif bir sayı olduğuna göre, çarpımlarının pozitif (>0>0) olabilmesi için cc sayısının da negatif (c<0c < 0) olması gerekir.
Aynı işaretli iki sayının çarpımı pozitif sonuç verir.
4
Sıfır olan değişkeni tespit etmek.
bb ve cc negatif (sıfırdan farklı) olduğuna göre, abc=0a \cdot b \cdot c = 0 eşitliğini sağlayan tek değişken a=0a = 0 (işaretsiz) olmalıdır.
Çarpımın sıfır olmasını sağlayan tek aday sıfırdan farklı olmayan aa değişkenidir.

Anahtar Kavram

Gerçel sayıların kuvvetlerinin işaretleri ve sıfır sayısının işaretsiz (nötr) olma özelliği.
Soru 2854Soru

Laboratuvarda gerçekleştirilecek farklı deneyler için bazı bileşiklerin yaygın adları ve formüllerinin doğru eşleştirilmesi gerekmektedir.

Buna göre, aşağıda formülleri verilen bileşikler ile bu bileşiklerin geleneksel (yaygın) adlarını doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

HNO3HNO_3
KOHKOH
CaCO3CaCO_3
NH4ClNH_4Cl

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

HNO3HNO_3 bileşiği kezzap, KOHKOH bileşiği potas kostik, CaCO3CaCO_3 bileşiği kireç taşı ve NH4ClNH_4Cl bileşiği nişadır ile eşleşmelidir.
Nitrik asit (HNO3HNO_3) kezzap, potasyum hidroksit (KOHKOH) potas kostik, kalsiyum karbonat (CaCO3CaCO_3) kireç taşı ve amonyum klorür (NH4ClNH_4Cl) nişadır yaygın adlarıyla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
HNO3HNO_3 formülüne sahip bileşiğin yaygın adını belirleme.
HNO3HNO_3 sistematik adı nitrik asit olan bileşiktir ve yaygın adı kezzaptır.
Bileşiklerin MEB müfredatındaki yaygın adlarının doğru tanımlanması gerekir.
2
KOHKOH formülüne sahip bileşiğin yaygın adını belirleme.
KOHKOH sistematik adı potasyum hidroksit olan bileşiktir ve yaygın adı potas kostiktir.
Yapısındaki potasyum (KK) elementi potas kostik ismiyle ilişkilendirilir.
3
CaCO3CaCO_3 formülüne sahip bileşiğin yaygın adını belirleme.
CaCO3CaCO_3 sistematik adı kalsiyum karbonat olan bileşiktir ve yaygın adı kireç taşıdır.
Kalsiyum karbonat doğada kireç taşı olarak bilinen kayaçların ana bileşenidir.
4
NH4ClNH_4Cl formülüne sahip bileşiğin yaygın adını belirleme.
NH4ClNH_4Cl sistematik adı amonyum klorür olan bileşiktir ve yaygın adı nişadırdır.
Amonyum klorür tuzu geleneksel olarak nişadır adıyla bilinir.

Anahtar Kavram

Bileşiklerin formülleri ile yaygın (geleneksel) adlarının eşleştirilmesi.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2855Soru
aa, bb ve cc birer tam sayı olmak üzere,
(a+b)(b+c)(a + b) \cdot (b + c)
ifadesinin bir çift sayı,
b+cb + c
ifadesinin ise bir tek sayı olduğu bilinmektedir.

Buna göre;
I. aca \cdot c
II. c(a+b)c \cdot (a + b)
III. ac+ba^c + b

ifadelerinden hangileri her zaman bir çift sayıya eşittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve II

Cevap

I ve II
Verilen bilgilere göre, (a+b)(b+c)(a+b)(b+c) çift ve (b+c)(b+c) tek olduğundan, (a+b)(a+b) toplamı kesinlikle çifttir. Buradan aa ve bb tam sayılarının aynı işaretli pariteye sahip olduğu (ikisi de tek veya ikisi de çift) sonucu çıkar. Diğer taraftan, (b+c)(b+c) tek sayı olduğu için bb ve cc farklı paritelere sahiptir. Bu ilişkilerden yola çıkarak aa ve cc sayılarının da farklı paritelere sahip olduğu bulunur; yani biri tek iken diğeri çift olmak zorundadır. Bu bilgiler ışığında: I. öncüldeki aca \cdot c ifadesinde çarpanlardan biri çift olduğundan sonuç daima çift tam sayıdır. II. öncüldeki c(a+b)c \cdot (a+b) ifadesinde (a+b)(a+b) bir çift tam sayı olduğundan ve çift bir sayı ile bir tam sayının çarpımı daima çift olduğundan sonuç her zaman çifttir. Dolayısıyla, I ve II öncüllerini barındıran seçenek doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen iki ifadenin çarpım ve toplam özelliklerini kullanarak (a + b) toplamının teklik-çiftlik durumunu belirlemek.
(a+b)(a + b) ifadesi çift tam sayıdır.
(a+b)(b+c)(a + b) \cdot (b + c) çarpımı bir çift sayıdır ve çarpanlardan biri olan (b+c)(b + c) tek sayıdır. Çarpımın çift sayı olabilmesi için diğer çarpan olan (a+b)(a + b) ifadesinin kesinlikle çift sayı olması gerekir.
2
Değişkenlerin kendi aralarındaki teklik-çiftlik (parite) ilişkilerini incelemek.
aa ile bb aynı paritede, bb ile cc farklı paritede, dolayısıyla aa ile cc farklı paritededir.
(a+b)(a + b) çift olduğundan aa ve bb ya ikisi de tek ya da ikisi de çifttir. (b+c)(b + c) tek olduğundan bb ve cc sayılarından biri tek, diğeri çifttir. Bu iki durum birleştirildiğinde, aa ve cc sayılarından birinin tek, diğerinin ise kesinlikle çift olduğu anlaşılır.
3
Elde edilen bilgilere göre öncülleri tek tek değerlendirmek.
I. öncül (aca \cdot c) daima çift, II. öncül (c(a+b)c \cdot (a + b)) daima çift, III. öncül (ac+ba^c + b) her zaman çift değildir.
I. aa ve cc sayılarından biri çift olduğundan çarpımları olan aca \cdot c her zaman çifttir. II. (a+b)(a + b) çift bir tam sayı ve cc de bir tam sayı olduğundan, c(a+b)c \cdot (a + b) çarpımı her zaman çifttir. III. cc negatif bir tam sayı olabileceğinden (örneğin c=1c = -1, a=2a = 2, b=3b = 3 için 21+3=3.52^{-1} + 3 = 3.5 rasyonel sayısı elde edilir), teklik veya çiftlikten bahsedilemez.

Anahtar Kavram

Tek ve çift tam sayılarda işlemler ve negatif üs durumunda teklik-çiftlik kavramının incelenmesi.
Soru 2856Soru

Su, asit-baz dengesini sağlayan tamponlar ve çeşitli mineral maddeler canlı sistemlerin kararlı bir iç çevreye (homeostazihomeostazi) sahip olmasında kritik rollere sahiptir.

Buna göre, hücre ve organizma düzeyinde görev yapan inorganik bileşiklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Suyun kohezyon kuvvetine bağlı olarak ortaya çıkan yüzey gerilimi bazı canlıların su üzerinde yürüyebilmesini sağlarken, özgül ısısının yüksek olması canlılarda vücut sıcaklığının dengede kalmasına yardımcı olur.

Cevap

Suyun kohezyon kuvvetine bağlı olarak ortaya çıkan yüzey gerilimi bazı canlıların su üzerinde yürüyebilmesini sağlarken, özgül ısısının yüksek olması canlılarda vücut sıcaklığının dengede kalmasına yardımcı olur.
Suyun kohezyon kuvvetine bağlı olarak ortaya çıkan yüzey gerilimi bazı canlıların su üzerinde yürümesine olanak tanır. Aynı zamanda suyun özgül ısısının yüksek olması, çevre sıcaklığı değişse bile hücre içi ve vücut sıcaklığının kararlı bir şekilde korunmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
İnorganik bileşiklerin enerji verici özelliklerini kontrol edin.
Mineraller inorganik yapıda olduklarından hücresel solunum reaksiyonlarında enerji kaynağı (ATPATP üretimi) olarak yıkılamazlar.
İnorganik bileşiklerin kimyasal yapısı solunumda enerji eldesine uygun değildir.
2
Oksijenin solunumdaki rolünü değerlendirin.
Tüm canlılar solunum yapar ancak oksijensiz solunum veya fermentasyon yapan canlılarda oksijen (O2O_2) son elektron alıcısı olarak kullanılmaz.
Oksijen kullanımı yalnızca oksijenli solunum yapan canlılara özgüdür.
3
Tuzların sentez durumunu inceleyin.
İnorganik tuzlar hücrede dehidrasyon senteziyle üretilmez, dışarıdan hazır alınırlar ve sentezleri sırasında su oluşmaz.
Dehidrasyon tepkimeleri sadece organik polimerlerin sentezinde görülür.
4
Sıcaklık ve kofaktör ilişkisini analiz edin.
Yüksek sıcaklıkta apoenzim denatüre olacağı için mineral (kofaktör) artışı reaksiyon hızını yükseltmez.
Enzimin protein kısmı bozulduğunda kofaktör tek başına çalışamaz.
5
Suyun fiziksel özelliklerinin biyolojik önemini doğrulayın.
Suyun kohezyonunun yüzey gerilimi yaratması ve özgül ısısının yüksek olması homeostaziye doğrudan katkı sağlar.
Suyun hidrojen bağları bu fiziksel özellikleri kazandırır, bu da canlılığın korunması için kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kavram

İnorganik bileşiklerin canlılar için önemi ve temel özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2857Soru

Selim'in dedesi, torununa dini sorumluluklarını anlatırken şu tavsiyelerde bulunmuştur:

• 'Yavrum, dinimizin yapmamızı kesin ve bağlayıcı olarak emrettiği ibadetleri asla ihmal etme. Bunları yerine getirmek dini bir yükümlülüktür ve terk edilmeleri günahtır.'
• 'Peygamberimizin farzlar dışında yaptığı, bizlerin de yapmasını tavsiye ettiği güzel davranışları hayatının bir parçası hâline getir ki ahlakın güzelleşsin.'
• 'Dinen yapılması veya yapılmaması konusunda herhangi bir emir ya da yasak bulunmayan, mükellefin tercihine bırakılmış günlük işlerde ise aşırıya kaçmadan serbestçe davranabilirsin.'

Buna göre Selim'in dedesi, yapt��ğı tavsiyelerde sırasıyla aşağıdaki ef'âl-i mükellefîn kavramlarından hangilerine değinmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Farz - Sünnet - Mubah

Cevap

Sırasıyla farz, sünnet ve mubah kavramlarını içeren seçenektir.
Dedenin ilk tavsiyesinde bahsettiği 'kesin ve bağlayıcı olan emirler' farz kavramını; ikinci tavsiyesinde belirttiği 'Peygamberimizin farzlar dışında yaptığı ve tavsiye ettiği güzel davranışlar' sünnet kavramını; üçüncü tavsiyesinde değindiği 'yapılması veya yapılmaması dinen serbest bırakılan fiiller' ise mubah kavramını ifade eder. Dolayısıyla sırasıyla farz, sünnet ve mubah kavramlarına değinilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk tavsiyedeki 'kesin ve bağlayıcı emir' ifadesinin hangi kavrama karşılık geldiğini belirlemek.
Dinin kesin ve bağlayıcı olarak emrettiği, yapılmaması durumunda günah olan fiiller 'farz' olarak adlandırılır.
Farzın temel tanımı kesin ve bağlayıcı ilahi emir olmasındandır.
2
İkinci tavsiyedeki 'Peygamberimizin farzlar dışında yaptığı ve tavsiye ettiği davranışlar' ifadesinin hangi kavrama karşılık geldiğini belirlemek.
Peygamber Efendimiz'in söz, fiil ve takrirleriyle gösterdiği, yapılması tavsiye edilen davranışlar 'sünnet' olarak adlandırılır.
Sünnet, Hz. Peygamber'in sünnet-i seniyyesini temsil eden mükellef fiilidir.
3
Üçüncü tavsiyedeki 'yapılıp yapılmaması serbest bırakılan, günah ya da sevabı olmayan işler' ifadesinin hangi kavrama karşılık geldiğini belirlemek.
Dinen yapılması veya yapılmaması yönünde herhangi bir yükümlülük getirmeyen, mükellefin seçiminde serbest olduğu fiiller 'mubah' olarak adlandırılır.
Mubah, serbestlik ve helallik ifade eden davranış kategorisidir.

Anahtar Kavram

Ef'âl-i Mükellefîn kavramlarının tanımları ve sınıflandırılması
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2858Soru

Zayıf etkileşimler (fiziksel bağlar), maddelerin erime ve kaynama noktası, çözünürlük gibi fiziksel özelliklerini belirleyen temel kuvvetlerdir.

Buna göre;

I. CH3FCH_3F (Florometan) sıvısında moleküller arasında etkin olan baskın etkileşim türü dipole-dipole etkileşimidir.
II. HBrHBr ve HClHCl sıvılarının aynı dış basınçtaki kaynama noktaları kıyaslandığında, HBrHBr moleküllerindeki toplam elektron sayısı daha fazla olduğu için London kuvvetleri daha etkindir ve HBrHBr'nin kaynama noktası daha yüksektir.
III. Apolar CO2CO_2 molekülleri ile polar H2OH_2O molekülleri arasında yoğun fazda dipol-dipol etkileşimi kurulur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve II

Cevap

I ve II ifadeleri doğrudur.
Doğru olan seçenekteki ifadeler zayıf etkileşim kurallarına tamamen uygundur. Florometan sıvısında hidrojen atomları karbon atomuna bağlı olduğu için moleküller kendi arasında hidrojen bağı kuramaz ve baskın etkileşim dipol-dipol olur. Ayrıca, hidrojen bromürün elektron sayısı hidrojen klorürden fazla olduğu için London kuvvetleri baskın gelir ve kaynama noktası daha yüksek olur.

Adım Adım Çözüm

1
CH3FCH_3F molekülünün yapısı ve moleküller arası etkileşim türü belirlenir.
CH3FCH_3F molekülü polar bir moleküldür. Hidrojen bağı oluşabilmesi için hidrojenin doğrudan FF, OO veya NN atomuna bağlı olması gerekir. Burada hidrojenler karbon atomuna bağlı olduğundan moleküller arasında hidrojen bağı kurulamaz ve baskın etkileşim dipol-dipol etkileşimidir. Birinci ifade doğrudur.
Hidrojen bağının tanımı gereği, elektronegatif atomun doğrudan hidrojene bağlı olması şarttır.
2
HBrHBr ve HClHCl moleküllerinin fiziksel özellikleri ve kaynama noktaları kıyaslanır.
HClHCl molekülü, klor atomunun daha yüksek elektronegatifliğinden dolayı HBrHBr'den daha polardır. Ancak HBrHBr'nin toplam elektron sayısı (36e36 e^-), HClHCl'nin elektron sayısından (18e18 e^-) fazla olduğu için HBrHBr'nin polarlanabilirliği ve dolayısıyla London kuvvetleri çok daha güçlüdür. Bu durum HBrHBr'nin kaynama noktasını HClHCl'den daha yüksek yapar. İkinci ifade doğrudur.
Moleküldeki toplam elektron sayısı arttıkça kutuplanabilirlik artar ve London çekim kuvvetleri güçlenir.
3
CO2CO_2 ve H2OH_2O arasındaki etkileşim türü belirlenir.
CO2CO_2 molekülü doğrusal geometrisinden dolayı apolardır (net dipol momenti sıfırdır). H2OH_2O ise polar bir moleküldür. Polar ve apolar türler arasında dipol - indüklenmiş dipol etkileşimleri kurulur. Üçüncü ifade yanlıştır.
Bağların polar olması molekülün de kesinlikle polar olacağı anlamına gelmez; molekül geometrisine bakılmalıdır.

Anahtar Kavram

Zayıf etkileşimlerin türlerinin (dipol-dipol, London) belirlenmesi ve bu etkileşimlerin maddelerin kaynama noktaları üzerindeki etkilerinin karşılaştırılması.
Soru 2859Soru

aa ve bb birer tam sayı olmak üzere,

3a+4b3a + 4b

ifadesinin bir tek sayıya eşit olduğu bilinmektedir.

Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi her zaman bir çift sayıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: a+5a + 5

Cevap

a + 5 ifadesi her zaman bir çift sayıdır.
a sayısının tek bir tam sayı olduğu belirlendikten sonra, tek bir sayı ile tek bir sayı olan 5 sayısının toplamı her zaman çift bir sayıya eşit olacaktır. Dolayısıyla a + 5 ifadesi her zaman çift bir tam sayıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen ifadenin bileşenlerini incelemek
4b ifadesi, b bir tam sayı olduğu için her zaman çift bir sayıdır.
Bir tam sayının çift bir sayı olan 4 ile çarpımı her zaman çifttir.
2
a sayısının tekliğini/çiftliğini belirlemek
3a + 4b ifadesinin tek sayı olabilmesi için 3a ifadesinin tek sayı, dolayısıyla a sayısının tek sayı olması gerekir.
Çift bir sayı ile tek bir sayının toplamı tek sayı sonucunu verir.
3
Seçeneklerdeki ifadelerin her zaman çift olup olmadığını test etmek
a tek sayı olduğundan, a + 5 (tek + tek) toplamı her zaman çift tam sayıdır. Diğer seçenekler b'nin değerine veya işaretine bağlı olarak her zaman çift sayı belirtmez.
Her zaman doğru olan seçeneği belirlemek ve diğer seçeneklere karşıt örnekler sunmak.

Anahtar Kavram

Tek ve çift tam sayılarda toplama, çarpma ve üs alma işlemleri
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 2860Soru

Kur’an-ı Kerim’de ibadetlerin yalnızca belirli şekilsel ritüelleri yerine getirmekten ibaret olmadığı, aksine insan ruhunu olgunlaştırmayı ve ahlakı güzelleştirmeyi hedefleyen birer araç olduğu vurgulanır. Örneğin Ankebût suresinin 45. ayetinde, namazın insanı k��tülüklerden ve hayâsızlıktan alıkoyduğu belirtilmektedir. Buradan hareketle, ibadetlerin amacına ulaşabilmesi ancak ibadet edenin bu ameller vasıtasıyla ahlaki bir duyarlılık kazanması ve davranışlarını Allah'ın rızasına uygun şekilde düzenlemesiyle mümkündür. Salt dışsal şekil şartlarına bağlı kalıp ibadetin özünden ve ahlaki yansımalarından uzaklaşan birey, ibadetin asıl gayesini gerçekleştirememiş olur.

Bu parçadan hareketle ibadetin amacı ve mahiyeti ile ilgili aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İbadetlerin nihai gayesi, dışsal uygulamaların ötesine geçerek bireyde ahlaki ve manevi bir dönüşüm gerçekleştirmektir.

Cevap

İbadetlerin nihai gayesi, dışsal uygulamaların ötesine geçerek bireyde ahlaki ve manevi bir dönüşüm gerçekleştirmektir.
İbadetlerin asıl amacı, dışsal uygulamaların ve ritüellerin ötesinde insanın manevi ve ahlaki gelişimine katkıda bulunmaktır. Parçada da ibadetlerin insanı kötülüklerden alıkoyduğu ve ahlaki duyarlılık kazandırdığı belirtilerek bu durum vurgulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Metni okuyarak ibadet kavramı ve amacının nasıl ele alındığını tespit etmek.
Metinde ibadetlerin yalnızca şekilsel uygulamalar olmadığı, ruhu olgunlaştırma ve ahlakı güzelleştirme amacı taşıdığı belirlendi.
Sorunun çözümünde metindeki ana fikri doğru saptamak gereklidir.
2
Metinde verilen Ankebût suresi 45. ayet örneğini analiz etmek.
Namazın insanı kötülüklerden alıkoyması, ibadetlerin davranışlar üzerindeki doğrudan etkisine işaret etmektedir.
Örneklerin ibadetin bireysel ve toplumsal ahlaki hedefleriyle ilişkisini kurmak doğru seçeneğe yönlendirir.
3
Seçenekleri inceleyerek vurgulanan ana fikir ile örtüşen yargıyı belirlemek.
Dışsal uygulamaların ötesinde ahlaki ve manevi dönüşümü vurgulayan ifadenin parçadaki ana düşünceyle örtüştüğü tespit edildi.
Metindeki 'ibadetin asıl gayesi' ifadesinin karşılığı olan ahlaki olgunlaşma vurgusu bu yargıda tam olarak karşılık bulmaktadır.

Anahtar Kavram

İbadetin Amacı ve Ahlakla İlişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 143 / 338Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin