Sayı Problemleri

278 soru

Soru 61Soru

Bir geri dönüşüm otomatına atılan her pet şişe için 1010 puan, her cam şişe için ise 1515 puan verilmektedir. Ayrıca bu otomat;
• atılan her 55 pet şişe için fazladan 88 puan,
• atılan her 44 cam şişe için fazladan 1212 puan
promosyon puanı tanımlamaktadır.

Bu otomata bir gün boyunca atılan toplam pet şişe ve cam şişe sayısı 8080'dir. Otomata atılan pet şişelerin sayısı 55'in, cam şişelerin sayısı ise 44'ün tam katıdır.

Günün sonunda otomatın ekranında toplam 10561056 puan kazanıldığı görüldüğüne göre, otomata atılan pet şişe sayısı cam şişe sayısından kaç fazladır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 40

Cevap

Pet şişe sayısı cam şişe sayısından 40 fazladır.
Denklem sistemi çözüldüğünde toplam 60 adet pet şişe ve 20 adet cam şişe atıldığı bulunur. Pet şişe sayısı cam şişe sayısından 60 - 20 = 40 fazladır.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenleri tanımlayın ve tam kat ilişkilerini kurun.
Pet şişe sayısı p=5xp = 5x, cam şişe sayısı m=4ym = 4y olsun (xx ve yy pozitif tam sayılardır). Toplam şişe sayısı: p+m=80    5x+4y=80p + m = 80 \implies 5x + 4y = 80 olur.
Şişe sayılarının sırasıyla 5 ve 4'ün katı olduğu belirtilmiştir.
2
Kazanılan toplam puan denklemini oluşturun.
Pet şişelerden 10(5x)+8x=58x10(5x) + 8x = 58x puan, cam şişelerden 15(4y)+12y=72y15(4y) + 12y = 72y puan elde edilir. Toplam puan: 58x+72y=105658x + 72y = 1056 olur.
Her şişenin taban puanı ile gruplardan gelen promosyon puanları toplanarak toplam puan denklemi yazılır.
3
Oluşan iki bilinmeyenli denklem sistemini çözün.
5x+4y=80    y=201.25x5x + 4y = 80 \implies y = 20 - 1.25x olur. Bu ifadeyi ikinci denklemde yerine yazalım:
58x+72(201.25x)=1056    58x+144090x=1056    32x=384    x=1258x + 72(20 - 1.25x) = 1056 \implies 58x + 1440 - 90x = 1056 \implies -32x = -384 \implies x = 12 bulunur.
Buradan y=201.25(12)=5y = 20 - 1.25(12) = 5 olarak elde edilir.
Birinci denklemden çekilen değişken değeri ikinci denklemde yerine yazılarak tek bilinmeyenli denklem çözülür.
4
Şişe sayılarını hesaplayın ve aralarındaki farkı bulun.
Pet şişe sayısı p=5×12=60p = 5 \times 12 = 60, cam şişe sayısı m=4×5=20m = 4 \times 5 = 20 olur. Aralarındaki fark: 6020=4060 - 20 = 40 bulunur.
Soruda bizden pet şişe sayısının cam şişe sayısından ne kadar fazla olduğu istenmektedir.

Anahtar Kavram

İki bilinmeyenli doğrusal denklem sistemlerinin kurulması ve çözülmesi
Soru 62Soru

Bir hobi atölyesindeki kursiyerler, salondaki masaların etrafına dörderli (44'erli) oturduklarında 66 kursiyer ayakta kalmaktadır. Kursiyerler bu masalara beşerli (55'erli) oturduklarında ise 22 masa tamamen boş kalmaktadır.

Buna göre, bu atölyedeki toplam kursiyer sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 70

Cevap

Toplam kursiyer sayısı 70'tir.
Masa sayısı xx olarak kabul edildiğinde, dörderli oturma düzeninde toplam kursiyer sayısı 4x+64x + 6 olur. Beşerli oturma düzeninde 22 masa boş kaldığından dolu masa sayısı x2x - 2 olur ve toplam kursiyer sayısı 5(x2)5(x - 2) olur. Bu iki ifade birbirine eşitlenerek 4x+6=5(x2)4x + 6 = 5(x - 2) denklemi elde edilir. Buradan x=16x = 16 (masa sayısı) bulunur. Toplam kursiyer sayısı ise 4(16)+6=704(16) + 6 = 70 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Masaların toplam sayısını bir değişkenle ifade edelim.
Masa sayısı xx olsun.
Kursiyer sayısını masa sayısına bağlı bir denklemle modelleyebilmek için.
2
Verilen iki farklı oturma düzenine göre toplam kursiyer sayısını veren cebirsel ifadeleri yazalım.
İlk durumda dörderli oturulduğunda 66 kişi ayakta kaldı��ı için toplam kursiyer sayısı 4x+64x + 6 olur. İkinci durumda beşerli oturulduğunda 22 masa boş kaldığından dolu masa sayısı x2x - 2 olur ve toplam kursiyer sayısı 5(x2)5(x - 2) şeklinde ifade edilir.
Kursiyer sayısı sabit olduğundan bu iki cebirsel ifadeyi birbirine eşitlemek için.
3
Elde edilen denklemi çözerek masa sayısını (xx) bulalım.
4x+6=5(x2)    4x+6=5x10    x=164x + 6 = 5(x - 2) \implies 4x + 6 = 5x - 10 \implies x = 16 bulunur.
Atölyedeki masa sayısını belirlemek için.
4
Bulunan masa değerini ifadelerden birinde yerine yazarak toplam kursiyer sayısını hesaplayalım.
Toplam kursiyer sayısı: 4(16)+6=64+6=704(16) + 6 = 64 + 6 = 70 olarak hesaplanır.
Soruda bizden istenen asıl niceliğe ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Sayı Problemleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 63Soru

Bir fırında sadece simit ve poğaça üretilmektedir. Bu fırında;

* Bir adet simit üretimi için 80 gram80\text{ gram}, bir adet poğaça üretimi için ise 60 gram60\text{ gram} hamur kullanılmaktadır.
* Bir gün boyunca üretilen toplam simit ve poğaça sayısı 350350'dir.
* Bu günde simitlerin üretimi için kullanılan toplam hamur miktar��, tüm ürünler için kullanılan toplam hamur miktarının %50\%50'sine eşittir.

Buna göre, bu fırında bir günde üretilen simit sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 150

Cevap

Fırında bir günde üretilen simit sayısı 150'dir.
Simitler ve poğaçalar için kullanılan toplam hamur miktarları eşittir, çünkü simitler toplam hamurun %50\%50'sini kullanmaktadır. Bir simit 80 gram80\text{ gram}, bir poğaça 60 gram60\text{ gram} olduğuna göre 80S=60P    4S=3P80 \cdot S = 60 \cdot P \implies 4S = 3P ilişkisi vardır. Buradan simit sayısına 3k3k, poğaça sayısına 4k4k dersek, toplam ürün sayısı 7k=3507k = 350 olur. k=50k = 50 değeri için simit sayısı 350=1503 \cdot 50 = 150 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenleri tanımlama ve toplam ürün sayısı denklemini kurma.
Simit sayısı SS, poğaça sayısı PP olsun. Bu durumda S+P=350S + P = 350 olur.
Soruda verilen toplam ürün sayısını matematiksel olarak ifade etmek için.
2
Hamur miktarları arasındaki ilişkiyi kurarak oran belirleme.
Simitler için kullanılan hamur miktarı tüm hamurun %50\%50'si ise, poğaçalar için de kalan %50\%50'si kullanılmıştır. Dolayısıyla iki ürün grubu için kullanılan toplam hamur miktarları eşittir: 80S=60P80 \cdot S = 60 \cdot P eşitliği elde edilir. Bu eşitlik sadeleştirildiğinde 4S=3P4S = 3P bulunur.
Simit ve poğaça sayıları arasındaki doğrusal oranı bulmak için.
3
Orantı sabiti kullanarak denklemi çözme ve simit sayısını hesaplama.
S=3kS = 3k ve P=4kP = 4k olsun. 3k+4k=350    7k=350    k=503k + 4k = 350 \implies 7k = 350 \implies k = 50 bulunur. Buradan simit sayısı S=350=150S = 3 \cdot 50 = 150 olarak elde edilir.
Bulunan oranı toplam ürün sayısı denkleminde yerine koyarak bilinmeyen simit sayısını çözmek için.

Anahtar Kavram

Sayı problemlerinde değişken tanımlama, denklem kurma ve oran-orantı ilişkilerini uygulama.
Soru 64Soru

Bir kargo firması, gönderilen paketlerin ağırlıklarına göre ücretlendirme yapmaktadır. Firma, gönderilecek paketin ağırlığını kilogram (kg) cinsinden en yakın tam sayıya yuvarlayarak ücret hesaplamaktadır. (Örneğin; 3,4 kg3,4\text{ kg} ağırlığındaki bir paket 3 kg3\text{ kg}; 3,5 kg3,5\text{ kg} ağırlığındaki bir paket ise 4 kg4\text{ kg} olarak değerlendirilmektedir.)

Ücretlendirme kuralları şu şekildedir:
* Yuvarlanmış ağırlık x kgx\text{ kg} olmak üzere;
* x5x \le 5 ise paket başına sabit 40 TL40\text{ TL} ücret alınmaktadır.
* x>5x > 5 ise ilk 5 kg5\text{ kg} için 40 TL40\text{ TL}, 5 kg5\text{ kg}'ı aşan her 1 kg1\text{ kg} için ise 8 TL8\text{ TL} ek ücret alınmaktadır.

Bu kargo firmasıyla ağırlıkları kilogram cinsinden birer tam sayıya eşit olmayan üç paket gönderen Melih, bu paketler için sırasıyla AA, BB ve C TLC\text{ TL} ödeme yapmıştır.

Paketlerin gerçek ağırlıklarının toplamı bir tam sayıya eşit ve 18 kg18\text{ kg} olduğuna göre, Melih'in ödediği toplam ücret (A+B+CA + B + C) en az kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 136

Cevap

Melih'in ödediği toplam ücret en az 136 TL'dir.
Paketlerin gerçek ağırlıklarının toplamı 18 kg ve her biri tam sayı dışı ondalıklı değerlere sahip olduğundan, ondalıklı kısımların toplamı en az 1 olmalıdır. Bu durum, ondalıklı kısımların tamamı 0.5'ten küçük seçilerek aşağı yuvarlanma sağlandığında, yuvarlanmış ağırlıklar toplamının en az 17 kg olmasını sağlar. Toplamı 17 kg yapan ve kargo tarifesine göre en ucuz sonucu veren ağırlık dağılımı 5, 5 ve 7 kg'dır. Buradan toplam minimum maliyet 40 + 40 + 56 = 136 TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Paketlerin gerçek ağırlıklarını tam sayı ve ondalıklı kısımlar olarak ifade edip denklem kuralım.
Paketlerin gerçek ağırlıkları wi=ki+riw_i = k_i + r_i olsun. Burada kik_i tam sayı ve 0<ri<10 < r_i < 1 (gerçek ağırlıklar tam sayı olmadığından rir_i sıfır olamaz). Paketlerin toplam ağırlığı: (k1+k2+k3)+(r1+r2+r3)=18(k_1 + k_2 + k_3) + (r_1 + r_2 + r_3) = 18 olur.
Gerçek ağırlıklar toplamı 18 tam sayısı olduğundan, ondalıklı kısımların toplamı olan r1+r2+r3r_1 + r_2 + r_3 ifadesinin de bir tam sayı olması gerektiğini görmek için.
2
Ondalık kısımların (rir_i) alabileceği değerler üzerinden yuvarlanmış ağırlıklar toplamını minimize edelim.
0<ri<10 < r_i < 1 olduğu için 0<r1+r2+r3<30 < r_1 + r_2 + r_3 < 3 olur. Toplam tam sayı olacağına göre r1+r2+r3r_1 + r_2 + r_3 değeri ya 1 ya da 2 olabilir. Yuvarlanmış ağırlıklar toplamını en küçük yapmak için r1+r2+r3=1r_1 + r_2 + r_3 = 1 durumunu seçeriz. Bu durumda, her bir ri<0.5r_i < 0.5 olarak seçilebilir (örneğin 0.40.4, 0.40.4 ve 0.20.2). Böylece tüm paketler aşağı yuvarlanır ve yuvarlanmış ağırlıklar toplamı x1+x2+x3=k1+k2+k3=181=17 kgx_1 + x_2 + x_3 = k_1 + k_2 + k_3 = 18 - 1 = 17\text{ kg} olur.
Yuvarlanmış ağırlıklar toplamını olabilecek en küçük değere getirip toplam ücreti minimize etmek için.
3
Toplamı 17 kg olan üç yuvarlanmış ağırlık için en düşük ücreti verecek dağılımı belirleyelim.
Sabit ücret sınırı 5 kg olduğundan, değişkenlerden olabildiğince fazlasını 5 kg ve altına ayarlamaya çalışırız. x1=5x_1 = 5, x2=5x_2 = 5 ve x3=7x_3 = 7 dağılımını seçersek, ilk iki paket için 40+40=80 TL40 + 40 = 80\text{ TL}, üçüncü paket için ise 40+8×(75)=56 TL40 + 8 \times (7 - 5) = 56\text{ TL} ücret ödenir. Toplam ücret 80+56=136 TL80 + 56 = 136\text{ TL} olur. Diğer dağılımlar (örneğin 5,6,65, 6, 6 da 136 TL verir; 4,5,84, 5, 8 ise 144 TL verir) daha düşük bir ücret vermez.
Ücretlendirme fonksiyonunun sınır değerlerini kullanarak en uygun maliyetli ağırlık kombinasyonunu bulmak için.

Anahtar Kavram

Sayı problemlerinde sınır şartları, eşitsizlikler ve optimizasyon mantığının kurulması.
Soru 65Soru

Bir oyuncak fabrikasında üretilen aynı boyuttaki oyuncak arabalar; küçük, orta ve büyük boy olmak üzere üç farklı kutu seçeneğiyle paketlenmektedir. Bu kutuların kapasiteleriyle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Büyük boy bir kutunun araba kapasitesi, orta boy bir kutunun kapasitesinden 44 adet fazladır.
* Orta boy bir kutunun araba kapasitesi, küçük boy bir kutunun kapasitesinden 33 adet fazladır.

Üretilen belirli sayıdaki oyuncak arabaların tamamı;

* Sadece büyük boy kutular kullan��larak paketlendiğinde 1212 kutu tamamen dolmakta ve son kutuya 22 adet araba kalmaktadır.
* Sadece küçük boy kutular kullanılarak paketlendiğinde 2020 kutu tamamen dolmakta ve son kutuya 66 adet araba kalmaktadır.

Buna göre, üretilen tüm oyuncak arabalar sadece orta boy kutular kullanılarak paketlenseydi, en son (tamamen dolmayan) kutuya kaç adet oyuncak araba konulurdu?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 11

Cevap

Oyuncak arabaların tamamı orta boy kutularla paketlendiğinde son kutuya 11 adet oyuncak araba konulurdu.
Toplam oyuncak araba sayısı olan 206, orta boy kutunun kapasitesi olan 13'e bölündüğünde 15 kutu tamamen dolar ve son kutuya 11 oyuncak araba kalır. Dolayısıyla son kutudaki oyuncak araba sayısı 11'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Kutuların kapasitelerini tek bir değişken cinsinden ifade etme
Küçük boy kutunun kapasitesine xx denilirse, orta boy kutunun kapasitesi x+3x+3, büyük boy kutunun kapasitesi (x+3)+4=x+7(x+3)+4 = x+7 olur.
Soruda verilen kapasite ilişkilerini cebirsel olarak modellemek için.
2
Toplam oyuncak araba sayısı için denklem kurma ve bilinmeyen kapasiteyi bulma
Büyük kutularla 12(x+7)+212(x+7) + 2 ve küçük kutularla 20x+620x + 6 ifadeleri eşitlenerek 12x+86=20x+6    8x=80    x=1012x + 86 = 20x + 6 \implies 8x = 80 \implies x = 10 bulunur.
Her iki paketleme durumunda da toplam araba sayısı değişmeyeceği için denklem kurup küçük kutu kapasitesini bulmak için.
3
Toplam araba sayısını ve orta boy kutu kapasitesini hesaplama
Küçük kutu kapasitesi x=10x = 10, orta boy kutu kapasitesi x+3=13x+3 = 13 ve toplam oyuncak araba sayısı 20(10)+6=20620(10)+6 = 206 olarak hesaplanır.
Orta boy kutularla paketleme yapabilmek için gerekli temel değerleri elde etmek için.
4
Toplam araba sayısını orta boy kutu kapasitesine bölerek kalanı bulma
206÷13206 \div 13 işleminden bölüm 1515, kalan ise 1111 bulunur.
Orta boy kutular kullanıldığında tamamen dolmayan son kutuya kaç araba kaldığını belirlemek için.

Anahtar Kavram

Sayı Problemlerinde Denklem Kurma ve Bölme-Kalan İlişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 66Soru

Bir sinema salonundaki bilet fiyatları ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Bir öğrenci biletinin fiyatı tam sayı cinsinden xx TL'dir.
* Bir tam biletin fiyatı, bir öğrenci biletinin fiyatının 2 katından 15 TL eksiktir.

Bu sinema salonundan 1 tam bilet ve 3 öğrenci bileti alan bir kişi toplamda en fazla 161 TL ödediğine göre, bir öğrenci biletinin fiyatı en fazla kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 35

Cevap

Bir öğrenci biletinin fiyatı en fazla 35 TL'dir.
Bilet fiyatı xx tam sayısı için kurulan 5x151615x - 15 \leq 161 eşitsizliğinin çözümü x35,2x \leq 35,2 şeklindedir. Bu koşula uyan en büyük tam sayı değeri 35 olduğundan doğru cevap 35'tir.

Adım Adım Çözüm

1
Öğrenci ve tam bilet fiyatlarını değişken cinsinden ifade edelim.
Öğrenci bileti fiyatı xx TL ise tam bilet fiyatı 2x152x - 15 TL olur.
Tam bilet fiyatının öğrenci biletinin 2 katından 15 TL eksik olduğu belirtildiği için.
2
Toplam bilet ücretini hesaplayıp 161 TL sınırına göre eşitsizliği kuralım.
1 adet tam ve 3 adet öğrenci bileti için toplam ücret: (2x15)+3x=5x15(2x - 15) + 3x = 5x - 15 TL'dir. Toplam ücret en fazla 161 TL olduğundan 5x151615x - 15 \leq 161 eşitsizliği elde edilir.
Satın alınan bilet adetleri ve ödenebilecek maksimum tutar verildiği için.
3
Eşitsizliği çözerek xx'in alabileceği en büyük tam sayı değerini bulalım.
5x176    x35,25x \leq 176 \implies x \leq 35,2 elde edilir. Bilet fiyatı tam sayı olmak zorunda olduğundan bu koşulu sağlayan en büyük tam sayı değeri 35'tir.
Soruda bilet fiyatının tam sayı cinsinden en büyük değerinin istendiği belirtildiği için.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizlik kurma ve sınır değerlerini küme özelliklerine göre yorumlama.
Soru 67Soru

Bir yük asansörü en fazla 480 kg480\text{ kg} yük taşıyabilmektedir. Bu asansör ile her birinin ağırlığı 18 kg18\text{ kg} olan özdeş koliler taşınacaktır.

Asansörde ağırlığı 75 kg75\text{ kg} olan bir görevli bulunduğuna göre, bu görevliyle birlikte asansöre en fazla kaç koli yüklenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 22

Cevap

Asans��re en fazla 22 koli yüklenebilir.
Doğru seçenekte belirtilen 22 değeri, asansörün taşıma kapasitesini aşmadan yüklenebilecek maksimum koli sayısıdır. Görevlinin ağırlığı çıkarıldıktan sonra kalan 405 kg kapasiteye, her biri 18 kg olan kolilerden en fazla 22 adet sığmaktadır (22 * 18 = 396 kg).

Adım Adım Çözüm

1
Görevlinin ağırlığı asansörün toplam taşıma kapasitesinden çıkarılır.
48075=405 kg480 - 75 = 405\text{ kg}
Koliler için kalan net kapasiteyi belirlemek amacıyla.
2
Kalan net kapasite bir kolinin ağırlığına bölünerek eşitsizlik kurulur.
18×k405k22518 \times k \leq 405 \Rightarrow k \leq 22{}5
Taşınabilecek maksimum koli adedini bulmak amacıyla.
3
Koli sayısının tam sayı olması gerektiği göz önünde bulundurularak sınır değer belirlenir.
k=22k = 22
22522{}5 değerinden küçük veya eşit olan en büyük tam sayı belirlenir.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerin sayı problemlerine uygulanması ve sınır değerlerin yorumlanması.

Alternatif Yöntem

Toplam ağırlık denklemini kurarak şıkları tek tek denemek de bir alternatif yöntemdir. Örneğin, koli sayısı 22 için toplam ağırlık 22 * 18 + 75 = 471 kg olup 480 kg sınırını aşmazken, 23 için aşmaktadır.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 68Soru

Bozuk bir tartı, üzerine konulan cisimlerin ağırlıklar��nın birler ve onlar basamağındaki rakamların yerini değiştirerek göstermektedir. Örneğin; gerçek ağırlığı 42 kg42\text{ kg} olan bir cismi bu tartı 24 kg24\text{ kg} olarak göstermektedir. (Eğer cismin ağırlığının birler basamağındaki rakam 00 ise, onlar basamağındaki rakam birler basamağına geçmekte ve ağırlık bir basamaklı bir sayı olarak görünmektedir. Örneğin; gerçek ağırlığı 50 kg50\text{ kg} olan bir cisim bu tartıda 5 kg5\text{ kg} olarak görünmektedir.)

Gerçek ağırlıkları iki basamaklı birer tam sayı olan Ahmet ve Mehmet bu tartıda ayrı ayrı tartıldıklarında, tartının gösterdiği değerlerin toplamı 62 kg62\text{ kg} olmaktadır.

Ahmet ve Mehmet'in gerçek ağırlıklarının toplamı 125 kg125\text{ kg} olduğuna göre, bu iki kişinin gerçek ağırlıklarının farkının mutlak değeri en fazla kaç kg\text{kg} olabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 65

Cevap

Ahmet ve Mehmet'in gerçek ağırlıklarının farkının mutlak değeri en fazla 65 kg olabilir.
Gerçek ağırlıkların farkının mutlak değerinin en fazla 65 kg olacağını belirten seçenek doğrudur. Basamak çözümlemesi yapılıp denklemler çözüldüğünde onlar basamakları toplamının 12, birler basamakları toplamının 5 olduğu görülür. Farkı en büyük yapmak için Ahmet'in ağırlığı 95 kg, Mehmet'in ağırlığı 30 kg seçilir ve farkları 65 kg olur.

Adım Adım Çözüm

1
Kişilerin ağırlıklarını iki basamaklı sayılar olarak modelleyin.
Ahmet'in gerçek ağırlığı 10a+b10a+b, Mehmet'in gerçek ağırlığı 10c+d10c+d olsun. Burada a,c{1,2,,9}a, c \in \{1, 2, \dots, 9\} ve b,d{0,1,,9}b, d \in \{0, 1, \dots, 9\}'dur. Gösterilen ağırlıklar ise sırasıyla 10b+a10b+a ve 10d+c10d+c olur.
Ağırlıkların basamak yapısını ve tartının rakamların yerini değiştirme özelliğini cebirsel olarak ifade etmek için.
2
Verilen toplam ağırlık bilgilerini kullanarak denklem sistemini kurun.
Gerçek ağırlıklar toplamı: 10(a+c)+(b+d)=12510(a+c) + (b+d) = 125. Tartıdaki ağ��rlıklar toplamı: 10(b+d)+(a+c)=6210(b+d) + (a+c) = 62. a+c=Xa+c=X ve b+d=Yb+d=Y değişken dönüşümü yapıldığında denklem sistemi:
1) 10X+Y=12510X + Y = 125
2) 10Y+X=6210Y + X = 62 halini alır.
Basamak toplamlarını tek bir değişken altında toplayıp sistemi çözülebilir kılmak için.
3
Kurulan denklem sistemini çözerek basamak toplamlarını bulun.
Denklemler taraf tarafa toplanırsa 11(X+Y)=187    X+Y=1711(X+Y) = 187 \implies X+Y=17 elde edilir. Taraf tarafa çıkarılırsa 9(XY)=63    XY=79(X-Y) = 63 \implies X-Y=7 elde edilir. Bu iki denklemin ortak çözümünden X=a+c=12X = a+c = 12 ve Y=b+d=5Y = b+d = 5 bulunur.
Gerçek ağırlıkların basamaklarındaki rakamlar arasındaki ilişkileri belirlemek için.
4
Gerçek ağırlıkların farkını en büyük yapacak rakamları seçin.
Farkın mutlak değeri AM=10(ac)+(bd)|A-M| = |10(a-c) + (b-d)| ifadesidir. a+c=12a+c=12 için farkı en büyük yapmak adına onlar basamağındaki rakamları a=9,c=3a=9, c=3 (farkları 6) seçeriz. b+d=5b+d=5 için birler basamağındaki rakamları b=5,d=0b=5, d=0 (farkları 5) seçeriz. Buradan en büyük fark 10(6)+5=6510(6) + 5 = 65 bulunur.
Kısıtlar dahilinde farkı maksimize edecek en büyük rakam ikililerini belirlemek için.

Anahtar Kavram

Sayı basamakları çözümlemesi ve iki bilinmeyenli denklem sistemleri yardımıyla sayı problemlerini çözme ve kısıtlar altında en büyük değeri bulma.
Soru 69Soru

Bir okul kütüphanesine kitap bağışlamak isteyen iki öğrenci grubu olan A grubu ve B grubu ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* A grubundaki her bir öğrenci kütüphaneye ya 3 ya da 4 kitap bağışlamıştır.
* B grubundaki her bir öğrenci kütüphaneye ya 2 ya da 5 kitap bağışlamıştır.
* A grubunda 3 kitap bağışlayan öğrenci sayısı, B grubunda 5 kitap bağışlayan öğrenci sayısına eşittir.
* A grubundaki toplam öğrenci sayısı 30, B grubundaki toplam öğrenci sayısı 25'tir.

İki grubun bağışladığı toplam kitap sayısı 194 olduğuna göre, B grubunda kütüphaneye 2 kitap bağışlayan öğrenci sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 13

Cevap

13 (B grubunda kütüphaneye 2 kitap bağışlayan öğrenci sayısı)
İkinci gruptaki toplam öğrenci sayısından 5 kitap bağışlayan öğrenci sayısı çıkarıldığında kütüphaneye 2 kitap bağışlayan öğrenci sayısı 13 olarak bulunur. Bu değer kurulan doğrusal denklem sistemiyle tam olarak uyuşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
A ve B grupları için kitap bağışlayan öğrenci sayılarını değişkenlerle ifade edelim.
A grubunda 3 kitap bağışlayan öğrenci sayısı xx ise, 4 kitap bağışlayan öğrenci sayısı 30x30 - x olur. B grubunda 5 kitap bağışlayan öğrenci sayısı yy ise, 2 kitap bağışlayan öğrenci sayısı 25y25 - y olur.
Gruplardaki öğrenci sayıları sırasıyla 30 ve 25 olduğundan, her bir gruptaki alt kategorileri tek bir değişken cinsinden yazmak denklem kurmayı kolaylaştırır.
2
A grubunda 3 kitap bağışlayan öğrenci sayısı ile B grubunda 5 kitap bağışlayan öğrenci sayısının eşitliğini kullanalım ve toplam kitap sayısı denklemini kuralım.
x=yx = y olduğundan, toplam kitap sayısı: 3x+4(30x)+5x+2(25x)=1943x + 4(30 - x) + 5x + 2(25 - x) = 194 olarak yazılır. Bu ifade düzenlendiğinde: 120x+50+3x=194    2x+170=194120 - x + 50 + 3x = 194 \implies 2x + 170 = 194 elde edilir.
İki grubun bağışladığı toplam kitap sayısının 194 olduğu bilgisiyle bilinmeyen xx değerini bulmak için denklem çözülmelidir.
3
Denklemi çözerek xx değerini bulalım ve bizden istenen B grubunda 2 kitap bağışlayan öğrenci sayısını hesaplayalım.
2x=24    x=122x = 24 \implies x = 12 bulunur. B grubunda 2 kitap bağışlayan öğrenci sayısı 25x=2512=1325 - x = 25 - 12 = 13 olarak hesaplanır.
Bulunan xx değeri 5 kitap bağışlayan öğrenci sayısını verir. Toplam 25 öğrenciden bu değer çıkarılarak 2 kitap bağışlayanların sayısı bulunur.

Anahtar Kavram

Sayı problemlerinde verilen grupları ve ilişkileri tek bir değişken cinsinden modelleyip denklem kurarak çözüme ulaşma.
Soru 70Soru

Bir sınıftaki öğrenciler sıralara ikişerli oturduklarında 44 öğrenci ayakta kalıyor. Bu öğrenciler sıralara üçerli oturduklarında ise 22 sıra boş kalıyor.

Buna göre, bu sınıftaki toplam öğrenci sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2424

Cevap

Sınıftaki toplam öğrenci sayısı 2424'tür.
Sıra sayısına xx denilerek iki farklı oturma düzenine göre öğrenci sayıları 2x+42x + 4 ve 3(x2)3(x - 2) şeklinde ifade edilir. Bu iki değer sınıf mevcudunu verdiğinden birbirine eşitlenir: 2x+4=3(x2)2x + 4 = 3(x - 2). Denklemin çözülmesiyle x=10x = 10 elde edilir. Bu değer denklemde yerine yazıldığında toplam öğrenci sayısı 2424 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Sınıftaki sıra sayısını xx olarak belirleyip, ikişerli oturma durumuna göre öğrenci sayısını ifade eden denklemi yazmak.
Öğrenci sayısı = 2x+42x + 4
Öğrenciler ikişerli oturduğunda 44 öğrenci ayakta kaldığı için toplam öğrenci sayısı sıra sayısının 22 katından 44 fazladır.
2
Üçerli oturma durumuna göre öğrenci sayısını ifade eden denklemi yazmak.
Öğrenci sayısı = 3(x2)3(x - 2)
Öğrenciler üçerli oturduğunda 22 sıra boş kaldığından, öğrencilerin oturduğu sıra sayısı x2x - 2 olur.
3
İki durumu birbirine eşitleyerek önce sıra sayısını (xx), ardından öğrenci sayısını hesaplamak.
2x+4=3(x2)    2x+4=3x6    x=102x + 4 = 3(x - 2) \implies 2x + 4 = 3x - 6 \implies x = 10. Toplam öğrenci sayısı: 2(10)+4=242(10) + 4 = 24.
Her iki durum da aynı sınıftaki toplam öğrenci sayısını gösterdiğinden denklemler birbirine eşittir.

Anahtar Kavram

Sayı problemlerinde verilen sözel ilişkileri değişkenler kullanarak birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemlere dönüştürme ve çözme.
Soru 71Soru

Bir kütüphanedeki iki rafa toplam 80 kitap dizilmiştir. Birinci raftan 10 kitap alınıp ikinci rafa konulduğunda, birinci raftaki kitap sayısı ikinci raftaki kitap sayısının 3 katı olmaktadır.

Buna göre, başlangıçta birinci rafta kaç kitap vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 70

Cevap

Başlangıçta birinci rafta 70 kitap vardır.
Başlangıçta birinci rafta 70 kitap bulunursa, ikinci rafta 8070=1080 - 70 = 10 kitap olur. Birinci raftan 10 kitap alınıp ikinci rafa konduğunda birinci raftaki kitap sayısı 7010=6070 - 10 = 60, ikinci raftaki kitap sayısı ise 10+10=2010 + 10 = 20 olur. 6060 sayısı 2020 sayısının 3 katı olduğundan problemdeki tüm koşullar sağlanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç durumundaki kitap sayılarını tek bilinmeyen cinsinden ifade edelim.
Birinci raftaki kitap sayısı xx, ikinci raftaki kitap sayısı ise 80x80 - x olur.
Toplam kitap sayısı 80 olarak verildiği için değişken sayısını bire indirmek çözümü kolaylaştırır.
2
Kitap transferi sonrasındaki yeni kitap sayılarını belirleyelim.
Birinci rafta x10x - 10 kitap kalır. İkinci rafta ise (80x)+10=90x(80 - x) + 10 = 90 - x kitap olur.
Birinci raftan eksilen 10 kitap ikinci rafa eklenmektedir.
3
Yeni durumdaki kat ilişkisini kurarak denklemi çözelim.
x10=3(90x)x10=2703x4x=280x=70x - 10 = 3(90 - x) \Rightarrow x - 10 = 270 - 3x \Rightarrow 4x = 280 \Rightarrow x = 70 bulunur.
Birinci raftaki kitap sayısının ikinci raftakinin 3 katı olduğu bilgisiyle eşitlik kurulur.

Anahtar Kavram

Sayı problemlerinde bilinmeyen tayin edip doğrusal denklem kurma ve çözme.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 72Soru

Bir şehirde bulunan elektrikli bisiklet paylaşım sisteminde A ve B olmak üzere iki farklı istasyon türü bulunmaktadır. A tipi istasyonların her biri en fazla 1212 bisiklet, B tipi istasyonların her biri ise en fazla 1818 bisiklet kapasitelidir.

Bu sistemdeki tüm istasyonlar başlangıçta tam dolu durumdayken sırasıyla aşağıdaki işlemler gerçekleştirilmiştir:
* Her bir A tipi istasyondan 33'er bisiklet kiralanmıştır.
* Her bir B tipi istasyondan 44'er bisiklet kiralanmıştır.

Bu işlemler sonucunda sistemden kiralanan toplam bisiklet sayısı 156156 olmuştur. Son durumda, A tipi istasyonlarda kalan toplam bisiklet sayısı, B tipi istasyonlarda kalan toplam bisiklet sayısına eşit olmuştur.

Buna göre, bu sistemde bulunan toplam istasyon sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 46

Cevap

Toplam istasyon sayısı 46'dır.
Doğru cevap 46'dır. A tipi istasyon sayısına xx, B tipi istasyon sayısına yy dediğimizde kiralanan toplam bisiklet sayısı 3x+4y=1563x + 4y = 156 denklemini verir. Kalan bisikletlerin eşitliğinden ise 9x=14y9x = 14y oranı elde edilir. İstasyon sayıları birer tam sayı olmak zorunda olduğundan x=14kx = 14k ve y=9ky = 9k yazılabilir. Bu değerler kiralanan bisiklet denkleminde yerine konduğunda 78k=15678k = 156 ve buradan k=2k = 2 bulunur. Dolayısıyla x=28x = 28 ve y=18y = 18 olup toplam istasyon sayısı 46 olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
İstasyon sayılarını değişkenlerle ifade etmek ve başlangıçtaki toplam bisiklet kapasitelerini belirlemek.
A tipi istasyon sayısı xx, B tipi istasyon sayısı yy olsun. Başlangıçta tüm istasyonlar dolu olduğundan A tipi istasyonlarda 12x12x, B tipi istasyonlarda 18y18y bisiklet bulunur.
Kapasite sınırları ve başlangıç durumuna göre toplam bisiklet sayılarını değişkenler cinsinden ifade etmek için.
2
Kiralanan toplam bisiklet sayısına göre birinci denklemi kurmak.
Her bir A tipi istasyondan 33, B tipi istasyondan 44 bisiklet kiralandığı için toplam kiralanan bisiklet sayısı 3x+4y=1563x + 4y = 156 olur.
Kiralanan toplam bisiklet sayısı 156 olarak verildiği için bu ilişkiyi denklemle göstermek gerekir.
3
Son durumda kalan bisiklet sayılarını eşitleyerek ikinci denklemi (oranı) elde etmek.
A tipi istasyonlarda kalan bisiklet sayısı 12x3x=9x12x - 3x = 9x, B tipi istasyonlarda kalan bisiklet sayısı 18y4y=14y18y - 4y = 14y olur. Bu değerler eşit olduğundan 9x=14y9x = 14y elde edilir.
Son durumdaki eşitlik ilişkisinden değişkenler arasındaki oranı bulmak için.
4
Elde edilen oranı ve katsayıları kullanarak değişkenleri tek bir parametreye bağlı yazmak ve denklemi çözmek.
99 ve 1414 sayıları aralarında asal olduğundan x=14kx = 14k ve y=9ky = 9k (kk pozitif tam sayı) yazılır. Bu değerler ilk denklemde yerine yazıldığında: 3(14k)+4(9k)=156    42k+36k=156    78k=156    k=23(14k) + 4(9k) = 156 \implies 42k + 36k = 156 \implies 78k = 156 \implies k = 2 bulunur.
İstasyon sayılarının tam sayı olması gerektiği bilgisinden yararlanarak ortak çözüme ulaşmak için.
5
İstasyon sayılarını bulup toplam istasyon sayısını hesaplamak.
x=14×2=28x = 14 \times 2 = 28 ve y=9×2=18y = 9 \times 2 = 18 olup toplam istasyon sayısı 28+18=4628 + 18 = 46 olarak bulunur.
Soruda bizden istenen toplam istasyon sayısını elde etmek için.

Anahtar Kavram

Oran-orantı prensipleri yardımıyla iki bilinmeyenli sayı problemi denklemlerini kurma ve tam sayı kısıtları altında çözme.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 73Soru

Bir teknoloji müzesinde bulunan A ve B tipi şarj istasyonları ve buralarda şarj edilen dijital rehber cihazları ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Müzede 1212 adet A tipi ve 1818 adet B tipi şarj istasyonu bulunmaktadır.
* A tipi istasyonların her biri en fazla 44 cihaz, B tipi istasyonların her biri ise en fazla 66 cihaz şarj edebilmektedir.
* Herhangi bir anda bir şarj istasyonu; tamamen dolu (tüm şarj yuvaları dolu), tamamen boş (hiçbir şarj yuvası dolu değil) ya da kısmen dolu (bazı şarj yuvaları dolu, bazıları boş) durumdadır.
* Belirli bir anda;
* Tamamen dolu olan A tipi istasyon sayısı, tamamen boş olan B tipi istasyon sayısına eşittir.
* Tamamen boş olan A tipi istasyon sayısı, tamamen dolu olan B tipi istasyon sayısına eşittir.
* Tamamen boş olan A tipi istasyon sayısı, tamamen dolu olan A tipi istasyon sayısından 22 fazladır.
* Kısmen dolu olan her bir A tipi istasyonda ikişer cihaz, kısmen dolu olan her bir B tipi istasyonda ise üçer cihaz şarj edilmektedir.
* Bu andaki kısmen dolu olan tüm istasyonlardaki toplam cihaz sayısı 3838'dir.

Buna göre, bu andaki tüm şarj istasyonlarında şarj edilmekte olan toplam cihaz sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 80

Cevap

Tüm şarj istasyonlarında şarj edilmekte olan toplam cihaz sayısı 80'dir.
Verilen sözel ilişkiler denklem sistemine dönüştürüldüğünde, tamamen dolu A tipi istasyon sayısı 3 ve tamamen dolu B tipi istasyon sayısı 5 olarak elde edilir. Kısmen dolu istasyonlardaki toplam 38 cihaz ile birlikte müzedeki toplam şarj edilen cihaz sayısı 80 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
İstasyon durumlarını değişkenlerle ifade etme.
Belirli andaki durumlar için: Tamamen dolu A tipi istasyon sayısı xx, tamamen boş A tipi istasyon sayısı yy olsun. Bu durumda, verilen eşitlikler gereği tamamen boş B tipi istasyon sayısı da xx, tamamen dolu B tipi istasyon sayısı da yy olur.
Sözel olarak verilen istasyon durumları arasındaki eşitlikleri matematiksel değişkenlere dökmek.
2
Kısmen dolu istasyon sayılarını bulma ve cihaz sayısı denklemini kurma.
Kısmen dolu A tipi istasyon sayısı = 12(x+y)12 - (x + y) ve kısmen dolu B tipi istasyon sayısı = 18(x+y)18 - (x + y) olur. Kısmen dolu istasyonlardaki toplam cihaz sayısı denklemleştirilirse: 2(12xy)+3(18xy)=38    242(x+y)+543(x+y)=38    785(x+y)=38    5(x+y)=40    x+y=82(12 - x - y) + 3(18 - x - y) = 38 \implies 24 - 2(x + y) + 54 - 3(x + y) = 38 \implies 78 - 5(x + y) = 38 \implies 5(x + y) = 40 \implies x + y = 8 olarak bulunur.
Kısmen dolu olan istasyonlardaki toplam cihaz sayısı bilgisini kullanarak x+yx + y toplamına ulaşmak.
3
İstasyon sayıları arasındaki fark bağıntısını kullanarak değişkenleri çözme.
Tamamen boş A tipi istasyon sayısının (yy), tamamen dolu A tipi istasyon sayısından (xx) 22 fazla olduğu verilmiştir. Buradan y=x+2y = x + 2 yazılır. İkinci adımda bulunan x+y=8x + y = 8 denkleminde yerine yazılırsa: x+(x+2)=8    2x=6    x=3x + (x + 2) = 8 \implies 2x = 6 \implies x = 3 ve y=5y = 5 bulunur.
İki bilinmeyenli denklem sistemini çözerek tamamen dolu istasyonların sayılarını netleştirmek.
4
Tüm istasyonlardaki toplam cihaz sayısını hesaplama.
Tamamen dolu A tipi istasyonlardaki cihaz sayısı = 4×x=4×3=124 \times x = 4 \times 3 = 12. Tamamen dolu B tipi istasyonlardaki cihaz sayısı = 6×y=6×5=306 \times y = 6 \times 5 = 30. Kısmen dolu istasyonlardaki cihaz sayısı = 3838. Toplam cihaz sayısı = 12+30+38=8012 + 30 + 38 = 80 bulunur.
Tüm istasyonlardaki aktif cihazların toplamını bularak soruyu tamamlamak.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden iki bilinmeyenli denklem sistemleri yardımıyla sayı problemlerini çözme

Alternatif Yöntem

Denklem kurmak yerine kısmen dolu istasyon sayıları üzerinden doğrudan aritmetik çözüm de denenebilir. A tipi kısmen doluların her birinde 2, B tipi kısmen doluların her birinde 3 cihaz olması ve toplamın 38 olması üzerinden deneme-yanılma ile istasyon sayılarına ulaşılarak çözüm kontrol edilebilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 74Soru

Bir hedef tahtasına ok atan Can ve Efe'nin aldıkları puanlar ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:
* Efe'nin puanı, iki basamaklı bir doğal sayıdır.
* Can'ın puanı, Efe'nin puanının onlar ve birler basamağındaki rakamlarının toplamının 66 katına eşittir.
* İki arkadaşın puanlarının toplamı, Efe'nin puanını oluşturan rakamların yerlerinin değiştirilmesiyle elde edilen iki basamaklı doğal sayıya eşittir.

Buna göre, Can'ın puanı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3636

Cevap

Can'ın puanı 3636'dır.
Denklemin çözülmesiyle elde edilen 5a=b5a = b bağıntısında, aa ve bb rakam olma koşulunu sadece a=1a=1 ve b=5b=5 için sağlar. Bu durumda rakamlar toplamı 66 olup Can'ın puanı 6×6=366 \times 6 = 36 olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Efe'nin puanı iki basamaklı abab sayısı olarak kabul edilir ve değeri 10a+b10a+b olarak çözümlenir. Can'ın puanı ise rakamlar toplamının 66 katı olan 6(a+b)6(a+b) olarak ifade edilir.
Efe'nin puanı: 10a+b10a+b, Can'ın puanı: 6(a+b)6(a+b)
Değişkenleri basamak değerlerine göre belirlemek için.
2
İki arkadaşın puanları toplamı, Efe'nin puanının rakamları yer değiştirmiş hali olan baba sayısına (10b+a10b+a) eşitlenerek denklem kurulur.
(10a+b)+6(a+b)=10b+a(10a+b) + 6(a+b) = 10b+a
Soruda verilen toplam puan eşitliğini kullanmak için.
3
Denklemdeki parantezler açılarak benzer terimler bir araya getirilir ve sadeleştirme yapılır.
16a+7b=10b+a15a=3b5a=b16a+7b = 10b+a \Rightarrow 15a = 3b \Rightarrow 5a = b
Bilinmeyen rakamlar arasındaki ilişkiyi bulmak için.
4
aa ve bb birer rakam ve a0a \neq 0 olduğundan, 5a=b5a = b eşitliğini sağlayan değerler belirlenir. Buradan Can'ın puanı hesaplanır.
a=1a=1 ve b=5b=5 bulunur. Can'ın puanı: 6(1+5)=366(1+5) = 36 olur.
Rakam kümesinin sınır koşullarını uygulayarak sonuca ulaşmak için.

Anahtar Kavram

İki basamaklı sayıların çözümlenmesi ve denklem kurma
Soru 75Soru

Bir sınıftaki öğrenciler, öğretmenlerine ortak bir hediye almak için hediyenin toplam ücretini aralarında eşit olarak paylaşmayı planlamışlardır. Ancak sınıftaki öğrencilerden 4'ü hediye ücretine katılmaktan vazgeçince, geriye kalan öğrencilerin her biri başlangıçta planlanandan 5 TL5\text{ TL} daha fazla ödemek zorunda kalmıştır.

Eğer bu 4 öğrenci hediye ücretine katılmasaydı fakat okul müdürü bu hediye için 160 TL160\text{ TL} katkıda bulunsaydı, katılan öğrencilerin her birinin ödeyeceği tutar başlangıçta planlanan tutardan 5 TL5\text{ TL} daha az olacaktı.

Buna göre, alınan hediyenin toplam ücreti kaç TL\text{TL}'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 400

Cevap

Hediyenin toplam ücreti 400 TL'dir.
Kurulan iki bilinmeyenli denklem sistemi ortak çözüldüğünde, başlangıçtaki öğrenci sayısı 20 ve toplam hediye ücreti 400 TL olarak bulunmaktadır. Dolayısıyla 400 TL değerini gösteren seçenek doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Sınıftaki toplam öğrenci sayısını NN, hediyenin toplam ücretini GG ve başlangıçta planlanan kişi başı düşen ücreti x=GNx = \frac{G}{N} olarak tanımlayıp ilk durum için denklem kuralım.
4 öğrenci katılmadığında kalan N4N-4 öğrenci kişi başı x+5x + 5 TL öder. Buradan (N4)(GN+5)=G(N-4) \cdot \left(\frac{G}{N} + 5\right) = G elde edilir. Bu denklem açıldığında G4GN+5N20=G    5N20=4GNG - \frac{4G}{N} + 5N - 20 = G \implies 5N - 20 = \frac{4G}{N} bulunur.
Kişi sayısı ile kişi başına düşen ücretin çarpımı toplam hediye değerine eşit olmalıdır.
2
İkinci durum (4 öğrencinin katılmaması ve müdürün 160 TL katkı sağlaması) için denklem kuralım.
Bu durumda kalan N4N-4 öğrenci toplam G160G - 160 TL öder ve ki��i başı ücret x5x - 5 TL olur. Buradan (N4)(GN5)=G160(N-4) \cdot \left(\frac{G}{N} - 5\right) = G - 160 elde edilir. Bu denklem açıldığında G4GN5N+20=G160    5N20+4GN=160G - \frac{4G}{N} - 5N + 20 = G - 160 \implies 5N - 20 + \frac{4G}{N} = 160 bulunur.
Müdürün katkısı toplam fiyattan düşüldükten sonra kalan tutar katılan öğrencilerce paylaşılır.
3
Elde edilen iki denklemden yararlanarak NN ve GG değerlerini hesaplayalım.
Birinci denklemdeki 4GN=5N20\frac{4G}{N} = 5N - 20 ifadesini ikinci denklemde yerine yazarsak: (5N20)+(5N20)=160    2(5N20)=160    5N20=80    N=20(5N - 20) + (5N - 20) = 160 \implies 2(5N - 20) = 160 \implies 5N - 20 = 80 \implies N = 20 bulunur. Bu değeri birinci denklemde yerine yazdığımızda ise 4G20=80    G=400\frac{4G}{20} = 80 \implies G = 400 TL elde edilir.
İki bilinmeyenli denklem sistemini yerine koyma metoduyla çözerek sonuca ulaşırız.

Anahtar Kavram

Değişken tanımlama ve iki bilinmeyenli denklem sistemleri yardımıyla sayı problemleri çözme.

Alternatif Yöntem

İlk durumda kişi başı ödeme planlanandan 5 TL fazla, ikinci durumda ise 5 TL azdır. Dolayısıyla iki durum arasındaki kişi başı ödeme farkı 10 TL'dir. İkinci durumda toplam ödenen miktar müdürün katkısıyla 160 TL azaldığına göre, ödeme yapan öğrenci sayısı 160 / 10 = 16 olmalıdır. Katılmayan 4 öğrenci olduğundan sınıf mevcudu 16 + 4 = 20 kişidir. İlk durumdan G/16 - G/20 = 5 eşitliği yazılırsa, payda eşitleme ile G/80 = 5 ve G = 400 TL bulunur.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 76Soru

Elif, sağlıklı bir yaşam için her gün eşit sayıda adım atmayı hedeflemektedir. Haftanın ilk 4 gününde günlük hedefine ulaşan Elif, Cuma günü hedeflerinin 12001200 adım gerisinde kalmıştır. Elif bu 5 günde toplam 48.80048.800 adım attığına göre, Elif'in günlük adım hedefi kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10000

Cevap

Elif'in günlük adım hedefi 10.000 adımdır.
Günlük adım hedefine xx denilirse, ilk 4 günün her birinde xx adım atılmıştır. Cuma günü ise hedefin 12001200 adım gerisinde kalındığından x1200x - 1200 adım atılmıştır. 5 günlük toplam adım sayısı 4x+(x1200)=5x12004x + (x - 1200) = 5x - 1200 olarak ifade edilir. Bu ifade 48.80048.800 sayısına eşitlendiğinde 5x1200=48.800    5x=50.000    x=10.0005x - 1200 = 48.800 \implies 5x = 50.000 \implies x = 10.000 elde edilir. Bu nedenle doğru cevap 10.00010.000 adımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Günlük adım hedefine bir değişken atayarak denklem kurma.
Günlük adım hedefi xx olsun. İlk 4 günün her birinde xx adım, Cuma günü ise x1200x - 1200 adım atılmıştır.
Sayı problemlerinde bilinmeyenleri tek bir değişken cinsinden ifade etmek çözümü kolaylaştırır.
2
5 günde atılan toplam adım sayısını hesaplama ve verilen toplam değere eşitleme.
Toplam adım sayısı: 4x+(x1200)=5x12004x + (x - 1200) = 5x - 1200 olur. Buradan 5x1200=48.8005x - 1200 = 48.800 denklemi elde edilir.
Soruda verilen toplam adım bilgisi denklem kurmak için kullanılır.
3
Denklemi çözerek günlük adım hedefini bulma.
5x=48.800+1200    5x=50.000    x=10.0005x = 48.800 + 1200 \implies 5x = 50.000 \implies x = 10.000 olarak bulunur.
Bilinmeyen yalnız bırakılarak hedeflenen adım miktarına ulaşılır.

Anahtar Kavram

Sayı problemlerinde sözel ifadeleri matematiksel denklemlere dönüştürme ve birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemleri çözme.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 77Soru

Hakan, sağlıklı yaşam için spor salonunda haftalık bir antrenman programı uygulamaktadır. Bu programda Hakan, spor yaptığı her gün ya 3030 dakika ya da 5050 dakika antrenman yapmaktadır.

Bir hafta (77 gün) boyunca her gün antrenman yapan Hakan, bu haftada toplam 270270 dakika antrenman yapmıştır.

Buna göre, Hakan bu haftanın kaç gününde 5050 dakika antrenman yapmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 33

Cevap

Hakan'ın 50 dakikalık antrenman yaptığı gün sayısı 3'tür.
30 dakikalık antrenman yapılan gün sayısı xx, 50 dakikalık antrenman yapılan gün sayısı yy olarak seçilirse x+y=7x + y = 7 ve 30x+50y=27030x + 50y = 270 denklem sistemi elde edilir. İlk denklemden x=7yx = 7 - y yazılıp ikinci denklemde yerine konduğunda 30(7y)+50y=270    210+20y=270    20y=60    y=330(7 - y) + 50y = 270 \implies 210 + 20y = 270 \implies 20y = 60 \implies y = 3 bulunur. Dolayısıyla doğru yanıt 3 gün olan seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Bilinmeyenleri tanımlayarak gün sayısına bağlı bir denklem yazın.
Hakan'ın 30 dakikalık antrenman yaptığı gün sayısı xx, 50 dakikalık antrenman yaptığı gün sayısı yy olsun. Toplam gün sayısı 7 olduğundan x+y=7x + y = 7 elde edilir.
Toplam gün sayısını veren temel bağıntıyı oluşturmak için.
2
Toplam antrenman süresini veren denklemi yazın.
30x+50y=27030x + 50y = 270 elde edilir.
Günlük antrenman süreleri ile bu sürelerin uygulandığı gün sayılarının çarpımı toplam süreyi verir.
3
Elde edilen iki bilinmeyenli denklem sistemini yerine koyma yöntemi ile çözün.
x=7yx = 7 - y ifadesini ikinci denklemde yerine yazalım: 30(7y)+50y=270    21030y+50y=270    210+20y=270    20y=60    y=330(7 - y) + 50y = 270 \implies 210 - 30y + 50y = 270 \implies 210 + 20y = 270 \implies 20y = 60 \implies y = 3 bulunur.
İstenen bilinmeyen olan yy değerini doğrudan elde etmek için yerine koyma yöntemi tercih edilir.

Anahtar Kavram

İki bilinmeyenli denklem sistemi kurma ve yerine koyma yöntemi ile çözme.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 78Soru

Bir internet sağlayıcısı, müşterilerine iki farklı kota aşım tarifesi sunmaktadır:

* A tarifesinde: Her 1 GB1\text{ GB}'lık kota aşımı için sabit bir ücret alınmakta ve fatura döneminde bu aşım ücretine ek olarak 15 TL15\text{ TL} sabit bağlantı ücreti eklenmektedir.
* B tarifesinde: Her 1 GB1\text{ GB}'lık kota aşımı için alınan ücret, A tarifesindeki 1 GB1\text{ GB}'lık a��ım ücretinin 22 katından 3 TL3\text{ TL} eksiktir ve bu tarifede sabit bir ek ücret alınmamaktadır.

Bu internet sağlayıcısından B tarifesini seçen ve fatura döneminde 12 GB12\text{ GB} kota aşımı yapan bir müşteri, eğer A tarifesini seçmiş olsaydı ödeyeceği tutardan 9 TL9\text{ TL} daha az ödeyeceğini hesaplamıştır.

Buna göre, A tarifesinde 1 GB1\text{ GB} kota aşım ücreti kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3,5

Cevap

3,5
Doğru seçenekte belirtilen 3,5 TL değeri, problemin tüm koşullarını sağlar. A tarifesinde 1 GB ücreti 3,5 TL alındığında 12 GB aşım için 123,5+15=5712 \cdot 3,5 + 15 = 57 TL ödenir. B tarifesinde ise 1 GB ücreti 23,53=42 \cdot 3,5 - 3 = 4 TL olur ve 12 GB aşım için 124=4812 \cdot 4 = 48 TL ödenir. Aradaki fark 5748=957 - 48 = 9 TL olup B tarifesi A tarifesinden 9 TL daha ucuzdur.

Adım Adım Çözüm

1
A tarifesindeki 1 GB kota aşım ücreti xx TL olarak belirlenir ve tarifelerin cebirsel ifadeleri yazılır.
A tarifesinde 1 GB1\text{ GB} aşım ücreti xx ise, B tarifesinde 1 GB1\text{ GB} aşım ücreti 2x32x - 3 olur.
Soruda verilen tarifeler arasındaki ilişkiyi cebirsel olarak ifade etmek gerekir.
2
12 GB kota aşımı için iki tarifedeki toplam tutarlar hesaplanır.
A tarifesi toplam tutarı: 12x+1512x + 15 TL. B tarifesi toplam tutarı: 12(2x3)=24x3612(2x - 3) = 24x - 36 TL.
Her iki tarifenin 12 GB kota aşımı durumundaki toplam maliyetlerini bulmak için birim ücretler 12 ile çarpılır ve varsa sabit ücret eklenir.
3
B tarifesinin A tarifesinden 9 TL daha az olduğu bilgisiyle denklem kurulur ve çözülür.
24x36=(12x+15)9    24x36=12x+6    12x=42    x=3,524x - 36 = (12x + 15) - 9 \implies 24x - 36 = 12x + 6 \implies 12x = 42 \implies x = 3,5 TL.
Müşterinin ödeme farkını gösteren eşitlikten yararlanılarak bilinmeyen değer bulunur.

Anahtar Kavram

Sayı problemlerinde verilen sözel ifadeleri birinci dereceden denklemlere dönüştürme ve denklem çözme.
Soru 79Soru

Bir otelde iki yataklı ve üç yataklı olmak üzere toplam 8080 oda bulunmaktadır. Bu oteldeki odaların doluluk durumları ve müşterilerle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:
- İki yataklı odaların bir kısmı, üç yataklı odaların ise tamamı doludur.
- Dolu olan bir odada o odanın yatak sayısı kadar müşteri konaklamaktadır.
- Dolu olan iki yataklı odalarda kalan toplam müşteri sayısı, dolu olan üç yataklı odalarda kalan toplam müşteri sayısına eşittir.
- Oteldeki toplam boş yatak sayısı, dolu yatak sayısının yarısından 3232 fazladır.

Buna göre, bu oteldeki dolu oda sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 40

Cevap

Toplam dolu oda sayısı 40'tır.
Oteldeki toplam dolu oda sayısı, dolu olan iki yataklı oda sayısı (24) ile dolu olan üç yataklı oda sayısının (16) toplamı olan 40'a eşittir.

Adım Adım Çözüm

1
Odaların türlerine göre değişkenleri belirleyip oda sayısı denklemini yazalım.
İki yataklı oda sayısı xx, üç yataklı oda sayısı yy olsun. Toplam oda sayısı x+y=80x + y = 80 olur.
Odaların dağılımını matematiksel olarak ifade etmek için.
2
Dolu oda sayılarını belirleyip müşteri sayılarını eşitleyelim.
Üç yataklı odaların tamamı dolu olduğundan dolu ü�� yataklı oda sayısı yy’dir. Dolu iki yataklı oda sayısı aa olsun (axa \le x). Dolu iki yataklı odalardaki müşteri sayısı 2a2a, dolu üç yataklı odalardaki müşteri sayısı 3y3y’dir. Müşteri sayıları eşit olduğundan: 2a=3y    a=32y2a = 3y \implies a = \frac{3}{2}y elde edilir.
Dolu odalar ile müşteri sayıları arasındaki ilişkiyi kurmak için.
3
Toplam dolu yatak (müşteri) ve boş yatak sayılarını yy cinsinden ifade edelim.
Dolu yatak sayısı: 2a+3y=3y+3y=6y2a + 3y = 3y + 3y = 6y olur. Toplam yatak sayısı: 2x+3y=2(80y)+3y=160+y2x + 3y = 2(80 - y) + 3y = 160 + y olur. Boş yatak sayısı: Toplam yatak sayısı - Dolu yatak sayısı = (160+y)6y=1605y(160 + y) - 6y = 160 - 5y olur.
Boş ve dolu yatak sayılarını tek bir değişken (yy) cinsinden yazmak için.
4
Boş yatak sayısı ile dolu yatak sayısı arasındaki ilişkiyi kullanarak yy değerini bulalım.
Boş yatak sayısı, dolu yatak sayısının yarısından 3232 fazla olduğuna göre: 1605y=6y2+32    1605y=3y+32    8y=128    y=16160 - 5y = \frac{6y}{2} + 32 \implies 160 - 5y = 3y + 32 \implies 8y = 128 \implies y = 16 bulunur.
Verilen bağıntı yardımıyla dolu üç yataklı oda sayısını çözmek için.
5
Dolu iki yataklı oda sayısını bulup toplam dolu oda sayısını hesaplayalım.
a=3216=24a = \frac{3}{2} \cdot 16 = 24 olur. Toplam dolu oda sayısı: a+y=24+16=40a + y = 24 + 16 = 40 olarak bulunur.
Soruda istenen toplam dolu oda sayısına ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Sayı Problemleri ve Denklem Kurma
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 80Soru

Bir oyuncakçıda bulunan iki farklı boyuttaki kutulardan küçük olanlara 4 adet, büyük olanlara ise 6 adet oyuncak araba konulabilmektedir. Toplam 24 kutunun bulunduğu bu oyuncakçıda tüm kutular tamamen doldurulduğunda toplam 116 oyuncak araba kutulanmış oluyor.

Buna göre, oyuncakçıdaki küçük kutu sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 14

Cevap

Oyuncakçıdaki küçük kutu sayısı 14'tür.
Küçük kutu sayısı xx ve büyük kutu sayısı 24x24 - x olarak seçildiğinde, toplam araba sayısı denklemi 4x+6(24x)=1164x + 6(24 - x) = 116 olur. Bu denklem çözüldüğünde 4x+1446x=116    2x=28    x=144x + 144 - 6x = 116 \implies 2x = 28 \implies x = 14 elde edilir. Bu nedenle doğru cevap 14'tür.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenleri belirleyin.
Küçük kutu sayısı xx, büyük kutu sayısı yy olsun. Toplam kutu sayısı 24 olduğu için x+y=24x + y = 24 yazılır. Buradan büyük kutu sayısı y=24xy = 24 - x olarak ifade edilir.
Soruda verilen toplam kutu sayısını kullanarak tek bilinmeyenli bir denklem kurabilmek için değişkenler tanımlanır.
2
Oyuncak arabaların toplam sayısı üzerinden denklemi kurun.
Küçük kutulara 4'er, büyük kutulara 6'şar araba konulduğuna göre toplam araba sayısı: 4x+6y=1164x + 6y = 116 olur. yy yerine 24x24 - x yazıldığında: 4x+6(24x)=1164x + 6(24 - x) = 116 denklemi elde edilir.
Kutuların kapasiteleri ile kutu sayılarının çarpımı, toplam araba sayısını vermelidir.
3
Denklemi çözün.
4x+1446x=116    1442x=116    2x=28    x=144x + 144 - 6x = 116 \implies 144 - 2x = 116 \implies 2x = 28 \implies x = 14 bulunur.
Elde edilen tek bilinmeyenli doğrusal denklemi çözerek küçük kutu sayısını doğrudan bulmak amaçlanır.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem kurma ve çözme.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 4 / 14Sonraki
Sayı Problemleri Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Sayfa 4 | Examkin