Dislipidemiler

Hiperkolesterolemi tedavisinde kullanılan ve ince bağırsak fırçamsı kenarında yer alan $NPC1L1$ ($Niemann-Pick$ $C1-Like$ $1$) taşıyıcı proteinini inhibe ederek intestinal kolesterol emilimini azaltan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında kadın hasta, son $6$ aydır giderek artan halsizlik, soğuğa tahammülsüzlük, kabızlık ve kilo alımı şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın rutin kontrollerinde saptanan LDL-kolesterol yüksekliği nedeniyle $1$ ay önce atorvastatin $20\text{ mg/gün}$ başlandığı, ancak hastanın yaygın kas ağrıları ve belirgin yorgunluk nedeniyle tedavinin $2$. haftasında ilacı kendi isteğiyle bıraktığı öğreniliyor.

Fizik muayenesinde ciltte kuruluk, periorbital ödem ve derin tendon reflekslerinde gevşeme fazında uzama saptanıyor. Laboratuvar bulguları aşağıdadır:

Bu hastada saptanan LDL-kolesterol yüksekliğinden sorumlu temel patofizyolojik düzenek aşağıdakilerden hangisidir?

Dislipidemi tedavisinde plazma $LDL$ kolesterol düzeylerini düşürmek amacıyla ilk basamakta tercih edilen statin grubu ilaçların temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

52 yaşında tip 2 diyabet ve hiperlipidemi tanısıyla takip edilen bir hastanın tedavi protokolüne, LDL-kolesterol düzeyini düşürmek amacıyla yeni bir ilaç eklenmiştir. Tedavinin 6. haftasında yapılan kontrol tetkiklerinde hastanın LDL-kolesterol düzeyinde anlamlı bir düşüş izlenirken, başlangıçta $175$ mg/dL olan trigliserid düzeyinin $285$ mg/dL'ye yükseldiği gözlenmiştir. Bu klinik tabloya yol açma olasılığı en yüksek olan ilaç ve etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Homozigot Ailesel Hiperkolesterolemi (HoFH) tanısıyla takip edilen ve genetik analizde her iki allelde de fonksiyonel LDL reseptörü bulunmadığı (resesif null mutasyon) saptanan bir hastada, statin ve ezetimib tedavisine yanıt alınamamıştır. Bu hastada LDL reseptör aktivitesine ihtiyaç duymadan etki gösteren ve 'Anjiyopoietin benzeri protein 3'ü (ANGPTL3)' inhibe ederek lipoprotein metabolizmasını düzenleyen ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

22 yaşında erkek hasta, tekrarlayan şiddetli karın ağrısı atakları nedeniyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede sırt, kalça ve omuz bölgelerinde ani başlangıçlı, sarı-kırmızı renkli, küçük papüler lezyonlar (erüptif ksantomlar) ve hepatosplenomegali saptanıyor. Göz dibi bakısında retinal damarların soluk ve süt beyazı görünümde olduğu (lipemia retinalis) izleniyor. Laboratuvar incelemesinde açlık trigliserid düzeyi 2400 mg/dL olarak ölçülüyor. Hastadan alınan kan örneği +4°C'de 12 saat bekletildiğinde, tüpün üst kısmında krema benzeri yoğun bir tabaka oluştuğu, alttaki plazmanın ise berrak kaldığı görülüyor.

Buna göre, bu hastadaki klinik tablonun en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Klinik değerlendirme sırasında yapılan laboratuvar incelemelerinde total kolesterol ve $LDL$ düzeyleri yüksek saptanan bir hastada sekonder hiperlipidemi nedenleri araştırılmaktadır.

Aşağıdakilerden hangisi bu klinik tabloya yol açabilecek sekonder nedenlerden biridir?

$56$ yaşında erkek hasta, bilinen tip 2 diyabet ($25$ yıldır), hipertansiyon ve geçirilmiş periferik arter hastalığı nedeniyle kontrol amacıyla başvuruyor. Hasta atorvastatin $80$ $mg/gün$ ve ezetimib $10$ $mg/gün$ kullanmaktadır. Yapılan tetkiklerinde kan basıncı $135/85$ $mmHg$, $HbA1c$ $\%7.2$, $HDL-kolesterol$ $40$ $mg/dL$, $trigliserid$ $130$ $mg/dL$ ve hesaplanan $LDL-kolesterol$ $88$ $mg/dL$ saptanıyor. Özgeçmişinde evre 3b kronik böbrek yetmezliği ($GFR$: $48$ $mL/dk/1.73$ $m^2$) ve son bir yılda üç kez gut atağı öyküsü olan, serum ürik asit düzeyi $8.2$ $mg/dL$ ölçülen bu hastada, güncel kılavuzlara göre LDL-kolesterol hedefine ulaşmak için mevcut tedaviye eklenmesi en az uygun olan ajan aşağıdakilerden hangisidir?

$44$ yaşında erkek hasta, avuç içlerindeki turuncu-sarı renkli çizgilenmeler ($ksantoma$ $striata$ $palmaris$) ve dirseklerindeki tüberöz ksantomlar nedeniyle başvuruyor. Hastanın fizik muayenesinde vücut kitle indeksi $31$ $kg/m^2$ saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde elde edilen bulgular aşağıdadır:

Hastanın lipoprotein elektroforezinde $VLDL$ ve $LDL$ bölgeleri arasında geniş bir bant ($broad-beta$ bandı) izlendiğine göre; bu hastada altta yatan genetik mekanizma veya tanıyı kesinleştirmek için yapılması gereken en uygun tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

Tip $2$ diyabetes mellitus tanısıyla takip edilen ve günlük $40 \text{ mg}$ Atorvastatin kullanmakta olan $55$ yaşındaki erkek hastanın yapılan laboratuvar incelemesinde aşağıdaki bulgular saptanmıştır:

Bu hastada akut pankreatit riskini azaltmak amacıyla mevcut tedavisine eklenmesi en uygun olan farmakolojik ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Koroner arter hastalığı nedeniyle $40$ mg/gün atorvastatin tedavisi alan $54$ yaşındaki bir erkek hastanın takibinde, trigliserid düzeyinin $480$ mg/dL saptanması üzerine tedaviye gemfibrozil eklenmiştir. Tedavinin ikinci haftasında yaygın kas ağrıları ve idrar renginde koyulaşma şikayetiyle başvuran hastanın laboratuvar incelemesinde kreatin kinaz (CK) düzeyi $12.500$ U/L (N: $<200$ U/L) saptanmıştır. Bu hastada gelişen miyopati riskindeki artışın temel farmakokinetik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$14$ yaşında erkek çocuk, çocukluk çağından itibaren diz ve dirseklerinde görülen tüberöz ksantomlar, aşil tendonunda belirgin kalınlaşma ve erken başlangıçlı ateroskleroz şüphesiyle değerlendiriliyor. Laboratuvar tetkiklerinde total kolesterol $680$ $mg/dL$, LDL kolesterol $610$ $mg/dL$ ve trigliserid $130$ $mg/dL$ olarak saptanıyor. Hastanın deri fibroblast kültüründe yapılan fonksiyonel çalışmalarda LDL reseptör sayısı, bağlanma afinitesi ve internalizasyonunun tamamen normal olduğu belirleniyor. Hastaya uygulanan düşük kolesterollü diyete yanıt yetersiz kalırken; bitkisel sterollerden (sitosterol, kampesterol) fakir diyet ve ezetimib tedavisi başlanmasıyla LDL kolesterol düzeyinde %$60$ oranında dramatik bir düşüş gözleniyor. Bu klinik tabloya neden olan moleküler defekt aşağıdakilerden hangisidir?

Polikliniğe rutin kontrolleri için başvuran $52$ yaşındaki erkek hastanın öyküsünden, $12$ yıldır Tip 2 Diyabetes Mellitus tanısıyla takip edildiği ve aktif sigara içicisi olduğu öğreniliyor. Fizik muayenede kan basıncı $138/88$ mmHg olarak ölçülüyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde spot idrar albümin/kreatinin oranı $145$ mg/g (mikroalbüminüri) saptanıyor. Diğer sistem muayeneleri ve böbrek fonksiyon testleri doğal bulunuyor.

Avrupa Kardiyoloji Derneği (ESC) kılavuzlarına göre, bu hastanın kardiyovasküler risk kategorisi ve ulaşılması gereken birincil LDL-kolesterol hedefi aşağıdakilerden hangisidir?

$60$ yaşında erkek hasta, $15$ yıldır Tip $2$ diyabet ($DM$) tanısıyla izlenmektedir. $2$ yıl önce geçirilmiş miyokard enfarktüsü ($MI$) öyküsü olan hastanın fizik muayenesinde kan basıncı $130/80$ $mmHg$ saptanıyor. Hasta atorvastatin $80$ $mg/gün$ tedavisi altında olup, son laboratuvar tetkiklerinde $LDL$-kolesterol düzeyi $82$ $mg/dL$ olarak ölçülmüştür. Bu hasta için güncel kılavuzlara göre hedef $LDL$-kolesterol düzeyi ve ulaşmak için yapılması gereken en uygun bir sonraki adım aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında kadın hasta, son $3$ aydır belirginleşen halsizlik, üşüme, kabızlık ve cilt kuruluğu şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde ciltte kuruluk, bradikardi ($54\text{/dk}$) ve pretibial bölgede gode bırakmayan ödem saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; Total Kolesterol: $275 \text{ mg/dL}$, LDL: $192 \text{ mg/dL}$, Trigliserid: $205 \text{ mg/dL}$ saptanıyor. Bu hastada dislipidemi yönetimi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında kadın hasta, her iki bacakta şişlik ve halsizlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde pretibial $3+$ ödem saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde saptanan bulgular aşağıdadır:

Bu hastada saptanan dislipidemi tablosunun gelişimindeki temel patofizyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$55$ yaşında erkek hasta, $14$ ay önce geçirilmiş anterolateral miyokard enfarktüsü öyküsü ile izlenmektedir. Hasta o tarihten itibaren Atorvastatin $80 \text{ mg/gün}$ ve Ezetimib $10 \text{ mg/gün}$ tedavilerini düzenli kullanmaktadır. Son yapılan kontrolde $LDL$ kolesterol düzeyi $52 \text{ mg/dL}$ olarak saptanmıştır. Hasta polikliniğe yeni gelişen sağ hemiparezisi sonrası çekilen kranyal $MR$'ında saptanan akut iskemik inme nedeniyle başvuruyor. Güncel kılavuzlara göre bu hasta için hedeflenmesi gereken $LDL$ kolesterol değeri aşağıdakilerden hangisidir?

52 yaşında kadın hasta, son birkaç aydır devam eden yaygın vücut kaşıntısı ve halsizlik şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde bilinen bir kronik hastalık öyküsü bulunmuyor. Fizik muayenede skleralarda hafif ikter ve her iki göz kapağında ksantelazmalar saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; Total Kolesterol: $480$ mg/dL, LDL-K: $350$ mg/dL, Trigliserid: $140$ mg/dL, HDL-K: $65$ mg/dL olarak ölçülüyor. Ayrıca ALP: $420$ U/L (N: $30-120$), GGT: $185$ U/L (N: $0-55$) ve Total Bilirubin: $2.1$ mg/dL (Direkt hakimiyetli) saptanıyor. TSH düzeyi normal sınırlarda bulunan hastada, mevcut hiperlipidemi tablosunun en olası sekonder nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

$54$ yaşında kadın hasta, son birkaç aydır devam eden şiddetli kaşıntı, halsizlik ve göz aklarında sararma şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede ksantelazmalar ve avuç içlerinde düz sarımtırak plaklar ($planar$ $ksantom$) dikkati çekiyor. Laboratuvar incelemesinde; $ALP$: $850$ $U/L$, $GGT$: $420$ $U/L$, total kolesterol: $780$ $mg/dL$, trigliserid: $135$ $mg/dL$ ve $HDL$: $35$ $mg/dL$ saptanıyor. Hastanın kolesterol yüksekliğinin kolestaza bağlı "Lipoprotein X" ($LpX$) birikimi ile ilişkili olduğu belirleniyor.

Bu hastadaki lipid tablosu ve Lipoprotein X ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$54$ yaşında, altı ay önce Tip $2$ diyabet tanısı alan erkek hasta; avuç içlerinde turuncu-sarı renkli çizgilenmeler ve dirseklerinde nodüler kitleler şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde "ksantoma striatum palmare" ve "tüberoerüptif ksantomlar" saptanıyor. Hastanın laboratuvar incelemesinde elde edilen bulgular aşağıdadır:

Bu hastadaki dislipidemi tablosunun patofizyolojisinden sorumlu olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?