Pnömoniler

29 soru

Soru 1Soru

1010 aylık bir erkek bebek; 44 gündür devam eden 39,5C39,5^\circ \text{C} ateş, öksürük ve solunum güçlüğü şikayetleriyle getiriliyor. Fizik muayenesinde; her iki gözde konjonktival hiperemi, farenjit, burun kanadı solunumu ve subkostal çekilmeler saptanıyor. Akciğer oskültasyonunda yaygın raller ve hışıltı (wheezing) duyuluyor. Laboratuvar incelemesinde lökosit sayısı 22.000/mm322.000/\text{mm}^3 (\%75 nötrofil), CRP 115 mg/L115 \text{ mg/L} bulunuyor. Akciğer grafisinde bilateral yamalı infiltrasyonlar ve sağ üst lobda segmental atelektazi izleniyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası etken hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adenovirüs

Cevap

Bu klinik tabloya neden olan en olası etken Adenovirüs'tür.
Adenovirüs pnomonisi, özellikle süt çocukluğu döneminde yüksek ateş, şiddetli solunum sıkıntısı ve 'faringokonjonktival ateş' (farenjit ve konjonktivit) birlikteliği ile karakterizedir. Viral bir etken olmasına rağmen lökosit sayısı ve CRP değerlerini belirgin şekilde yükselterek bakteriyel pnomoniyi taklit etmesi en ayırt edici özelliklerinden biridir. Akciğer grafisinde bilateral tutulum ve atelektazi alanları sıktır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik belirtilerin analizi
Hastada yüksek ateş, konjonktivit ve farenjit bulgularının olması 'faringokonjonktival ateş' tablosunu gösterir.
Adenovirüs enfeksiyonlarının en karakteristik sunumlarından biri budur.
2
Laboratuvar bulgularının yorumlanması
Yüksek lökosit (22.000/mm322.000/\text{mm}^3) ve yüksek CRP (115 mg/L115 \text{ mg/L}) değerleri saptanmıştır.
Adenovirüs, viral bir etken olmasına rağmen bakteriyel enfeksiyonları taklit eden yüksek enflamatuar belirteçlere neden olabilir.
3
Radyolojik değerlendirme
Bilateral yamalı infiltratlar ve atelektazi izlenmesi.
Bu bulgular viral pnömonilerde, özellikle de nekrotizan seyredebilen adenovirüs pnömonisinde sık görülür.

Anahtar Kavram

Adenovirüs pnömonisi, yüksek ateş ve konjonktivit/farenjit eşliği ile bakteriyel laboratuvar bulgularını taklit edebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru

88 haftalık bir erkek bebek; yaklaşık 22 haftadır giderek artan, arka arkaya kesik kesik (staccato) tarzda öksürük şikayetiyle getirilmiştir. Özgeçmişinde vajinal doğumla dünyaya geldiği ve 22 haftalıkken her iki gözünde çapaklanma ve kızarıklık olduğu öğrenilmiştir. Fizik muayenesinde; ateş 36.8C36.8^\circ \text{C}, solunum sayısı 68/dak68/\text{dak} ve her iki akciğerde inspiratuar ince raller saptanmış olup hışıltı (wheezing) duyulmamıştır. Karaciğer kot altında 22 cm\text{cm} ele gelmektedir. Laboratuvar incelemesinde; lökosit sayısı 14.200/mm314.200/\text{mm}^3, eozinofili %1515 olarak bulunmuştur. Akciğer grafisinde bilateral interstisyel infiltrasyonlar ve belirgin havalanma artışı izlenmiştir. Bu klinik tablo ve laboratuvar bulgularına göre en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ChlamydiaChlamydia trachomatistrachomatis

Cevap

En olası etken, klinik ve laboratuvar bulguları ile uyumlu olan Chlamydia trachomatis'tir.
Chlamydia trachomatis, 1-3 aylık süt çocuklarında görülen 'ateşsiz pnömoni' tablosunun en tipik etkenidir. Hastada saptanan staccato öksürük (makinalı tüfek gibi kesik öksürük), periferik eozinofili (>400/mm3>400/\text{mm}^3), akciğer grafisindeki interstisyel tutulum ve havalanma artışı ile özgeçmişteki konjonktivit öyküsü tanıyı kesinleştirir. Fizik muayenede wheezing duyulmaması RSV gibi viral etkenlerden ayırıcı tanıda değerlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ipuçlarını değerlendir.
Bebekte ateşin olmaması (afebrile), kesik öksürük (staccato) ve yenidoğan döneminde konjonktivit öyküsü saptandı.
1-3 aylık bebeklerde Chlamydia trachomatis'in klasik triadı; afebrile pnömoni, staccato öksürük ve eozinofilidir.
2
Laboratuvar bulgularını analiz et.
%15 eozinofili (mutlak eozinofil sayısı > 400/mm³) saptandı.
Klamidya pnömonisinde eozinofili en önemli laboratuvar göstergesidir.
3
Radyolojik ve fizik muayene bulgularını yorumla.
Wheezing olmaması, rallerin varlığı ve grafide havalanma artışı (interstisyel tutulum) görüldü.
Klamidya pnömonisinde hava hapsine bağlı diyafram düzleşmesi karaciğerin aşağı itilmesine (psödo-hepatomegali) neden olabilir.

Anahtar Kavram

Süt çocuğunun ateşsiz pnömonisi (Afebrile pneumonia of infancy)
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 3Soru

6 yaşında bir kız çocuk, 5 gündür devam eden yüksek ateş, öksürük ve sağ yan ağrısı şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede genel durumu orta, takipneik, sağ akciğer alt zonda solunum sesleri alınamıyor ve perküsyonla matite saptanıyor. Çekilen akciğer grafisinde sağ tarafta plevral efüzyon görünümü izleniyor. Yapılan ultrasonografide sıvının serbest akışkan olduğu görülüyor. Tanısal amaçlı yapılan torasentezde plevral sıvı analizi sonuçları şöyledir:

ParametreSonuç
GörünümBulanık/Pürülan
pH7.10
Glukoz32 mg/dL
LDH1500 IU/L
Gram BoyamaGram pozitif diplokoklar

Bu hasta için en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Göğüs tüpü takılması (tüp torakostomi) ve uygun antibiyotik tedavisi

Cevap

Doğru yaklaşım göğüs tüpü takılması (tüp torakostomi) ve antibiyotik tedavisidir.
Plevral sıvı analizinde pH < 7.20, Glukoz < 40 mg/dL olması veya Gram boyamada/kültürde bakteri görülmesi 'Komplike Parapnömonik Efüzyon' veya 'Ampiyem' olarak adlandırılır. Bu durumda antibiyotik tedavisine ek olarak mutlaka drenaj (göğüs tüpü) gereklidir. Sıvı serbest akışkan olduğu için ilk seçenek tüp torakostomidir.

Adım Adım Çözüm

1
Plevral sıvı analizini yorumla
pH 7.10 (<7.20), Glukoz 32 mg/dL (<40-60 mg/dL), LDH yüksek ve bakteri mevcut.
Bu değerler 'Komplike Parapnömonik Efüzyon' veya 'Ampiyem' tanısını koydurur.
2
Tedavi algoritmasını belirle
Basit efüzyonlarda sadece antibiyotik yeterliyken, komplike efüzyonlarda drenaj şarttır.
Sıvı pürülan ve biyokimyasal olarak komplike olduğu için boşaltılmalıdır.
3
En uygun drenaj yöntemini seç
Sıvı serbest akışkan (loküle değil) olduğu için ilk tercih tüp torakostomidir.
Cerrahi (VATS/Dekortikasyon) tüp drenajının başarısız olduğu veya çoklu lokülasyon durumlarında düşünülür.

Anahtar Kavram

Komplike Parapnömonik Efüzyon Yönetimi
Soru 4Soru

55 yaşında bir erkek çocuk; ani başlayan yüksek ateş, üşüme, titreme ve öksürük şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenede ateş 39.4C39.4^\circ \text{C}, solunum sayısı 44/dakika44/\text{dakika} saptanıyor. Sağ akciğer bazalinde oskültasyonda tübary sufl (bronşiyal solunum) ve ince krepitan raller duyuluyor. Akciğer grafisinde sağ alt lobda hava bronkogramlarının eşlik ettiği homojen dansite artışı izleniyor. Bu klinik tabloya yol açan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Streptococcus pneumoniaeStreptococcus \ pneumoniae

Cevap

Streptococcus pneumoniaeStreptococcus \ pneumoniae
Doğru cevap olan Streptococcus pneumoniaeStreptococcus \ pneumoniae, çocuklarda tipik bakteriyel pnömoninin ve lobar konsolidasyonun en sık nedenidir. Hastanın yaşına uygun olarak ani başlayan yüksek ateş, titreme, fizik muayenede saptanan konsolidasyon bulgusu (tübary sufl) ve radyolojik olarak izlenen lobar tutulum ile hava bronkogramları pnömokokal pnömoni için karakteristiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik başlangıç ve yaş analizi
5 yaşındaki hastada ani başlayan yüksek ateş ve titreme bakteriyel (tipik) pnömoniyi düşündürür.
Viral ve atipik etkenler genellikle daha sinsi başlangıçlı ve düşük ateşli seyretme eğilimindedir.
2
Fizik muayene bulgularının yorumlanması
Tübary sufl (bronşiyal solunum) duyulması, akciğer dokusunun hava içeriğini kaybedip katılaşması (konsolidasyon) anlamına gelir.
Ses, katılaşmış dokuda (konsolide akciğer) daha iyi iletildiği için bronşiyal sesler periferde duyulur hale gelir.
3
Radyolojik bulguların değerlendirilmesi
Sağ alt lobda homojen dansite artışı ve hava bronkogramları lobar pnömoni tanısını kesinleştirir.
Hava bronkogramı, parankim dolarken bronşların hava ile dolu kalmasıyla oluşur ve tipik pnömoninin radyolojik işaretidir.
4
En olası etkenin belirlenmesi
Çocukluk çağında toplumdan edinilmiş lobar pnömonilerin en sık nedeni Streptococcus pneumoniaeStreptococcus \ pneumoniae'dir.
Pnömokoklar, her yaş grubunda (yenidoğan dönemi hariç) primer pnomoni etkeni olarak ilk sırada yer alır.

Anahtar Kavram

Çocuklarda lobar pnömoni kliniği ve en sık etkeni olan Streptococcus pneumoniaeStreptococcus \ pneumoniae.
Soru 5Soru

1212 yaşında bir kız çocuk, üç haftadır devam eden kuru öksürük, halsizlik, baş ağrısı ve düşük dereceli ateş şikayetleriyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde solunum sayısı 24/dakika24/\text{dakika}, akciğer oskültasyonunda bilateral bazallerde yaygın ince raller duyuluyor ancak belirgin solunum sıkıntısı (dispne, retraksiyon) gözlenmiyor. Hastanın konjonktivalarının soluk ve skleralarının hafif ikterik olduğu fark ediliyor. Laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin 8.8 g/dL8.8 \text{ g/dL}, retikülosit %5.2\%5.2, direkt Coombs testi (anti-C3d pozitif) ve indirekt bilirubin 3.1 mg/dL3.1 \text{ mg/dL} saptanıyor. Akciğer grafisinde bilateral yama tarzında interstisyel infiltrasyonlar izleniyor. Bu hasta için en olası tanısal etken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mycoplasma pneumoniaeMycoplasma \ pneumoniae

Cevap

En olası etken, atipik pnömoni bulguları ile birlikte otoimmün hemolitik anemi (soğuk aglütinin hastalığı) tablosuna yol açan Mycoplasma pneumoniae'dir.
Doğru yanıt olan seçenek, hastadaki subakut seyirli öksürük, fizik muayenede dinleme bulguları olmasına rağmen solunum sıkıntısının az olması (fizik muayene-radyoloji uyumsuzluğu) ve laboratuvarda saptanan hemolitik anemi tablosu ile tam uyumludur. Mycoplasma pneumoniae enfeksiyonu sırasında oluşan IgM yapısındaki soğuk aglütininler eritrositlerin üzerindeki I antijenine bağlanarak kompleman aktivasyonu ve hemoliz yoluyla sarılık ve anemiye neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik seyrin analiz edilmesi
Üç haftalık subakut seyir, kuru öksürük ve fizik muayene-radyoloji diskordansı (atipik pnömoni lehine).
Atipik pnömoniler genellikle okul çağı çocuklarında halsizlik, baş ağrısı ve düşük ateşle başlar.
2
Laboratuvar bulgularının yorumlanması
Düşük hemoglobin, yüksek retikülosit, indirekt hiperbilirubinemi ve direkt Coombs (C3d) pozitifliği hemolizi gösterir.
Mycoplasma enfeksiyonları sırasında oluşan I antijenine karşı IgM antikorları (soğuk aglütininler) eritrosit yıkımına neden olabilir.
3
Etyolojik eşleştirme yapılması
Atipik pnömoni + Otoimmün Hemolitik Anemi = Mycoplasma pneumoniae.
Okul çağı ve adolesanlarda en sık atipik pnömoni etkeni olup ekstrapulmoner bulgular (hemoliz, deri döküntüleri, SSS bulguları) sıktır.

Anahtar Kavram

Mycoplasma pneumoniae enfeksiyonlarında gelişen soğuk aglütininlere bağlı otoimmün hemolitik anemi.

Daha Fazla Pratik

Mycoplasma enfeksiyonlarında görülen diğer ekstrapulmoner bulguları (Stevens-Johnson sendromu, eritema multiforme, aseptik menenjit) gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 6Soru

Altı yaşındaki bir kız çocuk, dört gün önce Influenza A tanısı almış ve oseltamivir tedavisi başlanmıştır. Klinik bulguları düzelme eğilimindeyken, son 2424 saat içinde aniden başlayan yüksek ateş, genel durum bozukluğu, kanlı balgam çıkarma ve nefes darlığı şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; toksik görünümde, kan basıncı 80/45 mmHg80/45 \text{ mmHg}, nabız 145/dk145/\text{dk}, solunum sayısı 48/dk48/\text{dk} ve dinlemekle sol akciğer bazalinde krepitan raller saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; lökosit sayısı 1.800/mm31.800/\text{mm}^3, trombosit sayısı 85.000/mm385.000/\text{mm}^3, CRP 280 mg/L280 \text{ mg/L} bulunuyor. Akciğer grafisinde sol akciğerde multipl hava-sıvı seviyeleri içeren nekrotik alanlar ve pnömatoseller izleniyor. Bu hasta için en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Staphylococcus aureus

Cevap

Staphylococcus aureus
Vakada tanımlanan Influenza sonrası gelişen ani klinik kötüleşme, toksik tablo, hipotansiyon ve özellikle laboratuvarda görülen ağır lökopeni, Panton-Valentine lökosidini (PVL) üreten Staphylococcus aureus (genellikle toplum kaynaklı MRSA) enfeksiyonu için tipiktir. PVL toksini lökositleri parçalayarak lökopeniye ve akciğer dokusunda hızlı nekroza (pnömatosel, hava-sıvı seviyeleri) neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik öyküyü değerlendir.
Influenza A sonrası klinik düzelme varken ani kötüleşme (bifazik ateş eğrisi) saptandı.
Viral enfeksiyonlar sonrası bakteriyel süperenfeksiyon riskini belirlemek için gereklidir.
2
Laboratuvar bulgularını analiz et.
Ağır lökopeni (1.800/mm31.800/\text{mm}^3), trombositopeni ve çok yüksek CRP düzeyi saptandı.
Lökopeni, Panton-Valentine lökosidini (PVL) salgılayan suşlar için karakteristik bir bulgudur.
3
Radyolojik bulguları yorumla.
Nekrotizan alanlar ve pnömatosel varlığı görüldü.
Bu bulgular doku yıkımına yol açan sitotoksin üreten bakterileri işaret eder.
4
Tüm verileri sentezleyerek etkeni belirle.
Post-influenza nekrotizan pnömoninin en klasik etkeni olan Staphylococcus aureus tanısına ulaşıldı.
Klinik, laboratuvar ve radyolojik üçleme bu etkeni doğrular.

Anahtar Kavram

Post-viral bakteriyel süperenfeksiyon ve PVL(+) MRSA kliniği
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 7Soru

44 yaşında, daha önce sağlıklı olan bir çocuk; ani başlayan yüksek ateş, titreme ve öksürük şikayetleri ile polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenede solunum sayısı 4242/dakika, sağ akciğer alt alanda dinlemekle krepitan raller saptanıyor. Akciğer grafisinde sağ alt lobda belirgin lober konsolidasyon izlenen bu çocukta, en olası pnömoni etkeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Streptococcus pneumoniae

Cevap

4 yaşındaki çocukta ani başlayan yüksek ateş ve lober konsolidasyon ile seyreden tipik pnömoninin en olası etkeni Streptococcus pneumoniae'dir.
Streptococcus pneumoniae, yenidoğan dönemi sonrası (özellikle 3 ay-5 yaş arası) çocuklarda görülen lober konsolidasyonlu pnömonilerin en yaygın nedenidir. Klinik tablodaki ani başlangıç ve yüksek ateş tipik bakteriyel pnömoniyi destekler.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu değerlendir.
Ani başlayan yüksek ateş, titreme ve fizik muayenede krepitan rall saptanması 'tipik pnömoni' lehinedir.
Tipik ve atipik pnömoni ayrımı, en olası etkeni belirlemede ilk adımdır.
2
Radyolojik bulguları incele.
Grafide görülen 'lober konsolidasyon', bakteriyel pnömoniler için karakteristik bir bulgudur.
Bakteriyel etkenler (S. pneumoniae gibi) genellikle lober tutulum yaparken, viral ve atipik etkenler interstisyel tutulum yapma eğilimindedir.
3
Yaş grubuna göre epidemiyolojik verileri kullan.
3 ay ile 5 yaş arası çocuklarda toplumdan edinilmiş bakteriyel pnömonilerin en sık nedeni Streptococcus pneumoniae olarak bilinir.
Yaşa özel etken prevalansı, ampirik tedavide ve tanıda en kritik yol göstericidir.

Anahtar Kavram

3 ay - 5 yaş arası çocuklarda toplumdan edinilmiş tipik pnömoninin en sık bakteriyel etkeni Streptococcus pneumoniae'dir.

Daha Fazla Pratik

Pnömoni tanısı alan bu çocukta, ampirik tedavide ilk seçenek olarak hangi antibiyotik tercih edilmelidir?
Tahmini Süre:45s
Soru 8Soru

33 yaşında bir erkek çocuk, 55 gündür devam eden yüksek ateş ve öksürük şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde solunum sayısı 45/dak45/\text{dak}, ateş 39.2C39.2^\circ C ve sağ akciğer alt lobda raller ile matite saptanıyor. Akciğer grafisinde sağ alt lobda lober konsolidasyon ve minimal plevral efüzyon izleniyor. Seftriakson tedavisi başlanan hastanın takibinin 44. gününde generalize ödem, belirgin solukluk ve idrar miktarında azalma (0.3 mL/kg/saat0.3 \text{ mL/kg/saat}) gelişiyor. Laboratuvar incelemesinde; Hemoglobin 6.5 g/dL6.5 \text{ g/dL}, Trombosit 32.000/mm332.000/\text{mm}^3, Kreatinin 2.2 mg/dL2.2 \text{ mg/dL}, LDH 1450 U/L1450 \text{ U/L} ve periferik yaymada yaygın şistositler saptanıyor. Bu hastada klinik tablodan sorumlu olan patogenetik mekanizmayı doğrulamak amacıyla aşağıdaki tetkiklerden hangisinin pozitif saptanması en olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Direkt Coombs testi

Cevap

Direkt Coombs testinin pozitif saptanması (T-antijen aktivasyonu nedeniyle)
Vakadaki çocukta lober pnömoni seyrinde gelişen hemolitik anemi, trombositopeni ve üremi tablosu Pnömokokal HUS (pHUS) ile uyumludur. Bu sendromun patogenezinde Streptococcus pneumoniae tarafından salınan nöraminidaz enziminin eritrosit, trombosit ve glomerül endotel hücre yüzeyindeki sialik asidi kopararak Thomsen-Friedenreich (T) antijenini açığa çıkarması yatar. Plazmada doğal olarak bulunan anti-T IgM antikorlarının bu antijene bağlanması sonucu eritrositlerde Direkt Coombs testi pozitif saptanır. Bu özellik pHUS'u, Shiga toksinine bağlı gelişen ve Coombs testi negatif olan tipik HUS'tan ayıran en önemli laboratuvar farkıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Lober pnömoni tanısı alan bir çocukta mikroanjiyopatik hemolitik anemi (şistositler, yüksek LDH, düşük Hb), trombositopeni ve akut böbrek yetmezliği (oligüri, yüksek kreatinin) geliştiği görüldü.
Bu triad (anemi, trombositopeni, böbrek yetmezliği) Hemolitik Üremik Sendrom (HUS) tanısını koydurur.
2
Primer odağı ve etkeni belirle
Lober pnömoni ile tetiklenen HUS tablosu 'Pnömokokal HUS (pHUS)' olarak adlandırılır ve en sık etken Streptococcus pneumoniae'dır.
pHUS, invaziv pnömokokal enfeksiyonların (pnömoni, ampiyem, menenjit) nadir fakat ciddi bir komplikasyonudur.
3
Patogenezi hatırla
S. pneumoniae'nın ürettiği nöraminidaz enzimi, konak hücrelerindeki (eritrosit, trombosit, endotel) N-asetil nöraminik asidi temizleyerek normalde gizli olan Thomsen-Friedenreich (T) antijenini açığa çıkarır.
Bu mekanizma pHUS'u diğer HUS türlerinden ayıran temel özelliktir.
4
Tanısal testi belirle
Açığa çıkan T-antijenine karşı vücutta doğal olarak bulunan IgM antikorları bağlanır; bu durum eritrositlerde Direkt Coombs testinin pozitifleşmesine neden olur.
T-aktivasyonu sonucu oluşan bu pozitiflik pHUS için tipik bir laboratuvar bulgusudur.

Anahtar Kavram

Pnömokokal Hemolitik Üremik Sendromda (pHUS) nöraminidaz aracılı T-antijen aktivasyonu ve Direkt Coombs pozitifliği.

Alternatif Yöntem

Laboratuvarda 'Arachis hypogaea' (yer fıstığı) lektini kullanılarak eritrositlerde T-antijeni maruziyeti gösterilebilir, ancak klinikte en yaygın kullanılan dolaylı gösterge Direkt Coombs testidir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 9Soru

44 aylık bir erkek bebek, 1010 gündür devam eden kuru öksürük ve giderek artan solunum güçlüğü şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Özgeçmişinde; doğumdan itibaren dirençli oral kandidiyazis ataklarının olduğu ve son bir ayda tartı alımının durduğu öğreniliyor. Fizik muayenesinde; vücut ağırlığı ve boyu 3.3. persentilin altında, solunum sayısı 72/dak72/\text{dak}, hafif interkostal çekilmeler mevcut ancak oskültasyonda akciğer sesleri doğal olarak değerlendiriliyor. Laboratuvar tetkiklerinde mutlak lenfosit sayısı 600/mm3600/\text{mm}^3 saptanıyor. Akciğer grafisinde bilateral perihiler interstisyel buzlu cam (ground-glass) görünümü izleniyor.

Buna göre, bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pneumocystis jirovecii pnömonisi

Cevap

Pneumocystis jirovecii pnömonisi
Doğru seçenek olan Pneumocystis jirovecii pnömonisi; dirençli pamukçuk, büyüme geriliği ve lenfopeni ile seyreden bir SCID hastasında, belirgin taşipneye rağmen dinleme bulgularının silik olması ve radyolojide interstisyel infiltrasyonlar görülmesi ile tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların analizi
Dirençli oral kandidiyazis, tartı alamama (FTT) ve ileri derecede lenfopeni (<1500/mm3<1500/\text{mm}^3) varlığı Ağır Kombine İmmün Yetmezlik (SCID) tablosunu düşündürür.
SCID hastaları yaşamın ilk aylarında ciddi fırsatçı enfeksiyonlarla başvurur.
2
Solunum sistemi bulgularının değerlendirilmesi
Belirgin taşipne ve hipoksiye rağmen oskültasyonun doğal olması (klinik-radyolojik diskordans) tipiktir.
Alveolar boşlukların köpüksü eksüda ile dolması interstisyel bir süreç başlatır, bu da belirgin rale duyulmasını engeller.
3
Radyolojik bulguların yorumlanması
Bilateral perihiler interstisyel buzlu cam görünümü Pneumocystis jirovecii enfeksiyonu için karakteristiktir.
Hastalığın patofizyolojisinde interstisyel tutulum ön plandadır.

Anahtar Kavram

İmmün yetmezliği olan çocuklarda (SCID gibi) en sık görülen fırsatçı pnömoni etkeni Pneumocystis jirovecii'dir.

Alternatif Yöntem

Tanı için Bronkoalveolar Lavaj (BAL) sıvısında Gomori Methenamine Silver (GMS) boyama ile kistlerin gösterilmesi veya PCR analizi altın standart yöntemlerdir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 10Soru

33 yaşında bir erkek çocuk, 22 gündür devam eden 38.5C38.5^\circ C ateş, halsizlik ve hafif öksürük şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde sağ akciğer orta-alt bölgede lokalize ince raller duyuluyor. Akciğer grafisinde sağ akciğer alt lob superior segment yerleşimli, 3×33 \times 3 cm boyutlarında, düzgün sınırlı, kitle görünümünde homojen opasite saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde lökosit sayısı 17.500/μL17.500/\mu L (%78 nötrofil), CRP 9292 mg/L olarak saptanıyor. Bu hastada saptanan radyolojik görünümün en olası etkeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Streptococcus pneumoniae

Cevap

Radyolojik olarak kitleyi andıran düzgün sınırlı sferik pnömoni tablosunun çocuklardaki en olası etkeni Streptococcus pneumoniae'dir.
Çocuklarda sferik (yuvarlak) pnömoni, parankimal enfeksiyonun yan kanallar (Kohn gözenekleri ve Lambert kanalları) tam gelişmediği için sınırlı kalmasıyla oluşur. Bu radyolojik paternin en yaygın etkeni Streptococcus pneumoniae'dir. Uygun antibiyotik tedavisi sonrası bu 'kitle' görünümü hızla kaybolur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Akut ateş, öksürük ve raller bakteriyel pnömoniyi düşündürür.
Hastanın lökositozu ve yüksek CRP değeri akut bir enfeksiyonu desteklemektedir.
2
Radyolojik görünümün analizi
Sferik (yuvarlak) pnömoni saptanmıştır.
Çocuklarda Kohn gözenekleri ve Lambert kanalları yetersiz geliştiği için pnömonik infiltrasyon dairesel bir sınırda hapsolabilir.
3
En olası etkenin belirlenmesi
Streptococcus pneumoniae.
Sferik pnömonilerin %90'ından fazlası bu patojen kaynaklıdır ve uygun antibiyotik tedavisiyle hızla düzelir.

Anahtar Kavram

Sferik Pnömoni (Yuvarlak Pnömoni)
Soru 11Soru

Yüksek ateş (39.2C39.2^\circ \text{C}), öksürük ve sağ yan ağrısı şikayetleri ile getirilen 66 yaşındaki bir erkek hastanın fizik muayenesinde sağ akciğer alt alanında vibrasyon torasik artışı ve bronşiyal solunum duyulmuştur. Akciğer grafisinde sağ alt lobda 3 cm3 \text{ cm} çapında, düzgün kenarlı, küresel bir konsolidasyon alanı saptanmış olup bu lezyon içerisinde hava bronkogramları görülmektedir. Bu klinik tablo ve radyolojik bulgular eşliğinde en olası tanı ve etken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yuvarlak pnömoni - StreptococcusStreptococcus pneumoniaepneumoniae

Cevap

Hava bronkogramı içeren küresel konsolidasyonun en olası nedeni yuvarlak pnömonidir ve en sık etken StreptococcusStreptococcus pneumoniaepneumoniae'dir.
Hastada saptanan akut ateşli tablo, konsolidasyon bulguları ve grafideki hava bronkogramı içeren yuvarlak opasite, 'yuvarlak pnömoni' tanısını kesinleştirir. Çocuklarda bu tablonun en yaygın etkeni StreptococcusStreptococcus pneumoniaepneumoniae'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik semptomların değerlendirilmesi
Akut başlangıçlı yüksek ateş, öksürük ve yan ağrısı bakteriyel bir pnömoniyi desteklemektedir.
Hastanın fizik muayenesindeki vibrasyon torasik artışı ve bronşiyal solunum, konsolidasyon (alveoler dolum) bulgularıdır.
2
Radyolojik bulgunun analizi
Grafide görülen 3 cm3 \text{ cm}'lik küresel opasitenin içinde hava bronkogramlarının olması, lezyonun bir kitle (tümör) değil, akciğer parankimine ait bir konsolidasyon olduğunu kanıtlar.
Kohn delikleri ve Lambert kanallarının çocuklarda tam gelişmemiş olması, enfeksiyonun komşu lobüllere yayılmasını engelleyerek küresel bir görünüm (yuvarlak pnömoni) oluşturabilir.
3
Etiyolojik eşleştirme
Çocuklarda saptanan yuvarlak pnömoni vakalarının %90\%90'ından fazlasından StreptococcusStreptococcus pneumoniaepneumoniae sorumludur.
Yaş grubuna uygun olarak en sık görülen tipik pnömoni etkeni bu radyolojik görüntünün de ana nedenidir.

Anahtar Kavram

Hava bronkogramı içeren düzgün sınırlı küresel akciğer opasiteleri (yuvarlak pnömoni), çocuklarda aksi kanıtlanana kadar bakteriyel pnömoni kabul edilmeli ve en sık etken olan StreptococcusStreptococcus pneumoniaepneumoniae düşünülmelidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru

55 yaşında bir erkek çocuk, aniden başlayan 39.5C39.5^\circ C ateş, sağ yan ağrısı ve solunum güçlüğü şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Şikayetlerinin henüz 2424 saattir var olduğu öğreniliyor. Fizik muayenede genel durumu toksik, solunum sayısı 48/dakika48/dakika saptanıyor. Akciğer oskültasyonunda sağ akciğer bazalinde solunum sesleri alınamıyor ve perküsyonda matite saptanıyor. Ayrıca hastanın gövdesinde basmakla solan, zımpara kağıdı kıvamında yaygın eritematöz döküntü izleniyor. Akciğer grafisinde sağ hemitoraksta masif plevral efüzyon saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Streptococcus pyogenes

Cevap

Streptococcus pyogenes (A grubu beta hemolitik streptokok)
Streptococcus pyogenes (A grubu beta hemolitik streptokok), çocuklarda nadir fakat oldukça ağır seyirli pnömonilere neden olur. Bu tablonun en önemli özelliği, semptomların başlamasından itibaren çok kısa sürede (genellikle ilk 2424 saat içinde) masif plevral efüzyon veya ampiyem geliştirmesidir. Ayrıca, hastada görülen 'zımpara kağıdı' manzaralı döküntü, bakterinin salgıladığı eritrojenik toksine bağlı gelişen kızıl hastalığının göstergesidir. Bu iki spesifik bulgunun birlikteliği bizi doğrudan doğruya Streptococcus pyogenes seçeneğine götürür.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik seyrin hızı ve ciddiyetini değerlendir
Semptomların ilk 2424 saatinde masif plevral efüzyon gelişmesi, çok agresif ve hızlı ilerleyen bir bakteriyel etkene işaret eder.
Streptococcus pyogenes ve Staphylococcus aureus gibi invaziv bakteriler bu kadar hızlı efüzyon yapabilir.
2
Döküntü karakterini analiz et
'Zımpara kağıdı' kıvamındaki eritematöz döküntü, A grubu beta hemolitik streptokokların (GAS) eritrojenik toksinine bağlı gelişen skarlatiniform döküntüdür (Kızıl).
Spesifik döküntü tipleri, etken patojeni belirlemede kritik ipuçları sağlar.
3
Radyolojik ve klinik bulguları birleştir
Hızlı gelişen masif efüzyon + skarlatiniform döküntü kombinasyonu bizi Streptococcus pyogenes tanısına yönlendirir.
Bu iki bulgunun birlikteliği pediatrik pnömonilerde GAS için oldukça ayırt edicidir.

Anahtar Kavram

Hızlı ilerleyen pediatrik pnömonilerde erken dönem masif efüzyon ve skarlatiniform döküntü varlığı Streptococcus pyogenes'i düşündürür.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 13Soru

99 yaşında bir erkek çocuk, yaklaşık 1010 gündür devam eden kuru öksürük, halsizlik ve hafif boğaz ağrısı şikayetleriyle polikliniğe getiriliyor. Ateşi 37.8C37.8^\circ C, solunum sayısı 26/dakika26/dakika olarak saptanıyor. Fizik muayenesinde akciğer oskültasyonunda bilateral yaygın ince raller ve yer yer sibilanlar duyuluyor. Akciğer grafisinde her iki alt lobda belirgin yamalı interstisyel infiltrasyonlar izleniyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası etken ve önerilen ilk seçenek tedavi eşleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mycoplasma pneumoniae — Klaritromisin

Cevap

En olası etken Mycoplasma pneumoniae olup, tedavisinde makrolid grubu bir antibiyotik olan klaritromisin kullanılmalıdır.
Hastanın yaşı (99 yaş), semptomlarının 1010 gündür subakut seyretmesi, düşük dereceli ateşi ve grafideki interstisyel infiltrasyon bulguları atipik pnömoni tablosu ile tam uyumludur. Okul çağı ve adolesan döneminde atipik pnömoninin en sık nedeni Mycoplasma pneumoniae'dir. Bu etkenin tedavisinde makrolidler (klaritromisin, azitromisin vb.) ilk seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın yaşını ve semptom süresini analiz et.
99 yaşındaki hastada 1010 gündür süren subakut seyirli semptomlar mevcuttur.
Tipik ve atipik pnömoni ayrımı için başlangıç hızı ve süre kritiktir.
2
Fizik muayene ve radyolojik bulguları yorumla.
Yaygın raller ve interstisyel infiltrasyon saptandı.
Atipik pnömonilerde fizik muayene bulguları genellikle radyolojiden daha siliktir veya interstisyel tutulum ön plandadır.
3
Etken ve tedavi eşleşmesini belirle.
Okul çağında en sık etken M. pneumoniae olup tedavisi makrolidlerdir.
Atipik etkenlerin hücre duvarı bulunmadığı veya hücre içi oldukları için beta-laktamlara dirençli oldukları bilinmelidir.

Anahtar Kavram

Okul çağı çocuklarında atipik pnömoni tanısı ve tedavisi.

Daha Fazla Pratik

Atipik pnömonilerde görülebilen akciğer dışı bulguları (örneğin eritema multiforme, hemolitik anemi) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 14Soru

İki aylık bir erkek bebek, bir haftadır giderek artan öksürük ve hırıltı şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde ateş saptanmıyor (36.8C36.8^\circ C), solunum sayısı 60/dakika60/dakika ve akciğer oskültasyonunda her iki tarafta yaygın raller duyuluyor. Bebeğin özgeçmişinden doğum sonrası 10. günde gözlerinde çapaklanma ve kızarıklık olduğu öğreniliyor. Laboratuvar incelemesinde beyaz küre sayısı 14.000/μL14.000/\mu L (%20 eozinofilik) saptanıyor. Bu bebekte en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Chlamydia trachomatis pnömonisi

Cevap

Chlamydia trachomatis pnömonisi
İki aylık bir bebekte ateşin olmaması (afebrile seyir), kesik kesik (staccato) tarzda öksürük, akciğerde rallerin duyulması, laboratuvarda belirgin eozinofili saptanması ve özgeçmişte neonatal konjonktivit öyküsünün bulunması Chlamydia trachomatis pnömonisi tanısı için karakteristik bir klinik kümedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın yaşını ve ateş durumunu değerlendir
2 aylık bebek ve ateşsiz (afebrile) bir tablo saptandı
1-3 aylık bebeklerde ateşsiz pnömoni ayırıcı tanısında klamidya önceliklidir.
2
Öksürük karakterini ve fizik muayene bulgularını incele
Karakteristik 'staccato' (kesik kesik) öksürük ve akciğerde raller mevcut
Staccato öksürük Chlamydia trachomatis enfeksiyonunun en belirgin klinik bulgusudur.
3
Özgeçmiş ve laboratuvar verilerini birleştir
Neonatal konjonktivit öyküsü ve periferik eozinofili tespit edildi
Konjonktivit öyküsü dikey bulaşı, eozinofili ise bu etkene spesifik immün yanıtı destekler.

Anahtar Kavram

Süt çocuklarında (1-3 ay) afebrile pnömoninin en sık nedeni Chlamydia trachomatis'tir.

Daha Fazla Pratik

Chlamydia trachomatis pnömonisinde seçilecek ilk basamak antibiyotik tedavisini (eritromisin/azitromisin) gözden geçirin.
Tahmini Süre:45s
Soru 15Soru

44 aylık bir bebek, son iki haftadır giderek artan solunum güçlüğü ve kuru öksürük şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde ateş saptanmıyor (37.2C37.2^\circ C), ancak belirgin taşipne (75/dak75/dak) ve siyanoz dikkate çarpıyor. Akciğer oskültasyonunda belirgin raller veya hırıltı saptanmıyor; ancak kan gazında ağır hipoksemi (PaO2:55mmHgPaO_2: 55 mmHg) saptanıyor. Akciğer grafisinde her iki akciğerde diffüz interstisyel sızmalar izleniyor. Laboratuvar incelemesinde serum laktat dehidrogenaz (LDH) düzeyinin yaş normallerine göre belirgin yüksek olduğu görülüyor. Bu klinik tabloya göre, bebekte en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pneumocystis jirovecii

Cevap

Pneumocystis jirovecii
Doğru seçenek olan patojen, özellikle 363-6 aylık bebeklerde (immün yetmezlik durumlarında ilk bulgu olarak) görülür. Karakteristik özellikleri; ateşin olmaması veya hafif olması, taşipne ve siyanozun eşlik ettiği ağır hipoksemiye rağmen akciğer oskültasyonunun görece normal olması (klinik-radyolojik uyumsuzluk) ve yüksek serum LDH seviyeleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın yaşını ve klinik tablosunu değerlendir.
44 aylık bir bebekte ateşsiz seyreden ancak ağır seyirli (siyanoz, taşipne) solunum yetmezliği saptanmıştır.
Yaş grubu ve ateşin olmaması etken yelpazesini daraltır.
2
Fizik muayene ve radyoloji arasındaki ilişkiyi analiz et.
Oskültasyonda rallerin olmaması fakat grafide diffüz sızmaların ve kan gazında ağır hipokseminin olması 'klinik-radyolojik uyumsuzluk' olarak tanımlanır.
Bu durum oportunistik ve atipik enfeksiyonların ayırıcı tanısında kritiktir.
3
Laboratuvar verilerini yorumla.
Serum LDH düzeyinin yüksekliği bu tabloyu desteklemektedir.
Yüksek LDH, özellikle immün yetmezlik zemininde gelişen bu spesifik pnömoni türü için önemli bir belirteçtir.

Anahtar Kavram

Süt çocukluğu döneminde görülen Pneumocystis jirovecii pnömonisi, sıklıkla ağır hipoksemi ve klinik-radyolojik uyumsuzlukla seyreder.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 16Soru

On aylık bir erkek bebek, üç gündür devam eden hafif öksürük ve burun akıntısını izleyen birkaç saat içinde aniden kötüleşerek acil servise getiriliyor. Fizik muayenede ateşi 39,5C39,5^\circ C, solunum sayısı 70/dk70/dk, oksijen saturasyonu %88\%88 (oda havasında) saptanıyor. Hasta huzursuz, inlemeli solunumu var ve çevreyle ilgisi azalmış (toksik görünüm) durumda. Akciğer oskültasyonunda sağda solunum sesleri derinden duyuluyor. Akciğer grafisinde sağ akciğerde yaygın infiltrasyon ve bu alan içerisinde radyolüsen, ince duvarlı hava kistleri görülüyor. Bu hasta için en olası etken ve klinik seyirde aniden gelişebilecek hayatı tehdit edici komplikasyon aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: *Staphylococcus aureus* — Tansiyon pnömotoraks

Cevap

*Staphylococcus aureus* pnömonisi ve bunun komplikasyonu olan tansiyon pnömotoraks
Süt çocuklarında aniden başlayan yüksek ateş, inleme ve toksik tablo ile birlikte akciğer grafisinde pnömatosel (hava kisti) görülmesi *Staphylococcus aureus* pnömonisi için patognomoniktir. Bu hava kistlerinin rüptürü sonucu tansiyon pnömotoraks gelişmesi, hastanın durumunu hızla kötüleştiren ve acil müdahale gerektiren bir komplikasyondur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın yaşını ve klinik ağırlığını değerlendir.
On aylık (süt çocuğu) ve toksik görünümde, hızlı ilerleyen bir tablo mevcut.
Yaş grubu ve progresyon hızı olası etkenleri daraltır.
2
Akciğer grafisindeki spesifik bulguyu tanımla.
Grafide görülen 'ince duvarlı radyolüsen kistlere' pnömatosel denir.
Pnömatosel, stafilokokal pnömoni için oldukça karakteristik bir radyolojik bulgudur.
3
Pnömatosel varlığında en olası komplikasyonu belirle.
Pnömatoseller rüptüre olarak akciğer zarları arasına hava sızmasına neden olabilir.
Bu rüptür, klinik durumun aniden bozulmasına neden olan tansiyon pnömotoraksa yol açar.

Anahtar Kavram

Stafilokokal pnömoni ve pnömatosel yönetimi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 17Soru

33 yaşında bir çocuk; üç gündür devam eden burun akıntısı, hafif ateş ve giderek artan öksürük şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde vücut ısısı 37,8C37,8^\circ\text{C}, solunum sayısı 48/dakika48/\text{dakika}, kalp hızı 110/dakika110/\text{dakika} saptanmıştır. Dinlemekle her iki akciğer alanında yaygın ekspiratuar hışıltı (wheezing) ve ince raller duyulmaktadır. Akciğer grafisinde bilateral havalanma artışı, diyafragmalarda düzleşme ve belirgin peribronşiyal kalınlaşma izlenmektedir. Laboratuvar incelemesinde lökosit sayısı 7.200/mm37.200/\text{mm}^3 (%65\%65 lenfosit) olarak bulunmuştur.

Bu hasta için en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: *Respiratory Syncytial Virus* (RSV)

Cevap

En olası etken *Respiratory Syncytial Virus* (RSV) olarak tanımlanan seçenektir.
Verilen vakada 33 yaşında bir çocukta düşük dereceli ateş, hışıltı (wheezing), ince raller, akciğer grafisinde hiperinflasyon (havalanma artışı) ve kan sayımında lenfosit hakimiyeti mevcuttur. Bu bulgular toplu halde değerlendirildiğinde, özellikle 55 yaş altı çocuklarda pnömoninin en sık nedeni olan viral etkenleri, özellikle de RSV'yi işaret etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Düşük dereceli ateş, prodromal burun akıntısı ve yaygın hışıltı (wheezing) varlığı saptandı.
Viral etkenler genellikle prodromal semptomlar ve hava yolu obstrüksiyonu bulgularıyla başlar.
2
Radyolojik bulguları yorumla
Bilateral havalanma artışı (hiperinflasyon) ve peribronşiyal kalınlaşma görüldü.
Hava hapsi ve bronşiyal duvar inflamasyonu viral alt solunum yolu enfeksiyonları için tipiktir; bakteriyel pnömonide beklenen lober konsolidasyon yoktur.
3
Laboratuvar verilerini değerlendir
Lökosit sayısı normal sınırlarda ve lenfosit hakimiyeti mevcut.
Viral enfeksiyonlarda lökositozdan ziyade lenfositoz veya normal lökosit sayıları beklenir.

Anahtar Kavram

Çocuklarda viral pnömonilerin tipik klinik (hışıltı, düşük ateş) ve radyolojik (hiperinflasyon) bulgularla bakteriyel pnömonilerden ayırt edilmesi.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 18Soru

Yaklaşık bir haftadır süregelen halsizlik, kuru öksürük ve hafif ateş şikayetleri olan 1212 yaşındaki bir erkek çocukta, son 22 gündür gövdesinde ve kollarında ortası soluk, hedef tahtası (target lezyon) görünümünde döküntüler gelişmiştir. Fizik muayenesinde akciğerlerde bilateral yaygın ince ralleri mevcut olan hastanın akciğer grafisinde bilateral interstisiyel infiltrasyon saptanmıştır. Bu hastadaki klinik tabloya en sık neden olan pnömoni etkeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mycoplasma pneumoniae

Cevap

Okul çağı çocuklarında atipik pnömoni kliniği ile birlikte görülen hedef tahtası benzeri döküntüler (eritema multiforme), Mycoplasma pneumoniae enfeksiyonu için karakteristiktir.
Okul çağı çocuklarında subakut başlangıçlı öksürük, hafif ateş ve akciğer grafisinde interstisiyel tutulum atipik pnömoni lehinedir. Bu tabloya eşlik eden 'hedef tahtası' (target) lezyonları, Mycoplasma pneumoniae enfeksiyonunun en sık görülen ekstrapulmoner bulgularından biri olan eritema multiformeyi işaret eder.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik başlangıç ve yaşı değerlendir
12 yaşındaki hastada bir haftalık subakut başlangıç ve kuru öksürük atipik pnömoniyi düşündürür.
Okul çağı ve adolesan döneminde Mycoplasma pneumoniae en sık pnömoni etkenidir.
2
Dermatolojik bulguyu tanımla
Hedef tahtası görünümündeki lezyonlar Eritema Multiforme (EM) olarak adlandırılır.
EM, enfeksiyonlara veya ilaçlara karşı gelişen hipersensitivite reaksiyonudur.
3
Etken ve ekstrapulmoner bulgu ilişkisini kur
Mycoplasma pneumoniae, çocuklarda enfeksiyöz kaynaklı EM'nin en yaygın nedenidir.
Laboratuvardaki interstisiyel patern ve raller bu tanıyı destekler.

Anahtar Kavram

Okul çağı çocuklarında atipik pnömoni (Mycoplasma pneumoniae) ve ekstrapulmoner komplikasyonları (Eritema Multiforme).

Daha Fazla Pratik

Mycoplasma pneumoniae'nin diğer ekstrapulmoner bulgusu olan soğuk aglütinin pozitifliği ve hemolitik anemi ilişkisini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 19Soru

44 yaşında bir erkek çocuk, 55 gündür devam eden yüksek ateş, öksürük ve sağ yan ağrısı şikayetleriyle getiriliyor. Fizik muayenesinde sağ akciğer bazalinde solunum sesleri azalmış ve perküsyonda matite saptanıyor. Akciğer grafisinde sağ alt zonda konsolidasyon ve plevral efüzyon izleniyor. Torasentez ile alınan plevral sıvı örneğinde aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması, ampiyem/komplike parapnömonik efüzyon geliştiğini gösterir ve tüp torakostomi (drenaj) yapılmasını gerektirir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Plevral sıvı pH değerinin 7.107.10 olması

Cevap

Plevral sıvı pH değerinin 7.27.2'nin altında (örneğin 7.107.10) olması ampiyem/komplike efüzyon lehinedir ve drenaj gerektirir.
Plevral sıvı analizinde pH değerinin 7.207.20'nin altında saptanması, bakteriyel metabolizmanın asiditeyi artırdığını gösterir ve sıvının kendi kendine gerilemeyeceğini, komplike hale geldiğini (veya ampiyem olduğunu) kanıtlayarak cerrahi drenaj (tüp torakostomi) gerekliliğini ortaya koyar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun belirlenmesi
Hastada pnömoniye eşlik eden plevral efüzyon (parapnömonik efüzyon) mevcuttur.
Yüksek ateş, öksürük ve radyolojik konsolidasyon bulgularına eşlik eden matite ve efüzyon görüntüsü bu tanıyı koydurur.
2
Drenaj kriterlerinin gözden geçirilmesi
Plevral sıvıda pH <7.2< 7.2, Glukoz <40 mg/dL< 40 \text{ mg/dL}, LDH >1000 U/L> 1000 \text{ U/L} veya pürülan görünüm drenaj endikasyonudur.
Bu biyokimyasal değişiklikler plevral boşluktaki yoğun bakteriyel aktiviteyi ve asidozu yansıtır.
3
Seçeneklerin analizi
pH değerinin 7.107.10 olması 7.27.2 eşiğinin altındadır.
Düşük pH, komplike parapnömonik efüzyonun en duyarlı göstergelerinden biridir ve tedaviye tüp torakostomi eklenmesini gerektirir.

Anahtar Kavram

Parapnömonik efüzyonlarda komplike efüzyon/ampiyem ayrımı ve drenaj (tüp torakostomi) endikasyonları.

Daha Fazla Pratik

Plevral sıvı ampiyem tanısında altın standart olan pürülan görünüm ve mikroorganizma saptanması durumlarını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru

22 aylık bir bebek, yaklaşık bir haftadır devam eden ve giderek artan öksürük şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Öyküsünden, doğumdan sonraki ikinci haftada her iki gözünde pürülan akıntı olduğu ve kendiliğinden düzeldiği öğreniliyor. Fizik muayenesinde ateşi 36,8C36,8^\circ C, solunum sayısı 55/dakika55/dakika ölçülüyor; akciğer oskültasyonunda yaygın raller duyuluyor ancak ekspiratuar hışıltı (wheezing) saptanmıyor. Laboratuvar tetkiklerinde periferik yaymada %12\%12 oranında eozinofili saptanıyor.

Bu klinik tabloya göre, en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Chlamydia trachomatis

Cevap

En olası etken, klinik ve laboratuvar bulguları ile uyumlu olan Chlamydia trachomatis'tir.
Bu hastadaki 131-3 ay arası yaş grubu, önceki konjonktivit öyküsü, ateşin olmaması (afebrile), kesik kesik (staccato) tarzda öksürük, akciğerde rallerin duyulması ve laboratuvardaki belirgin eozinofili bulguları tipik olarak Chlamydia trachomatis enfeksiyonunu işaret etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın yaşını ve temel semptomlarını değerlendir
Hasta 22 aylık (süt çocuğu) ve ateşsiz, ancak solunum sıkıntısı ve öksürüğü mevcut.
Süt çocukluğu döneminde ateşsiz pnömoni (afebrile pneumonia of infancy) ayırıcı tanısında yaş kritiktir.
2
Öyküdeki spesifik bulguları ve fizik muayeneyi analiz et
Neonatal konjonktivit öyküsü, rallerin varlığı ve hışıltının yokluğu saptandı.
C. trachomatis pnömonisi olan bebeklerin yaklaşık yarısında neonatal konjonktivit öyküsü bulunur.
3
Laboratuvar bulgularını yorumla
Belirgin eozinofili (%12\%12) saptandı.
Periferik eozinofili, klamidya pnömonisi için oldukça karakteristik bir laboratuvar bulgusudur.

Anahtar Kavram

Süt çocukluğunun ateşsiz klamidya pnömonisi kliniği ve laboratuvar özellikleri.
Tahmini Süre:1m 15s
Sayfa 1 / 2Sonraki
Pnömoniler Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin