Mikoloji

Tropikal bölgede yaşayan $40$ yaşında erkek hasta, burun çevresinde ve üst dudakta yaklaşık $8$ aydır devam eden, ağrısız, tahta sertliğinde ve giderek büyüyen şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede cilt bütünlüğünün korunduğu, ancak alttaki dokulara sıkıca yapışık, gode bırakmayan ödem saptanıyor. Biyopsi örneğinin histopatolojik incelemesinde; granülomatöz inflamasyon zemininde, geniş ($10$-$20$ $\mu m$), ince duvarlı ve az septalı hif yapılarını çevreleyen belirgin eozinofilik materyal (Splendore-Hoeppli fenomeni) izleniyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası etkenin laboratuvar tanısında aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenir?

HIV pozitif tanısı olan ve CD4+ T lenfosit sayısı $48/mm^3$ olarak saptanan $35$ yaşındaki bir hastada, iki haftadır devam eden şiddetli baş ağrısı ve konfüzyon gelişmiştir. Hastanın beyin omurilik sıvısı (BOS) incelemesinde çini mürekkebi (India ink) preparatında geniş kapsüllü maya hücreleri izlenmiştir.

Bu klinik tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Klinik mikrobiyoloji laboratuvarında, mikotik keratit şüphesi olan bir hastadan alınan kornea kazıntı örneği $\%10$'luk KOH (potasyum hidroksit) ve Calcofluor white ile muamele edilerek floresan mikroskobunda inceleniyor. Bu prosedürde; konak hücre proteinlerinin ve keratinin alkali ortamda hidrolize uğramasına karşın mantar hücre duvarının yapısal bütünlüğünü korumasını sağlayan ve Calcofluor white boyasının primer bağlanma hedefi olan iskelet yapının biyokimyasal bileşimi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Bir mikrobiyoloji laboratuvarında, deri kazıntısı örneği üzerinden yapılan incelemede mantar elemanlarını daha net görebilmek amacıyla örnek $\%10-20$'lik $KOH$ (potasyum hidroksit) ile muamele edilmiştir. Mantarların yapısal özellikleri ve laboratuvar tanı yöntemleri dikkate alındığında, bu uygulama ve mantar hücresi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mantar hücresinin yapısal biyokimyası ve laboratuvar tanısında kullanılan histokimyasal yöntemler arasındaki ilişki incelendiğinde; hücre duvarı bileşenlerinin sentezi, organizasyonu ve boyanma özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$42$ yaşında sarkoidoz tanısı olan ve uzun süredir yüksek doz kortikosteroid kullanan kadın hasta, son bir haftadır şiddetlenen baş ağrısı ve zaman zaman ortaya çıkan konfüzyon nedeniyle başvuruyor. Fizik muayenesinde ense sertliği ve bilateral papil ödem saptanıyor. Lomber ponksiyonda beyin omurilik sıvısı (BOS) basıncı $320$ mm $H_2O$ olarak ölçülüyor. BOS'un çini mürekkebi preparatında geniş kapsüllü maya hücreleri görülüyor.

Bu mikroorganizmanın laboratuvar tanısında kuş yemi (Niger seed) agarı kullanılmasının ve bu besiyerinde siyah-kahverengi koloniler oluşturmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Antifungal ilaçların kombinasyon tedavilerinde veya ardışık kullanımlarında ortaya çıkan ilaç etkileşimleri klinik başarıyı doğrudan etkileyebilir. Deneysel bir modelde, mantar hücrelerine önce ergosterol biyosentez yolağını hedef alan bir azol türevi uygulanmış; belirli bir süre sonra ortama poliyen yapılı Amfoterisin B eklenmiştir. Bu uygulamada Amfoterisin B'nin fungisid etkinliğinin, tek başına kullanımına kıyasla belirgin şekilde azaldığı (antagonizma) saptanmıştır.

Buna göre, gözlenen bu antagonistik etkileşimin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Kriptokokal menenjit tanısı alan bir hastada, etken olan $Cryptococcus\ neoformans$’ın hücre duvarı bileşiminde $\beta$-(1,3)-D-glukanın düşük oranda bulunması ve kapsül yapısının hedef enzimi maskelemesi nedeniyle tedavi seçenekleri dışında kalan (doğal dirençli) antifungal ilaç grubu aşağıdakilerden hangisidir?

$30$ yaşında bir erkek hasta, her iki kasık bölgesinde kaşıntılı, kenarları belirgin, ortası iyileşme eğiliminde olan eritematöz lezyonlar şikayetiyle başvuruyor. Lezyonlardan alınan deri kazıntısının $\%10$ KOH incelemesinde septalı hifler görülüyor. Kültürde sarı-yeşil renkli koloniler oluşuyor ve mikroskobik incelemede "tokmak" (klavye) benzeri, düzgün çeperli, $2-4$ hücreli makrokonidiyumların kümeler oluşturduğu saptanıyor. Mikroskobik incelemede mikrokonidiyum ise gözlenmiyor. Bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Akut myeloid lösemi (AML) tanısıyla izlenen ve kemoterapi sonrası derin nötropenisi ($<500/\mu L$) gelişen $58$ yaşındaki bir hastada, tedaviye dirençli ateş ve öksürük şikayetleri başlıyor. Toraks BT'de periferik yerleşimli nodüller ve etrafında "halo bulgusu" saptanıyor. Serum galaktomannan testi pozitif saptanan hastanın bronkoalveoler lavaj (BAL) örneğinin gümüşleme (GMS) ile boyanmasında, dar açıyla ($45^{\circ}$) dallanan, düzenli septalı hifler görülüyor. Etkenin konak hücrelerinde apoptozu indükleyen, makrofaj fagositozunu ve T-hücre aktivasyonunu inhibe ederek immün sistemden kaçışında rol oynayan temel virülans faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

$7$ yaşında bir erkek çocuk, saçlı deride belirgin kepeklenme, kaşıntı ve bölgesel saç dökülmesi şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Yapılan fizik muayenede lezyonlu bölge Wood lambası ile incelendiğinde parlak yeşil floresan verdiği görülüyor. Saç tellerinin $\%10$ KOH ile mikroskobik incelemesinde sporların saç şaftının dışında yerleştiği (ektotriks) saptanıyor. Sabouraud dekstroz agarda (SDA) üretilen kolonilerden yapılan mikroskobik preparatta mekik benzeri (iğ şeklinde), uçları sivri, kalın ve pürüzlü çeperli, çok hücreli ($6$ veya daha fazla hücre içeren) makrokonidiler baskın olarak izleniyor. Bu hastadaki klinik tabloya ve laboratuvar bulgularına göre en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Vajinal kaşıntı ve peynir kesiği benzeri akıntı şikayeti olan bir hastanın muayenesinde vajinal pH $4,2$ saptanmıştır. Alınan örneğin mikroskobik incelemesinde tomurcuklanan maya hücreleri ve psödohifler görülmüş; serumda $37^{\circ}C$'de $2$ saatlik inkübasyon sonucunda germ tüp testi pozitif olarak değerlendirilmiştir. Bu tabloya neden olan etken ve uygulanan testle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kalp nakli sonrası immün baskılayıcı tedavi alan $50$ yaşında bir erkek hastada; ateş, kuru öksürük ve ilerleyici nefes darlığı gelişmiştir. Toraks BT incelemesinde bilateral yaygın 'buzlu cam' manzarası izlenmiştir. Bronkoalveoler lavaj örneğinin Gomori metenamin gümüş ($GMS$) boyamasında siyah renkli, ortası çökmüş 'ezilmiş pin-pon topu' görünümünde kistler saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan etkenle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Saçlı deride dökülme ve kaşıntı şikayetiyle başvuran $24$ yaşındaki bir hastanın fizik muayenesinde saçların deri seviyesinde kırıldığı ve 'kara nokta' (black dot) görünümü oluşturduğu saptanmıştır. Yapılan Wood lambası incelemesinde floresan saptanmayan hastadan alınan saç örneğinin mikroskobik incelemesinde, sporların saç şaftının içinde dizildiği (endotriks) belirlenmiştir. Bu klinik tabloya en sık neden olan etken aşağıdakilerden hangisidir?

İmmün süpresif bir hastadan alınan bronkoalveoler lavaj (BAL) örneğinin sitolojik incelemesinde; Giemsa boyası ile yapılan preparatlarda kist içindeki trofozoitlerin çekirdekleri seçilebilmesine rağmen kist duvarının boyanmadığı, Gomori-Methenamine Silver (GMS) boyası ile ise karakteristik 'ezilmiş pin-pon topu' görünümündeki kist duvar yapısının net olarak seçilebildiği gözlenmiştir. Bu etkene yönelik aşağıdaki ifadelerden hangisi mikrobiyolojik özellikleri açısından en doğrudur?

Crohn hastalığı nedeniyle uzun süredir azatiyoprin ve $20 \text{ mg/gün}$ prednizolon kullanan $45$ yaşında bir kadın hasta; son $2$ haftadır giderek artan kuru öksürük, hafif ateş ve eforla gelen nefes darlığı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde akciğer oskültasyonu doğal bulunurken, toraks BT incelemesinde her iki akciğerde yaygın "buzlu cam" dansiteleri saptanıyor. Bu hastada olası etkenle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi en karakteristiktir?

$42$ yaşında sistemik lupus eritematozus ($SLE$) tanısı olan ve üç aydır yüksek doz metilprednizolon kullanan kadın hasta; progresif baş ağrısı, bulantı ve hafif ateş şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan lomber ponksiyon incelemesinde BOS basıncı $280 \text{ mmH}_2\text{O}$, glukoz düzeyi düşük ve lenfosit hakimiyetinde pleositoz saptanıyor. BOS örneğinin çini mürekkebi boyamasında geniş kapsüllü maya hücreleri görülüyor. Bu hastada etken olan mikroorganizmanın identifikasyonunda kullanılan ve fenol oksidaz enzim aktivitesi sonucu melanin sentezine bağlı olarak koyu renkli koloniler oluşturan besiyeri aşağıdakilerden hangisidir?

Güneydoğu Asya (Tayland, Vietnam) seyahati öyküsü olan, ileri evre HIV enfeksiyonu bulunan bir hasta; yüksek ateş, kilo kaybı ve gövdesinde ortası göbekli (umbilike) papüler deri lezyonları ile başvuruyor. Hastadan alınan kan kültürünün $25^\circ C$'de inkübasyonunda, besiyerine kırmızı renkli bir pigment salgılayan ve hızlı üreyen küf formunda bir mantar izole ediliyor. Bu etkenin doku örneklerindeki veya $37^\circ C$'deki tipik morfolojik görünümü aşağıdakilerden hangisidir?

$12$ yaşında bir çocuk hasta, uyluk bölgesinde yaklaşık $3$ aydır yavaş büyüyen, ağrısız ve oldukça sert (tahta kıvamında) bir şişlik şikayetiyle başvuruyor. Hastanın genel durumu iyi olup, lezyon üzerinde ülserasyon, fistül ağzı veya drenaj izlenmiyor. Alınan doku biyopsisinin histopatolojik incelemesinde; geniş, ince duvarlı, seyrek septalı hif yapıları ve bu hiflerin çevresinde yoğun eozinofilik, granüler radiyer bir materyal (Splendore-Hoeppli fenomeni) saptanıyor. Bu klinik ve histopatolojik bulgulara göre, en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta, her iki ayak tabanında ve parmak aralarında uzun süredir devam eden kaşıntı, deri kalınlaşması ve unsu pullanma şikayetiyle başvuruyor (mokasen ayak tablosu). Lezyonlardan alınan kazıntı örneğinin $\%10$ $KOH$ incelemesinde septalı hifler ve artrokonidyumlar saptanıyor. Sabouraud Dekstroz Agar ($SDA$) besiyerinde yapılan kültürde, üst yüzeyi beyaz-pamuksu, besiyerinin arkasına geçen kan kırmızısı ($deep\ red$) pigment oluşturan koloniler ürediği gözleniyor. Bu etkene ait en tipik mikroskobik özellik aşağıdakilerden hangisidir?