İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları

35 soru

Soru 1Soru →

1212 yaşında bir kız çocuk; son 11 yıldır devam eden aralıklı karın ağrısı, iştahsızlık ve boy uzamasında duraklama şikayetleriyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde perianal bölgede ağrısız "skin tag" (deri katlantıları) ve derin anal fissürler saptanıyor. Hastanın laboratuvar bulguları aşağıda verilmiştir:

TetkikSonuç
Hemoglobin10,5 g/dL10,5\text{ g/dL}
Albumin3,2 g/dL3,2\text{ g/dL}
Eritrosit sedimentasyon hızı48 mm/saat48\text{ mm/saat}
CRPCRP32 mg/L32\text{ mg/L}

Yapılan üst ve alt gastrointestinal sistem endoskopisinde; mide ve duodenumda normal mukoza, terminal ileumda derin ülserasyonlar ve kolonda sağlam mukoza alanları ile ayrılmış yamalı (atlamalı) tutulum izleniyor.

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Crohn hastalığı

Cevap

Hastanın klinik, laboratuvar ve endoskopik bulguları göz önüne alındığında en olası tanı Crohn hastalığıdır.
Doğru yanıt olan Crohn hastalığı, ağızdan anüse kadar sindirim kanalının herhangi bir yerini tutabilir. Pediatrik yaş grubunda büyüme geriliği bazen tek başvuru semptomu olabilir. Perianal deri katlantıları (skin tags) ve fistüller Crohn hastalığı için oldukça spesifiktir. Endoskopide görülen sağlam mukoza alanları ile ayrılmış yamalı (atlamalı) tutulum ve terminal ileumun etkilenmesi tanıyı kesinleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik semptomlarını ve fizik muayene bulgularını değerlendir.
Kronik karın ağrısı, boy uzamasında duraklama (büyüme geriliği) ve perianal deri katlantıları/fissürler saptandı.
Büyüme geriliği ve perianal hastalık pediatrik Crohn hastalığının en önemli ipuçlarıdır.
2
Laboratuvar verilerini inflamasyon ve malnütrisyon açısından analiz et.
Anemi (10,5 g/dL10,5\text{ g/dL}), hipoalbuminemi (3,2 g/dL3,2\text{ g/dL}) ve yüksek inflamatuar belirteçler (ESHESH ve CRPCRP) saptandı.
Bu bulgular kronik inflamatuar bir sürecin ve besin emilim bozukluğunun/kaybının göstergesidir.
3
Endoskopik görüntüleme bulgularını lokalizasyon ve yayılım açısından yorumla.
Terminal ileumda ülserasyonlar ve kolonda atlamalı (skip) lezyonlar saptandı.
Terminal ileumun tutulması ve lezyonlar arasında sağlam mukoza alanlarının olması (atlamalı tutulum) Crohn hastalığını ülseratif kolitten ayıran temel özelliktir.

Anahtar Kavram

Pediatrik Crohn hastalığında büyüme geriliği ve perianal bulgular tanısal öneme sahiptir; endoskopik olarak atlamalı tutulum ve terminal ileum tutulumu karakteristiktir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru →

Dokuz yaşında bir erkek çocuk, yaklaşık 22 aydır devam eden kanlı ve mukuslu dışkılama ile kramp tarzında karın ağrısı şikayetiyle polikliniğe getirilmiştir. Hastanın son bir yıldaki büyüme hızı normal sınırlarda olup, fizik muayenede perianal bölgede fistül veya fissür saptanmamıştır.

Laboratuvar bulguları aşağıdaki gibidir:

TetkikSonuç
Hemoglobin10,810,8 g/dL
Albümin3,23,2 g/dL
Eritrosit Sedimentasyon Hızı (ESRESR)4545 mm/saat
C-Reaktif Protein (CRPCRP)2828 mg/L

Üst ve alt gastrointestinal sistem endoskopisinde; proksimalde çekuma kadar uzanan, rektumdan itibaren kesintisiz devam eden diffüz mukozal inflamasyon, granülarite artışı ve vasküler patern kaybı izlenmiştir.

Bu verilere dayanarak, hastada en olası tanı ve bu tanı için özgüllüğü yüksek olan serolojik belirteç aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ülseratif kolit - Perinükleer antinötrofil sitoplazmik antikor (pANCApANCA)

Cevap

Ülseratif kolit tanısı konulan bu hastada, hastalıkla ilişkili en spesifik serolojik belirteç pANCA'dır.
Doğru yanıt olan 'Ülseratif kolit - pANCA' seçeneği, hastanın klinik ve endoskopik tablosuyla tam uyumludur. Hastada görülen rektumdan başlayan kesintisiz (kontinü) mukozal inflamasyon Ülseratif kolitin temel özelliğidir. Bu hastalıkta pANCA pozitifliği, Crohn hastalığına göre çok daha yüksek bir özgüllüğe sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik semptomlarını ve fizik muayene bulgularını analiz ediniz.
Kanlı ishal ve perianal bölgenin normal olması, hastayı Crohn hastalığından uzaklaştırıp Ülseratif kolit tanısına yaklaştırır.
Ülseratif kolitte kanlı ishal ana semptomdur ve perianal tutulum nadirdir.
2
Endoskopik bulguları değerlendiriniz.
Rektumdan başlayarak proksimale doğru kesintisiz (kontinü) devam eden tutulum Ülseratif kolit için patognomoniktir.
Crohn hastalığında tutulum yamalıdır (skip lesions) ve rektum genellikle korunur.
3
Tanı ile serolojik belirteci eşleştiriniz.
Ülseratif kolit hastalarında pANCA pozitifliği %60-70 oranında görülürken, Crohn hastalığında ASCA pozitifliği daha yaygındır.
Bu antikorlar inflamatuar bağırsak hastalıklarının ayırıcı tanısında yardımcı laboratuvar parametreleridir.

Anahtar Kavram

Ülseratif kolit, rektumdan başlayan, kolon boyunca kesintisiz devam eden, mukozal ve submukozal inflamasyonla seyreden kronik bir hastalıktır; serolojik olarak en sık pANCA pozitifliği ile ilişkilidir.

Alternatif Yöntem

Ayırıcı tanıda rektum tutulumuna bakmak en hızlı yöntemdir: Rektum tutulmuşsa öncelikle Ülseratif kolit, rektum korunmuşsa öncelikle Crohn hastalığı düşünülmelidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru →

1313 yaşında bir erkek çocuk, yaklaşık 11 yıldır devam eden aralıklı karın ağrısı, dışkılama sayısında artış ve 66 kgkg ağırlık kaybı şikayetleriyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde boyunun 3.3. persentilin altında olduğu (önceki kayıtlarında 50.50. persentil), pubertenin Tanner evre 11 düzeyinde (gecikmiş) olduğu ve perianal bölgede ağrısız deri katlantıları (skin tags) ile derin lineer fissürler olduğu gözleniyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin 9.89.8 g/dLg/dL, albümin 2.62.6 g/dLg/dL, eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) 6565 mm/saatmm/saat ve CRPCRP 4242 mg/Lmg/L saptanıyor. Bu hastada tanıyı kesinleştirmek için yapılacak kolonoskopik incelemede görülmesi en olası bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Terminal ileum tutulumuyla birlikte, sağlam mukoza adaları arasından izlenen derin ülserlerin oluşturduğu 'parke taşı' (cobblestone) görünümü

Cevap

Terminal ileum tutulumuyla birlikte, sağlam mukoza adaları arasından izlenen derin ülserlerin oluşturduğu 'parke taşı' (cobblestone) görünümü
Hastanın klinik tablosu (büyüme geriliği, puberte gecikmesi ve perianal deri katlantıları) pediyatrik yaş grubundaki Crohn hastalığı için klasik bir sunumdur. Endoskopik incelemede, inflamasyonun tüm bağırsak duvarı katmanlarını etkilemesi (transmural) ve normal mukoza alanları arasında derin lineer ülserlerin bulunması sonucunda oluşan 'parke taşı' görünümü Crohn hastalığının karakteristik bulgusudur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların analizi
Büyüme geriliği, puberte gecikmesi, kilo kaybı ve perianal hastalık (deri katlantıları, fissürler).
Bu bulgu kombinasyonu pediyatrik yaş grubunda Crohn hastalığı için oldukça tipiktir.
2
Laboratuvar verilerinin yorumlanması
Anemi (9.89.8 g/dLg/dL), hipoalbüminemi (2.62.6 g/dLg/dL) ve yüksek inflamatuar belirteçler (ESHESH, CRPCRP).
Şiddetli inflamasyon ve malabsorbsiyon/protein kaybeden enteropati varlığını destekler.
3
Endoskopik ayrımın yapılması
Crohn hastalığında atlamalı lezyonlar (skip lesions), transmural tutulum ve 'parke taşı' görünümü beklenir.
Ülseratif Kolit'te ise tutulum rektumdan başlar, kesintisizdir ve sadece mukoza/submukoza ile sınırlıdır.

Anahtar Kavram

Pediyatrik Crohn hastalığı, büyüme geriliği ve perianal tutulum gibi özelliklerle Ülseratif Kolit'ten ayrılır; patolojik olarak transmural inflamasyon ve granülomlar görülür.

Daha Fazla Pratik

İnflamatuar bağırsak hastalıklarında kullanılan serolojik belirteçlerin (ASCA ve pANCA) tanısal değerini gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 4Soru →

1010 yaşında bir çocuk, yaklaşık 33 aydır devam eden kanlı ishal ve karın ağrısı şikayetleriyle getirilmiştir. Yapılan kolonoskopik incelemede mukozanın frajil ve ödemli olduğu, inflamasyonun rektumdan başlayarak proksimale doğru kesintisiz (sürekli) bir tutulum sergilediği saptanmıştır. Bu çocuk için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ülseratif kolit

Cevap

Rektumdan başlayarak proksimale doğru kesintisiz ilerleyen tutulum bulguları nedeniyle en olası tanı ülseratif kolittir.
Ülseratif kolit tanısı, inflamasyonun rektumdan başlayıp proksimale doğru kolon boyunca kesintisiz (sürekli/kontinü) bir şekilde ilerlemesi ile karakterizedir. Çocuklarda kronik kanlı ishalin en önemli inflamatuar nedenlerinden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik süreyi değerlendir
Belirtilerin 33 aydır sürmesi durumun kronik olduğunu gösterir.
Akut enfeksiyonları kronik inflamatuar süreçlerden ayırmak için süre kritiktir.
2
Endoskopik tutulum paternini analiz et
Rektum tutulumu ve 'kesintisiz/sürekli' (kontinü) inflamasyon saptandı.
Bu patern ülseratif kolitin patognomonik endoskopik özelliğidir; Crohn hastalığında tutulum atlayıcıdır.
3
Tanıyı netleştir
Ülseratif kolit tanısı konulur.
Klinik (kanlı ishal) ve endoskopik bulgular (kontinü rektal tutulum) bu tanıyı doğrular.

Anahtar Kavram

Ülseratif kolit ve Crohn hastalığının anatomik tutulum farkları (Kontinü vs. Atlayıcı tutulum)
Tahmini Süre:45s
Soru 5Soru →

99 yaşında bir erkek çocuk, son 11 yıldır devam eden tekrarlayan karın ağrısı, iştahsızlık ve boy uzamasında yavaşlama şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde tartı ve boy gelişimi 5.5. persentilin altında saptanmış; anal bölge muayenesinde ise ağrısız, hipertrofik deri katlantıları (skin tags) gözlenmiştir. Laboratuvar tetkiklerinde hipoalbüminemi, derin demir eksikliği anemisi ve sedimentasyon hızında belirgin artış (6565 mm/saatmm/saat) saptanmıştır. Bu hastada yapılan endoskopik değerlendirmede aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması, tanının Crohn hastalığı lehine olduğunu en güçlü şekilde destekler?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Terminal ileumda yama tarzında (skip) lezyonlar ve kaldırım taşı görünümü

Cevap

Terminal ileumda yama tarzında (skip) lezyonlar ve kaldırım taşı görünümü
Crohn hastalığı, ağızdan anüse kadar sindirim sisteminin herhangi bir bölümünü etkileyebilir ve lezyonlar arasında sağlam doku alanları bırakan 'atlamalı' (skip) tutulum gösterir. Terminal ileum en sık tutulan bölgedir ve derin ülserlerin birleşmesiyle 'kaldırım taşı' görünümü oluşur. Perianal skin tag'ler pediatrik Crohn vakalarında oldukça karakteristiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Hastanın 99 yaşında olması, büyüme geriliği (5.5. persentilin altı) ve perianal deri katlantıları (skin tags) pediatrik yaş grubunda Crohn hastalığına işaret eden en önemli klinik ipuçlarıdır.
Büyüme geriliği, çocuklarda Crohn hastalığının gastrointestinal semptomlardan önce ortaya çıkan ilk belirtisi olabilir.
2
Laboratuvar verilerini değerlendir.
Hipoalbüminemi, anemi ve yüksek sedimentasyon hızı (6565 mm/saatmm/saat) kronik bir inflamatuar süreci ve malabsorbsiyonu doğrular.
İnflamatuar bağırsak hastalıklarında aktif dönemde akut faz reaktanları yükselir.
3
Endoskopik ayrıcı tanıyı yap.
Ülseratif Kolit ve Crohn hastalığı arasındaki en net ayırıcı farklar tutulumun şekli ve derinliğidir. Terminal ileum tutulumu ve 'skip' lezyonlar Crohn hastalığını kesinleştirir.
Ülseratif Kolit sadece mukozal tutulum ve rektumdan başlayan kesintisiz inflamasyon yaparken, Crohn transmuraldir ve sindirim kanalının her yerinde yamalı tutulum yapabilir.

Anahtar Kavram

Pediatrik Crohn hastalığı, sıklıkla büyüme geriliği ve perianal bulgularla prezante olur; endoskopik olarak atlamalı (skip) lezyonlar ve terminal ileum tutulumu ile karakterizedir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 6Soru →

99 yaşında bir erkek çocuk; son 55 aydır iştahsızlık, karın ağrısı ve son 11 yıldır boy uzamasında yavaşlama şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde perianal bölgede ağrısız cilt katlantıları (skin tags) ve her iki tibia ön yüzünde hassas, eritematöz nodüller saptanmıştır. Laboratuvar incelemesinde; hemoglobin 10.510.5 g/dLg/dL, albümin 3.03.0 g/dLg/dL ve CRPCRP 3838 mg/Lmg/L olarak bulunmuştur. Kolonoskopide terminal ileumda sağlam mukoza adalarıyla ayrılmış (atlamalı) derin ülserler izlenmiştir. Bu hastanın klinik özellikleri ve endoskopik bulguları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi beklenen bir durumdur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Biyopsi örneklerinde bağırsak duvarının tüm katmanlarını etkileyen inflamasyonun ve granülomların saptanması

Cevap

Biyopsi örneklerinde bağırsak duvarının tüm katmanlarını etkileyen inflamasyonun ve granülomların saptanması
Hastada saptanan büyüme geriliği, perianal tutulum (skin tags), sistemik inflamasyon bulguları (CRPCRP yüksekliği, hipoalbüminemi) ve endoskopide görülen segmental (atlamalı) tutulum, terminal ileumun etkilenmesi tipik bir Crohn Hastalığı tablosudur. Crohn Hastalığı'nın histopatolojik incelemesinde bağırsak duvarının mukoza, submukoza, muskularis propria ve seroza dahil tüm katmanlarını etkileyen inflamasyon (transmural tutulum) ve non-kazeifiye epitelioid granülomların görülmesi tanıyı kesinleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ipuçlarının analizi
9 yaşında büyüme geriliği, perianal cilt katlantıları ve eritema nodozum bulguları saptandı.
Çocukluk çağında büyüme geriliği ve perianal hastalık Crohn Hastalığı için çok karakteristik olup Ülseratif Kolit'te nadirdir.
2
Laboratuvar ve endoskopik bulguların yorumlanması
Anemi (HbHb: 10.510.5), hipoalbüminemi ve yüksek CRPCRP ile birlikte kolonoskopide 'atlamalı' (segmental) tutulum izlendi.
Atlamalı tutulum ve terminal ileumun etkilenmesi, inflamasyonun tüm sindirim sistemine yayılabildiği Crohn Hastalığı'nı işaret eder.
3
Tanı ve histopatolojik korelasyon
Crohn Hastalığı tanısı altında histopatolojik özellikler belirlendi.
Crohn Hastalığı'nda inflamasyon transmuraldir (tüm katmanlar) ve vakaların yaklaşık yarısında non-kazeifiye granülomlar görülür.

Anahtar Kavram

Crohn Hastalığı ve Ülseratif Kolit ayrımı

Daha Fazla Pratik

İnflamatuar bağırsak hastalıklarında kullanılan ilaçların (aminosalisilatlar, azatioprin, biyolojik ajanlar) yan etkilerini ve tedavi hedeflerini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru →

1414 yaşında bir kız çocuk, son bir yıldır boy uzamasında duraksama ve altı aydır devam eden sekonder amenore şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın günde 33-44 kez olan, gece uyandıran karın ağrısı ve bazen yumuşak kıvamlı dışkılama öyküsü mevcuttur. Fizik muayenede batında yaygın hassasiyet ve perianal bölgede ağrısız cilt katlantıları (skinskin tagstags) ile derin fissürler saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin 9,49,4 g/dLg/dL (MCVMCV 7878 fLfL), albümin 2,72,7 g/dLg/dL, CRPCRP 3838 mg/Lmg/L ve ESRESR 4848 mm/saatmm/saat saptanıyor. Bu klinik tabloya sahip bir çocukta, Crohn hastalığı tanısını Ülseratif kolitten ayırt etmede en değerli endoskopik ve histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üst gastrointestinal sistem endoskopisinde veya biyopsilerinde saptanan non-kazeifiye granülomlar

Cevap

Üst gastrointestinal sistem veya kolon biyopsilerinde non-kazeifiye granülomların saptanması Crohn hastalığı tanısı için en spesifik bulgudur.
Crohn hastalığı ağızdan anüse kadar tüm sindirim kanalını tutabilen, atlamalı lezyonlar gösteren ve transmural inflamasyonla seyreden bir hastalıktır. Non-kazeifiye granülomlar patognomonik bir bulgudur ve özellikle çocuklarda asemptomatik olsalar bile üst GİS endoskopisi yapılması tanıda granülom yakalama şansını artırır. Perianal fissürler ve deri katlantıları da Crohn hastalığını Ülseratif kolitten ayıran çok güçlü klinik ipuçlarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik prezentasyonun değerlendirilmesi
Hastadaki puberte gecikmesi (sekonder amenore), boy kısalığı ve perianal cilt katlantıları saptandı.
Çocukluk çağındaki Crohn hastalığında büyüme geriliği ve puberte gecikmesi, gastrointestinal semptomlardan aylar veya yıllar önce ortaya çıkabilir.
2
Fizik muayene ve laboratuvar bulgularının sentezi
Perianal hastalık (fissür, cilt katlantısı) ve sistemik inflamasyon (ESRESR, CRPCRP yüksekliği) belirlendi.
Perianal tutulum Ülseratif kolitte beklenmez ve direkt olarak Crohn hastalığını düşündürür.
3
En spesifik tanısal bulgunun belirlenmesi
Endoskopik biyopsilerde granülomatöz inflamasyonun araştırılması.
Enfeksiyonlar dışlandığında saptanan non-kazeifiye granülomlar, Crohn hastalığı için en yüksek özgüllüğe sahip bulgudur.

Anahtar Kavram

Pediatrik Crohn hastalığında büyüme geriliği, perianal hastalık ve üst GİS tutulumu/granülom varlığı en önemli ayırt edici özelliklerdir.
Soru 8Soru →

1111 yaşında bir erkek çocuk, son 33 aydır devam eden karın ağrısı, kanlı ishal ve büyüme hızında yavaşlama şikayetleriyle getirilmiştir. Yapılan kolonoskopik incelemede inflamasyonun rektumdan başlayıp proksimale doğru kesintisiz (kontinü) devam ettiği, mukoza ve submukoza tabakalarıyla sınırlı olduğu saptanmıştır. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ülseratif kolit

Cevap

Ülseratif kolit
Ülseratif kolit tanısı; inflamasyonun rektumdan başlayarak proksimale doğru kesintisiz (kontinü) bir yayılım göstermesi ve tutulumun mukoza ile sınırlı kalması ile karakterizedir. Pediatrik hastalarda büyüme geriliği her iki inflamatuar bağırsak hastalığında da görülebilse de, bu endoskopik tablo doğrudan Ülseratif koliti işaret eder.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik semptomların değerlendirilmesi
Kanlı ishal ve büyüme geriliği inflamatuar bağırsak hastalığını düşündürür.
Pediatrik hastalarda büyüme duraksaması İBH'nin önemli bir dış bulgusudur.
2
Endoskopik yerleşim yerinin analizi
İnflamasyonun rektumdan başlaması.
Ülseratif kolitte rektum vakaların neredeyse tamamında tutulurken, Crohn hastalığında rektum sıklıkla korunur.
3
Yayılım paterninin incelenmesi
Kesintisiz (kontinü) ilerleme.
Kesintisiz yayılım Ülseratif kolitin, atlamalı tutulum ise Crohn hastalığının tipik özelliğidir.
4
Tutulum derinliğinin tespiti
Mukoza ve submukoza ile sınırlılık.
Ülseratif kolit yüzeysel (mukozal) bir inflamasyon iken Crohn hastalığı transmuraldir.

Anahtar Kavram

Ülseratif kolit ve Crohn hastalığının anatomik ve histolojik farkları
Tahmini Süre:45s
Soru 9Soru →

1616 yaşında bir erkek hasta, sağ alt kadran ağrısı, kronik ishal ve kilo kaybı şikayetleriyle değerlendiriliyor. Yapılan kolonoskopi ve görüntüleme tetkikleri sonucunda terminal ileumu tutan Crohn hastalığı tanısı konuluyor. Tıbbi tedaviye dirençli fibrotik darlık gelişmesi üzerine hastaya terminal ileum rezeksiyonu yapılıyor. Ameliyattan 66 ay sonra hasta, özellikle yağlı yemeklerden sonra belirginleşen, sağ üst kadranda aralıklı ve şiddetli ağrı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Çekilen abdominal ultrasonda safra kesesinde multipl taşlar saptanıyor.

Buna göre, bu hastada safra taşı gelişimine yol açan en olası temel patofizyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Terminal ileum rezeksiyonuna bağlı safra asitlerinin enterohepatik sirkülasyonunun bozulması

Cevap

Terminal ileum rezeksiyonuna bağlı safra asitlerinin enterohepatik sirkülasyonunun bozulması
Karaciğerde sentezlenen ve safraya salgılanan safra asitlerinin yaklaşık %95\%95'i terminal ileumdan aktif transport ile geri emilerek enterohepatik sirkülasyona katılır. Crohn hastalığında terminal ileumun yaygın tutulumu veya cerrahi olarak çıkarılması durumunda bu geri emilim bozulur. Dışkı ile safra asidi kaybı artar ve karaciğerin sentez kapasitesi bu kaybı telafi edemez. Safra asidi havuzunun daralması, safranın kolesterole göre nispeten doymuş (litonejik) hale gelmesine ve böylece kolesterol taşlarının çökelmesine neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın temel klinik durumunu ve cerrahi öyküsünü değerlendir.
Crohn hastalığı nedeniyle terminal ileum rezeksiyonu geçiren 1616 yaşında hasta.
Terminal ileum, normal fizyolojide spesifik maddelerin (B12 vitamini, safra asitleri) emildiği bölge olduğundan patolojisinde özgül bulgular gelişir.
2
Hastanın yeni gelişen semptomlarını ve görüntüleme bulgusunu tanımla.
Kolesistit/Biliyer kolik ile uyumlu sağ üst kadran ağrısı ve ultrasonda multipl safra taşları saptanmıştır.
Yeni semptomun temel nedeni safra kesesi taşlarıdır.
3
Terminal ileum rezeksiyonu ile safra taşı oluşumu arasındaki fizyolojik bağlantıyı kur.
Terminal ileum kaybı -> Safra asitlerinin geri emilememesi -> Dışkı ile safra asidi kaybı -> Karaciğerdeki safra asidi havuzunun azalması -> Safradaki kolesterolün çözünürlüğünün azalması -> Litonejik safra ve kolesterol taşları.
Safra taşı gelişimindeki etyopatogenezi aydınlatmak için bağırsak fizyolojisi bilgisi kullanılır.

Anahtar Kavram

Crohn hastalığında terminal ileum rezeksiyonunun komplikasyonları ve safra asidi malabsorpsiyonuna bağlı kolesterol taşı gelişimi

İpuçları

1
Terminal ileum, normal insan fizyolojisinde hangi maddelerin spesifik olarak emildiği yerdir?
2
Safra asitleri terminal ileumdan geri emilir. Bu emilimin bozulması safranın biyokimyasal içeriğini nasıl etkiler?
3
Safra asitlerinin azalması, safradaki kolesterolün çözünürlüğünü azaltarak litonejik (taş oluşturucu) safraya zemin hazırlar.

Daha Fazla Pratik

Crohn hastalarında artan böbrek taşı (kalsiyum oksalat) sıklığının patofizyolojisini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 10Soru →

On altı yaşında bir erkek hasta, son bir yıldır devam eden büyüme hızında yavaşlama, tekrarlayan oral aftlar ve son iki aydır günde 4-5 kez olan, bazen kan içeren yumuşak dışkılama şikayetleriyle getiriliyor. Fizik muayenesinde boy ve tartı gelişiminin yaşına göre 3. persentilin altında olduğu, puberte gelişiminin Tanner evre 2 (gecikmiş) düzeyinde kaldığı, sağ alt kadranda dolgunluk ve hassasiyet saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde hemoglobin 9,89,8 g/dL, albümin 2,82,8 g/dL, ESR 6565 mm/saat ve dışkıda kalprotektin düzeyi 450450 µg/g (N < 50) bulunuyor. Yapılan kolonoskopide rektumun normal olduğu; ancak çekum ve terminal ileumda 'kaldırım taşı' manzarası oluşturan lineer ülserler ve atlamalı (skip) lezyonlar izleniyor. Bu hasta için en olası kesin tanıyı koyduracak olan karakteristik histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Transmural inflamasyon ve non-kazeifiye epiteloid granülomlar

Cevap

Transmural inflamasyon ve non-kazeifiye epiteloid granülomlar
Hastada görülen atlamalı (skip) lezyonlar, rektumun korunmuş olması, terminal ileum tutulumu ve büyüme geriliği/puberte gecikmesi gibi pediatrik Crohn hastalığına özgü bulgular tanıya götürür. Crohn hastalığının en karakteristik histopatolojik özelliği, bağırsak duvarının tüm katlarını tutan (transmural) inflamasyon ve vakaların bir kısmında saptanan non-kazeifiye (peynirleşme göstermeyen) epiteloid granülomlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların analizi
Büyüme geriliği, puberte gecikmesi, oral aftlar ve sağ alt kadran hassasiyeti belirlendi.
Pediatrik Crohn hastalığı sıklıkla büyüme yetersizliği ve ekstraintestinal bulgularla prezante olur.
2
Laboratuvar ve endoskopik verilerin yorumlanması
Anemi, hipoalbüminemi ve yüksek inflamasyon markerları kronik süreci; kolonoskopideki atlamalı lezyonlar ve terminal ileum tutulumu Crohn tanısını destekler.
Ülseratif kolitte rektum her zaman tutulur ve lezyonlar süreklidir; oysa bu hastada rektum korunmuştur.
3
Histopatolojik korelasyon
Hastalığın tam kat (transmural) olması ve non-kazeifiye granülom içermesi en spesifik özelliktir.
Granülomlar Crohn vakalarının yaklaşık %40-60'ında görülür ve tanı koydurucudur.

Anahtar Kavram

Crohn hastalığı ve Ülseratif Kolit'in klinik, endoskopik ve histopatolojik ayrımı.
Soru 11Soru →

1313 yaşında bir erkek çocuk, son 44 aydır devam eden karın ağrısı, dışkılama sayısında artış ve iştahsızlık şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde anal bölgede ağrısız cilt katlantıları (skin tags) ve derin fissürler saptanıyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin 10,510,5 g/dLg/dL, albümin 2,92,9 g/dLg/dL ve eritrosit sedimentasyon hızı 5252 mm/saatmm/saat olarak bulunuyor. Kolonoskopik incelemede rektumun normal yapıda olduğu, ancak çekum ve terminal ileumda sağlıklı doku alanları ile ayrılan "atlamalı" (skip) lezyonlar izleniyor. Bu klinik tablo ve bulgular doğrultusunda en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Crohn hastalığı

Cevap

Sunulan klinik vakada rektumun korunması, terminal ileum tutulumu ve perianal cilt katlantıları gibi bulgular nedeniyle en olası tanı Crohn hastalığıdır.
Crohn hastalığı, gastrointestinal sistemin herhangi bir bölümünü (en sık terminal ileum ve çekum) atlamalı lezyonlar şeklinde tutabilen transmural bir inflamasyondur. Vakadaki ağrısız perianal cilt katlantıları (skin tags) pediatrik Crohn hastalarının yaklaşık üçte birinde görülen karakteristik bir bulgudur. Ayrıca kolonoskopide rektumun korunmuş olması (rectal sparing), Crohn hastalığını ülseratif kolitten ayıran en önemli özelliklerden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Kronik karın ağrısı, iştahsızlık, anemi ve artmış sedimentasyon hızı inflamatuar bir süreci desteklemektedir.
İnflamatuar bağırsak hastalıklarında sistemik inflamasyon bulguları sıktır.
2
Perianal ve endoskopik bulguları değerlendir
Ağrısız cilt katlantıları (skin tags) ve kolonoskopide rektumun korunup üst kısımlarda atlamalı lezyonların saptanması ayırt edicidir.
Bu bulgular ülseratif kolitte görülmez, Crohn hastalığı için patognomoniğe yakındır.
3
Ayırıcı tanı yap
Ülseratif kolit elenir çünkü rektum tutulmamıştır; enfeksiyöz ve vaskülitik nedenler kronik seyir ve lezyon tipi nedeniyle dışlanır.
Lezyonların dağılımı ve süresi inflamatuar bağırsak hastalığı alt tiplerini ayırmada temel kriterdir.

Anahtar Kavram

Pediatrik Crohn hastalığında perianal tutulum ve endoskopik olarak rektumun korunması ile atlamalı (skip) lezyonların varlığı.

Daha Fazla Pratik

İnflamatuar bağırsak hastalıklarında görülen büyüme geriliği ve gecikmiş pubertenin Crohn hastalığında ülseratif kolite göre çok daha sık olduğunu hatırlayınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru →

1111 yaşında bir erkek çocuk; son 66 aydır devam eden aralıklı sağ alt kadran ağrısı, iştahsızlık ve belirgin halsizlik şikayetleriyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde boy ve vücut ağırlığının yaşa göre 3.3. persentilin altında olduğu, puberte gelişiminin ise evre 11 (Tanner) düzeyinde kaldığı saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin 9.5 g/dL9.5\text{ g/dL}, MCVMCV 74 fL74\text{ fL}, eritrosit sedimentasyon hızı (ESHESH) 62 mm/saat62\text{ mm/saat}, CRPCRP 45 mg/L45\text{ mg/L} ve albümin 2.6 g/dL2.6\text{ g/dL} olarak ölçülüyor. Yapılan kolonoskopik incelemede terminal ileumda "atlamalı tutulum" (skip lesions), derin lineer ülserler ve mukoza üzerinde "kaldırım taşı" görünümü izleniyor. Bu klinik ve laboratuvar bulguları ışığında, bu hasta için en olası tanısal özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tam kat (transmural) inflamasyon ve biyopside non-kazeifiye granülom varlığı

Cevap

Hastanın klinik tablosu (büyüme geriliği, puberte gecikmesi, sağ alt kadran ağrısı) ve endoskopik bulguları (atlamalı tutulum, kaldırım taşı görünümü, terminal ileum tutulumu) tipik olarak Crohn hastalığını işaret etmektedir. Bu hastalıkta inflamasyon bağırsak duvarının tüm katlarını etkiler (transmural) ve biyopside saptanan non-kazeifiye granülomlar tanı için oldukça karakteristiktir.
Vakada sunulan büyüme geriliği, puberte gecikmesi, aralıklı karın ağrısı ve laboratuvardaki belirgin inflamasyon belirteçleri (yüksek ESH/CRP) ile birlikte terminal ileumdaki atlamalı tutulum ve kaldırım taşı görünümü, pediatrik Crohn hastalığı için patognomoniktir. Bu hastalıkta inflamasyonun bağırsak duvarının tüm katmanlarını etkilemesi (transmural) ve biyopside görülen non-kazeifiye granülomlar tanısal açıdan en değerli özelliklerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik belirtileri analiz et
Büyüme geriliği (<3.<3. persentil), puberte gecikmesi ve kronik karın ağrısı saptandı.
Pediatrik popülasyonda Crohn hastalığı genellikle gastrointestinal semptomlardan önce büyüme hızı yavaşlaması ile prezante olur.
2
Laboratuvar ve endoskopik bulguları yorumla
Mikrositer anemi, yüksek sedimentasyon/CRP, hipoalbüminemi ve terminal ileumda atlamalı tutulum izlendi.
Bu bulgular inflamatuar bir bağırsak sürecini ve özellikle Crohn hastalığının tipik anatomik dağılımını gösterir.
3
Ayırıcı tanı yap ve patolojik özelliği belirle
Ülseratif Kolit ve Çölyak hastalığı dışlandı, Crohn hastalığı tanısı konuldu.
Crohn hastalığında non-kazeifiye granülomlar ve transmural tutulum en ayırt edici histopatolojik bulgulardır.

Anahtar Kavram

Crohn Hastalığı Pediatrik Sunumu ve Histopatolojisi

Daha Fazla Pratik

Crohn hastalığında perianal fissür ve fistül sıklığını, Ülseratif Kolit ile karşılaştırmalı olarak inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 13Soru →

1313 yaşında bir kız hasta; son 66 aydır devam eden aralıklı karın ağrısı, dışkılama sayısında artış, kilo kaybı ve sekonder amenore şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde perianal bölgede ağrısız, hipertrofik deri katlantıları (skin tags) saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde hipoalbüminemi ve artmış eritrosit sedimentasyon hızı (ESHESH) izleniyor. Yapılan kolonoskopik incelemede rektumun normal olduğu, ancak terminal ileum ve çıkan kolonda atlamalı (skip) lezyonlar ile derin lineer ülserlerin oluşturduğu "kaldırım taşı" (cobblestone) manzarası görülüyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Crohn Hastalığı

Cevap

Sunulan klinik tablo (sekonder amenore, perianal skin tags, rektal korunma ve kaldırım taşı manzarası) tipik olarak Crohn Hastalığına işaret etmektedir.
Doğru yanıt olan seçenek Crohn Hastalığını belirtmektedir; çünkü hastadaki perianal deri katlantıları, rektumun normal olması (rektal korunma), atlamalı lezyonlar ve sekonder amenore (büyüme-gelişme geriliği belirtisi) bu hastalık için tanısal değer taşıyan bulgulardır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın kronik sistemik bulgularını değerlendir.
Kilo kaybı ve sekonder amenore, kronik inflamatuar bir süreci ve çocukluk çağındaki büyüme/gelişme geriliğini göstermektedir.
İnflamatuar bağırsak hastalıklarında (özellikle Crohn) sitokinlerin etkisiyle büyüme ve puberte gecikebilir.
2
Fizik muayene ve laboratuvar verilerini analiz et.
Perianal skin tag varlığı ve yüksek inflamasyon belirteçleri (ESHESH, hipoalbüminemi) saptandı.
Perianal tutulum (fistül, fissür, skin tag) Crohn hastalığında Ülseratif kolite göre çok daha sıktır.
3
Endoskopik bulguları karşılaştır.
Rektal korunma (rectal sparing), atlamalı lezyonlar (skip lesions) ve kaldırım taşı manzarası saptandı.
Bu bulgular tutulumun transmural olduğunu ve Ülseratif kolitteki kesintisiz mukoza tutulumundan farklı olduğunu kanıtlar.

Anahtar Kavram

Crohn Hastalığı ile Ülseratif Kolit ayrımında perianal bulgular, rektal tutulumun olmaması ve atlamalı lezyonlar anahtar kriterlerdir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 14Soru →

On iki yaşındaki bir çocuk, son 11 yıldır boy uzamasında duraksama ve son 66 aydır devam eden sekonder amenore şikayetleriyle getiriliyor. Fizik muayenede vücut kitle indeksi 33. persantilin altında saptanıyor ve perianal bölgede ağrısız fissür ile deri katlantıları (skin tags) gözleniyor. Laboratuvar incelemesinde hipoalbüminemi, anemi ve artmış akut faz reaktanları saptanan hastanın kolonoskopisinde çekum ve terminal ileumda yamalı tutulum (skip lesions) saptanıyor.

Bu hastada kesin tanıya ulaşmak için yapılan doku biyopsisinde görülmesi beklenen en tipik histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Transmural inflamasyon ve non-kazeifiye granülomlar

Cevap

Transmural inflamasyon ve non-kazeifiye granülomların saptanmasıdır.
Vakada sunulan büyüme geriliği, amenore, perianal hastalık ve endoskopide saptanan 'skip' lezyonlar Crohn hastalığı için tipiktir. Crohn hastalığının en karakteristik histopatolojik bulgusu ise bağırsak duvarının tüm katlarını tutan inflamasyon ve doku örneklerinde görülen non-kazeifiye granülomlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ipuçlarını değerlendir
Büyüme geriliği, sekonder amenore ve perianal deri katlantıları/fissürleri saptandı.
Pediatrik Crohn hastalarında büyüme duraksaması ve puberte gecikmesi, gastrointestinal semptomlardan önce ortaya çıkabilen karakteristik bulgulardır.
2
Endoskopik dağılımı analiz et
Yamalı tutulum (skip lesions) ve terminal ileum etkilenmesi belirlendi.
Bu dağılım, devamlı tutulum gösteren Ülseratif Kolit'in aksine Crohn hastalığını destekler.
3
Patolojik bulguyu belirle
Kesin tanı için transmural tutulum ve granülom varlığı aranmalıdır.
Non-kazeifiye granülomlar Crohn hastalığı için en spesifik histopatolojik bulgudur.

Anahtar Kavram

Pediatrik Crohn hastalığı sıklıkla büyüme geriliği ve perianal bulgularla prezente olur; histolojik olarak transmural inflamasyon ve granülomlarla karakterizedir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 15Soru →

1212 yaşında bir erkek çocuk, son 66 aydır devam eden aralıklı karın ağrısı ve kanlı ishal şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde kolestatik enzim yüksekliği saptanıyor ve ileri görüntüleme yöntemleri sonucunda hastaya 'primer sklerozan kolanjit' tanısı konuluyor. Bu hastanın klinik tablosu ve eşlik eden hastalık birliktelikleri göz önüne alındığında, yapılacak bir endoskopik incelemede aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanma olasılığı en yüksektir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kolon mukozasında rektumu da kapsayan, kesintisiz ve diffüz inflamasyon

Cevap

Kolon mukozasında rektumu da kapsayan, kesintisiz ve diffüz inflamasyon saptanması en olası bulgudur.
Primer sklerozan kolanjit (PSK), pediatrik inflamatuar bağırsak hastalıkları arasında belirgin bir şekilde Ülseratif Kolit ile daha sık birliktelik gösteren (%70-90) önemli bir ekstraintestinal bulgudur. Ülseratif Kolit tanılı bir hastada ise endoskopide en sık beklenen bulgu, inflamasyonun rektumdan başlayarak kolon boyunca proksimale doğru kesintisiz (diffüz) ve simetrik bir şekilde uzanmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik ve laboratuvar verilerini analiz et.
Hastada kronik kanlı ishal ve karın ağrısına eşlik eden kolestatik enzim yüksekliği (PSK) mevcuttur.
Primer sklerozan kolanjit (PSK) ile inflamatuar bağırsak hastalıkları (İBH) arasındaki ilişkiyi belirlemek için gereklidir.
2
PSK ile en sık ilişkili olan İBH tipini belirle.
PSK tanısı alan çocukların büyük çoğunluğunda altta yatan hastalık Ülseratif Kolit'tir.
Ülseratif Kolit ve Crohn hastalığı ayrımını yapmak için spesifik ekstraintestinal bulguları kullanmak gerekir.
3
Ülseratif Kolit'in karakteristik endoskopik bulgularını hatırla.
Ülseratif Kolit'te tutulum rektumdan başlar, kesintisiz (diffüz) devam eder ve inflamasyon mukoza/submukoza ile sınırlıdır.
Tanısal olasılığı en yüksek olan endoskopik bulguyu seçmek için patofizyolojik bilgiyi uygulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Primer sklerozan kolanjit (PSK), pediatrik yaş grubunda Ülseratif Kolit ile çok güçlü bir birliktelik gösterir ve bu hastalıkta tutulum rektumdan başlayarak kesintisiz devam eder.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 16Soru →

1212 yaşında erkek hasta, son 11 yıldır devam eden boy kısalığı, kilo alamama ve halsizlik nedeniyle getiriliyor. Öyküsünde son 66 aydır günde 3−43-4 kez olan, kan içermeyen, cıvık dışkılama ve aralıklı periumbilikal karın ağrısı olduğu belirtiliyor. Fizik muayenesinde boy ve kilosu yaşa göre 3.3. persentil altında, Tanner evresi 11 (prepubertal) saptanıyor. Perianal bölge incelemesinde ağrısız, hipertrofik deri katlantıları (skin tags) ve derin bir fissür gözleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde Hb:10,2 g/dLHb: 10,2 \text{ g/dL}, Albumin:2,7 g/dLAlbumin: 2,7 \text{ g/dL} ve ESR:58 mm/saatESR: 58 \text{ mm/saat} saptanıyor. Üst ve alt gastrointestinal sistem endoskopisinde; mide ve terminal ileumda yama tarzında (atlamalı) tutulum, derin lineer ülserler ve "kaldırım taşı" (cobblestone) görünümü saptanırken, rektumun makroskopik olarak tamamen normal olduğu görülüyor. Bu hastada en olası tanı düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi beklenen bir özellik değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Serolojik incelemede p-ANCA (perinükleer antinötrofil sitoplazmik antikor) pozitifliği görülme olasılığının ASCA pozitifliğinden daha yüksek olması

Cevap

Serolojik incelemede p-ANCA pozitifliği görülme olasılığının ASCA pozitifliğinden daha yüksek olması bu tablo için beklenen bir durum değildir.
Verilen vaka; büyüme geriliği, puberte gecikmesi, perianal tutulum (skin tags), rektal korunma ve terminal ileumdaki atlamalı lezyonlar ile tipik bir Crohn Hastalığı (CHCH) tablosudur. CHCH'da serolojik olarak ASCA (anti-Saccharomyces cerevisiae) pozitifliği %60-70 oranında görülürken, p-ANCA pozitifliği sadece %10-20 vakada saptanır. Dolayısıyla p-ANCA'nın ASCA'dan daha olası olması ifadesi yanlıştır ve beklenen bir durum değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Hastada büyüme geriliği, puberte gecikmesi, perianal hastalık (skin tag, fissür) ve kansız diyare saptanmıştır.
Bu bulgular pediatrik yaş grubunda Crohn hastalığını, Ülseratif kolite göre daha güçlü destekler.
2
Endoskopik verilerin analizi
Rektal korunma, terminal ileum tutulumu ve atlamalı (yama tarzı) lezyonlar saptanmıştır.
Rektal korunma ve terminal ileumun seçici tutulumu Crohn hastalığı için patognomoniktir; Ülseratif kolitte tutulum rektumdan başlar ve süreklidir.
3
Serolojik belirteçlerin karşılaştırılması
Crohn hastalığında ASCA (anti-Saccharomyces cerevisiae) pozitifliği ön plandayken, Ülseratif kolitte p-ANCA pozitifliği baskındır.
Soruda p-ANCA'nın ASCA'dan daha olası olduğu ifadesi Crohn hastalığı tanısıyla çelişmektedir.

Anahtar Kavram

Crohn hastalığı ile Ülseratif kolit arasındaki klinik, endoskopik ve serolojik ayırıcı özellikler.

Daha Fazla Pratik

İnflamatuar bağırsak hastalıklarında görülen ekstraintestinal bulguların (eriterya nodosum, pyoderma gangrenosum, üveit, PSC) hastalık aktivitesi ile ilişkisini gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 17Soru →

Sekiz yaşında bir çocuk; yaklaşık dört aydır devam eden, günde 4-5 kez tekrarlayan kanlı-mukuslu dışkılama, kramp tarzında karın ağrısı ve tenesmus şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde büyüme parametreleri yaşına göre normal sınırlarda saptanmıştır. Yapılan kolonoskopik incelemede; rektumdan başlayıp proksimale doğru kesintisiz (kontinu¨kontin\ddot{u}) şekilde uzanan, granüler görünümde, frajil ve yaygın yüzeysel ülserlerin bulunduğu mukoza izlenmiştir.

Bu hasta için en olası tanı ve bu tabloya eşlik etmesi beklenen bulgu aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ülseratif kolit – Perinükleer antinötrofil sitoplazmik antikor (pANCApANCA) pozitifliği

Cevap

Ülseratif kolit tanısı ile uyumlu olan rektumdan başlayan kesintisiz tutulum ve buna eşlik eden pANCA pozitifliği doğru ifadedir.
Doğru yanıt olan seçenek, ülseratif kolit için karakteristik olan rektal başlangıçlı kesintisiz tutulumu ve özgül serolojik belirteç olan pANCApANCA pozitifliğini içermektedir. Ülseratif kolitte inflamasyon Crohn hastalığının aksine transmural değil, mukoza ve submukoza ile sınırlıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik bulgularını (kanlı dışkılama, tenesmus) ve kolonoskopik verilerini (rektal başlangıçlı kontinü mukoza hasarı) analiz et.
Bu bulgular tipik olarak ülseratif kolit (ÜK) tanısını işaret etmektedir.
ÜK'de rektum her zaman tutulur ve inflamasyon proksimale doğru kesintisiz ilerler.
2
Tanıya özgü laboratuvar ve serolojik belirteçleri değerlendir.
Ülseratif kolitli hastaların büyük çoğunluğunda perinükleer antinötrofil sitoplazmik antikor (pANCApANCA) pozitif saptanır.
Serolojik belirteçler Crohn hastalığı (ASCAASCA) ve ülseratif kolit (pANCApANCA) ayrımında yardımcıdır.
3
Diğer seçeneklerdeki kavramsal ve sistemsel hataları ayıkla.
Seçeneklerdeki aşı kontrendikasyonları, anemi parametreleri ve metabolik tablo verileri tıbbi gerçeklerle uyuşmamaktadır.
Yanlış seçenekler pediatride sık yapılan kavramsal hataları içermektedir.

Anahtar Kavram

Ülseratif kolit ve Crohn hastalığının klinik, endoskopik ve serolojik ayrımı.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 18Soru →

1313 yaşında bir erkek çocuk; tekrarlayan ağız içi aftöz ülserler, karın ağrısı ve perianal bölgede fistül şikayetleriyle getirilmiştir. Yapılan kolonoskopik incelemede rektumun tamamen normal olduğu, ancak terminal ileumda "atlayan lezyonlar" (skip lesions) ve derin doğrusal ülserlerin bulunduğu saptanıyor. Bu klinik tabloya göre, tanıyı desteklemek amacıyla istenmesi en uygun olan serolojik test aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ASCA (Anti-Saccharomyces cerevisiae antikoru)

Cevap

ASCA (Anti-Saccharomyces cerevisiae antikoru)
Verilen vakada ağız içi ülserler, perianal hastalık (fistül) ve endoskopide saptanan süreksiz (atlayan) lezyonlar ile rektumun korunması tipik olarak Crohn hastalığını işaret etmektedir. Crohn hastalığında tanıyı desteklemek amacıyla kullanılan en özgün serolojik belirteç Anti-Saccharomyces cerevisiae antikorudur (ASCA).

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz etme
Hastada ağız içi aftöz ülserler, perianal fistül ve kolonoskopide rektumun korunması (rektal sparing) ile terminal ileumda atlayan lezyonlar saptandı.
Bu bulgular, inflamasyonun transmural ve süreksiz olduğu Crohn hastalığını güçlü bir şekilde destekler.
2
Ayırıcı tanı yapma
Ülseratif kolitte rektum her zaman tutulur ve lezyonlar süreklidir; oysa bu hastada rektum normaldir.
Crohn hastalığı ve Ülseratif kolit ayrımı, tedavi ve prognoz açısından kritiktir.
3
Spesifik tanısal testi belirleme
Crohn hastalığı tanısını serolojik olarak desteklemek için en uygun test ASCA'dır.
ASCA Crohn hastalığında %60-70 oranında pozitifken, pANCA daha çok ülseratif kolitte görülür.

Anahtar Kavram

Crohn Hastalığı ve Ülseratif Kolit Ayırıcı Tanısı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 19Soru →

88 yaşında bir çocuk, son 22 aydır devam eden kanlı-mukuslu ishal, dışkılama sırasında zorlanma (tenezm) ve karın ağrısı şikayetleriyle polikliniğe getirilmiştir. Fizik muayenesinde solukluk saptanmış, boy ve ağırlığı 1010. persentil civarında (kronik hastalıkla uyumlu) ölçülmüştür. Laboratuvar incelemelerinde hemoglobin 8.88.8 g/dL, serum albümin 2.92.9 g/dL ve eritrosit sedimentasyon hızı 5555 mm/saat olarak saptanmıştır. Dışkı kültürlerinde patojen mikroorganizma ürememiştir. Bu klinik tabloya sahip bir hastada, Ülseratif Kolit tanısını Crohn hastalığından ayırt etmede en yardımcı bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Endoskopide rektumdan başlayan, proksimale doğru kesintisiz uzanan mukoza inflamasyonu ve serumda pANCA pozitifliği

Cevap

Ülseratif kolit tanısında rektumdan başlayan, proksimale doğru kesintisiz (devamlı) uzanan mukoza inflamasyonu ve pANCA pozitifliği en karakteristik ayırt edici bulgulardır.
Ülseratif Kolit (ÜK), gastrointestinal sistemin mukoza ve submukozasıyla sınırlı, rektumdan başlayarak proksimale doğru kesintisiz (kontinü) uzanan bir inflamatuar süreçtir. Çocuklarda kronik kanlı ishal ve tenezm varlığında ÜK ön planda düşünülmelidir. Serolojik incelemelerde pANCA (perinükleer antinötrofil sitoplazmik antikor) pozitifliği ÜK vakalarının yaklaşık %\% 60-70'inde görülür ve Crohn hastalığından ayrımda önemli bir ipucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları değerlendir
Kronik kanlı ishal, tenezm ve büyüme etkilenmesi inflamatuar bağırsak hastalığını (İBH) düşündürür.
İnfeksiyöz kolitler genellikle daha akut seyirlidir ve kültürlerle dışlanır.
2
Ülseratif Kolit ve Crohn ayrımını yap
Ülseratif Kolit rektumdan başlayıp kesintisiz ilerlerken; Crohn yamalı (skip) tutulum ve transmural inflamasyon gösterir.
Bu iki hastalığın tedavi ve prognozu farklı olduğu için ayırıcı tanı kritiktir.
3
Serolojik ve endoskopik markerları kontrol et
pANCA pozitifliği Ülseratif Kolit ile, ASCA pozitifliği ise Crohn hastalığı ile ilişkilidir.
Tanıyı kesinleştirmek için endoskopik görünüm ve seroloji birlikte kullanılır.

Anahtar Kavram

Pediatrik Ülseratif Kolit ve Crohn Hastalığı Ayırıcı Tanısı

Daha Fazla Pratik

Crohn hastalığında çocuklarda büyüme geriliğinin Ülseratif Kolit'e göre çok daha sık ve belirgin olduğu unutulmamalıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru →

14 yaşındaki kız hasta, son 6 aydır devam eden karın ağrısı, günde 3-4 kez olan yumuşak kıvamlı ishal ve halsizlik şikayetleriyle getiriliyor. Anamnezinden son 1 yılda 6 kg kilo kaybettiği ve sınıf arkadaşlarına göre boyunun kısa kaldığı öğreniliyor. Fizik muayenede ağırlık ve boy persentillerinin 3. persentilin altında olduğu, oral mukoza solukluğu ve perianal bölgede deri katlantıları (skin tag) ile birlikte bir adet fissür saptanıyor. Batın muayenesinde sağ alt kadranda hassasiyet mevcuttur. Laboratuvar tetkiklerinde Hemoglobin 9.2 g/dL, MCV 70 fL, trombosit 450.000/mm³, eritrosit sedimentasyon hızı 65 mm/saat, CRP 4.8 mg/dL ve serum albümin düzeyi 2.8 g/dL olarak bulunuyor. Dışkı incelemesinde parazit saptanmıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Crohn hastalığı

Cevap

Crohn hastalığı
Hastadaki tablo pediyatrik Crohn hastalığı için oldukça tipiktir. Özellikle adölesan dönemde açıklanamayan büyüme geriliği ve puberte gecikmesi Crohn hastalığının tek bulgusu olabilir. Fizik muayenede saptanan 'skin tag' (deri katlantıları) ve fissür gibi perianal bulgular, sağ alt kadran hassasiyeti (terminal ileum tutulumu) ve laboratuvarda saptanan kronik hastalık anemisi ile yüksek akut faz reaktanları tanıyı destekler.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın temel klinik tablosunu analiz et
Kronik ishal, kilo kaybı, büyüme geriliği (boy kısalığı) ve karın ağrısı olan adölesan bir kız hasta.
Bu bulgular kronik bir gastrointestinal hastalığı veya malabsorpsiyon sendromunu işaret etmektedir.
2
Fizik muayene ve laboratuvar bulgularını değerlendir
Perianal hastalık (skin tag, fissür), sağ alt kadran hassasiyeti ve sistemik inflamasyon (yüksek CRP, sedimentasyon, trombositoz, hipoalbüminemi).
İnflamatuar bağırsak hastalıkları (İBH) arasında ayrım yapmak için bu bulgular kritiktir.
3
Ülseratif Kolit ile Crohn Hastalığı arasında ayırıcı tanı yap
Perianal tutulum ve belirgin büyüme geriliği Crohn hastalığının karakteristik özellikleridir; Ülseratif Kolit'te perianal tutulum beklenmez ve büyüme geriliği daha az görülür.
Klinik tablo (sağ alt kadran, perianal bulgular) transmural tutulumu ve ince bağırsak etkilenimini düşündürmektedir.

Anahtar Kavram

Pediyatrik Crohn hastalığında büyüme geriliği en önemli ve bazen ilk başvuru bulgusudur. Perianal tutulum (fissür, skin tag, fistül) Crohn hastalığını Ülseratif Kolit'ten ayıran en önemli fizik muayene bulgusudur.
Sayfa 1 / 2Sonraki
İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin