Diğer Vaskulitler (PAN, Takayasu, ANCA)

49 soru

Soru 21Soru

99 yaşında bir kız çocuk; iki gündür devam eden öksürük, kan tükürme, halsizlik ve idrar miktarında azalma şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenede kan basıncı 135/90135/90 mmHgmmHg (95.95. persantil üzeri) saptanmış, dinlemekle akciğer bazallerinde yaygın ralleri olduğu görülmüştür. Laboratuvar incelemesinde; hemoglobin 8,58,5 g/dLg/dL, serum kreatinin 2,22,2 mg/dLmg/dL, idrar mikroskopisinde bol dismorfik eritrosit ve eritrosit silendirleri saptanmıştır. Akciğer grafisinde bilateral yaygın alveoler infiltrasyonlar izlenmektedir. İmmünolojik tetkiklerinde p-ANCA (anti-MPO) pozitifliği saptanırken; c-ANCA, anti-GBM ve ANA antikorları negatif bulunmuştur. Yapılan böbrek biyopsisinde granülom içermeyen, immün depolanmanın izlenmediği (pauci-immune) nekrotizan kresentik glomerulonefrit saptanmıştır.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mikroskobik polianjiitis

Cevap

Mikroskobik polianjiitis
Vignette'de tanımlanan hasta, hem akciğer (hemoptizi) hem de böbrek (glomerulonefrit) tutulumu göstermektedir. p-ANCA (anti-MPO) pozitifliği ile birlikte böbrek biyopsisinde granülom içermeyen pauci-immün nekrotizan kresentik glomerulonefrit saptanması, Mikroskobik polianjiitis (MPA) tanısını doğrular. MPA'da GPA'nın aksine granulomlar ve üst solunum yolu tutulumu (sinüzit vb.) nadirdir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun analiz edilmesi
Hastada hemoptizi (alveoler infiltrasyon) ve hematüri/hipertansiyon (glomerulonefrit) birlikteliği olan 'Pulmoner-Renal Sendrom' mevcuttur.
Vaskülitlerin organ tutulum paternini belirlemek tanı için ilk adımdır.
2
Serolojik verilerin değerlendirilmesi
p-ANCA (anti-MPO) pozitifliği saptanmıştır.
ANCA ilişkili vaskülitlerin ayırıcı tanısında antikor tipi (MPO vs PR3) kritik öneme sahiptir.
3
Patolojik bulguların yorumlanması
Biyopsi pauci-immün (immün depo yok) ve granülom içermeyen özelliktedir.
Granülomun yokluğu Mikroskobik Polianjiitis'i (MPA), Granülomatozis ile Polianjiiti'den (GPA) ayıran en temel patolojik bulgudur.
4
Ayırıcı tanının tamamlanması
Anti-GBM (depo tipi farkı) ve PAN (damar çapı farkı) dışlanarak MPA tanısına ulaşılır.
Benzer klinik tabloları serolojik ve patolojik kanıtlarla elemeyi gerektirir.

Anahtar Kavram

Mikroskobik Polianjiitis (MPA), küçük damarları tutan, p-ANCA pozitifliği ile seyreden ve granülom içermeyen pauci-immün nekrotizan vaskülittir.
Soru 22Soru

13 yaşında bir kız çocuk; yaklaşık üç aydır devam eden halsizlik, iştahsızlık ve kilo kaybı şikayetlerini takiben son bir aydır sol kolunu kullandığında çabuk yorulma ve ağrı (kladikasyo) şikayetiyle getiriliyor. Fizik muayenesinde sağ kol kan basıncı 145/95145/95 mmHg, sol kol kan basıncı 105/70105/70 mmHg olarak ölçülüyor. Sol subklavyen arter trasesinde sistolik üfürüm duyulan hastada periferik nabızlar sağda güçlü, solda ise zayıf saptanıyor.

Bu hastada EULAR/PRINTO/PRES pediatrik Takayasu arteriti sınıflandırma kriterlerine göre kesin tanı konulabilmesi için bulunması zorunlu (sine qua non) olan kriter aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aorta veya ana dallarında anjiyografik (BT, MR veya konvansiyonel) anormalliklerin gösterilmesi

Cevap

Aorta veya ana dallarında anjiyografik (BT, MR veya konvansiyonel) anormalliklerin gösterilmesi
Pediatrik Takayasu arteriti tanısı için EULAR/PRINTO/PRES tarafından belirlenen kriterlere göre, aorta veya onun ana dallarında anjiyografik (konvansiyonel, BT veya MR anjiyografi) olarak saptanan anormallikler (darlık, oklüzyon, anevrizma veya duvar kalınlaşması) zorunlu kriterdir. Bu zorunlu kritere ek olarak; nabız defisiti/kladikasyo, kan basıncı farkı (>10 mmHg), üfürümler, hipertansiyon veya akut faz reaktanlarındaki yükseklik bulgularından en az bir tanesinin varlığı tanıyı kesinleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Büyük damar vaskuliti (halsizlik, kilo kaybı, kan basıncı farkı, kladikasyo, üfürüm) düşündüren tablo.
Hastanın semptomları ve muayene bulguları klasik bir Takayasu arteriti sunumudur.
2
Pediatrik tanı kriterlerini hatırla
Pediatrik yaş grubu için EULAR/PRINTO/PRES kriterleri kullanılır.
Erişkin ACR kriterleri ile pediatrik kriterler arasında yapısal farklar mevcuttur.
3
Zorunlu kriteri belirle
Anjiyografik tutulum (daralma, dilatasyon, anevrizma veya duvar kalınlaşması).
Pediatrik kriterlerde anjiyografik kanıt 'sine qua non' (olmazsa olmaz) şarttır.
4
Yardımcı kriterleri kontrol et
Hastada nabız defisiti, kan basıncı farkı ve hipertansiyon zaten mevcuttur.
Tanı için zorunlu kriter + 5 yardımcı kriterden en az 1 tanesi gereklidir.

Anahtar Kavram

EULAR/PRINTO/PRES Pediatrik Takayasu Arteriti Tanı Kriterleri

Daha Fazla Pratik

Pediatrik PAN ile Takayasu kriterleri arasındaki 'zorunlu kriter' farkını karşılaştırmak öğrenmeyi pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 23Soru

1616 yaşında bir kız hasta, sol kolunda çabuk yorulma ve baş ağrısı şikayetiyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde sağ kolda nabızlar normal alınırken sol kolda radial nabız palpe edilemiyor. Kollar arasındaki sistolik kan basıncı farkı 3535 mmHgmmHg olarak ölçülüyor. Bu klinik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Takayasu arteriti

Cevap

Nabızsızlık hastalığı olarak da bilinen ve büyük damarları etkileyen Takayasu arteritidir.
Takayasu arteriti, aortayı ve ondan ayrılan ana dalları (subklavyen, karotis, renal arterler) tutan kronik bir granülomatöz vaskülittir. Vakada belirtilen ergenlik çağındaki kız hasta profili, ekstremitelerde kladikasyo (çabuk yorulma), zayıf veya alınamayan nabızlar ve kollar arasındaki belirgin kan basıncı farkı (>10> 10 mmHgmmHg) bu tanı için klasik (ACR kriterleri) bulgulardır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın demografik verilerini ve ana semptomunu değerlendir.
Ergenlik çağındaki kız hastada ekstremite kladikasyosu (çabuk yorulma) ve nabız alamama durumu saptandı.
Vaskülitleri ayırt ederken yaş grubu ve etkilenen damar çapı en önemli ipucudur.
2
Kollar arasındaki kan basıncı farkını analiz et.
3535 mmHgmmHg fark (anlamlılık sınırı >10> 10 mmHgmmHg) saptandı.
Aorta veya ana dallarında (subklavyen arter gibi) stenoz olduğunu gösterir.
3
Damar çapına göre vaskülit sınıflandırmasını yap.
Büyük damar vasküliti tanısına ulaşılır.
Çocukluk çağında bu tabloyu açıklayan birincil büyük damar vasküliti Takayasu arteritidir.

Anahtar Kavram

Büyük damar vaskülitlerinde (Takayasu) aorta ve dallarının tutulumuna bağlı nabız kayıpları ve ekstremite iskemisi bulguları ön plandadır.
Tahmini Süre:45s
Soru 24Soru

99 yaşındaki bir erkek hasta; yaklaşık bir aydır devam eden ateş, halsizlik, bacaklarda ağrılı subkutan nodüller ve livedo reticularis benzeri döküntüler ile getiriliyor. Fizik muayenede kan basıncı 135/95135/95 mmHg (yüksek) saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde belirgin lökositoz ve eritrosit sedimentasyon hızında (ESH) yükseklik saptanırken, tam idrar tetkiki ve serum kreatinin düzeyi normal bulunuyor. Bu klinik tabloya göre, bu hastada öncelikle aşağıdakilerden hangisi düşünülmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Poliarteritis nodosa (PAN)

Cevap

Poliarteritis nodosa (PAN)
Poliarteritis nodosa (PAN), orta çaplı damarları tutan sistemik bir vaskülittir. Çocuklarda ateş, miyalji, livedo reticularis, subkutan nodüller ve renovasküler kaynaklı hipertansiyon ile sunulur. En önemli ayırt edici özelliği, glomerulonefrit (hematüri/proteinüri silendirleri) ve akciğer tutulumunun (infiltrasyon/nodül) beklenmemesidir. Bu hastada hipertansiyonun varlığına rağmen idrar tetkikinin normal olması, PAN tanısını kuvvetle desteklemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Ateş, livedo reticularis, ağrılı nodüller ve hipertansiyon varlığı tespit edildi.
Vaskülitlerin ayırıcı tanısında deri bulguları ve organ tutulumu anahtardır.
2
Renal tutulum özelliklerini değerlendir
Hastada hipertansiyon var ancak tam idrar tetkiki (TİT) normal; yani glomerulonefrit yok.
PAN'da hipertansiyon renovasküler (damar tutulumu) kaynaklıdır, parankimal (glomerulonefrit) kaynaklı değildir.
3
Ayırıcı tanı yap
Normal TİT bulgusu MPA ve GPA'yı dışlar. Livedo reticularis ve hipertansiyon kombinasyonu PAN'a yönlendirir.
Orta çaplı damar vasküliti olan PAN, küçük damar vaskülitlerinden glomerulonefrit ve akciğer tutulumunun yokluğu ile ayrılır.

Anahtar Kavram

Poliarteritis Nodosa (PAN) tanısında en karakteristik özelliklerden biri, renal arter tutulumuna bağlı hipertansiyon görülmesine rağmen akciğerlerin korunması ve glomerulonefrit saptanmamasıdır.

Daha Fazla Pratik

PAN tanısı alan bir çocukta Hepatit B serolojisini ve karın ağrısı varlığında mezenterik arter anjiyografisini kontrol etmeyi unutmayın.

Alternatif Yöntem

ANCA serolojisi ve anjiyografi farkı: PAN genellikle ANCA negatiftir; oysa MPA ve GPA ANCA pozitiftir. PAN'da tanı koydurucu altın standart yöntem anjiyografide izlenen mikroanevrizmalardır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 25Soru

1515 yaşındaki bir kız hasta; üç haftadır devam eden halsizlik, yaygın eklem ağrısı ve son üç gündür eklenen öksürük, hemoptizi ve idrar miktarında azalma şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 140/95140/95 mmHg saptanıyor; ancak üst solunum yolu muayenesi, akciğer oskültasyonu (yaygın rallere rağmen) ve cilt muayenesi normal olarak değerlendiriliyor. Laboratuvar tetkiklerinde; serum kreatinin düzeyi 2.82.8 mg/dL, idrar analizinde 2+2+ proteinüri ve her sahada bol dismorfik eritrosit izleniyor. Serolojik incelemede p-ANCA (MPO-spesifik) pozitifliği saptanırken; c-ANCA, anti-GBM ve ANA negatif bulunuyor. Yapılan böbrek biyopsisinde granülomatöz inflamasyon izlenmeksizin pauci-immün nekrotizan glomerülonefrit saptanıyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mikroskopik polianjitis

Cevap

Mikroskopik polianjitis (MPA)
Mikroskopik polianjitis, pulmoner-renal sendromun en önemli nedenlerinden biridir. p-ANCA pozitifliği, pauci-immün glomerülonefrit ve akciğer tutulumu ile karakterizedir. Vaka sunumunda granülomların olmaması ve üst solunum yolunun korunmuş olması, Granülomatoz polianjitis (Wegener) yerine Mikroskopik polianjitis tanısını koydurur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun analiz edilmesi
Hastada hemoptizi (akciğer) ve hematüri/proteinüri/kreatinin artışı (böbrek) ile seyreden 'Pulmoner-Renal Sendrom' mevcuttur.
Vaskülitlerin organ tutulum paternlerini belirlemek tanı için ilk adımdır.
2
Serolojik verilerin değerlendirilmesi
p-ANCA (MPO) pozitifliği, ANCA ilişkili vaskülitlere (MPA, GPA, EGPA) yönlendirir.
ANCA tipi, vaskülit alt grupları arasında ayrım yapmaya yardımcı olur.
3
Biyopsi ve ek bulguların incelenmesi
Pauci-immün nekrotizan glomerülonefrit varlığı ancak granülomun olmaması MPA tanısını kesinleştirir.
GPA'dan farklı olarak MPA'da granülomatöz inflamasyon ve üst solunum yolu tutulumu beklenmez.

Anahtar Kavram

Mikroskopik polianjitis (MPA), küçük damarları (kapiller, venül, arteriol) tutan, nekrotizan glomerülonefrit ve pulmoner kapillerit ile seyreden, biyopside granülom izlenmeyen bir pauci-immün vaskülittir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 26Soru

1010 yaşında bir erkek çocuk; üç haftadır devam eden ateş, 33 kg kilo kaybı, bacaklarda şiddetli kas ağrısı ve döküntü şikayetiyle getiriliyor. Fizik muayenesinde her iki alt ekstremitede belirgin livedo reticularis ve tansiyon ölçümünde 140/90140/90 mmHg (9595. persantil üzeri) saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; hemoglobin 10,510,5 g/dL, lökosit 13.500/mm313.500/mm^3, trombosit 520.000/mm3520.000/mm^3, sedimentasyon 9090 mm/saat ve CRP 6565 mg/L bulunuyor. Tam idrar tetkiki tamamen normal (proteinüri ve hematüri yok) saptanan ve ANCA paneli negatif olan bu hastada tanıyı kesinleştirmek için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Abdominal visseral anjiyografi ile mikroanevrizmaların gösterilmesi

Cevap

Abdominal visseral anjiyografi ile mikroanevrizmaların gösterilmesi
Hastada saptanan sistemik bulgular (ateş, kilo kaybı), şiddetli miyalji, livedo reticularis ve idrar bulgusu eşlik etmeyen hipertansiyon tablosu tipik olarak Poliarteritis Nodosa (PAN) ile uyumludur. PAN orta çaplı arterleri tutan nekrotizan bir vaskülittir. Tanıda en duyarlı yöntemlerden biri abdominal anjiyografi (renal, çölyak veya mezenterik) ile mikroanevrizmaların veya segmenter darlıkların gösterilmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Ateş, kilo kaybı, miyalji, livedo reticularis ve hipertansiyon varlığı sistemik bir vasküliti düşündürür.
Bu semptom kompleksi çocukluk çağı Poliarteritis Nodosa (PAN) için klasiktir.
2
Laboratuvar ve organ tutulumunu değerlendir
Yüksek akut faz reaktansları, negatif ANCA ve tamamen normal tam idrar tetkiki (glomerulonefrit yokluğu).
PAN orta çaplı damarları tutar; renal arter tutulumu hipertansiyona neden olurken glomerülleri koruduğu için idrar bulgusu vermez.
3
Tanısal yöntemi belirle
Orta çaplı arterlerdeki vasküliti göstermek için anjiyografi veya derin doku (kas/deri) biyopsisi gereklidir.
Anjiyografide saptanan mikroanevrizmalar PAN tanısı için EULAR/PRINTO/PRES kriterlerinde yer alan temel bulgulardan biridir.

Anahtar Kavram

Poliarteritis nodosa (PAN), orta çaplı arterleri tutan, renal arter tutulumuna bağlı hipertansiyon yapan ancak glomerülleri ve akciğeri koruyan bir vaskülittir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 27Soru

1414 yaşında bir erkek çocuk; bir haftadır devam eden halsizlik, nefes darlığı ve öksürürken ağzından kan gelmesi (hemoptizi) şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 140/90140/90 mmHg saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde idrar analizinde bol eritrosit ve granüler silendirler izleniyor; serum kreatinin değeri 2.12.1 mg/dL (yaşına göre yüksek) bulunuyor. Akciğer grafisinde alveoler hemoraji ile uyumlu bilateral yamalı infiltratlar saptanıyor. Serolojik testlerde p-ANCA (MPO-ANCA) pozitifliği saptanan hastanın fizik muayenesinde ve özgeçmişinde sinüzit, rinit veya astım öyküsü bulunmuyor. Bu klinik tabloya göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mikroskobik polianjiitis (MPA)

Cevap

Mikroskobik polianjiitis (MPA)
Vignette'de sunulan hasta, hemoptizi ve hızlı seyirli glomerülonefrit bulgularıyla tipik bir pulmoner-renal sendrom tablosundadır. p-ANCA (MPO-ANCA) pozitifliği ve üst solunum yolu tutulumunun (sinüzit vb.) olmaması, bu hastayı Granülomatoz polianjiitis (Wegener) yerine Mikroskobik polianjiitis (MPA) tanısına yönlendirir. Ayrıca astım öyküsünün olmaması eozinofilik vasküliti (EGPA) dışlar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların sistemik analizi
Hastada akciğer tutulumu (hemoptizi, infiltratlar) ve böbrek tutulumu (hipertansiyon, hematüri, kreatinin artışı) mevcuttur. Bu tablo 'pulmoner-renal sendrom' olarak adlandırılır.
Vaskülitlerin ayırıcı tanısında tutulan organ sistemlerini belirlemek ilk adımdır.
2
Serolojik belirteçlerin değerlendirilmesi
p-ANCA (MPO-ANCA) pozitifliği saptanmıştır.
ANCA ilişkili vaskülitler (MPA, GPA, EGPA) arasında ayırıcı tanı yapmak için seroloji kritiktir.
3
Negatif bulguların dışlanması
Üst solunum yolu tutulumu (sinüzit yok), astım yok ve eozinofili belirtilmemiş.
GPA'yı dışlamak için üst solunum yolu, EGPA'yı dışlamak için astım/eozinofili sorgulanmalıdır. Akciğer tutulumu olması ise PAN'ı dışlatır.

Anahtar Kavram

Mikroskobik polianjiitis (MPA), küçük damarları tutan, akciğer ve böbrek tutulumu ile karakterize, tipik olarak p-ANCA (MPO) pozitifliği gösteren ve granülom içermeyen bir vaskülittir.
Soru 28Soru

1515 yaşında bir kız çocuk, son birkaç aydır sol kolunda hareketle artan ağrı ve çabuk yorulma şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde sağ koldan ölçülen kan basıncı 145/95145/95 mmHg iken, sol koldan ölçülen kan basıncı 105/70105/70 mmHg olarak saptanıyor. Ayrıca sol subklavyen arter trasesi üzerinde oskültasyonda üfürüm duyuluyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Takayasu arteriti

Cevap

Takayasu arteriti
Takayasu arteriti, büyük damarları (aorta ve dalları) tutan kronik bir inflamatuar vaskülittir. Genç kızlarda daha sık görülür. Uzuv kladikasyosu (hareketle gelen ağrı), ekstremiteler arası kan basıncı farkı (10\geq 10 mmHg) ve arteriyel üfürümler hastalığın en karakteristik fizik muayene bulgularıdır. Bu vakada sol subklavyen arterin tutulumuna bağlı olarak sol kolda kan basıncı düşüklüğü ve üfürüm mevcuttur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Genç kız hasta, ekstremite kladikasyosu (hareketle ağrı), kollar arasında 4040 mmHg kan basıncı farkı ve arteriyel üfürüm saptandı.
Bu bulgular büyük çaplı elastik arterlerin (aorta ve dalları) segmental daralmasını veya tıkanıklığını gösterir.
2
Damar çapına göre ayırıcı tanı yap
Büyük damar vasküliti (Takayasu) ön plana çıkar.
Pediatrik yaş grubunda büyük damarları tutan inflamatuar vaskülitlerin başında Takayasu arteriti gelir.
3
Tanı kriterlerini doğrula
EULAR/PRINTO/PRES kriterlerine göre anjiyografik anormallik (zorunlu) yanında nabız zayıflığı, kan basıncı farkı veya üfürüm bulunması tanıyı destekler.
Hastadaki belirgin basınç farkı ve üfürüm, Takayasu arteriti için karakteristik fizik muayene bulgularıdır.

Anahtar Kavram

Takayasu arteriti; aorta ve ana dallarını tutan, genç kadınlarda/kızlarda sık görülen, 'nabızsızlık hastalığı' olarak da bilinen büyük damar vaskülitidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 29Soru

On dört yaşındaki bir kız hasta, son 2 aydır devam eden halsizlik, kilo kaybı, aralıklı ateş ve tekrarlayan burun kanaması şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde nazal septum perforasyonu saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde hemoglobin 9.5 g/dL, lökosit 12.000/mm³, trombosit 550.000/mm³, sedimentasyon 85 mm/saat ve CRP 65 mg/L bulunuyor. Tam idrar tetkikinde +2 protein ve her büyük büyütme alanında 15-20 dismorfik eritrosit izleniyor. Akciğer grafisinde her iki hemitoraksta kaviter nodüler lezyonlar görülüyor.

Bu hastanın tanısını destekleyen en spesifik otoantikor ve patolojik incelemede beklenen en tipik bulgu aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: c-ANCA (Anti-PR3) / Küçük damarlarda granülomatöz nekrotizan inflamasyon

Cevap

c-ANCA (Anti-PR3) ve küçük damarlarda granülomatöz nekrotizan inflamasyon
Hastada izlenen üst solunum yolu destrüksiyonu (nazal septum perforasyonu), alt solunum yolu tutulumu (kaviter nodüller) ve böbrek tutulumu (dismorfik eritrosit ve proteinüri ile giden nefritik sendrom) klasik Granülomatöz Polianjiitis (Wegener granülomatozu) triadıdır. Bu hastalığın patogenezinde rol oynayan en spesifik otoantikor sitoplazmik ANCA (c-ANCA, Anti-PR3) olup, doku biyopsisinde karakteristik olarak küçük ve orta çaplı damarlarda granülomatöz nekrotizan inflamasyon görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik bulgularının (üst solunum yolu tutulumu, akciğerde kaviter lezyonlar, nefritik sendrom) değerlendirilmesi.
Bu klasik triad (üst solunum yolu, alt solunum yolu ve böbrek tutulumu), küçük damar vaskülitini işaret etmektedir.
Ayırıcı tanıya gidebilmek için sistemik bulguların ve lezyon karakterinin belirlenmesi gerekir.
2
Nazal septum perforasyonu ve akciğerde kaviter nodüllerin varlığının analiz edilmesi.
Bu bulgular, destrüktif ve granülomatöz bir süreci gösterir; ayırıcı tanıda yer alan Mikroskopik Polianjiitis (MPA) ve Goodpasture sendromundan uzaklaştırır.
Pulmoner-renal sendrom yapan alt tiplerin klinik bulgularla birbirinden ayrılması gereklidir.
3
Granülomatöz Polianjiitis (Wegener) tanısıyla uyumlu otoantikor ve patolojik bulgunun belirlenmesi.
GPA hastalarında en spesifik otoantikor c-ANCA (Anti-PR3) olup, histopatolojide küçük damarlarda granülomatöz nekrotizan inflamasyon izlenir.
Tanının kesinleştirilmesi ve hastalığın fizyopatolojik mekanizmasının ortaya konması amacıyla bu spesifik parametreler kullanılır.

Anahtar Kavram

Granülomatöz Polianjiitis (Wegener) klinik bulguları, spesifik otoantikoru ve doku patolojisi
Soru 30Soru

1313 yaşında bir kız çocuk; son üç aydır devam eden çabuk yorulma, aralıklı ateş ve kilo kaybı şikayetleriyle getiriliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı sağ koldan 155/95155/95 mmHg ölçülürken, alt ekstremitelerde femoral nabızların zayıf alındığı ve kan basıncının koldan daha düşük olduğu saptanıyor. Epigastrik bölgede dinlemekle şiddetli üfürüm duyuluyor. Laboratuvar incelemesinde eritrosit sedimentasyon hızı 8585 mm/saat saptanan bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Takayasu arteriti

Cevap

En olası tanı, büyük damarları tutan granülomatöz bir vaskülit olan Takayasu arteritidir.
Takayasu arteriti, aorta ve ana dallarını tutan kronik, granülomatöz bir vaskülittir. Çocukluk çağında (özellikle kız çocuklarında ve adolesanlarda) abdominal aorta tutulumu çok yaygındır ve 'orta aort sendromu' olarak bilinir. Bu durum, renal arter stenozu nedeniyle dirençli hipertansiyona, abdominal üfürümlere ve alt ekstremitelerde nabız zayıflığına yol açar. Sistemik inflamasyon bulguları (ateş, yüksek ESH) tanıyı aort koarktasyonu gibi non-inflamatuar durumlardan ayırır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Adolesan kız hasta, sistemik semptomlar (ateş, kilo kaybı), yüksek sedimentasyon hızı (8585 mm/saat), hipertansiyon (155/95155/95 mmHg) ve nabız farkı saptandı.
Bu bulgular kronik bir inflamatuar süreci ve büyük damar tutulumunu işaret eder.
2
Damar tutulum lokasyonunu belirle.
Epigastrik üfürüm ve alt ekstremite nabız zayıflığı, abdominal aorta tutulumunu (orta aort sendromu) gösterir.
Üfürümün yeri ve distal nabızların zayıflığı, stenozun abdominal seviyede olduğunu kanıtlar.
3
Ayırıcı tanı yap.
Enfeksiyon veya konjenital anomaliden ziyade inflamatuar büyük damar vasküliti olan Takayasu arteriti tanısına ulaşıldı.
Aort koarktasyonu gibi konjenital durumlar yüksek sedimentasyon ve ateş yapmaz; orta/küçük damar vaskülitleri ise bu çapta damarları tutmaz.

Anahtar Kavram

Takayasu arteriti, çocuklarda sıklıkla abdominal aorta ve dallarını (renal arterler) tutarak hipertansiyon ve nabız kaybı ile seyreden büyük damar vaskülitidir.
Soru 31Soru

1313 yaşında bir erkek çocuk; iki haftadır süregelen ateş, yaygın kas ağrısı, kilo kaybı ve bacaklarda palpabl purpura şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde kan basıncı 140/90140/90 mmHg saptanmıştır. Laboratuvar tetkiklerinde sedimentasyon ve CRP yüksekliği, böbrek fonksiyon testlerinde bozulma, idrar sedimentinde ise eritrosit silindirleri ve proteinüri belirlenmiştir. P-ANCA (MPO-ANCA) pozitifliği saptanan hastanın böbrek biyopsisinde "pauci-immune" nekrotizan kresentik glomerülonefrit izlenmiştir. Bu hastada klinik ve histopatolojik bulgular değerlendirildiğinde, tanıda Poliarteritis Nodosa (PAN) yerine Mikroskobik Polianjiitis (MPA) düşünülmesini sağlayan en önemli ayrıcı özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Glomerülonefrit varlığı

Cevap

Glomerülonefrit varlığı, bu hastada Poliarteritis Nodosa (PAN) tanısını dışlayıp Mikroskobik Polianjiitis (MPA) tanısına yönlendiren en kritik histopatolojik ve klinik bulgudur.
Glomerülonefrit varlığı, vaskülitin küçük damarları (kapillerler, venüller) etkilediğini gösterir. Mikroskobik Polianjiitis (MPA) küçük damar vaskülitiyken, klasik Poliarteritis Nodosa (PAN) orta çaplı arterlerin vaskülitidir ve tanımı gereği glomerül tutulumu (glomerülonefrit) yapmaz. Bu nedenle kresentik glomerülonefrit bulgusu PAN'ı dışlayıp MPA tanısını destekleyen en spesifik veridir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını analiz etme
Hastada ateş ve purpura gibi sistemik vaskülit bulgularına ek olarak, eritrosit silindirleri ve biyopsi ile kanıtlanmış kresentik glomerülonefrit saptanmıştır.
Vaskülitlerin sınıflandırılmasında tutulan damarın çapı ve lokalizasyonu en önemli belirleyicidir.
2
Damar çapı ve organ tutulumu ilişkisini kurma
Glomerülonefrit, küçük damar (kapiller) tutulumunun bir göstergesidir.
Chapel Hill vaskülit sınıflandırmasına göre PAN orta çaplı arter vaskülitidir ve glomerülleri tutmaz.
3
Ayırıcı tanı kriterlerini uygulama
Hastadaki 'pauci-immune' (immün birikim içermeyen) glomerülonefrit ve P-ANCA pozitifliği, ANCA ilişkili küçük damar vaskülitlerinden MPA lehinedir.
PAN'da böbrek tutulumu glomerül düzeyinde değil, ana renal arter veya dallarının tutulumuna bağlı infarkt ve iskemi şeklindedir.

Anahtar Kavram

Poliarteritis Nodosa (PAN) ile Mikroskobik Polianjiitis (MPA) arasındaki en temel fark, PAN'ın orta çaplı arterleri tutup küçük damarları (glomerüler kapillerler) korumasıdır.

Daha Fazla Pratik

PAN tanısında anjiyografik olarak saptanan 'tesbih tanesi' (microaneurysms) görünümünü ve DADA2 eksikliğinin PAN benzeri klinik tablosunu gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 32Soru

Vaskülitler, etkiledikleri damarların çapına göre büyük, orta ve küçük damar vaskülitleri olarak sınıflandırılmaktadır. Buna göre, çocukluk çağında görülen aşağıdaki vaskülitlerden hangisi orta çaplı damarları (musküler arterler) primer olarak tutan bir hastalıktır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Poliarteritis nodosa (PAN)

Cevap

Poliarteritis nodosa (PAN), orta çaplı damarları tutan vaskülitler grubunda yer almaktadır.
Poliarteritis nodosa (PAN), orta çaplı musküler arterleri (örneğin renal arter, mezenter arter) tutan, mikroanevrizma oluşumu ve iskemi ile seyreden klasik bir orta damar vaskülitidir. Çocukluk çağında Takayasu (büyük) ve ANCA ilişkili vaskülitlerden (küçük) bu özelliği ile ayrılır.

Adım Adım Çözüm

1
Vaskülit sınıflama kriterlerinin hatırlanması
Vaskülitler; büyük (aorta ve dalları), orta (ana organ arterleri) ve küçük (arteriyol, kapiller) damar tutulumuna göre ayrılır.
Hastalıkların klinik ve patolojik özelliklerini ayırt etmek için temel sınıflama bilgisidir.
2
Seçeneklerdeki hastalıkların damar çapı eşleşmesinin yapılması
Takayasu: Büyük; PAN: Orta; MPA, GPA ve HSP: Küçük damar vaskülitidir.
Soruda istenen 'orta çaplı damar' kategorisine giren seçeneği belirlemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Vaskülitlerin damar çapına göre Chapel Hill sınıflaması.

Daha Fazla Pratik

Büyük damar vasküliti (Takayasu) ve orta damar vasküliti (PAN) arasındaki en önemli fark olan nabız muayenesi bulgularını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 33Soru

66 yaşında bir kız çocuk; 33 yaşından itibaren başlayan tekrarlayan iskemik inme atakları, gövde ve ekstremitelerde belirgin livedo reticularis ve hepatosplenomegali nedeniyle tetkik edilmektedir. Laboratuvar incelemelerinde pansitopeni ve IgGIgG düzeyinde belirgin düşüklük (350 mg/dL350\text{ mg/dL}) saptanmıştır. Visseral anjiyografide çölyak ve renal arterlerde multipl mikroanevrizmalar izlenen bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adenozin Deaminaz 2 Eksikliği (DADA2)

Cevap

Adenozin Deaminaz 2 Eksikliği (DADA2)
Doğru yanıt olan Adenozin Deaminaz 2 Eksikliği (DADA2), CECR1 (yeni adıyla ADA2) genindeki mutasyonlar sonucu gelişen, otozomal resesif geçişli bir hastalıktır. Hastalık çocukluk döneminde başlar ve klinik olarak livedo reticularis, visseral arterlerde (renal, mezenterik) mikroanevrizmalar ile seyrederek Poliarteritis Nodosa'yı (PAN) taklit eder. Ancak klasik PAN'dan farklı olarak bu hastalarda santral sinir sistemi tutulumu (özellikle tekrarlayan lakuner iskemik inmeler), pansitopeni/anemi gibi kemik iliği yetmezliği bulguları ve hipogammaglobulinemi görülmesi tanı koydurucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Vaskülit paterninin belirlenmesi
Visseral anjiyografideki mikroanevrizmalar ve livedo reticularis, hastada orta çaplı damarları tutan bir vaskülit (PAN benzeri tablo) olduğunu gösterir.
Tanısal ayrım için başlangıç noktası vaskülit tipini belirlemektir.
2
Atipik bulguların değerlendirilmesi
Hastadaki erken yaşta başlayan tekrarlayan iskemik inmeler, pansitopeni ve hipogammaglobulinemi varlığı klasik PAN tanısı için alışılmadık bulgulardır.
Vaskülit tablolarını taklit eden genetik/otoinflamatuar hastalıkları dışlamak gerekir.
3
Spesifik sendromun tanımlanması
PAN benzeri vaskülit + Erken inme + İmmün yetmezlik triadı Adenozin Deaminaz 2 Eksikliği (DADA2) hastalığına özgüdür.
DADA2, son yıllarda pediatrik PAN vakalarının önemli bir kısmının altında yatan genetik neden olarak tanımlanmıştır.

Anahtar Kavram

DADA2 (Adenozin Deaminaz 2 Eksikliği), çocuklarda klasik PAN tablosunu taklit eden ancak inme ve immün yetmezlik bulgularıyla ayrılan otoinflamatuar bir vaskülit nedenidir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 34Soru

1414 yaşında bir erkek çocuk, uzun süredir devam eden ve son dönemde kontrol altına alınamayan astım atakları nedeniyle izlenmektedir. Hastada son bir ayda her iki bacakta purpurik döküntüler ve sol ayakta düşük ayak (mononöritis mültipleks) gelişmiştir. Laboratuvar tetkiklerinde lökosit sayısı 18.000/mm318.000/mm^3 (eozinofil oranı %25\%25), eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) 8585 mm/saat ve p-ANCA pozitifliği saptanmıştır. Bu klinik tabloya göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eozinofilik granülomatoz polianjitis (EGPA)

Cevap

Eozinofilik granülomatoz polianjitis (EGPA)
Eozinofilik granülomatoz polianjitis (eski adıyla Churg-Strauss sendromu), küçük ve orta çaplı damarları tutan nekrotizan bir vaskülittir. Tanı için en önemli ipuçları; ağır astım öyküsü, periferik kanda eozinofili (%10\%10 veya >1500/mm3>1500/mm^3) ve p-ANCA (MPO) pozitifliğidir. Hastadaki purpura ve mononöritis mültipleks (düşük ayak) vaskülit fazının göstergeleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ipuçlarını değerlendir
Hastada astım öyküsü ve vaskülit (purpura, mononöritis mültipleks) bulguları mevcut.
Vaskülit tiplerini ayırmak için eşlik eden sistemik hastalıklar kritiktir.
2
Laboratuvar bulgularını analiz et
Belirgin eozinofili (%25\%25) ve p-ANCA pozitifliği saptandı.
Eozinofili, ANCA ilişkili vaskülitler arasında özellikle bir tanıyı işaret eder.
3
Tanıyı doğrula
Astım + Eozinofili + Vaskülit üçlüsü EGPA (Churg-Strauss) tanısını koydurur.
ACR kriterlerine göre altı kriterden dördünün varlığı (astım, eozinofili > %10, nöropati, purpura vb.) tanı için yeterlidir.

Anahtar Kavram

Eozinofilik granülomatoz polianjitis (EGPA) tanısında astım ve periferik eozinofili varlığı en ayırt edici özelliklerdir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 35Soru

Çocukluk çağı poliarteritis nodosa (PAN) hastalığının klinik, laboratuvar ve patolojik özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nekrotizan inflamasyonla giden, küçük çaplı damarları (kapiller, venül ve arteriol) tutan granülomatöz karakterde bir vaskülittir.

Cevap

Poliarteritis nodosa (PAN), orta çaplı damarları tutan nekrotizan bir vaskülit olup granülom içermez.
Poliarteritis nodosa (PAN), damar çapı baz alındığında 'orta çaplı' bir vaskülittir ve histopatolojik olarak 'nekrotizan' olsa da 'granülomatöz' değildir. Küçük çaplı damarları tutan ve granülomatöz karakterde olan vaskülit Granülomatoz Polianjiitis'tir (Wegener). Bu nedenle ilgili seçenek PAN için yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
PAN'ın tuttuğu damar çapını belirle.
PAN, orta ve küçük çaplı arterleri tutar; kapiller ve venülleri (küçük damarlar) tutmaz.
Vaskülitlerin sınıflandırılması damar çapına göre yapılır; PAN orta damar vaskülitidir.
2
Histopatolojik karakterini sorgula.
PAN nekrotizan bir vaskülittir ancak granülom içermez (non-granülomatöz).
Granülomatöz inflamasyon Wegener (GPA) ve Takayasu gibi vaskülitlerde görülür.
3
Böbrek tutulum şeklini karşılaştır.
PAN'da renal arter tutulur (HT nedeni), ancak glomerül tutulmaz (GN beklenmez).
Glomerül tutulumu küçük damar vaskülitlerinin (MPA, GPA, IgAV) özelliğidir.

Anahtar Kavram

Poliarteritis nodosa (PAN), orta çaplı arterlerin nekrotizan vasküliti olup, granülom içermemesi ve glomerulonefrit yapmaması ile küçük damar vaskülitlerinden ayrılır.
Soru 36Soru

1111 yaşında bir erkek çocuk; yaklaşık 22 aydır devam eden dirençli ateş, yaygın karın ağrısı, miyalji ve belirgin kilo kaybı şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde kan basıncı 150/100150/100 mmHg (>95.>95. persantil) saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde lökositoz, yüksek eritrosit sedimentasyon hızı ve ANCAANCA negatifliği saptanırken; idrar tetkiki tamamen normaldir. Yapılan konvansiyonel anjiyografide renal ve mezenterik arterlerde çok sayıda küçük anevrizmalar (tesbih tanesi görünümü) izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Poliarteritis nodosa (PAN)

Cevap

Poliarteritis nodosa (PAN)
Bu hastadaki ateş, kilo kaybı ve hipertansiyon kombinasyonu ile birlikte anjiyografide renal/mezenterik arterlerde saptanan mikroanevrizmalar (tesbih tanesi görünümü) Poliarteritis nodosa (PAN) için tanı koydurucu özelliklerdir. PAN, orta çaplı arterleri tutar ve glomerülleri (idrar tetkikinin normal olması) ile akciğerleri (grafinin normal olması) korumasıyla diğer ANCA ilişkili vaskülitlerden ayrılır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Dirençli ateş, kilo kaybı ve karın ağrısı sistemik vasküliti düşündürür.
Vaskülitlerin başlangıç bulguları genellikle non-spesifiktir.
2
Hipertansiyon ve böbrek tutulumunu değerlendir
İdrar tetkikinin normal olması glomerülonefriti dışlar; hipertansiyonun nedeni renal arter tutulumudur (renovasküler).
PAN, küçük-orta çaplı arterleri tutar ve glomerülleri etkilemez (akciğerleri de genellikle korur).
3
Görüntüleme bulgularını yorumla
Anjiyografideki mikroanevrizmalar (tesbih tanesi görünümü) PAN için patognomoniktir.
Damar duvarındaki nekroz ve zayıflama bu karakteristik anevrizmalara yol açar.

Anahtar Kavram

Poliarteritis nodosa (PAN), orta çaplı arterleri tutan, renal arter tutulumuna bağlı hipertansiyon yapan ancak glomerülonefrit ve akciğer tutulumu yapmayan bir vaskülittir.

Daha Fazla Pratik

PAN tanısında kullanılan ACR kriterlerini ve Hepatit B (HBsAg) ilişkisini tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 37Soru

Kronik sinüzit ve konvansiyonel tedavilere dirençli pürülan-kanlı burun akıntısı şikayetleriyle izlenen 1414 yaşındaki bir kız çocukta, son dönemde hemoptizi ve idrar renginde koyulaşma gelişmiştir. Fizik muayenede nazal septumda perforasyon ve semer burun deformitesi saptanmıştır. Laboratuvar incelemesinde eritrosit sedimentasyon hızı 105105 mm/saat ve c-ANCA (PR3-ANCA) pozitifliği tespit edilen bu hasta için en olası tanıda beklenen patolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Küçük ve orta çaplı damarlarda granülomatöz inflamasyon ve nekrotizan vaskülit

Cevap

Küçük ve orta çaplı damarlarda granülomatöz inflamasyon ve nekrotizan vaskülit
Hastadaki semer burun deformitesi, kronik sinüzit, akciğer tutulumu (hemoptizi) ve böbrek tutulumu bulguları 'Granülomatoz polianjitis' (Wegener) tanısını koydurur. Bu hastalığın patolojik incelemesinde nekrotizan vaskülite eşlik eden granülom yapıları görülmesi tanı için belirleyicidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların sentezlenmesi
Üst solunum yolu (kanlı akıntı, semer burun), alt solunum yolu (hemoptizi) ve renal (hematüri) tutulumu belirlendi.
Vaskülit tiplerini ayırmak için tutulan organ sistemlerinin belirlenmesi gerekir.
2
Spesifik markerın değerlendirilmesi
c-ANCA (PR3-ANCA) pozitifliği Granülomatoz polianjitis (GPA) lehine yorumlandı.
c-ANCA, GPA tanısında %90'ın üzerinde özgüllüğe sahiptir.
3
Patolojik karşılığın seçilmesi
GPA'nın histopatolojik ayırt edici özelliği olan granülomatöz inflamasyon tanımlandı.
GPA'yı Mikroskopik polianjitisten ayıran en önemli fark granülom varlığıdır.

Anahtar Kavram

Granülomatoz polianjitis (Wegener) tanısında klinik triad (üst/alt solunum yolları ve böbrek) ve granülomatöz inflamasyon birlikteliği.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 38Soru

1111 yaşında bir kız hasta; son bir aydır devam eden aralıklı ateş, bacaklarda ağrılı subkutan nodüller, livedo reticularis tarzı döküntüler ve karın ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 145/90145/90 mmHg (>95.>95. persentil) saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin 9,29,2 g/dL, sedimentasyon 9595 mm/saat ve serum kreatinin 1,71,7 mg/dL (yaşa göre yüksek) bulunuyor. İdrar analizinde her sahada 253025-30 dismorfik eritrosit ve eritrosit silindirleri görülüyor. Yapılan böbrek biyopsisinde immün birikim saptanmayan ("pauci-immune") nekrotizan kresentik glomerulonefrit izlenen bu hastada, aşağıdaki serolojik belirteçlerden hangisinin pozitif saptanması tanıyı en güçlü şekilde destekler?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Miyeloperoksidaz-spesifik antinötrofil sitoplazmik antikor (MPO-ANCA)

Cevap

Miyeloperoksidaz-spesifik antinötrofil sitoplazmik antikor (MPO-ANCA) pozitifliği, mikroskobik polianjiitis (MPA) tanısını en güçlü şekilde destekleyen bulgudur.
Vakada sunulan hipertansiyon, livedo reticularis ve ateş bulguları PAN ile karışabilir; ancak eritrosit silindirleri ile karakterize glomerulonefrit tablosu ve biyopsinin "pauci-immune" olması tanıyı Mikroskobik Polianjiitis (MPA) yönüne çeker. MPA hastalarında en duyarlı serolojik gösterge p-ANCA (MPO-ANCA) pozitifliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Ateş, hipertansiyon ve cilt bulguları (nodüller, livedo reticularis) sistemik bir vasküliti düşündürür.
Sistemik vaskülitlerin ayırıcı tanısında tutulan damar çapı ve organ tutulumu kritiktir.
2
Renal tutulumun doğasını belirle.
Hematüri ve eritrosit silindirleri, renal arter darlığından ziyade bir glomerulonefrit (GN) tablosuna işaret eder.
Klasik Poliarteritis Nodosa (PAN) renal arterleri tutar ama glomerulonefrit yapmaz; bu bulgu PAN'ı dışlar.
3
Biyopsi bulgusunu yorumla.
"Pauci-immune" (immün kompleks birikimi olmayan) nekrotizan GN saptanması.
Bu bulgu, ANCA ilişkili vaskülitlerin (MPA, GPA, EGPA) patognomonik biyopsi özelliğidir.
4
Spesifik serolojik belirteci seç.
Üst solunum yolu tutulumu ve granülom yokluğunda, sadece GN ve sistemik vaskülit bulguları olan hastada en olası tanı Mikroskobik Polianjiitis (MPA) olup serolojik karşılığı MPO-ANCA (p-ANCA)'dır.
MPA hastalarının çoğunda p-ANCA (MPO) pozitifliği saptanır.

Anahtar Kavram

Mikroskobik Polianjiitis (MPA) ile Klasik Poliarteritis Nodosa (PAN) arasındaki en temel fark, MPA'da küçük damar tutulumuna bağlı olarak glomerulonefrit görülmesidir.

Daha Fazla Pratik

PAN ve MPA arasındaki farkları pekiştirmek için renal biyopsi bulgularının immünfloresan özelliklerini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 39Soru

1212 yaşında bir erkek çocuk; iki aydır devam eden inatçı sinüzit, tekrarlayan burun kanaması, öksürük ve nefes darlığı şikayetleriyle getirilmiştir. Çekilen akciğer grafisinde nodüler ve kavitasyonel lezyonlar saptanmıştır. İdrar tetkikinde hematüri ve proteinüri saptanan bu hastada, tanıyı desteklemek için istenmesi gereken en spesifik laboratuvar testi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: c-ANCA (PR3-ANCA)

Cevap

c-ANCA (PR3-ANCA)
Hastada tarif edilen inatçı sinüzit, akciğerlerde kavitasyonel nodüller ve nefritik bulgular Granülomatozis ile seyreden polianjitis (GPA) tablosu ile tam uyumludur. Bu hastalığın tanısında c-ANCA (PR3-ANCA) pozitifliği %90'ın üzerinde spesifiteye sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik triadın tanınması
Üst solunum yolu (sinüzit, epistaksis), alt solunum yolu (kavitasyonel lezyonlar) ve renal tutulum (hematüri/proteinüri) varlığı belirlendi.
Bu üçlü tutulum, çocukluk çağı vaskülitlerinden Granülomatozis ile seyreden polianjitis (GPA - eski adıyla Wegener) için klasiktir.
2
Hastalığa özgü serolojik belirtecin seçilmesi
c-ANCA (sitoplazmik antinötrofil sitoplazmik antikor) testi seçildi.
GPA vakalarının büyük çoğunluğunda PR3-ANCA (c-ANCA) pozitifliği saptanır ve tanısal spesifitesi yüksektir.

Anahtar Kavram

Granülomatozis ile seyreden polianjitis (GPA/Wegener) tanısında klinik triad (Üst-Alt Solunum + Renal) ve c-ANCA ilişkisi.

Daha Fazla Pratik

PAN (Poliarteritis Nodosa) ve GPA arasındaki akciğer tutulumu farkını (PAN akciğeri tutmaz) çalışarak bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 40Soru

99 yaşında bir erkek çocuk; iki haftadır devam eden ateş, halsizlik, yaygın kas ağrısı, şiddetli karın ağrısı ve skrotal bölgede belirgin ağrılı hassasiyet şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde kan basıncı 135/95135/95 mmHg (yüksek) ölçülmüş; her iki bacakta livedo reticularis ve ön kolda cilt altında palpabl ağrılı nodüller saptanmıştır. Laboratuvar incelemesinde lökositoz ve sedimentasyon yüksekliği mevcut olup, p-ANCA ve c-ANCA negatif bulunmuştur. Bu hastada aşağıdaki klinik veya laboratuvar bulgularından hangisinin saptanması en az olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdrar sedimentinde eritrosit silindirleri ve aktif nefritik sediment

Cevap

İdrar sedimentinde eritrosit silindirleri ve nefritik sediment bulguları klasik poliarteritis nodosa (PAN) hastalarında beklenmez.
Vignette'de tanımlanan hasta (ateş, hipertansiyon, livedo reticularis, subkutan nodüller, testis ağrısı ve ANCA negatifliği) tipik bir pediatrik klasik poliarteritis nodosa (PAN) olgusudur. Klasik PAN'ın en ayırt edici özelliklerinden biri, glomerülleri ve kapillerleri etkilememesidir. Bu nedenle, glomerülonefritin patognomonik bir bulgusu olan eritrosit silindirleri ve aktif nefritik sediment bu hastada beklenmez. PAN'da böbrek tutulumu arteriyel düzeyde olup renovasküler hipertansiyona ve anjiyografide görülen mikroanevrizmalara yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Ateş, hipertansiyon, livedo reticularis, testis ağrısı ve abdominal ağrı bulguları orta çaplı vaskülitleri düşündürür.
Testis ağrısı ve livedo reticularis, pediatrik poliarteritis nodosa (PAN) için oldukça spesifik klinik ipuçlarıdır.
2
Hastalığın patolojik kapsamını belirle
Klasik PAN, glomerülleri ve küçük kapillerleri etkilemeyen (sparing) bir vaskülittir.
PAN'ın mikroskobik polianjitis (MPA) gibi küçük damar vaskülitlerinden en önemli farkı glomerülonefrit yapmamasıdır.
3
Laboratuvar bulgularını eşleştir
Eritrosit silindirleri glomerüler hasarı (nefrit) gösterir, oysa PAN hastalarında böbrek tutulumu renovasküler hipertansiyon şeklindedir.
PAN'da böbrek tutulumu olmasına rağmen bu durum arterlerin tutulumuna bağlıdır, parankimal glomerüler hasar beklenmez.

Anahtar Kavram

Klasik Poliarteritis Nodosa (PAN), glomerülleri ve kapillerleri koruyan (glomerulonefrit yapmayan) orta çaplı bir vaskülittir.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 2 / 3Sonraki
Diğer Vaskulitler (PAN, Takayasu, ANCA) Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 2 | Examkin