İşçi Problemleri

38 soru

Soru 1Soru

Bir belediyenin fen işleri müdürlüğünde hazırlanan bir altyapı projesinin teknik çizimlerini; Selim tek başına 2424 saatte, Nihal ise tek başına 3636 saatte tamamlayabilmektedir. İkisi birlikte bu projenin çizimine başladıktan 66 saat sonra Selim acil bir saha görevi için işten ayrılıyor. Buna göre, kalan teknik çizimleri Nihal tek başına kaç saatte tamamlar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2121

Cevap

Kalan teknik çizimler Nihal tarafından 21 saatte tamamlanır.
İşçilerin hızları toplandığında bir saatte işin 572\frac{5}{72}'sini bitirdikleri görülür. 66 saat sonunda işin 512\frac{5}{12}'si tamamlanmış olur. Geriye kalan 712\frac{7}{12}'lik işi Nihal kendi hızıyla (136\frac{1}{36}) bitirdiğinde 2121 saatlik bir süre elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
İki işçinin birlikte çalıştığı 1 saatteki iş miktarını bulun.
124+136=3+272=572\frac{1}{24} + \frac{1}{36} = \frac{3+2}{72} = \frac{5}{72}
Birlikte çalışma hızı, bireysel hızların toplamına eşittir.
2
66 saatte yapılan toplam iş miktarını hesaplayın.
6×572=3072=5126 \times \frac{5}{72} = \frac{30}{72} = \frac{5}{12}
Çalışma süresi ile birim zamandaki iş miktarı çarpılır.
3
Geriye kalan iş miktarını bulun.
1512=7121 - \frac{5}{12} = \frac{7}{12}
İşin tamamı 1 tam olarak kabul edilir.
4
Kalan işin Nihal tarafından bitirilme süresini hesaplayın.
712÷136=712×36=21\frac{7}{12} \div \frac{1}{36} = \frac{7}{12} \times 36 = 21 saat.
Kalan iş miktarı, işçinin birim zamandaki hızına bölünür.

Anahtar Kavram

Birlikte iş yapma durumunda işçilerin hızları toplanır; kalan iş miktarını bulmak için toplam işten (1 birim) yapılan kısım çıkarılır.

İpuçları

1
Önce ikisinin birlikte 6 saatte işin kaçta kaçını bitirdiğini hesaplayarak başlayın.
2
Kalan iş miktarını bulmak için tüm işten (1), yapılan kısmı (512\frac{5}{12}) çıkarın.
3
Kalan iş miktarını Nihal'in tek başına bitirme hızıyla (136\frac{1}{36}) çarparak sonucu bulun.

Daha Fazla Pratik

İşçilerden biri kapasitesini artırdığında veya çalışma hızları arasında bir oran verildiğinde denklemin nasıl değişeceğini düşünün.

Alternatif Yöntem

İşin tamamına 24 ve 36'nın bir katı olan 72x72x diyebilirsiniz. Selim saatte 3x3x, Nihal saatte 2x2x iş yapar. Birlikte 6 saatte 6×(3x+2x)=30x6 \times (3x + 2x) = 30x iş yaparlar. Kalan iş 72x30x=42x72x - 30x = 42x olur. Nihal bu işi 42x/2x=2142x / 2x = 21 saatte bitirir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru

Bir boya işini Ali tek başına 1010 saatte, Can ise aynı işi tek başına 1515 saatte bitirebilmektedir.

Buna göre, Ali ve Can bu işi birlikte çalışarak toplam kaç saatte bitirirler?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 66

Cevap

Ali ve Can bu işi birlikte çalışarak toplam 6 saatte bitirirler.
İşçi problemlerinin temel kuralına göre, bir işçinin tek başına bitirme süresi aa, diğerinin bb ise birlikte bitirme süresi tt, 1a+1b=1t\frac{1}{a} + \frac{1}{b} = \frac{1}{t} formülüyle bulunur. Burada 110+115=530=16\frac{1}{10} + \frac{1}{15} = \frac{5}{30} = \frac{1}{6} olduğundan, birlikte çalışma süresi 6 saat olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
İşçilerin 11 saatte işin ne kadarını bitirdiklerini belirle.
Ali bir saatte işin 110\frac{1}{10}'unu, Can ise 115\frac{1}{15}'ini bitirir.
İşçi problemlerinde temel yaklaşım, birim zamanda (1 saatte) yapılan iş miktarını bulmaktır.
2
Birlikte çalışma denklemini kur ve paydaları eşitle.
110+115=1t\frac{1}{10} + \frac{1}{15} = \frac{1}{t}
330+230=530\frac{3}{30} + \frac{2}{30} = \frac{5}{30}
İki işçi birlikte çalıştığında, birim zamanda yaptıkları iş miktarları toplanır. Ortak paydayı 3030 olarak belirlemek işlemi kolaylaştırır.
3
Toplam süreyi (tt) hesapla.
530=1t16=1tt=6\frac{5}{30} = \frac{1}{t} \Rightarrow \frac{1}{6} = \frac{1}{t} \Rightarrow t = 6
Birim zamanda yapılan toplam işin tersi, tüm işin bitme süresini verir.

Anahtar Kavram

İşçi problemlerinde, işçilerin birim zamanda (örneğin 1 saatte) yaptıkları iş miktarları toplanarak birlikte çalışma süresi hesaplanır.

İpuçları

1
Ali bir saatte işin ne kadarını yapar? Peki ya Can? Bu ikisini toplamayı deneyin.
2
Denkleminiz şu şekilde olmalı: 110+115=1toplam su¨re\frac{1}{10} + \frac{1}{15} = \frac{1}{\text{toplam süre}}. Paydaları 3030 sayısında eşitleyebilirsiniz.
3
330+230=530\frac{3}{30} + \frac{2}{30} = \frac{5}{30} sonucuna ulaştıktan sonra, bu kesri sadeleştirin ve sonucun tersini alın.

Daha Fazla Pratik

Eğer Ali kapasitesini iki katına çıkarsaydı süre nasıl değişirdi? Bu soruyu çözerek hız-süre ilişkisini pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İşin tamamına sürelerin EKOK'u olan 3030 birim diyelim. Ali saatte 30/10=330/10 = 3 birim, Can ise 30/15=230/15 = 2 birim iş yapar. İkisi birlikte saatte 3+2=53+2=5 birim iş yaparlar. Toplam iş 3030 birim olduğu için, 30/5=630/5 = 6 saatte iş biter.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 3Soru

Bir işi Eşref 12 günde, Yakup 20 günde, Zafer ise 30 günde bitirebilmektedir. Üçü birlikte işe başladıktan 2 gün sonra Eşref işi bırakıyor. Kalan işin yarısını Yakup ve Zafer birlikte tamamladıktan sonra Yakup da işi bırakıyor. Geriye kalan işi Zafer tek başına tamamladığına göre, işin tamamı toplam kaç günde bitmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 16

Cevap

İşin tamamı 16 günde bitmiştir
İşin toplam büyüklüğünü günlerin ortak katı (OKEK) olan 60 birim olarak belirleriz. Eşref 5, Yakup 3, Zafer 2 birim/gün kapasiteye sahiptir.

1. Aşama: Üçü birlikte 2 gün çalışır. (5+3+2)×2=20(5+3+2) \times 2 = 20 birim iş biter. Geriye 40 birim kalır.
2. Aşama: Yakup ve Zafer kalan işin (40 birim) yarısını yapar. Yapılacak iş 20 birimdir. Hızları toplamı (3+2)=5(3+2)=5'tir. Süre: 20/5=420/5 = 4 gün sürer. Geriye 20 birim iş kalır.
3. Aşama: Kalan 20 birimi Zafer (hızı 2) tek başına yapar. Süre: 20/2=1020/2 = 10 gün sürer.

Toplam süre: 2+4+10=162 + 4 + 10 = 16 gündür.

Adım Adım Çözüm

1
İşçilerin birim zamanda yaptıkları iş miktarını (kapasitelerini) belirle.
OKEK(12, 20, 30) = 60 birim iş olsun. Kapasiteler: Eşref = 5 birim/gün, Yakup = 3 birim/gün, Zafer = 2 birim/gün.
İşçi problemlerinde toplam iş miktarını sürelerin ortak katı seçmek işlemleri kolaylaştırır.
2
İlk 2 günde yapılan işi ve kalan işi hesapla.
Hızlar toplamı: 5+3+2=105+3+2=10 birim/gün. Yapılan iş: 2×10=202 \times 10 = 20 birim. Kalan iş: 6020=4060 - 20 = 40 birim.
Üçü birlikte çalıştığı için hızları toplanır.
3
İkinci aşamada (Yakup ve Zafer) yapılan işi ve süreyi hesapla.
Hedef: Kalan işin yarısı = 40/2=2040 / 2 = 20 birim. Hızlar: 3+2=53+2=5 birim/gün. Süre: 20/5=420 / 5 = 4 gün.
Soruda kalan işin yarısının bu aşamada yapıldığı belirtilmiştir.
4
Son aşamada (Zafer yalnız) kalan işi ve süreyi hesapla.
Geriye kalan iş: 4020=2040 - 20 = 20 birim. Zafer'in hızı: 2 birim/gün. Süre: 20/2=1020 / 2 = 10 gün.
Yakup ayrıldıktan sonra kalan işi Zafer tamamlamaktadır.
5
Toplam süreyi bul.
Toplam süre = 2+4+10=162 + 4 + 10 = 16 gün.
Tüm aşamaların süreleri toplanır.

Anahtar Kavram

İşçi Problemlerinde Kademeli Çözüm

İpuçları

1
İşin tamamına 12, 20 ve 30 sayılarının ortak katı olan bir sayı (örneğin 60x) diyerek başlayın.
2
İşi üç aşamada inceleyin: 1) Üçü birlikte, 2) Yakup ve Zafer birlikte, 3) Zafer yalnız. Her aşamada biten iş miktarını toplam işten düşün.
3
1. aşamada 20 birim iş biter, 40 kalır. 2. aşamada 40'ın yarısı olan 20 birim işi Yakup ve Zafer (hızları toplamı 5) yapar.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, işçilerin kapasitelerinin yüzdesel olarak değiştiği (örneğin 'Yakup hızını %50 artırırsa') bir senaryo ile çözmeyi deneyin.

Alternatif Yöntem

Kesir yöntemiyle çözüm: İşin tamamına 1 denir. İlk 2 günde (1/12+1/20+1/30)×2(1/12 + 1/20 + 1/30) \times 2 kadar iş yapılır. Kalan kısım üzerinden diğer adımlar hesaplanır.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 4Soru

Bir bakanlığın arşiv dijitalleştirme projesi kapsamında, sisteme veri girişi yapmak için A ve B sunucuları kullanılmaktadır. Bu işlemi A sunucusu tek başına 24 saatte, B sunucusu ise tek başına 16 saatte tamamlayabilmektedir.

İki sunucu birlikte çalışmaya başladıktan 4 saat sonra B sunucusu teknik bir arıza nedeniyle devre dışı kalmıştır.

Buna göre, kalan veri girişi işlemini A sunucusu tek başına kaç saatte tamamlar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 14

Cevap

A sunucusu kalan işi 14 saatte tamamlar.
Doğru cevap, birlikte yapılan işin düşülmesi ve kalan kısmın A sunucusunun çalışma hızına bölünmesiyle bulunur. İşlem adımları takip edildiğinde 14 saat sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Sunucuların birim zamanda (1 saatte) yaptıkları iş miktarlarını kesir olarak ifade et.
A sunucusu 1 saatte işin 124\frac{1}{24}'ünü, B sunucusu ise 116\frac{1}{16}'sını yapar.
İşçi problemlerinde birim zaman hesabı üzerinden gitmek çözümü kolaylaştırır.
2
İki sunucunun birlikte 1 saatte ne kadar iş yaptıklarını hesapla.
124+116=248+348=548\frac{1}{24} + \frac{1}{16} = \frac{2}{48} + \frac{3}{48} = \frac{5}{48} (Paydalar 48'de eşitlenir).
Birlikte çalışma kapasitesini bulmak için hızlar toplanır.
3
Birlikte çalıştıkları 4 saat boyunca işin ne kadarının bittiğini hesapla.
4×548=2048=5124 \times \frac{5}{48} = \frac{20}{48} = \frac{5}{12} iş bitmiştir.
Toplam iş = Hız ×\times Zaman formülü uygulanır.
4
Geriye kalan iş miktarını bul.
İşin tamamı 11 kabul edilir. Kalan iş = 1512=7121 - \frac{5}{12} = \frac{7}{12}.
Tamamlanan kısmı bütünden çıkararak kalan iş bulunur.
5
Kalan işi A sunucusunun tek başına ne kadar sürede bitireceğini hesapla.
Süre = I˙s¸Hız=7/121/24=712×24=7×2=14\frac{\text{İş}}{\text{Hız}} = \frac{7/12}{1/24} = \frac{7}{12} \times 24 = 7 \times 2 = 14 saat.
A sunucusunun hızıyla kalan iş miktarı oranlanarak süre bulunur.

Anahtar Kavram

Birim Zamanda Yapılan İş (İşçi Problemleri)

İpuçları

1
Önce A ve B sunucularının 1 saatte işin kaçta kaçını yaptıklarını bulun.
2
İki sunucu birlikte 4 saat çalışırsa işin toplamda ne kadarı biter? Bunu hesaplayıp işin tamamından (1'den) çıkarın.
3
Kalan iş miktarı 712\frac{7}{12}'dir. A sunucusu saatte 124\frac{1}{24} iş yapıyorsa, 712\frac{7}{12}'lik işi bitirmek için kaç tane 124\frac{1}{24}'e ihtiyacı vardır?

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, 'kalan işi B sunucusu yapsaydı' veya 'işin tamamı kaç saatte biterdi' şeklinde değiştirerek çözmeyi deneyin.

Alternatif Yöntem

EKOK Yöntemi (İş = Birim Sayısı): 24 ve 16'nın EKOK'u 48'dir. İşin tamamına 48 birim diyelim. A'nın hızı 48/24 = 2 birim/saat, B'nin hızı 48/16 = 3 birim/saat olur. Birlikte hızları 2+3=5 birim/saat. 4 saatte 4x5=20 birim iş yaparlar. Kalan iş 48-20=28 birimdir. A sunucusu (hızı 2) bu işi 28/2 = 14 saatte bitirir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 5Soru

Bir tarihi çeşmenin restorasyon şantiyesinde; eşit kapasiteli 2 usta ve eşit kapasiteli 3 çırak, işin tamamını birlikte çalışarak 20 günde bitirebilmektedir. Bir ustanın günlük çalışma kapasitesi, bir çırağın günlük çalışma kapasitesinin 3 katıdır.

Ekip birlikte işe başladıktan 4 gün sonra, 1 usta işten ayrılmış ve yerine 2 yeni çırak işe başlamıştır.

Buna göre, kalan işi yeni oluşturulan ekip kaç günde tamamlar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 18

Cevap

Kalan iş 18 günde tamamlanır.
Doğru hesaplamada, çırağın kapasitesine xx ve ustanın kapasitesine 3x3x denir. Başlangıçtaki ekip gücü 2(3x)+3(x)=9x2(3x)+3(x)=9x olur. Toplam iş 209x=180x20 \cdot 9x = 180x birimdir. 4 gün çalışıldığında 36x36x iş biter, geriye 144x144x iş kalır. 1 usta ayrılıp 2 çırak gelince yeni güç 9x3x+2x=8x9x - 3x + 2x = 8x olur. Kalan iş 144x/8x=18144x / 8x = 18 günde biter.

Adım Adım Çözüm

1
Çalışma hızlarını birim cinsinden belirle.
Çırak hızı = xx birim, Usta hızı = 3x3x birim.
Soruda ustanın hızının çırağın hızının 3 katı olduğu belirtilmiştir.
2
Başlangıçtaki ekibin toplam günlük iş gücünü ve toplam iş miktarını hesapla.
İlk Ekip Gücü = 2(3x)+3(x)=9x2(3x) + 3(x) = 9x. Toplam İş = 20 gu¨n×9x=180x20 \text{ gün} \times 9x = 180x.
İş = Hız x Zaman bağıntısı kullanılır.
3
İlk 4 günde yapılan işi ve kalan işi hesapla.
Yapılan İş = 4×9x=36x4 \times 9x = 36x. Kalan İş = 180x36x=144x180x - 36x = 144x.
4 gün boyunca tam kadro çalışılmıştır.
4
Ekip değişikliğinden sonraki yeni iş gücünü hesapla.
Ayrılan: 1 Usta (3x-3x), Gelen: 2 Çırak (+2x+2x). Yeni Ekip Gücü = 9x3x+2x=8x9x - 3x + 2x = 8x.
1 usta eksilip 2 çırak eklendiği için toplam hız değişmiştir.
5
Kalan işin yeni ekiple kaç günde biteceğini bul.
Süre = 144x8x=18\frac{144x}{8x} = 18 gün.
Süre = İş / Hız formülü uygulanır.

Anahtar Kavram

İşçi problemlerinde, işçilerin kapasiteleri arasında oran kurarak 'Birim İş' üzerinden hesaplama yapmak, işçi sayısı veya niteliği değiştiğinde en güvenilir yöntemdir.

İpuçları

1
İşçilerin çalışma hızlarına değer verirken, ustanın hızı ile çırağın hızı arasındaki 3 kat ilişkisini kullanın (Usta = 3x3x, Çırak = xx).
2
Toplam iş miktarını, başlangıçtaki ekibin toplam gücü ile bitirme süresini çarparak 'birim iş' cinsinden bulun.
3
4 gün sonraki kalan işi hesaplayın. Ardından ekibin yeni toplam gücünü (1 usta eksiltip 2 çırak ekleyerek) bulun ve kalan işi bu yeni güce bölün.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, işe ara verilmesi veya işçi sayısının her gün düzenli olarak değişmesi senaryosuyla çözün.

Alternatif Yöntem

Ters Orantı Yöntemi: Başlangıçtaki gücümüz 9x9x ve kalan süre (değişiklik olmasaydı) 16 gündü. Yani 9x9x güç ile 16 günde bitecek bir iş var. Yeni güç 8x8x olduğuna göre; 916=8t9 \cdot 16 = 8 \cdot t denklemi kurulabilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 6Soru

Bir konfeksiyon atölyesinde alınan yüklü bir siparişi; bir usta tek başına 1212 saatte, kalfası ise aynı siparişi tek başına 2020 saatte dikebilmektedir. İkisi birlikte işe başladıktan 33 saat sonra usta acil bir durum nedeniyle işi bırakmak zorunda kalıyor.

Buna göre, siparişin kalan kısmını kalfa tek başına kaç saatte tamamlar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 12

Cevap

Kalfa kalan işi 12 saatte tamamlar.
İşin tamamına 60 birim dersek, usta saatte 5 birim, kalfa 3 birim iş yapar. Birlikte 3 saatte (5+3)x3 = 24 birim iş yaparlar. Geriye 60-24 = 36 birim iş kalır. Kalfa saatte 3 birim hızla kalan işi 36/3 = 12 saatte bitirir.

Adım Adım Çözüm

1
Yapılacak toplam iş miktarını belirlemek için sürelerin (12 ve 20) en küçük ortak katını (EKOK) hesapla.
EKOK(12, 20) = 60 birim iş.
İşçi problemlerinde işi birimlere ayırmak hesaplamayı kolaylaştırır.
2
Usta ve kalfanın saatlik çalışma hızlarını (kapasitelerini) bul.
Usta: 60 / 12 = 5 birim/saat
Kalfa: 60 / 20 = 3 birim/saat.
Her birinin bir saatte ne kadar iş ürettiğini bulmak gerekir.
3
Birlikte çalıştıkları 3 saatte yapılan iş miktarını hesapla.
(5 + 3) x 3 = 8 x 3 = 24 birim iş yapıldı.
İlk aşamada işin ne kadarının bittiğini belirlemek için.
4
Kalan iş miktarını bul.
60 - 24 = 36 birim iş kaldı.
Kalfanın tek başına yapacağı iş miktarını bulmak için.
5
Kalan işi kalfanın hızına bölerek süreyi bul.
36 / 3 = 12 saat.
Sonuca ulaşmak için.

Anahtar Kavram

İşçi problemlerinde 'Birim İş' veya 'Oran' yöntemi kullanılarak, yapılan işin zamana ve hıza göre parçalanması.

İpuçları

1
İşin tamamına, verilen saatlerin (12 ve 20) ortak katı olan bir sayı vererek (örneğin 60 birim) başlayabilirsiniz.
2
Usta ve kalfanın bir saatte kaç birim iş yaptığını bulun. Sonra 3 saatte toplam ne kadar iş yaptıklarını hesaplayın.
3
3 saatte yapılan toplam işi, işin tamamından çıkarın. Kalan miktarı kalfanın saatlik hızına bölün.

Daha Fazla Pratik

Benzer mantıkla, işçilerden birinin hızı değiştirilerek (örneğin kapasitesi %50 artırılarak) sorulan soruları çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kesir yöntemi: Usta 1 saatte 1/12, Kalfa 1/20 iş yapar. 3 saatte 3(1/12 + 1/20) iş biter. Kalan iş miktarı (1 - Biten) hesaplanıp, kalfanın hızına (1/20) bölünür.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru

Bir halı dokuma atölyesinde bir usta, bir kalfanın 2 katı, bir çırağın ise 4 katı hızla çalışmaktadır. Üçü birlikte aldıkları bir siparişi 12 günde bitirebilmektedir. İşe başladıktan 3 gün sonra usta ayrılıyor. Kalan işi kalfa ile çırak sürdürürken, bir süre sonra kalfa da işi bırakıyor ve kalan kısmı çırak tek başına 6 günde tamamlıyor. Buna göre, siparişin tamamı toplam kaç günde bitmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 28

Cevap

Siparişin tamamı 28 günde bitmiştir.
İşçilerin hızları vv (Çırak), 2v2v (Kalfa) ve 4v4v (Usta) olarak belirlenir. Toplam iş 12×7v=84v12 \times 7v = 84v birimdir. İlk 3 günde 21v21v, son 6 günde çırak tek başına 6v6v iş yapar. Geriye kalan 57v57v işi, kalfa ve çırak (3v3v hızla) 1919 günde tamamlar. Toplam süre 3+19+6=283 + 19 + 6 = 28 gündür.

Adım Adım Çözüm

1
Çalışma hızlarını belirle.
Çırak hızı = vv, Kalfa hızı = 2v2v, Usta hızı = 4v4v. Toplam hız = 7v7v.
Sorudaki kat ilişkilerine göre hızlar oranlanır (Usta kalfanın 2, çırağın 4 katı ise: 4v,2v,v4v, 2v, v).
2
Toplam iş miktarını hesapla.
İş = 12 gu¨n×7v=84v12 \text{ gün} \times 7v = 84v.
İş = Hız ×\times Zaman formülü kullanılır.
3
Birinci ve üçüncü evrede yapılan işleri toplam işten çıkararak orta evreyi bul.
1. Evre (3 gün, hepsi): 3×7v=21v3 \times 7v = 21v. 3. Evre (6 gün, sadece çırak): 6×v=6v6 \times v = 6v. Kalan İş (Orta evre): 84v(21v+6v)=57v84v - (21v + 6v) = 57v.
İş üç aşamada yapılmıştır; başı ve sonu bellidir, ortadaki süre bulunmalıdır.
4
Orta evrenin süresini hesapla ve toplam süreyi bul.
Orta evre hızı (Kalfa+Çırak) = 3v3v. Süre = 57v/3v=1957v / 3v = 19 gün. Toplam süre = 3+19+6=283 + 19 + 6 = 28 gün.
Toplam süre, üç evrenin sürelerinin toplamıdır.

Anahtar Kavram

İşçi problemleri ve hız denklemleri

İpuçları

1
Öncelikle her bir çalışanın çalışma hızını vv cinsinden ifade edin (Örn: Çırak vv ise Kalfa kaç vv olur?).
2
İşin tamamını birim cinsinden hesaplayın (Toplam Hız ×\times Toplam Gün). Sonra işi üç parça halinde düşünün: 1. Hepsi, 2. Kalfa+Çırak, 3. Sadece Çırak.
3
Toplam iş 84v84v'dir. İlk 3 günde 21v21v, son 6 günde 6v6v iş yapılmıştır. Aradaki farkı Kalfa ve Çırak birlikte yapmıştır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda, işçilerin hızlarının değiştiği (yorulma vb.) durumları inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İş parça yöntemi yerine kesir yöntemiyle de çözülebilir: İşin tamamına 1 diyerek, (3/12)(3/12)'si başta, (6/Tcirak)(6/T_{cirak})'ı sonda yapıldı şeklinde denklem kurulabilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 8Soru

Bir kamu kurumunun evrak kayıt biriminde görevli uzman personel ve memurların çalışma hızları kendi grupları içinde eşittir. Bu birimde yapılan iş etütleri sonucunda aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

Ekip YapısıTamamlama Süresi
2 Uzman ve 3 Memur4 Gün
3 Uzman ve 2 Memur3 Gün

Buna göre, aynı miktardaki işin tamamını bir memur tek başına kaç günde bitirebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 60

Cevap

Bir memur işin tamamını tek başına 60 günde bitirebilir.
Verilen iki durum için 'Yapılan İş = Süre x (Toplam Kapasite)' eşitliği kurulur. 4(2U+3M)=3(3U+2M)4(2U + 3M) = 3(3U + 2M) denklemi çözüldüğünde, bir uzmanın hızının bir memurun hızının 6 katı olduğu (U=6MU = 6M) görülür. Bu ilişki ilk denklemde yerine konulduğunda toplam işin 60M60M olduğu anlaşılır. Dolayısıyla hızı MM olan bir memur bu işi 60 günde bitirir.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenleri tanımla ve iş denklemlerini kur.
Uzman hızı = UU, Memur hızı = MM, Toplam İş = WW. Denklemler: W=4(2U+3M)W = 4 \cdot (2U + 3M) ve W=3(3U+2M)W = 3 \cdot (3U + 2M).
İş miktarı sabittir ve İş = Süre x Toplam Hız formülü ile ifade edilir.
2
İki denklemi birbirine eşitleyerek UU ve MM arasındaki ilişkiyi bul.
8U+12M=9U+6MU=6M8U + 12M = 9U + 6M \Rightarrow U = 6M.
Aynı işi ifade eden iki denklem eşitlenerek hızlar arası oran bulunur. Bir uzmanın hızı, 6 memurun hızına eşittir.
3
Bulunan ilişkiyi herhangi bir denklemde yerine yazarak toplam işi MM cinsinden ifade et.
W=4(2(6M)+3M)=4(12M+3M)=415M=60MW = 4 \cdot (2(6M) + 3M) = 4 \cdot (12M + 3M) = 4 \cdot 15M = 60M.
Toplam iş miktarını tek bir değişken (memur hızı) cinsinden ifade etmek sonuca götürür.
4
Bir memurun tek başına süresini hesapla.
İş = 60M60M. Bir memurun hızı MM olduğuna göre, Süre = 60M/M=6060M / M = 60 gün.
Toplam iş miktarının birim hıza bölünmesi süreyi verir.

Anahtar Kavram

İşçi problemlerinde farklı kapasitedeki işçilerin hızları arasında doğrusal denklem sistemi kurarak ilişki bulma.

İpuçları

1
Yapılan iş miktarı her iki durumda da aynıdır. 'İş = Süre x Toplam Hız' formülünü kullanarak iki durumu birbirine eşitleyin.
2
Uzman hızına UU, Memur hızına MM diyerek şu eşitliği kurun: 4(2U+3M)=3(3U+2M)4 \cdot (2U + 3M) = 3 \cdot (3U + 2M).
3
Eşitlikten U=6MU = 6M sonucuna ulaşacaksınız. Yani 1 Uzman, 6 Memur gücündedir. Bunu denklemlerden birine yazarak toplam işi MM cinsinden bulun.

Alternatif Yöntem

Toplam işi UU ve MM katsayılarının (sürelerle çarpılmış hallerinin) farkları üzerinden de düşünebilirsiniz: 1 günlük fark, personel değişiminin yarattığı etkiye eşittir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 9Soru

Bir belediyenin yol bakım çalışmasında görevli iki ekipten; A ekibi bir projeyi tek başına 20 günde, B ekibi ise aynı projeyi tek başına 30 günde bitirebilmektedir. İki ekip projeye birlikte başladıktan 4 gün sonra, A ekibinin iş makinelerinden birinde meydana gelen arıza nedeniyle çalışma kapasitesi 13\frac{1}{3} oranında düşmüştür. B ekibi ise normal kapasitesiyle çalışmaya devam etmiştir. Buna göre, projenin kalan kısmı bu koşullar altında kaç günde tamamlanır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10

Cevap

Projenin kalan kısmı 10 günde tamamlanır.
Doğru cevap, kalan iş miktarının (40 birim), kapasite düşüşü sonrası oluşan yeni toplam hıza (4 birim/gün) bölünmesiyle elde edilen 10 gün değeridir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam iş miktarını belirle (EKOK yöntemi)
İş miktarı = EKOK(20, 30) = 60 birim
İşlem kolaylığı için işin tamamına, bitirme sürelerinin ortak katı olan bir değer verilir.
2
Ekiplerin günlük çalışma kapasitelerini (hızlarını) hesapla
A ekibinin hızı (VAV_A) = 60/20=360 / 20 = 3 birim/gün, B ekibinin hızı (VBV_B) = 60/30=260 / 30 = 2 birim/gün. Toplam hız = 3+2=53 + 2 = 5 birim/gün.
Bir günde yapılan iş miktarını bulmak için toplam iş süreye bölünür.
3
İlk 4 günde yapılan işi ve kalan işi hesapla
Yapılan iş = 4 gu¨n×5 birim/gu¨n=204 \text{ gün} \times 5 \text{ birim/gün} = 20 birim. Kalan iş = 6020=4060 - 20 = 40 birim.
Kapasite değişimi öncesi tamamlanan kısım toplam işten düşülmelidir.
4
A ekibinin arıza sonrası yeni kapasitesini hesapla
Eski VA=3V_A = 3. Kapasite 13\frac{1}{3} oranında düşerse azalma miktarı 3×13=13 \times \frac{1}{3} = 1 birimdir. Yeni VA=31=2V_A = 3 - 1 = 2 birim/gün. B ekibi değişmedi (VB=2V_B = 2). Yeni Toplam Hız = 2+2=42 + 2 = 4 birim/gün.
Arıza sonrası A ekibinin hızı azalır, yeni toplam hız buna göre belirlenir.
5
Kalan işin bitme süresini hesapla
Süre = Kalan İş / Yeni Toplam Hız = 40/4=1040 / 4 = 10 gün.
Kalan iş miktarı, yeni çalışma hızıyla kaç günde biteceğini verir.

Anahtar Kavram

İşçi problemlerinde çalışma hızı veya kapasite değiştiğinde, problem dönemlere ayrılarak (değişim öncesi ve sonrası) incelenmeli ve kalan iş miktarı yeni hızlara göre hesaplanmalıdır.

İpuçları

1
İşin tamamına 20 ve 30'un ortak katı olan bir sayı vererek başlayın (örneğin 60 birim).
2
İlk 4 günde ne kadar iş yapıldığını hesaplayıp toplam işten çıkarın. Sonra A ekibinin hızını 1/3 oranında azaltarak yeni toplam hızı bulun.
3
Kalan iş 40 birimdir. Yeni hızlar toplamı (2 + 2) = 4 birimdir. 40'ı 4'e bölün.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, ekiplerden biri işten tamamen ayrıldığında kalan işin süresini hesaplayarak çözmeyi deneyin.

Alternatif Yöntem

Birim kesir yöntemi: İşin tamamı 1 olsun. 1 günde A 1/20, B 1/30 yapar. 4 günde 4*(1/20+1/30) = 4*(5/60) = 20/60 = 1/3 biter. Kalan iş = 2/3. Yeni hızlar: A=(1/20)*(2/3)=1/30, B=1/30. Toplam=2/30=1/15. Süre = (2/3) / (1/15) = 10.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 10Soru

Bir kamu kurumunun arşiv dairesinde görevli iki personel olan Selim ve Canan, birikmiş evrakların dijital ortama aktarılması işini yapmaktadır. Bu işin tamamını Selim tek başına 20 saatte, Canan ise tek başına 30 saatte bitirebilmektedir. İkisi birlikte işe başladıktan bir süre sonra Selim başka bir görev için ayrılmış ve kalan işi Canan tek başına tamamlamıştır. İşin başından sonuna kadar geçen toplam süre 18 saat olduğuna göre, Selim bu işte kaç saat çalışmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 8

Cevap

Selim bu işte 8 saat çalışmıştır.
Toplam iş 60 birim olarak belirlendiğinde, Selim saatte 3 birim, Canan saatte 2 birim iş yapar. Canan hiç durmadan 18 saat çalıştığına göre tek başına 18 x 2 = 36 birim iş üretmiştir. Geriye kalan 60 - 36 = 24 birim işi Selim, ayrılmadan önce yapmıştır. Selim'in hızı 3 birim/saat olduğuna göre, 24 birim işi 24 / 3 = 8 saatte tamamlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Yapılacak toplam iş miktarını belirlemek için 20 ve 30 sayılarının en küçük ortak katını (EKOK) hesapla.
EKOK(20, 30) = 60 birim iş.
İşçi problemlerinde kesirlerle uğraşmamak için işin tamamına 'birim' cinsinden değer vermek hesaplamayı kolaylaştırır.
2
Her bir personelin saatlik çalışma hızını (kapasitesini) bul.
Selim'in hızı: 60 / 20 = 3 birim/saat. Canan'ın hızı: 60 / 30 = 2 birim/saat.
Toplam işi bitirme süresine bölerek birim zamanda yapılan iş bulunur.
3
Problem kurgusunu matematiksel modele dök. Selim 't' saat çalışsın. Canan ise işin başından sonuna kadar, yani toplam 18 saat çalışmıştır.
Selim'in yaptığı iş: 3t. Canan'ın yaptığı iş: 2 × 18 = 36 birim.
Selim t saat sonra ayrılmış, ancak Canan iş bitene kadar (toplam 18 saat) çalışmaya devam etmiştir.
4
Yapılan işlerin toplamını, toplam iş miktarına eşitleyen denklemi kur ve çöz.
3t + 36 = 60 → 3t = 24 → t = 8 saat.
Her iki kişinin yaptığı toplam iş parçaları, işin tamamına eşit olmalıdır.

Anahtar Kavram

İşçi Problemlerinde Birim İş Yöntemi

Daha Fazla Pratik

İşçilerden birinin kapasitesinin belirli bir süre sonra değiştiği (örneğin %50 azaldığı) soruları çözünüz.

Alternatif Yöntem

Kesir Yöntemi: Selim t saat, Canan 18 saat çalışmıştır. Yaptıkları işlerin oranı toplamı 1 olmalıdır.
(t / 20) + (18 / 30) = 1
(t / 20) + (3 / 5) = 1
t / 20 = 1 - 3/5 = 2/5
t = (2/5) * 20 = 8 saat.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 11Soru

Bir işi Ali tek başına 12 günde bitirebilmektedir. Ali'nin çalışma hızı Burak'ın çalışma hızının 2 katı, Cem'in çalışma hızının ise 3 katıdır.

Üçü birlikte işe başlayıp 2 gün çalıştıktan sonra Ali işten ayrılıyor. Kalan işi Burak ve Cem 4 gün daha birlikte sürdürdükten sonra Burak da işi bırakıyor.

Buna göre, kalan işi Cem tek başına kaç günde tamamlar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 15

Cevap

Cem kalan işi 15 günde tamamlar.
Soruyu çözmek için önce işçilerin çalışma hızları arasında bir oran kurulmalıdır. Ali'nin hızı Burak'ın 2 katı, Cem'in 3 katı olduğuna göre; EKOK(1,2,3)=6 düşünülerek Ali'nin hızına 6v6v, Burak'ın hızına 3v3v, Cem'in hızına 2v2v denir. Toplam iş miktarı, Ali'nin işi bitirme süresi üzerinden W=6v×12=72vW = 6v \times 12 = 72v olarak bulunur. İlk 2 günde üçü beraber (6v+3v+2v)×2=22v(6v+3v+2v) \times 2 = 22v iş yapar. Sonraki 4 günde Burak ve Cem (3v+2v)×4=20v(3v+2v) \times 4 = 20v iş yapar. Toplam yapılan iş 42v42v, kalan iş 72v42v=30v72v - 42v = 30v olur. Cem 2v2v hızıyla kalan işi 30v/2v=1530v / 2v = 15 günde bitirir.

Adım Adım Çözüm

1
Hızları (kapasiteleri) belirle.
Ali = 6k, Burak = 3k, Cem = 2k
Ali'nin hızı Burak'ın 2, Cem'in 3 katı ise, hızlar 1, 2 ve 3 sayılarının ortak katı olan 6k üzerinden oranlanır.
2
Toplam iş miktarını hesapla.
Toplam İş = 6k × 12 = 72k
Ali (6k) işi tek başına 12 günde bitirmektedir.
3
Birinci evrede (ilk 2 gün) yapılan işi hesapla.
İş_1 = (6k + 3k + 2k) × 2 = 11k × 2 = 22k
Ali, Burak ve Cem 2 gün birlikte çalışmıştır.
4
İkinci evrede (sonraki 4 gün) yapılan işi hesapla.
İş_2 = (3k + 2k) × 4 = 5k × 4 = 20k
Ali ayrıldıktan sonra Burak ve Cem 4 gün daha çalışmıştır.
5
Kalan işi ve Cem'in bitirme süresini hesapla.
Kalan İş = 72k - (22k + 20k) = 30k. Süre = 30k / 2k = 15 gün.
Kalan 30k'lık işi Cem (2k) tek başına yapacaktır.

Anahtar Kavram

İşçi problemleri kapasite-hız denklemleri

İpuçları

1
İşçilerin bitirme sürelerini bulmaya çalışmak yerine, çalışma hızlarına (kapasitelerine) kk türünden değerler vererek başlayın.
2
Ali'nin hızı 6k6k ise, Burak 3k3k ve Cem 2k2k olur. Toplam iş miktarını Ali'nin tek başına bitirdiği süreyle hesaplayın.
3
Toplam iş 72k72k birimdir. İlk 2 gün ve sonraki 4 günde yapılan toplam işi 72k72k'dan çıkarıp kalanı Cem'in hızına bölün.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda, işçilerin hızları yerine bitirme süreleri arasındaki oranın verildiği senaryoları çalışabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kesir yöntemiyle: İşin tamamına 1 deyip, Ali'nin günde 1/12, Burak'ın 1/24, Cem'in 1/36 iş yaptığını düşünerek denklem kurulabilir: 2(112+124+136)+4(124+136)+x(136)=12(\frac{1}{12}+\frac{1}{24}+\frac{1}{36}) + 4(\frac{1}{24}+\frac{1}{36}) + x(\frac{1}{36}) = 1.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 12Soru

Bir kamu kurumunun arşiv dijitalleştirme merkezinde A, B ve C modellerinde üç farklı tarama cihazı kullanılmaktadır. Bu cihazların çalışma kapasiteleri ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* 1 adet A model cihazın birim zamanda yaptığı işi, 4 adet B model cihaz yapabilmektedir.
* 1 adet B model cihazın birim zamanda yaptığı işi, 3 adet C model cihaz yapabilmektedir.

Eşit sayıda belgeden oluşan üç ayrı yığın; sırasıyla sadece bir A, sadece bir B ve sadece bir C model cihaz kullanılarak tarandığında işlemlerin tamamlanması toplam 340 dakika sürmüştür.

Buna göre, bu üç yığındaki toplam belge, 1 adet A ve 2 adet B model cihazın aynı anda çalıştırılmasıyla kaç dakikada taranırdı?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 40

Cevap

İşlemler doğru kurulduğunda 1 adet A ve 2 adet B cihazı işi 40 dakikada bitirir.
Cihazların hızları C=v,B=3v,A=12vC=v, B=3v, A=12v olarak belirlenir. Toplam iş WW olsun. Üç eşit parça (W/3W/3) sırasıyla bu hızlarla yapıldığında toplam süre denklemi W/312v+W/33v+W/3v=340\frac{W/3}{12v} + \frac{W/3}{3v} + \frac{W/3}{v} = 340 olur. Paydalar eşitlendiğinde 17W/36v=34017W/36v = 340 sonucundan W/v=720W/v = 720 sabiti bulunur. İstenen durumda (1 A ve 2 B cihazı) toplam hız 12v+2(3v)=18v12v + 2(3v) = 18v olur. İşin bitme süresi W/18v=720/18=40W/18v = 720/18 = 40 dakikadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cihazların çalışma hızları arasında ilişki kurularak tek bir değişken cinsinden ifade edilmesi.
VC=vV_C = v dersek, VB=3vV_B = 3v ve VA=4VB=12vV_A = 4 \cdot V_B = 12v olur.
Sorudaki kat ilişkilerini matematiksel hıza dönüştürmek için.
2
Verilen toplam süreyi kullanarak iş miktarını hız değişkeni cinsinden hesaplamak.
İşin her bir parçasına W/3W/3 dersek; W/312v+W/33v+W/3v=340\frac{W/3}{12v} + \frac{W/3}{3v} + \frac{W/3}{v} = 340 denklemi kurulur. Buradan W36v+4W36v+12W36v=34017W36v=340Wv=720\frac{W}{36v} + \frac{4W}{36v} + \frac{12W}{36v} = 340 \Rightarrow \frac{17W}{36v} = 340 \Rightarrow \frac{W}{v} = 720 bulunur.
Toplam iş miktarını (WW) hız birimi (vv) cinsinden sabitlemek için.
3
Yeni çalışma grubunun (1 adet A + 2 adet B) toplam hızını bulup süreyi hesaplamak.
Yeni Hız = 1(12v)+2(3v)=18v1 \cdot (12v) + 2 \cdot (3v) = 18v. Süre = W18v=118(Wv)=72018=40\frac{W}{18v} = \frac{1}{18} \cdot (\frac{W}{v}) = \frac{720}{18} = 40 dakika.
İstenen durum için toplam kapasiteyi iş yüküne bölerek sonucu bulmak.

Anahtar Kavram

Ters Orantı ve İşçi Problemlerinde Birim Zaman

İpuçları

1
Cihazların hızlarına en yavaştan başlayarak değişken atayın (Örneğin C cihazının hızı vv olsun).
2
B cihazı C'nin 3 katı, A cihazı B'nin 4 katı hızdadır. Yani A=12vA = 12v olur. İş parçalarını bu hızlara bölerek toplam süreyi eşitleyin.
3
112+13+11\frac{1}{12} + \frac{1}{3} + \frac{1}{1} kesirlerini toplayarak toplam sürenin (340 dk) kaç birimlik işe denk geldiğini bulun.

Alternatif Yöntem

Birim iş yöntemi: İşin her bir parçasına EKOK(1, 3, 12) = 12 birim diyelim. Toplam iş 36 birim olur. A'nın hızı 12, B'nin 3, C'nin 1 birim/dk olur. Süreler: 12/12=112/12=1, 12/3=412/3=4, 12/1=1212/1=12 dk. Toplam 17t = 340 ise t=20. Toplam iş 3620=72036 \cdot 20 = 720 birim. Yeni hız 12+2(3)=1812 + 2(3) = 18. Süre 720/18=40720/18 = 40.
Tahmini Süre:4m 0s
Soru 13Soru

Bir belediyeye ait çocuk parkının etrafındaki çitlerin boyanması işinde; bir usta tek başına 1010 günde, kalfası ise tek başına 1515 günde işi bitirebilmektedir. İkisi birlikte 44 gün çalıştıktan sonra usta işten ayrılıyor.

Buna göre, kalan işi kalfa tek başına kaç günde tamamlar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5

Cevap

Kalan işi kalfa tek başına 5 günde tamamlar.
Usta ve kalfa birlikte çalıştıkları 4 gün boyunca işin 23\frac{2}{3}'ünü tamamlamışlardır. Geriye kalan 13\frac{1}{3}'lük işi, bir günde işin 115\frac{1}{15}'ini yapan kalfa 5 günde bitirebilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşçilerin bir günde işin ne kadarını yaptıklarını (hızlarını) belirleyin.
Usta bir günde işin 110\frac{1}{10}'unu, kalfa ise 115\frac{1}{15}'ini yapar.
İşçi problemlerinde hız, işin tamamının bitme süresinin çarpmaya göre tersidir.
2
İkisinin birlikte 1 günde ve 4 günde işin ne kadarını bitirdiklerini hesaplayın.
1 günde: 110+115=3+230=530=16\frac{1}{10} + \frac{1}{15} = \frac{3+2}{30} = \frac{5}{30} = \frac{1}{6}
4 günde: 4×16=46=234 \times \frac{1}{6} = \frac{4}{6} = \frac{2}{3}
Birlikte çalışma durumunda hızlar toplanır ve geçen süreyle çarpılarak biten iş miktarı bulunur.
3
Geriye kalan iş miktarını bulun.
123=131 - \frac{2}{3} = \frac{1}{3}
İşin tamamı 1 tam olarak kabul edilir.
4
Kalan işi kalfanın tek başına kaç günde bitireceğini hesaplayın.
x×115=13x=153=5x \times \frac{1}{15} = \frac{1}{3} \Rightarrow x = \frac{15}{3} = 5 gün
Kalan iş miktarı, çalışacak olan işçinin birim zamandaki hızına bölünerek gereken süre bulunur.

Anahtar Kavram

İşçi problemlerinde birim zamanda yapılan iş miktarı üzerinden denklem kurulur; işin bitme süresi tt ise hız 1t\frac{1}{t}'dir.

İpuçları

1
İşçilerin 1 günde işin kaçta kaçını yapabildiklerini bularak işe başlayın.
2
4 gün boyunca birlikte çalıştıklarında toplam hızın (110+115\frac{1}{10} + \frac{1}{15}) 4 katı kadar iş biter.
3
İşin 23\frac{2}{3}'ü bittiğine göre kalan 13\frac{1}{3}'lük işi kalfanın hızına (115\frac{1}{15}) bölün.

Daha Fazla Pratik

İşçilerden birinin kapasitesi artırıldığında veya azaltıldığında sürenin nasıl değiştiğine dair soruları inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İşin tamamına 10 ve 15'in ortak katı olan 30k30k birim iş diyelim. Usta günde 3k3k birim, kalfa günde 2k2k birim iş yapar. Birlikte 1 günde 5k5k, 4 günde 20k20k birim iş yaparlar. Kalan iş 30k20k=10k30k - 20k = 10k birimdir. Kalfa 10k10k birim işi günde 2k2k hızla 10k/2k=510k/2k = 5 günde bitirir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 14Soru

Bir belediyenin ağaçlandırma projesinde görevli bir mühendis belirlenen bir alanı tek başına 1212 saatte, bir tekniker ise aynı alanı tek başına 2424 saatte ağaçlandırabilmektedir. Mühendis işe başladıktan 33 saat sonra yanına tekniker de katılmıştır. Buna göre, kalan işi birlikte kaç saatte tamamlarlar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 66

Cevap

Kalan iş birlikte 6 saatte tamamlanır.
Doğru yanıt olan 6 değeri, mühendisin tek başına yaptığı 1/41/4'lük işten sonra geriye kalan 3/43/4'lük işin, mühendis ve teknikerin toplam gücü olan saatte 1/81/8 hızıyla yapılması sonucu bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Çalışma hızlarını belirle.
Mühendis hızı: 1/121/12, Tekniker hızı: 1/241/24.
İşçi problemlerinde birim zamanda yapılan iş miktarı üzerinden işlem yapılır.
2
Mühendisin tek başına yaptığı işi hesapla.
3×(1/12)=1/43 \times (1/12) = 1/4.
Mühendis tekniker gelmeden önce 33 saat çalışmıştır.
3
Kalan iş miktarını bul.
11/4=3/41 - 1/4 = 3/4.
İşin tamamı 11 kabul edilir.
4
Birlikte çalışma hızını hesapla.
1/12+1/24=2/24+1/24=3/24=1/81/12 + 1/24 = 2/24 + 1/24 = 3/24 = 1/8.
Birlikte çalışırken birim zamanda yapılan iş miktarları toplanır.
5
Kalan işin bitme süresini hesapla.
(3/4)÷(1/8)=(3/4)×8=6(3/4) \div (1/8) = (3/4) \times 8 = 6 saat.
Kalan iş miktarı, birlikte çalışma hızına bölünerek süre bulunur.

Anahtar Kavram

İşçi Problemlerinde Birlikte Çalışma ve Kalan İş Analizi

İpuçları

1
İşin tamamını 11 birim olarak kabul edin ve her bir çalışanın 11 saatte ne kadar iş yapacağını bulun.
2
Mühendis 33 saatte işin ne kadarını bitirdi? Kalan işi bulmak için bunu 11'den çıkarın.
3
Birlikte çalışma hızını (1/12+1/241/12 + 1/24) bulup, kalan iş miktarını bu hıza bölün.

Daha Fazla Pratik

Eğer mühendis işi bıraksaydı ve tekniker devam etseydi süre nasıl değişirdi? Bu tarz varyasyonları deneyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İşin tamamına sayıların ortak katı olan bir değer verin. Örneğin iş 24x24x fidan dikmek olsun. Mühendis saatte 2x2x, tekniker saatte xx fidan diker. Mühendis 33 saatte 6x6x diker. Kalan 18x18x fidanı ikisi birlikte saatte 3x3x dikerek 18x/3x=618x/3x = 6 saatte bitirirler.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 15Soru

Bir vergi dairesindeki eski mükellef dosyalarının dijital ortama aktarılması ve tasnif edilmesi işinde Derya ve Eren görevlendirilmiştir. Bu işi Derya tek başına 2424 günde, Eren ise tek başına 4848 günde bitirebilmektedir. İkisi birlikte işe başladıktan 66 gün sonra yanlarına Funda katılmış ve kalan işi üçü birlikte 66 günde tamamlamışlardır. Buna göre, Funda bu işin tamamını tek başına kaç günde bitirebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 24

Cevap

Funda bu işin tamamını tek başına 24 günde bitirebilir.
Derya ve Eren ilk 6 günde işin 38\frac{3}{8}'ini bitirmiştir. Kalan 58\frac{5}{8}'lik iş, üç kişi tarafından 6 günde tamamlandığına göre, bu üçlünün toplam günlük çalışma kapasitesi 548\frac{5}{48}'dir. Derya ve Eren'in toplam kapasitesi 348\frac{3}{48} olduğuna göre, Funda'nın kapasitesi 548348=248=124\frac{5}{48} - \frac{3}{48} = \frac{2}{48} = \frac{1}{24} olarak bulunur. Bu da Funda'nın işi 24 günde bitireceği anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Derya ve Eren'in bir günde yapabildikleri iş miktarını (hızlarını) belirle.
Derya'nın hızı: 124\frac{1}{24}, Eren'in hızı: 148\frac{1}{48}.
İşçi problemlerinde birim zamanda yapılan iş miktarı üzerinden işlem yapılır.
2
İkisinin birlikte 6 günde yaptığı iş miktarını hesapla.
6×(124+148)=6×(2+148)=6×348=1848=386 \times (\frac{1}{24} + \frac{1}{48}) = 6 \times (\frac{2+1}{48}) = 6 \times \frac{3}{48} = \frac{18}{48} = \frac{3}{8}.
İlk aşamada ne kadar işin bittiğini bulmak gerekir.
3
Geriye kalan iş miktarını bul.
138=581 - \frac{3}{8} = \frac{5}{8}.
Üç kişinin birlikte yapacağı iş miktarını belirlemek için gereklidir.
4
Üç kişinin (Derya, Eren, Funda) birlikte 6 günde bu kalan işi bitirme denklemini kur.
6×(124+148+1x)=586 \times (\frac{1}{24} + \frac{1}{48} + \frac{1}{x}) = \frac{5}{8}, burada xx Funda'nın tek başına bitirme süresidir.
Funda'nın hızını bulmak için denklemi oluştururuz.
5
Denklemi çözerek Funda'nın hızını (1/x1/x) bul.
116+1x=5/86116+1x=5481x=548348=248=124\frac{1}{16} + \frac{1}{x} = \frac{5/8}{6} \Rightarrow \frac{1}{16} + \frac{1}{x} = \frac{5}{48} \Rightarrow \frac{1}{x} = \frac{5}{48} - \frac{3}{48} = \frac{2}{48} = \frac{1}{24}.
Funda'nın bir günde işin ne kadarını yaptığını hesaplarız.
6
Funda'nın işi tek başına bitirme süresini belirle.
x=24x = 24 gün.
Hızın tersi, işin tamamlanma süresini verir.

Anahtar Kavram

İşçi problemlerinde toplam iş miktarını 1 kabul ederek, her bir işçinin birim zamanda yaptığı iş oranlarını (1/t1/t) toplayarak denklem kurma.

İpuçları

1
Derya ve Eren'in ilk 6 günde işin ne kadarını bitirdiğini hesaplayarak başlayın.
2
Kalan işi bulduktan sonra, bu işin 6 günde bitmesi için üçünün toplam hızının ne olması gerektiğini belirleyin.
3
Toplam hızdan Derya ve Eren'in hızlarını çıkardığınızda Funda'nın bir günde yaptığı iş miktarını bulacaksınız.

Daha Fazla Pratik

İşçilerden birinin kapasitesini %50 artırdığı veya azalttığı senaryoları çalışarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İşin tamamına 48V48V diyelim. Derya'nın hızı 2V2V, Eren'in hızı VV olur. İlk 6 gün: 6×(2V+V)=18V6 \times (2V + V) = 18V iş biter. Kalan iş: 48V18V=30V48V - 18V = 30V. Bu işi üçü 6 günde bitiriyor: 6×(2V+V+VFunda)=30V3V+VFunda=5VVFunda=2V6 \times (2V + V + V_{Funda}) = 30V \Rightarrow 3V + V_{Funda} = 5V \Rightarrow V_{Funda} = 2V. Funda'nın hızı Derya ile aynı (2V2V) olduğuna göre, o da tek başına 24 günde bitirir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 16Soru

Bir matbaa tesisinde bulunan A, B ve C baskı makinelerinin çalışma hızları arasında sabit bir oran bulunmaktadır. Bu makinelerle ilgili bilinenler şunlardır:

* A makinesinin çalışma hızı, B makinesinin çalışma hızının 22 katıdır.
* B makinesinin çalışma hızı, C makinesinin çalışma hızının 33 katıdır.

Bu üç makine birlikte çalıştırıldığında, alınan yüklü bir siparişi 1212 saatte tamamlayabilmektedir. Siparişe üç makine birlikte başlamış, ancak belirli bir süre sonra A makinesi arızalanarak devre dışı kalmıştır. Kalan işe B ve C makineleri 1515 saat daha devam etmiş, ardından B makinesi de arızalanmıştır. Kalan işin tamamını C makinesi tek başına 2020 saatte bitirmiştir.

Buna göre, A makinesi arızalanmadan önce sistemde kaç saat çalışmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4

Cevap

A makinesi arızalanmadan önce 4 saat çalışmıştır.
Makinelerin hızları VC=v,VB=3v,VA=6vV_C=v, V_B=3v, V_A=6v olarak belirlenir. Toplam kapasite 10v10v ve işin tamamı 120v120v birimdir. B ve C'nin birlikte çalıştığı kısım (60v60v) ve C'nin tek çalıştığı kısım (20v20v) toplam işten düşüldüğünde, geriye en başta birlikte yapılan 40v40v birimlik iş kalır. Üçünün toplam hızı 10v10v olduğu için bu kısım 40v/10v=440v / 10v = 4 saat sürmüştür.

Adım Adım Çözüm

1
Makinelerin çalışma hızları (kapasiteleri) arasında birim cinsinden ilişki kurulur.
VC=vV_C = v olsun. VB=3vV_B = 3v olur. VA=2VB=6vV_A = 2 \cdot V_B = 6v olur.
Soruda verilen 'katı' ilişkilerini matematiksel hıza dönüştürmek gerekir.
2
Toplam iş miktarını (W), tüm makinelerin birlikte bitirme süresi üzerinden hesaplanır.
Toplam Hız = VA+VB+VC=6v+3v+v=10vV_A + V_B + V_C = 6v + 3v + v = 10v. Toplam İş W=10v×12=120vW = 10v \times 12 = 120v birimdir.
Bilinmeyen süreyi bulmak için referans alınacak toplam iş miktarına ihtiyaç vardır.
3
Arızalar sonrası yapılan iş miktarları hesaplanır.
2. Aşama (B+C): Hız (3v+v)=4v(3v+v)=4v, Süre 1515 saat \rightarrow İş =60v= 60v.
3. Aşama (C): Hız vv, Süre 2020 saat \rightarrow İş =20v= 20v.
Başlangıçtaki bilinmeyen süreyi bulmak için geriye kalan bilinen iş parçalarını toplamdan çıkarmak gerekir.
4
Başlangıçta üç makinenin birlikte çalıştığı süre (tt) hesaplanır.
Toplam İş = 120v120v. Yapılan bilinen iş = 60v+20v=80v60v + 20v = 80v.
Kalan iş (Başlangıç) = 120v80v=40v120v - 80v = 40v.
Başlangıç hızı 10v10v olduğuna göre: 10vt=40vt=410v \cdot t = 40v \Rightarrow t = 4.
İlk aşamada yapılan iş miktarını, o aşamadaki toplam hıza bölerek süre bulunur.

Anahtar Kavram

İşçi Problemlerinde Birim Kapasite Yöntemi

İpuçları

1
C makinesinin hızına vv diyerek başlayın. B'nin hızı 3v3v, A'nın hızı ise 6v6v olacaktır.
2
İşin tamamını 'birim iş' cinsinden hesaplayın: (Toplam Hız) x (Toplam Süre) = 10v×12=120v10v \times 12 = 120v.
3
B ve C'nin 15 saatte yaptığı işi (4v×154v \times 15) ve C'nin 20 saatte yaptığı işi (v×20v \times 20) toplam işten çıkarın. Kalan işi 3 makine birlikte yapmıştır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, hızları vermek yerine 'A makinesi işi tek başına X saatte bitiriyor' şeklinde süreler vererek çözmeyi deneyin.

Alternatif Yöntem

Kesir Yöntemi: İşin tamamına 1 diyelim. B+C 15 saatte işin ne kadarını yapar? C 20 saatte ne kadarını yapar? Bu parçaları 1'den çıkarıp, kalan kesri üçünün 1 saatte yaptığı işe bölebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 17Soru

Bir mobilya atölyesinde çalışan bir usta, bir kalfa ve bir çırağın çalışma hızları arasında sabit bir oran bulunmaktadır. Ustanın çalışma hızı kalfanın 2 katı, kalfanın çalışma hızı ise çırağın 2 katıdır. Üçü birlikte bir siparişi 8 günde tamamlayabilmektedir.

Siparişi yetiştirmek üzere üçü birlikte işe başlamış, ancak 3 gün sonra usta, bu durumdan 2 gün sonra da kalfa işten ayrılmak zorunda kalmıştır. Buna göre, kalan işin tamamını çırak tek başına kaç günde bitirir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 29

Cevap

Çırak kalan işi 29 günde bitirir.
İşçi problemlerinde temel mantık 'Birim İş = Hız x Zaman' formülüdür. Öncelikle hızlar v,2v,4vv, 2v, 4v olarak belirlenip toplam hızın 7v7v olduğu bulunur. Toplam iş 56v56v olarak hesaplanır. Usta ayrılana kadar yapılan 21v21v ve kalfa ayrılana kadar yapılan 6v6v iş düşüldüğünde geriye 29v29v iş kalır. Çırağın hızı vv olduğu için bu işi 29 günde bitirir.

Adım Adım Çözüm

1
Çalışma hızlarını değişken cinsinden ifade etme
Çırak hızı = vv, Kalfa hızı = 2v2v, Usta hızı = 4v4v. Toplam Hız = 7v7v.
Sorudaki kat ilişkilerine göre (Çırak ×2\times 2 = Kalfa, Kalfa ×2\times 2 = Usta) hızlar belirlenir.
2
Toplam iş miktarını hesaplama
Toplam İş = 7v×8 gu¨n=56v7v \times 8 \text{ gün} = 56v birim.
İşin tamamı üçünün birlikte 8 günde bitirdiği miktardır.
3
Tamamlanan iş kısımlarını düşme
İlk 3 gün (Hepsi): 3×7v=21v3 \times 7v = 21v. Kalan = 35v35v.
Sonraki 2 gün (Kalfa+Çırak): Hız (2v+v)=3v(2v+v)=3v. İş 2×3v=6v2 \times 3v = 6v.
En son kalan iş = 35v6v=29v35v - 6v = 29v.
İşçiler ayrıldıkça toplam hız azalır, her aşamada yapılan iş toplamdan düşülür.
4
Çırağın kalan işi bitirme süresini bulma
Süre = 29vv=29\frac{29v}{v} = 29 gün.
Kalan iş miktarı, işe devam eden tek kişinin hızına bölünür.

Anahtar Kavram

İş Gücü ve Kapasite Problemleri

İpuçları

1
İşçilerin hızlarını en yavaş olana (çırağa) vv diyerek birbirleri cinsinden yazın.
2
Toplam iş miktarını 'birim' cinsinden hesaplayın (Toplam Hız ×\times Toplam Gün). Sonra yapılan kısımları bu bütünden çıkarın.

Alternatif Yöntem

Kesir yöntemi: 1 günde yapılan iş miktarı 1/81/8'dir. İlk 3 gün 3/83/8 biter. Sonraki 2 gün hızlar oranıyla hesaplanan kısım biter. Ancak bu soruda 'birim iş' yöntemi kesirlerle uğraşmaktan daha kolaydır.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 18Soru

Bir tarım kooperatifi, yeni açılacak sulama kanalı projesi için üç farklı iş makinesi (K, L ve M) kiralamıştır. Bu makinelerin çalışma performansları ile ilgili aşağıdaki bilgiler mevcuttur:

* K ve L makineleri birlikte çalışırsa kanalın tamamı 6 günde,
* L ve M makineleri birlikte çalışırsa kanalın tamamı 4 günde,
* K ve M makineleri birlikte çalışırsa kanalın tamamı 3 günde kazılabilmektedir.

Proje planlamasına göre; işe önce sadece K makinesi başlayıp 1 gün çalışacak, ardından K makinesi durdurulup L makinesi 1 gün çalışacaktır. Bu aşamadan sonra kalan işin tamamını M makinesi tek başına yapacaktır.

Buna göre, kanalın kalan kısmını M makinesi tek başına kaç günde tamamlar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4

Cevap

M makinesi kalan işi 4 günde tamamlar.
Verilen sürelerin (6, 4, 3) EKOK'u alınarak işin tamamına 24 birim denir. Buradan K+L=4, L+M=6, K+M=8 birim/gün hızları bulunur. Hızlar toplandığında 2(K+L+M)=18 olduğundan, üçünün toplam hızı 9 birim/gün olur. Buradan M'nin hızı 5, K'nın hızı 3 ve L'nin hızı 1 birim/gün olarak bulunur. K 1 günde 3 birim, L 1 günde 1 birim iş yapar. Toplam 4 birim iş yapılmıştır. Kalan 20 birim işi, hızı 5 olan M makinesi 20/5 = 4 günde bitirir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen sürelerden yola çıkarak toplam iş miktarını (EKOK) belirle.
6, 4 ve 3 sayılarının en küçük ortak katı (EKOK) 24 birimdir. Toplam İş = 24 birim olsun.
İşçi problemlerinde işlem kolaylığı için işin tamamına, verilen sürelerin ortak katı olan bir değer verilir.
2
Her bir ikilinin bir günde yaptığı iş miktarını (hızlarını) hesapla.
K+L = 24/6 = 4 birim/gün
L+M = 24/4 = 6 birim/gün
K+M = 24/3 = 8 birim/gün
Birim zamanda yapılan iş (hız) = Toplam İş / Süre formülü kullanılır.
3
Makinelerin tek başına çalışma hızlarını bulmak için denklem sistemini çöz.
Taraf tarafa toplarsak: 2(K+L+M) = 4+6+8 = 18 birim. Buradan K+L+M = 9 birim bulunur.
M'yi bulmak için (K+L)'yi çıkarırız: M = 9 - 4 = 5 birim/gün.
K'yı bulmak için (L+M)'yi çıkarırız: K = 9 - 6 = 3 birim/gün.
L'yi bulmak için (K+M)'yi çıkarırız: L = 9 - 8 = 1 birim/gün.
Her bir makinenin bireysel hızını bilmek, senaryodaki adımları hesaplamak için gereklidir.
4
Senaryoda belirtilen işleri sırasıyla düşerek kalan işi hesapla.
1. Gün K çalıştı: 1 x 3 = 3 birim iş yapıldı. (Kalan: 24-3=21)
2. Gün L çalıştı: 1 x 1 = 1 birim iş yapıldı. (Kalan: 21-1=20)
Sonuç olarak kalan iş 20 birimdir.
Problemde belirtilen sıralı çalışma adımları uygulanır.
5
Kalan işi M makinesinin hızına bölerek süreyi bul.
Süre = Kalan İş / M Hızı = 20 / 5 = 4 gün.
İş = Hız x Zaman formülünden Zaman = İş / Hız bağıntısı kullanılır.

Anahtar Kavram

İşçi Problemlerinde Birim Hız Yöntemi ve Denklem Sistemleri

İpuçları

1
İşin tamamına 6, 4 ve 3 sayılarının en küçük ortak katı (EKOK) olan bir sayı vererek (örneğin 24x veya 12x) işe başlayın.
2
İkili grupların hızlarını bulup taraf tarafa toplayın. 2(K+L+M) değerini bulduktan sonra M'nin tek başına hızını (K+L)'yi çıkararak bulabilirsiniz.
3
M'nin hızı günde 5 birim çıkacaktır. K günde 3, L günde 1 birim iş yapar. Yapılan toplam işi (3+1) ana işten çıkarıp kalanı 5'e bölün.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda, işçilerden birinin işi bırakması yerine kapasitesini %50 artırması durumunu inceleyin.

Alternatif Yöntem

Kesir yöntemiyle: (1/K + 1/L = 1/6), (1/L + 1/M = 1/4), (1/K + 1/M = 1/3) denklemlerini taraf tarafa toplayarak 1/M değerini bulup, (1/K) ve (1/L) değerlerini yerine koyarak kalan iş oranı üzerinden gitmek.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 19Soru

Bir kamu kurumunun arşiv düzenleme projesinde görevlendirilen iki memurdan Ali bu işin tamamını tek başına 12 günde, Berk ise aynı işi tek başına 24 günde bitirebilmektedir. İkisi birlikte işe başlayıp 3 gün çalıştıktan sonra, Ali çalışma kapasitesini %50 oranında azaltırken, Berk çalışma kapasitesini %50 oranında artırmıştır.

Buna göre, arşiv düzenleme işinin tamamı toplam kaç günde biter?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 9

Cevap

İşin tamamı 9 günde biter
İşçi problemlerinde iş miktarı genellikle 1 tam olarak kabul edilir. Ali'nin hızı 1/121/12, Berk'in hızı 1/241/24'tür. İlk 3 gün birlikte çalışarak işin 3/83/8'ini bitirirler. Geriye 5/85/8 iş kalır. Kapasite değişiminden sonra Ali'nin yeni hızı 1/241/24, Berk'in yeni hızı 1/161/16 olur. Yeni toplam hızları 5/485/48'dir. Kalan işi bu hızla 6 günde bitirirler. Toplam süre 3+6=93 + 6 = 9 gündür.

Adım Adım Çözüm

1
Ali ve Berk'in günlük iş yapma hızlarını (kapasitelerini) belirle.
Ali: VA=112V_A = \frac{1}{12}, Berk: VB=124V_B = \frac{1}{24}
İşçi problemlerinde birim zamanda yapılan iş miktarı (hız) üzerinden gidilir.
2
İkisinin birlikte başlangıçtaki günlük toplam hızını bul.
Vilk=112+124=224+124=324=18V_{ilk} = \frac{1}{12} + \frac{1}{24} = \frac{2}{24} + \frac{1}{24} = \frac{3}{24} = \frac{1}{8}
Birlikte çalıştıkları ilk dönemdeki verimi bulmak için hızlar toplanır.
3
İlk 3 günde yapılan iş miktarını ve kalan işi hesapla.
Yapılan: 3×18=383 \times \frac{1}{8} = \frac{3}{8}. Kalan: 138=581 - \frac{3}{8} = \frac{5}{8}
İşin ne kadarının tamamlandığını belirleyerek ikinci aşamaya kalan iş bulunur.
4
Kapasite değişimlerinden sonraki yeni hızları hesapla.
Ali (%50 azalma): 112×12=124\frac{1}{12} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{24}. Berk (%50 artış): 124×32=348=116\frac{1}{24} \times \frac{3}{2} = \frac{3}{48} = \frac{1}{16}
Kalan iş için geçerli olacak yeni hızlar oranlar kullanılarak hesaplanır.
5
Yeni durumdaki toplam hızı ve kalan işin bitme süresini bul.
Yeni Hız: 124+116=248+348=548\frac{1}{24} + \frac{1}{16} = \frac{2}{48} + \frac{3}{48} = \frac{5}{48}. Süre: t2=5/85/48=58×485=6t_2 = \frac{5/8}{5/48} = \frac{5}{8} \times \frac{48}{5} = 6 gün.
Su¨re=I˙s\cHızSüre = \frac{İş}{Hız} formülü ile ikinci kısmın süresi bulunur.
6
Toplam süreyi hesapla.
33 (ilk kısım) + 66 (ikinci kısım) = 99 gün
Soruda işin tamamının kaç günde bittiği sorulmaktadır.

Anahtar Kavram

İşçi problemlerinde çalışma hızları değiştiğinde, problem parçalara bölünerek (hız değişiminden önceki ve sonraki kısımlar) ayrı ayrı incelenmeli ve süreler toplanmalıdır.

İpuçları

1
Problemi iki aşamalı olarak düşünün: Hızların değişmesinden önceki ilk 3 gün ve hızların değiştiği sonraki dönem.
2
Önce ilk 3 günde işin ne kadarının bittiğini hesaplayın. Kalan iş miktarı üzerinden yeni hızlarla kaç gün çalışılması gerektiğini bulun.
3
Yeni hızları hesaplarken dikkat edin: Ali'nin hızı yarıya düşecek (1/241/24), Berk'in hızı 1.51.5 katına çıkacak (1/161/16). Kalan iş 5/85/8 birimdir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir mantıkla, işçilerden birinin işten ayrıldığı ve diğerinin tek başına devam ettiği problemleri çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Toplam iş miktarına 48 birim diyerek (12 ve 24'ün katı) kesirlerle uğraşmadan çözebilirsiniz. Ali günde 4 birim, Berk günde 2 birim iş yapar. 3 günde (4+2)×3=18(4+2)\times3 = 18 birim biter. Kalan 3030 birim. Yeni hızlar: Ali 2 birim, Berk 3 birim. Toplam 5 birim. 30/5=630/5=6 gün. Toplam 3+6=93+6=9 gün.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 20Soru

Bir mobilya atölyesinde bir usta, belirli bir siparişi tek başına 20 günde; bir kalfa ise aynı siparişi tek başına 60 günde hazırlayabilmektedir. Bu sipariş için 1 usta ve 2 kalfa birlikte çalışmaya başlıyor. İşin yarısı bittiğinde usta işi bırakıyor ve kalan işi kalfalar, çalışma hızlarını %50 artırarak tamamlıyor. Buna göre, siparişin tamamı kaç günde bitmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 16

Cevap

Siparişin tamamı 16 günde bitmiştir.
İşin tamamı iki aşamada gerçekleşmiştir. İlk aşamada 1 usta ve 2 kalfa işin yarısını 6 günde bitirmiştir. İkinci aşamada usta ayrılmış, kalan 2 kalfa hızlarını %50 artırarak kalan işi 10 günde tamamlamıştır. Toplam süre 6 + 10 = 16 gündür.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam iş miktarını belirle ve işçilerin günlük kapasitelerini hesapla.
İş = 60 birim (20 ve 60'ın EKOK'u). Usta hızı = 3 br/gün, Kalfa hızı = 1 br/gün.
İşçi problemlerinde ortak bir iş birimi belirlemek işlem kolaylığı sağlar.
2
İlk durumda (1 Usta + 2 Kalfa) grubun toplam hızını ve işin yarısının bitme süresini hesapla.
Hız = 3 + 2(1) = 5 br/gün. İşin yarısı 30 birim. Süre = 30 / 5 = 6 gün.
Birlikte yapılan iş süresi = İş Miktarı / Toplam Hız formülü kullanılır.
3
İkinci durum için kalan kalfaların yeni hızını hesapla.
2 Kalfa normal hızı = 2 br/gün. %50 artış: 2 x 1.5 = 3 br/gün.
Usta ayrıldıktan sonra sadece kalfalar kalır ve hızları %50 artar.
4
Kalan işin (diğer yarısı) yeni hızla bitme süresini hesapla.
Kalan iş = 30 birim. Süre = 30 / 3 = 10 gün.
Kalan iş miktarı yeni hıza bölünerek ikinci kısmın süresi bulunur.
5
Toplam süreyi bul.
Toplam Süre = 6 + 10 = 16 gün.
İşin tamamlanma süresi, iki aşamanın süreleri toplamıdır.

Anahtar Kavram

İşçi problemlerinde iş miktarı üzerinden hız tanımlama ve değişen koşullarda süreci parçalara ayırarak çözme.

İpuçları

1
İşin tamamına sayısal bir değer vererek (örneğin 20 ve 60'ın katı olan 60 birim) her işçinin günlük kapasitesini bulun.
2
Süreci ikiye bölün: İşin ilk yarısı (Usta+Kalfalar) ve ikinci yarısı (Sadece Kalfalar). Her aşama için gereken günü ayrı hesaplayıp toplayın.
3
İlk kısımda toplam hız 3+2=5 birimdir. İkinci kısımda 2 kalfanın hızı %50 artarak 2'den 3 birime çıkar. Kalan iş miktarı 30 birimdir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, işçi sayısı azalmak yerine iş miktarı arttırılarak sorulan bir senaryo ile pekiştirin.

Alternatif Yöntem

Oran orantı yöntemi: 1 usta = 3 kalfa gücündedir (Süreler 20'ye 60 olduğu için). Başlangıçta 1 Usta + 2 Kalfa = 5 Kalfa gücü vardır. İkinci durumda 2 Kalfa %50 hızlanırsa 3 Kalfa gücüne çıkar. İş güçleri üzerinden süre oranlanabilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Sayfa 1 / 2Sonraki
İşçi Problemleri Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür | Examkin