Sistemik Lupus Eritematozus (SLE)

39 soru

Soru 1Soru

12 yaşında bir kız çocuk; yaklaşık bir aydır devam eden halsizlik, eklem ağrıları ve yüzünde döküntü şikayetleriyle çocuk romatoloji polikliniğine başvuruyor. Fizik muayenesinde her iki el bileğinde şişlik ve hassasiyet, burun sırtı ile yanaklarda yerleşen ve nazolabial olukları koruyan eritematöz döküntü saptanıyor. Hastanın laboratuvar bulguları aşağıda verilmiştir:

TetkikSonuç
Hemoglobin9,5g/dL9,5 g/dL
Lökosit3.200/mm33.200/mm^3
Lenfosit850/mm3850/mm^3
ANA1/6401/640 (Granüler)
Anti-dsDNAPozitif
C3C3 düzeyi65mg/dL65 mg/dL (N: 90-180)
Tam İdrar TetkikiProtein 3+3+, Eritrosit 15-20/BBA

Bu hastada böbrek tutulumunun derecesini sınıflandırmak ve en uygun immünsüpresif tedavi planını oluşturmak için yapılması gereken en uygun işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Böbrek biyopsisi yapılması

Cevap

Böbrek biyopsisi yapılması
Doğru seçenek olan böbrek biyopsisi, lupus nefriti şüphesi olan her hastada yapılması gereken temel işlemdir. Çünkü tedavide kullanılacak immünsüpresiflerin dozajı ve türü, böbrekteki tutulumun evresine (Klas I'den VI'ya kadar) göre değişir. Anti-dsDNA pozitifliği ve düşük C3/C4 düzeyleri renal tutulum riskini artırsa da histolojik evreyi göstermez.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını değerlendir
Malar raş, artrit, hematolojik bulgular ve seroloji (ANA, Anti-dsDNA) ile SLE tanısı konur.
Hastanın ACR/SLICC kriterlerini karşılayıp karşılamadığını belirlemek gerekir.
2
Renal tutulum bulgularını analiz et
İdrarda 3+3+ proteinüri ve hematüri saptanması aktif lupus nefritini gösterir.
Sistemik tutulumun hayati organlar üzerindeki etkisini belirlemek için idrar tetkiki kritiktir.
3
Yönetim stratejisini belirle
Lupus nefriti şüphesinde kesin tanı, evreleme (Klas I-VI) ve tedavi seçimi için biyopsi planlanır.
Tedavide kullanılacak immünsüpresiflerin (örneğin siklofosfamid veya mikofenolat mofetil) seçimi biyopsi sonucuna göredir.

Anahtar Kavram

Pediatrik SLE hastalarında aktif idrar bulguları varlığında (proteinüri/hematüri), böbrek tutulumunun tipini (proliferatif vs membranöz) belirlemek için böbrek biyopsisi zorunludur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru

1313 yaşında, sistemik lupus eritematozus (SLESLE) tanısıyla izlenen bir kız hastanın rutin kontrolünde; son bir ayda idrar miktarında azalma ve bacaklarda şişlik şikayeti başladığı öğreniliyor. Laboratuvar incelemesinde; serum C3C3 ve C4C4 düzeyleri normal sınırlarda, antidsDNAanti-dsDNA düzeyi ise önceki değerleriyle benzer şekilde orta düzeyde pozitif (1:1601:160) saptanıyor. Tam idrar tetkikinde; proteinüri (3+3+) ve her mikroskobik alanda çok sayıda dismorfik eritrosit ile eritrosit silendirleri gözleniyor.

Bu hastada klinik olarak şüphelenilen aktif proliferatif lupus nefriti varlığını ve renal hastalık aktivitesini göstermede; antidsDNAanti-dsDNA ve kompleman düzeylerine göre daha yüksek prediktif değere sahip olan biyobelirteç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anti-C1q antikoru

Cevap

Aktif proliferatif nefrit şüphesinde, özellikle kompleman düzeylerinin normal olduğu durumlarda Anti-C1q antikorları en değerli biyobelirteçtir.
Anti-C1q antikorları, kompleman sisteminin klasik yolağının ilk bileşeni olan C1q'ya karşı gelişir. Lupus nefritli hastaların böbrek biyopsilerinde glomerüllerde yoğun C1q birikimi izlenir. Bu antikorların serum düzeyi, özellikle proliferatif (Sınıf III ve IV) nefriti olan çocuklarda çok yüksek bulunur ve renal alevlenmeleri öngörmede anti-dsDNA'dan daha başarılıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik verileri analiz et
Hastada proteinüri ve aktif idrar sedimenti (eritrosit silendirleri) olması, akut bir renal alevlenmeyi (Lupus Nefriti) işaret eder.
Tedavi altındaki SLE hastalarında yeni gelişen renal bulgular aktivite artışı olarak değerlendirilmelidir.
2
Standart laboratuvar belirteçlerini değerlendir
C3, C4 ve anti-dsDNA düzeylerinin stabil veya normal olması, klasik aktivite kriterlerinin bu hastada yetersiz kaldığını gösterir.
Kompleman düzeyleri bazen tüketim ile üretim arasındaki denge nedeniyle veya genetik varyasyonlar sonucu yanıltıcı olabilir.
3
Spesifik biyobelirteç seçimi yap
Lupus nefriti patogenezinde dokuda kompleman aktivasyonu kritik rol oynar; bu süreçle en ilişkili antikor seçilmelidir.
Anti-C1q antikorları, glomerüllerde biriken C1q moleküllerine bağlanarak inflamasyonu artırır ve proliferatif nefrit varlığında %90'ın üzerinde duyarlılığa sahiptir.

Anahtar Kavram

Anti-C1q antikorlarının proliferatif lupus nefriti aktivitesindeki prediktif değeri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru

1111 yaşında kız çocuk; son 22 aydır ağız içinde tekrarlayan ağrısız yaralar, saçlarında seyrelme ve güneş maruziyeti sonrası yanaklarında belirginleşen döküntü şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde malar eritem (kelebek döküntü), damakta ağrısız ülserler ve diffüz alopesi saptanmıştır. Hastanın laboratuvar sonuçları aşağıdadır:

ParametreDeğer
Hemoglobin9.59.5 g/dL
Lökosit3.2003.200/mm³
Trombosit120.000120.000/mm³
İdrar Proteini2+2+
Mikroskobik HematüriPozitif

Bu hastada tanıyı kesinleştirmek için istenmesi gereken, özgüllüğü en yüksek olan otoantikor aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anti-çift sarmallı DNA (Anti-dsDNA)

Cevap

Sistemik Lupus Eritematozus tanısında özgüllüğü en yüksek olan ve hastalık aktivitesi/nefrit ile ilişkili olan antikor Anti-çift sarmallı DNA'dır (Anti-dsDNA).
Anti-dsDNA antikoru, SLE tanısında %95'in üzerinde bir özgüllüğe sahiptir. Bu vakadaki gibi nefrit (proteinüri ve hematüri) varlığında düzeyi genellikle yükselir ve hastalığın seyrini izlemek için kullanılır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Hastada malar eritem, ağrısız oral ülserler ve alopesi mevcuttur; bu bulgular SLE için tipiktir.
SLE tanısı için ACR/SLICC kriterlerinde yer alan mukokütanöz bulguların tespiti ilk adımdır.
2
Laboratuvar bulgularının analizi
Anemi, lökopeni, trombositopeni (pansitopeni) ve nefrit (proteinüri/hematüri) bulguları saptanmıştır.
Hematolojik tutulum ve böbrek tutulumu SLE'nin sistemik doğasını ve ciddiyetini gösterir.
3
En özgül otoantikorun seçilmesi
Anti-dsDNA (veya Anti-Smith) istenmelidir.
ANA tarama testi olarak duyarlıdır ancak Anti-dsDNA tanı koydurucu özgüllüğe sahiptir ve nefrit takibinde değerlidir.

Anahtar Kavram

Pediatrik SLE tanısında Anti-dsDNA antikoru, hem yüksek özgüllüğü hem de lupus nefriti ve hastalık aktivitesi ile olan korelasyonu nedeniyle kritik öneme sahiptir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru

1111 yaşında kız çocuk; son 11 aydır devam eden halsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı ve aralıklı ateş şikayetiyle getiriliyor. Fizik muayenesinde solukluk ve yüzde güneş maruziyeti ile belirginleşen, nazolabial olukları koruyan döküntü saptanıyor. Kalp oskültasyonunda apekste 2/62/6 pansistolik üfürüm duyulması üzerine yapılan ekokardiyografide mitral kapak üzerinde küçük, non-destrüktif vejetasyonlar görülüyor. Hastanın laboratuvar sonuçları aşağıda verilmiştir:

TetkikSonuç
Hemoglobin8,58,5 g/dLg/dL
Beyaz Küre3.100/mm33.100/mm^3
Trombosit145.000/mm3145.000/mm^3
ANA1:6401:640 (Pozitif, Homojen)
Kan KültürüÜreme saptanmadı

Bu klinik tabloya göre, hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sistemik Lupus Eritematozus

Cevap

Sistemik Lupus Eritematozus
Sistemik Lupus Eritematozus tanısı, hastadaki malar döküntü (akut kutanöz lupus), lökopeni (hematolojik tutulum), ANA pozitifliği ve Libman-Sacks endokarditi (serozit/vasküler tutulum benzeri organ hasarı) ile konulur. Libman-Sacks endokarditi, SLE'nin klasik bir kardiyak tutulumudur ve genellikle mitral kapak üzerinde küçük, non-destrüktif vejetasyonlarla karakterizedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Malar döküntü (nazolabial korunan), ateş ve kilo kaybı saptandı.
SLE'nin mukokutanöz ve sistemik bulgularını tanımlamak için.
2
Ekokardiyografi bulgusunu yorumla
Libman-Sacks endokarditi (verrüköz vejetasyonlar) tanımlandı.
SLE'de görülen non-infeksiyöz endokarditi ayırt etmek için.
3
Laboratuvar verilerini değerlendir
Lökopeni, anemi ve yüksek titrede ANA pozitifliği saptandı.
ACR/SLICC tanı kriterlerini karşılayıp karşılamadığını kontrol etmek için.
4
Ayırıcı tanı yap
Kan kültürü negatifliği ile infektif endokardit dışlandı.
Üfürüm ve vejetasyonun nedenini doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Pediatrik SLE tanısında malar döküntü, hematolojik sitopeniler ve Libman-Sacks endokarditi gibi multiorgan tutulum bulgularının ANA pozitifliği ile birlikteliği.
Soru 5Soru

1414 yaşında bir kız hasta; son 33 aydır devam eden halsizlik, güneş ışığına maruz kalma sonrası yüzde kızarıklık ve eklem ağrıları şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde sert damakta ağrısız ülserler, malar eritem ve her iki el bileğinde simetrik hassasiyet saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin 9,8 g/dL9,8\text{ g/dL} (direkt Coombs pozitif), lökosit 3.100/mm33.100/mm^3 ve tam idrar tetkikinde 2+2+ proteinüri belirleniyor. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, tanıyı doğrulamada spesifitesi (özgüllüğü) en yüksek olan laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anti-Smith (Sm) antikor pozitifliği

Cevap

Anti-Smith (Sm) antikor pozitifliği
Vakada tanımlanan malar eritem, ağrısız oral ülserler, simetrik artrit, lökopeni ve proteinüri bulguları SLE için tipiktir. Anti-Smith (Sm) antikorları, SLE'ye özgü (pathognomonic) kabul edilir ve %99'un üzerinde özgüllüğe sahiptir. Bu nedenle tanıyı kesinleştirmede ve doğrulamada en değerli antikor bulgusudur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Hastada malar eritem, fotosensitivite, oral ülserler, artrit, hematolojik tutulum (anemi, lökopeni) ve renal tutulum (proteinüri) mevcuttur.
Bu bulgular bir bütün olarak Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) ön tanısını güçlü bir şekilde destekler.
2
Tanı kriterlerini ve laboratuvar belirteçlerini değerlendir.
SLE tanısında ANA tarama testi olarak kullanılır (yüksek sensitivite), Anti-Sm ve Anti-dsDNA ise tanısal doğrulama için kullanılır (yüksek spesifite).
Spesifitesi en yüksek olan kriter sorulduğu için tanısal değeri en özgül antikor seçilmelidir.
3
Seçenekler arasından en spesifik antikorun belirlenmesi.
Anti-Smith (Sm) antikoru %99 özgüllük ile tanı için en karakteristik bulgudur.
Nelson Textbook of Pediatrics ve ACR/SLICC kriterleri Anti-Sm'yi tanısal özgüllüğü en yüksek parametrelerden biri olarak kabul eder.

Anahtar Kavram

SLE tanısında Anti-Smith (Sm) antikorlarının yüksek tanısal özgüllüğü.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 6Soru

1010 yaşında kız hasta; son 33 aydır devam eden halsizlik, iştahsızlık ve yaklaşık 44 kg kilo kaybı şikayetleriyle getiriliyor. Fizik muayenesinde saçlı deride yer yer atrofik, skuamlı diskoid plaklar saptanıyor; malar döküntü izlenmiyor. Batın muayenesinde dalak kosta kenarını 33 cm geçiyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin 8,28,2 g/dL, retikülosit %6\%6, direkt Coombs testi (2+2+) pozitif, trombosit sayısı 45.000/mm345.000/mm^3 bulunuyor. ANAANA 1:12801:1280 (granüler) pozitif; C3C3 ve C4C4 düzeyleri belirgin düşük saptanıyor. Tam idrar tetkikinde 3+3+ proteinüri ve her sahada 152015-20 eritrosit görülüyor; spot idrar protein/kreatinin oranı 2,52,5 olarak hesaplanıyor. Yapılan böbrek biyopsisi 'Sınıf IVIV Diffüz Proliferatif Lupus Nefriti' ile uyumlu geliyor. Bu hasta için SLICCSLICC (SystemicSystemic LupusLupus InternationalInternational CollaboratingCollaborating ClinicsClinics) sınıflama kriterleri göz önüne alındığında, tanısal süreçle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Böbrek biyopsisi ile kanıtlanmış lupus nefriti varlığında ANA pozitifliğinin eşlik etmesi, tanı konulması için yeterli kriteri sağlar.

Cevap

Böbrek biyopsisi ile kanıtlanmış lupus nefriti varlığında ANA pozitifliğinin eşlik etmesi, tanı konulması için yeterli kriteri sağlar.
SLICC (SystemicSystemic LupusLupus InternationalInternational CollaboratingCollaborating ClinicsClinics) 2012 sınıflama kriterlerine göre, bir hastaya SLE tanısı konulabilmesi için ya toplam 17 kriterden (11 klinik, 6 immunolojik) en az biri klinik ve biri immunolojik olmak üzere 4 tanesinin karşılanması gerekir, ya da biyopsi ile kanıtlanmış lupus nefriti varlığında ANAANA veya antidsDNAanti-dsDNA pozitifliği saptanmalıdır. Bu hastada böbrek biyopsisinde Sınıf IVIV Lupus Nefriti saptanmış olması ve ANAANA pozitifliğinin bulunması, başka hiçbir kritere bakılmaksızın tanı konulması için yeterlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını analiz et.
Hastada diskoid lupus (klinik), splenomegali, Evans sendromu (hemolitik anemi + trombositopeni), ANA pozitifliği, hipokomplemanemi ve nefrit (proteinüri/hematüri) mevcut.
Tanı kriterlerini karşılayıp karşılamadığını belirlemek için verileri gruplandırmak gerekir.
2
SLICC 2012 kriterlerini uygula.
Hasta aslında 4 kriteri (Diskoid döküntü, Hemolitik anemi, Trombositopeni, ANA pozitifliği, Hipokomplemanemi) fazlasıyla karşılıyor.
Standart tanı yolunu doğrulamak için.
3
Böbrek biyopsisi 'kısa yolunu' değerlendir.
SLICC kriterlerine göre: Biyopsi ile kanıtlanmış Lupus Nefriti + (ANA pozitifliği VEYA Anti-dsDNA pozitifliği) = SLE tanısı.
En spesifik ve hızlı tanı kriterini belirlemek için.

Anahtar Kavram

SLICC 2012 SLE Tanı Kriterleri ve Böbrek Biyopsisi İstisnası
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 7Soru

1313 yaşında bir kız çocuk; iki haftadır süren yüzde kızarıklık, eklem ağrıları ve son üç gündür idrar miktarında azalma ile idrar renginde koyulaşma şikayetleriyle getiriliyor. Fizik muayenesinde; malar raş, her iki el bileğinde hassasiyet ve pretibial 2+2+ ödem saptanıyor. Kan basıncı 140/90140/90 mmHgmmHg ölçülüyor. Laboratuvar incelemesinde; tam idrar tetkikinde proteinüri (3.53.5 g/gu¨ng/gün) ve eritrosit silindirleri görülüyor. Hastaya yapılan böbrek biyopsisinde "Evre IV Diffüz Proliferatif Lupus Nefriti" saptanıyor. Bu hastada SLICC (Systemic Lupus International Collaborating Clinics) sınıflama kriterlerine göre, diğer klinik kriterlerin varlığına bakılmaksızın kesin SLE tanısı koyabilmek için aşağıdakilerden hangisinin eşlik etmesi yeterlidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Antinükleer antikor (ANA) pozitifliği

Cevap

Antinükleer antikor (ANA) pozitifliği (Biyopsi ile kanıtlanmış lupus nefriti varlığında ANA veya anti-dsDNA birlikteliği SLICC'e göre yeterlidir)
SLICC (2012) sınıflama kriterlerine göre SLE tanısı için normalde 4 kriter (en az biri klinik, biri immünolojik olmak üzere) gerekir. Ancak özel bir durum olarak; böbrek biyopsisinde SLE ile uyumlu lupus nefriti gösterilen bir hastada, sadece ANA veya anti-dsDNA pozitifliğinden birinin eşlik etmesi tanı koymak için yeterli kabul edilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik ve laboratuvar bulgularını analiz et.
Hastada malar raş, artrit ve nefrotik düzeyde proteinüri ile giden bir böbrek tutulumu (nefrit) mevcut.
SLE tanısı için gerekli klinik kriterlerin varlığını saptamak.
2
Böbrek biyopsisi sonucunu değerlendir.
Evre IV Lupus Nefriti saptanmış.
Lupus nefriti, SLE tanısında en ağır organ tutulumlarından biridir ve sınıflama kriterlerinde özel bir yere sahiptir.
3
SLICC (2012) tanı kriterlerini uygula.
Biyopsi ile kanıtlanmış lupus nefriti + (ANA veya anti-dsDNA pozitifliği) = SLE tanısı.
SLICC kriterleri, biyopsi sonuçlarını kullanarak diğer klinik bulgulardan bağımsız hızlı tanıya izin verir.

Anahtar Kavram

SLICC kriterlerinde böbrek biyopsisi ile tanı koyma kuralı

Daha Fazla Pratik

ACR 1997, SLICC 2012 ve EULAR/ACR 2019 kriterleri arasındaki temel farkları, özellikle böbrek biyopsisinin ağırlığını karşılaştırın.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8Soru

Bilinen Sistemik Lupus Eritematozus (SLESLE) tanısı olan 1313 yaşındaki bir kız çocuk; prednizolon ve hidroksiklorokin tedavisi altındayken son 33 gündür devam eden yüksek ateş (39,8C39,8^\circ C), karın ağrısı ve uykuya meyil şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde hepatosplenomegali ve yeni gelişen konfüzyon saptanıyor.

Hastanın yapılan laboratuvar tetkik sonuçları aşağıdadır:

TetkikSonuç
Hemoglobin7,8 g/dL7,8 \text{ g/dL}
Lökosit1.800/μL1.800/\mu L
Trombosit42.000/μL42.000/\mu L
Ferritin18.500 ng/mL18.500 \text{ ng/mL}
Trigliserid410 mg/dL410 \text{ mg/dL}
AST450 U/L450 \text{ U/L}
Fibrinojen105 mg/dL105 \text{ mg/dL}
Eritrosit sedimantasyon hızı (ESHESH)8 mm/saat8 \text{ mm/saat}

Bu klinik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Makrofaj Aktivasyon Sendromu

Cevap

Makrofaj Aktivasyon Sendromu (MAS)
Makrofaj Aktivasyon Sendromu (MAS), sistemik inflamatuar hastalıklarda (özellikle sJIA ve SLE) görülen, makrofajların kontrolsüz aktivasyonu ve sitokin fırtınası ile karakterize bir HLH tablosudur. Hastadaki ekstrem ferritin yüksekliği, pansitopeni ve fibrinojen tüketimi nedeniyle ESH'nin düşük kalması (paradoksal düşüklük) MAS için en spesifik tanısal ipuçlarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
SLE tanılı hastada yüksek ateş, hepatosplenomegali ve MSS bulguları (konfüzyon) saptandı.
Bu bulgular kontrolsüz bir inflamatuar süreci veya ağır bir enfeksiyonu düşündürür.
2
Laboratuvar verilerini yorumla
Pansitopeni (Hb, lökosit, trombosit düşük), belirgin hiperferritinemi (>10.000>10.000), hipertrigliseridemi ve karaciğer enzim yüksekliği saptandı.
Hiperferritinemi, hemofagositik süreçlerin (HLH/MAS) en duyarlı göstergelerinden biridir.
3
Eritrosit sedimantasyon hızı (ESHESH) ve fibrinojen ilişkisini değerlendir
Fibrinojen düzeyinin düşük (105 mg/dL105 \text{ mg/dL}) olması nedeniyle ESH'nin paradoksal olarak düşük (8 mm/saat8 \text{ mm/saat}) kaldığı saptandı.
Normalde inflamasyonda yükselmesi gereken ESH'nin, fibrinojen tüketimi nedeniyle düşük kalması MAS tanısı için kritik bir 'ipucu'dur (Paradoksal ESH düşüklüğü).
4
Tanıyı doğrula
Klinik ve laboratuvar bulguları hemofagositik lenfohistiyositoz (HLH) kriterleri ve SLE ilişkili MAS kriterleri ile uyumludur.
Yüksek ateş + pansitopeni + hiperferritinemi + hipofibrinojenemi kombinasyonu MAS tanısını koydurur.

Anahtar Kavram

SLE seyrinde gelişen MAS tablosunda, fibrinojen tüketimine bağlı olarak inflamasyona rağmen ESH paradoksal olarak düşük bulunur.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 9Soru

1010 yaşında kız çocuk; son 22 haftadır artan halsizlik, bacaklarında döküntü ve el bileklerinde ağrı şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde konjonktivalarda belirgin solukluk, her iki alt ekstremitede peteşiyel döküntüler ve palpasyonla 22 cm splenomegali saptanmıştır. Hastanın laboratuvar sonuçları aşağıda özetlenmiştir:

TetkikSonuç
Hemoglobin7.27.2 g/dL
Retikülosit%6\%6
Trombosit25.000/mm325.000/\text{mm}^3
Direkt Coombs TestiPozitif
ANA (Antinükleer Antikor)1:3201:320 (Homojen patern)
C3 ve C4 DüzeyleriDüşük

Bu klinik ve laboratuvar bulgularıyla öncelikle sistemik lupus eritematozus (SLESLE) düşünülen hastada, tanıyı doğrulamak için istenmesi en uygun olan spesifik antikor aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anti-çift sarmallı DNA (anti-dsDNA)

Cevap

Anti-çift sarmallı DNA (anti-dsDNA) antikorunun saptanması, bu klinik tabloda sistemik lupus eritematozus tanısını doğrulamak için en spesifik laboratuvar testidir.
Sistemik lupus eritematozus (SLESLE) tanısında antinükleer antikor (ANA) pozitifliği temel giriş kriteridir. Ancak ANA özgüllüğü düşüktür. Tanıyı doğrulamak için anti-dsDNA veya anti-Smith (anti-Sm) gibi yüksek özgüllüğe sahip antikorların gösterilmesi gerekir. Bu vakada sunulan Evans sendromu (otoimmün hemolitik anemi ve trombositopeni birlikteliği), pediatrik SLE vakalarında önemli bir başlangıç bulgusudur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Hastada Evans sendromu (otoimmün hemolitik anemi + trombositopeni) ve artralji mevcuttur.
Solukluk, Coombs pozitifliği ve düşük trombosit sayısı hematolojik tutuluma işaret eder.
2
Serolojik bulguları değerlendir
ANA pozitifliği ve kompleman (C3C3, C4C4) düşüklüğü sistemik bir otoimmün süreci destekler.
SLE tanısında ANA giriş kriteridir; kompleman düşüklüğü ise hastalık aktivitesini ve tanı kriterlerini destekler.
3
Spesifik tanısal antikoru belirle
Anti-dsDNA ve Anti-Sm antikorları SLE için en spesifik belirteçlerdir.
Tanı kriterlerine (ACR/SLICC) göre hematolojik tutulum, serozit ve spesifik antikor varlığı tanıyı kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Sistemik Lupus Eritematozus (SLESLE) tanısında hematolojik bulguların (Evans sendromu gibi) önemi ve anti-dsDNA'nın yüksek tanısal özgüllüğü.

Daha Fazla Pratik

SLE tanısında kullanılan 2019 EULAR/ACR sınıflama kriterlerindeki puanlama sistemini ve hematolojik domain puanlarını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 10Soru

On beş yaşında bir kız ergen; son iki aydır devam eden yorgunluk, fotosensitivite, el bileklerinde ve dizlerinde ağrı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde malar döküntü (nazolabial sulkuslar korunmuş), ağız içinde ağrısız ülserler ve her iki diz ekleminde efüzyon saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde ANA 1:6401:640 (homojen), Anti-dsDNA (+), Anti-Sm (+), C3C3 ve C4C4 düzeylerinde belirgin düşüklük saptanıyor. Tam idrar tetkikinde 3+3+ proteinüri (3,2g/gu¨n3,2 \, g/gün), hematüri ve eritrosit silindirleri izleniyor. Bu hastanın klinik özellikleri ve laboratuvar bulgularının yorumlanması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hastalık aktivitesinin ve böbrek tutulumunun (alevlenme) izleminde; Anti-dsDNA titrelerinin yükselmesi ile C3C3 ve C4C4 düzeylerindeki düşüşün birlikteliği en değerli göstergedir.

Cevap

Hastalık aktivitesinin ve böbrek tutulumunun izleminde Anti-dsDNA titrelerinin yükselmesi ve kompleman (C3, C4) düzeylerinin düşmesi en değerli parametrelerdir.
Sistemik Lupus Eritematozus tanılı bir hastada, Anti-dsDNA antikorları sadece tanı için değil, aynı zamanda hastalık aktivitesini izlemek için de kullanılır. Özellikle renal tutulumu (lupus nefriti) olan çocuklarda, Anti-dsDNA titrerinin artması ve eş zamanlı olarak C3C3 ve C4C4 (kompleman) düzeylerinin düşmesi aktif renal inflamasyonu ve olası bir alevlenmeyi (flare) gösteren en değerli laboratuvar bulgularıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Hastada malar döküntü, artrit, fotosensitivite, ağrısız oral ülserler ve renal tutulum (proteinüri, hematüri, silindirler) mevcuttur.
SLE tanısı için gerekli olan klinik kriterlerin varlığını doğrulamak.
2
Laboratuvar bulgularını değerlendir.
ANA (+), Anti-dsDNA (+), Anti-Sm (+) ve hipokomplemanemi (C3C3, C4C4 düşüklüğü) saptanmıştır.
İmmünolojik kriterlerin tanısal ağırlığını belirlemek.
3
Tanı kriterlerini birleştir (2019 EULAR/ACR).
Hastanın puanı eşik değer olan 10'un çok üzerindedir (Malar döküntü 6, Artrit 6, Oral ülser 2, Proteinüri 4, dsDNA/Sm 6, Kompleman 4 = Toplam 28 puan).
Kesin SLE tanısını koymak.
4
Hastalık aktivite ve takip markerlarını belirle.
Anti-dsDNA ve kompleman seviyelerinin, özellikle renal alevlenmelerle (flare) en yakın ilişkili markerlar olduğu belirlenir.
Tedavi yönetimi ve prognoz takibi için en doğru laboratuvar yorumunu seçmek.

Anahtar Kavram

Sistemik Lupus Eritematozus'ta (SLE) laboratuvar markerlarının tanısal özgüllüğü ile hastalık aktivitesi (özellikle lupus nefriti) arasındaki ilişki.

Daha Fazla Pratik

Nöropsikiyatrik lupus (nörolupus) şüphesi durumunda hangi otoantikorun (Anti-Ribozomal P) daha ön planda düşünülmesi gerektiğini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Hastalık aktivitesini değerlendirirken SLEDAI (SLE Disease Activity Index) gibi skorlama sistemleri de kullanılabilir; ancak laboratuvar bazında dsDNA/Kompleman ikilisi altın standarttır.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 11Soru

1111 yaşında bir kız hasta; son 22 haftadır el bileklerinde ağrı, halsizlik ve ağız içinde ağrısız yaralar şikayetiyle getiriliyor. Fizik muayenesinde her iki el bileğinde artrit saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde antinükleer antikor (ANA) pozitif (1:6401:640, granüler patern) bulunuyor. Bu hastada Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) tanısını doğrulamada özgüllüğü en yüksek olan laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anti-dsDNA antikor pozitifliği

Cevap

Anti-dsDNA antikor pozitifliği, SLE tanısında özgüllüğü en yüksek olan laboratuvar bulgularından biridir.
Anti-dsDNA antikorları, Sistemik Lupus Eritematozus tanısında %95\%95 üzerindeki özgüllüğü ile karakterizedir ve tanı kriterleri arasında yer alır. Ayrıca düzeyleri hastalık aktivitesi ve özellikle renal tutulum ile korelasyon gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik bulgularının (artrit ve oral ülser) SLE tanı kriterleri açısından değerlendirilmesi.
Hasta ACR/SLICC kriterlerine göre klinik olarak SLE şüphesi taşımaktadır.
Artrit ve ağız yaraları SLE'nin yaygın başlangıç bulgularıdır.
2
Mevcut laboratuvar bulgusu olan ANA pozitifliğinin yorumlanması.
ANA, SLE için en duyarlı tarama testidir ancak özgüllüğü düşüktür.
Birçok romatolojik hastalıkta ve sağlıklı bireylerde pozitifleşebilir.
3
Tanıyı kesinleştirmek için özgüllüğü en yüksek olan spesifik antikoru belirleme.
Anti-dsDNA veya Anti-Sm antikorları SLE için yüksek özgüllüğe sahiptir.
Bu antikorlar neredeyse sadece SLE hastalarında pozitif bulunur.

Anahtar Kavram

SLE Tanısında Antikor Özgüllüğü

İpuçları

1
ANA testi SLE tanısında çok duyarlıdır ama her pozitiflik SLE demek değildir.
2
Tanıyı doğrulamak için sadece o hastalığa has olan bir 'imza' antikor aramalısınız.

Daha Fazla Pratik

Anti-Sm antikorunun özgüllüğü ile Anti-dsDNA'nın hastalık aktivitesi takibindeki rolünü karşılaştırın.
Tahmini Süre:45s
Soru 12Soru

1313 yaşında kız çocuk; son bir aydır devam eden aralıklı ateş, yorgunluk ve derin nefes almakla artan göğüs ağrısı şikayetleriyle getiriliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 135/90135/90 mmHg (>95.95. persentil), kalp sesleri derinden gelmekte olup her iki pretibial bölgede +2+2 ödem saptanıyor. Ayrıca sert damağında ağrısız ülserler dikkati çekiyor.

Laboratuvar incelemelerinde:
- Hemoglobin: 9.29.2 g/dL (Direkt Coombs testi pozitif)
- Beyaz küre: 31003100/mm 3^3
- Trombosit: 110.000110.000/mm 3^3
- Tam idrar tetkiki: +3+3 proteinüri, her sahada 152015-20 dismorfik eritrosit
- Serum kreatinini: 1.21.2 mg/dL (Yaşına göre yüksek)

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sistemik lupus eritematozus

Cevap

Sistemik lupus eritematozus
Bu hastada ateş, serozit (nefes almakla artan göğüs ağrısı ve derinden gelen kalp sesleri perikardiyal efüzyonu düşündürür), mukozal tutulum (ağrısız oral ülser), otoimmün sitopeniler (Coombs pozitif anemi, lökopeni, trombositopeni) ve böbrek tutulumu (hipertansiyon, proteinüri, dismorfik eritrosit) mevcuttur. Çoklu sistem tutulumu ve özellikle Coombs pozitif hemolitik anemi ile birlikte nefrit tablosunun bir arada görülmesi Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) için tipik tanı koydurucu özelliklerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların sentezlenmesi
Plevritik göğüs ağrısı ve derinden gelen kalp sesleri serozit (plörezit/perikardit) varlığına; ağrısız damak ülserleri ise mukozal tutuluma işaret eder.
Multisistemik hastalık tanısında organ tutulumlarının belirlenmesi önemlidir.
2
Laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi
Direkt Coombs pozitif anemi, lökopeni ve trombositopeni otoimmün kaynaklı pansitopeniyi; proteinüri, dismorfik eritrosit, hipertansiyon ve yüksek kreatinin ise böbrek tutulumunu (nefrit) gösterir.
Hastalığın hematolojik ve renal boyutunun ayırt edilmesi gerekir.
3
Tanı kriterlerinin birleştirilmesi
Serozit, mukozal ülserler, otoimmün sitopeniler ve nefrit tablosunun bir arada görülmesi Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) tanısını kesinleştirir.
Klinik ve laboratuvar bulgularının bütünü SLE kriterlerini tam olarak karşılamaktadır.

Anahtar Kavram

Sistemik Lupus Eritematozus klinik ve laboratuvar bulguları
Soru 13Soru

On dört yaşında bir kız çocuk; iki haftadır devam eden halsizlik, güneş ışığına maruz kalma sonrası belirginleşen yüz döküntüsü ve el eklemlerinde ağrı şikayeti ile getirilmiştir. Fizik muayenesinde her iki yanakta nazolabial sulkusu (burun-yanak oluğu) koruyan eritematöz döküntü saptanmıştır. Laboratuvar tetkiklerinde ANA pozitif (1:6401:640, granüler patern), kompleman C3C3 ve C4C4 düzeylerinde düşüklük ve lökopeni (2.800/mm32.800/mm^3) tespit edilmiştir.

Bu klinik tabloya göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sistemik Lupus Eritematozus (SLE)

Cevap

Sistemik Lupus Eritematozus (SLE)
Verilen vaka tipik bir Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) sunumudur. Hastanın yaş ve cinsiyeti (adolesan kız), karakteristik malar raşı (nazolabial sulkusu koruyan kelebek döküntü), eklem ağrısı ve lökopenisi tanı kriterlerini karşılamaktadır. Ayrıca ANA pozitifliği ve kompleman (C3C3, C4C4) düşüklüğü SLE tanısını kesinleştiren immünolojik bulgulardır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların analizi
Adolesan kız hastada fotosensitivite (güneş ışığı ile artan döküntü) ve nazolabial sulkusu koruyan malar raş saptanmıştır.
Malar raşın anatomik dağılımı (nazolabial sulkusu koruması) SLE'yi dermatomiyozitten ayıran en kritik bulgudur.
2
Sistemik ve laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi
Lökopeni (hematolojik tutulum) ve ANA pozitifliği tespit edilmiştir.
Lökopeni ve ANA pozitifliği ACR ve SLICC kriterlerinde yer alan önemli tanısal göstergelerdir.
3
İmmünolojik parametrelerin yorumlanması
Düşük C3C3 ve C4C4 düzeyleri hastalığın aktif olduğunu ve klasik yolaktan kompleman tüketimi olduğunu gösterir.
Kompleman düşüklüğü, özellikle böbrek tutulumu olan SLE hastalarında tanı ve aktivite takibi için önemlidir.

Anahtar Kavram

Pediatrik SLE tanısında malar raş, ANA pozitifliği, hematolojik tutulum ve hipokomplemantemi birlikteliği.

Alternatif Yöntem

Tanı için 2019 EULAR/ACR kriterlerine göre; ANA pozitifliği (giriş kriteri) sonrasında malar raş (6 puan), artrit (6 puan), lökopeni (3 puan) ve düşük kompleman (3-4 puan) varlığı 10 puanlık tanı eşiğini fazlasıyla geçmektedir.
Tahmini Süre:50s
Soru 14Soru

On iki yaşında kız hasta, yaklaşık bir aydır devam eden halsizlik, aralıklı ateş ve bacaklarda döküntü şikayetleri ile getiriliyor. Fizik muayenede vücut sıcaklığı 38.2C38.2^\circ\text{C} olarak ölçülüyor. Alt ekstremitelerde palpabl purpura, yaygın servikal lenfadenopati ve 4 cm splenomegali saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde aşağıdaki sonuçlar elde ediliyor:

TetkikSonuç
Hemoglobin8.2 g/dL8.2 \text{ g/dL}
Lökosit2.800/mm32.800/\text{mm}^3
Trombosit42.000/mm342.000/\text{mm}^3
Retikülosit%5\%5
Direkt CoombsPozitif (3+)(3+)
İdrar MikroskopisiHer alanda 15-20 eritrosit, granüler silindirler
İdrar Proteini(++)(++)

Periferik yaymada atipik hücre veya şistosit görülmüyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sistemik Lupus Eritematozus (SLE)

Cevap

Sistemik Lupus Eritematozus (SLE)
Bu hastada 'Sistemik Lupus Eritematozus (SLE)' tanısını destekleyen çoklu sistem tutulumu mevcuttur. Özellikle 'Evans Sendromu' (Otoimmün hemolitik anemi + İmmün trombositopeni) çocukluk çağı SLE'sinin önemli bir başlangıç bulgusudur. Buna eklenen lökopeni, ateş, splenomegali ve nefrit (proteinüri, hematüri, silindirler) tablosu, SLICC veya ACR tanı kriterlerine göre SLE tanısını koydurur. SLE hastalarında vaskülitik lezyonlar (palpabl purpura) görülebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Hematolojik bulguları analiz et
Anemi (Hb düşük), Lökopeni (WBC düşük), Trombositopeni (Plt düşük) mevcut. Retikülosit yüksek ve Direkt Coombs pozitif olduğu için 'Otoimmün Hemolitik Anemi' var. Trombositopeni ile birleşince 'Evans Sendromu' tablosu oluşuyor.
Coombs pozitifliği, aneminin immün kaynaklı olduğunu gösterir ve TTP veya maligniteden uzaklaştırır.
2
Renal ve kütanöz bulguları değerlendir
İdrarda protein, eritrosit ve silindirlerin olması 'Lupus Nefriti' veya glomerulonefriti düşündürür. Palpabl purpura 'Kütanöz Vaskülit' bulgusudur.
Renal tutulum ve vaskülit, sistemik bir hastalığı işaret eder.
3
Tüm bulguları sentezle
Ateş, pansitopeni (Evans sendromu), nefrit, vaskülit (purpura) ve organomegali kombinasyonu en çok Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) ile uyumludur.
SLE, çocukluk çağında hematolojik (özellikle Evans sendromu) ve renal tutulumla prezente olabilir.

Anahtar Kavram

SLE'nin Hematolojik ve Renal Prezentaasyonu (Evans Sendromu + Nefrit)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 15Soru

1010 yaşında kız çocuk; son bir aydır devam eden halsizlik, eklem ağrıları ve saç dökülmesi şikayetleriyle getiriliyor. Fizik muayenesinde her iki yanak üzerinde yerleşen ve burun sırtından geçen, ancak nazolabial olukları etkilemeyen eritematöz döküntü ile ağız içinde ağrısız ülserler saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin 10.210.2 g/dL, lökosit 2.8002.800/mm 3^3, trombosit 120.000120.000/mm 3^3 ve tam idrar tetkikinde 3+3+ proteinüri saptanıyor. Antinükleer antikor (ANA) testi 1/6401/640 (homojen patern) pozitif bulunan bu hastada, hem tanıda yüksek özgünlüğe (spesifite) sahip olan hem de klinik seyir ve böbrek tutulumu gibi hastalık aktiviteleriyle paralellik gösteren laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anti-çift sarmallı DNA (Anti-dsDNA) antikorları

Cevap

Sistemik Lupus Eritematozus tanısında yüksek spesifiteye sahip olan ve hastalık aktivitesiyle korelasyon gösteren belirteç Anti-dsDNA antikorlarıdır.
Anti-dsDNA antikorları, Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) tanısında kullanılan en spesifik belirteçlerden biridir. Ayrıca, bu antikorların titresi hastalık aktivitesi ile, özellikle de lupus nefriti varlığı ve şiddeti ile doğrudan ilişkilidir. Hastalık alevlenmelerinde titre artarken, tedaviyle birlikte düşme eğilimi gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını birleştirerek ön tanıyı belirle.
Malar döküntü, oral ülserler, alopesi, pansitopeni ve proteinüri bulguları SLE (Sistemik Lupus Eritematozus) tanısını güçlü şekilde desteklemektedir.
ACR ve SLICC kriterlerine göre hastada hem mukokütanöz hem hematolojik hem de renal tutulum mevcuttur.
2
Tanısal spesifite ve hastalık aktivite takibi özelliklerini sağlayan testi seç.
Anti-dsDNA antikorları hem SLE için %95'in üzerinde spesifiktir hem de aktiviteyle (özellikle lupus nefriti ile) paralellik gösterir.
Diğer otoantikorlar (örneğin Anti-Sm) spesifik olsa da aktivite takibinde kullanılmazlar.

Anahtar Kavram

SLE'de Anti-dsDNA titresi ve kompleman (C3, C4) düşüklüğü aktif hastalığı ve özellikle renal tutulumu gösterir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 16Soru

8 yaşında bir kız hasta; son iki haftadır giderek artan solukluk, halsizlik ve idrar renginde koyulaşma şikayetleriyle getiriliyor. Fizik muayenesinde konjonktivalar soluk, skleralar hafif ikterik saptanıyor; organomegali veya lenfadenopati izlenmiyor. Diğer sistem muayeneleri doğal olan hastanın laboratuvar incelemesinde; hemoglobin 7.2 g/dL7.2\text{ g/dL}, retikülosit %12\%12, direkt Coombs testi (4+)(4+) pozitif, indirekt bilirubin 3.2 mg/dL3.2\text{ mg/dL}, lökosit 4.800/mm34.800/\text{mm}^3 ve trombosit 165.000/mm3165.000/\text{mm}^3 bulunuyor. Antinükleer antikor (ANA) titresi 1:12801:1280 homojen paternli pozitif saptanan hastada diğer biyokimyasal parametreler normal sınırlardadır.

Bu hastada SLICC (Systemic Lupus International Collaborating Clinics) sınıflandırma kriterlerine göre "Sistemik Lupus Eritematozus" (SLE) tanısının kesinleşmesi için aşağıdakilerden hangisinin saptanması tek başına yeterlidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Böbrek biyopsisinde immün kompleks aracılı nefrit bulgularının saptanması

Cevap

Böbrek biyopsisinde immün kompleks aracılı nefrit bulgularının saptanması yeterlidir; çünkü SLICC kriterlerine göre biyopsi kanıtlı nefrit ile beraber ANA veya anti-dsDNA pozitifliği tanı için tek başına yeterli bir yoldur.
SLICC (2012) kriterlerine göre SLE tanısı iki şekilde konulabilir: 1) En az biri klinik ve biri immünolojik olmak üzere toplam 4 kriterin karşılanması, 2) Böbrek biyopsisinde lupus nefriti saptanmasıyla birlikte ANA veya anti-dsDNA pozitifliği. Sorudaki hastada zaten ANA pozitifliği ve bir klinik kriter (hemolitik anemi) mevcuttur. Diğer seçenekler (A, C, D, E) hastaya sadece birer kriter daha ekleyerek toplamı üçe çıkarmakta ve 4 kriter şartını sağlayamamaktadır. Ancak böbrek biyopsisi seçeneği, hastadaki ANA pozitifliği ile birleşerek SLICC'in ikinci tanı yoluna göre kesin tanı koydurmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Mevcut klinik kriterlerin belirlenmesi
Hastada direkt Coombs pozitif hemolitik anemi mevcuttur (1 Klinik kriter).
SLICC kriter sayımı için mevcut klinik bulguları belirlemek gerekir.
2
Mevcut immünolojik kriterlerin belirlenmesi
Hastada ANA pozitifliği mevcuttur (1 İmmünolojik kriter).
SLE tanısı için immünolojik bulguların varlığı sorgulanmalıdır.
3
SLICC tanı yollarının analizi
Tanı için ya 4 kriter (en az 1 klinik + 1 immünolojik) ya da biyopsi + ANA/dsDNA gereklidir.
SLICC sınıflamasının iki farklı tanı yolu olduğu bilinmelidir.
4
Seçeneklerin kriter sayısına etkisinin değerlendirilmesi
Böbrek biyopsisi dışındaki seçenekler toplam kriter sayısını 3'e çıkarmakta, biyopsi ise kestirme yoldan tanı koydurmaktadır.
Kriter sayısının 4'e ulaşmadığı durumlarda biyopsi yolunun önemi vurgulanır.

Anahtar Kavram

SLICC kriterlerinde böbrek biyopsisi 'kestirme' tanı yoludur.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 17Soru

1212 yaşında bir kız çocuk; son iki haftadır devam eden ateş, halsizlik, yüzünde güneşe maruziyetle artan döküntü ve el eklemlerinde ağrı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde malar eritem ve her iki el bileğinde artrit saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde ANA (antinükleer antikor) 1:6401:640 pozitif bulunuyor. Bu hastada şikayetlerin bir enfeksiyondan ziyade Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) aktivasyonuna bağlı olduğunu en güçlü şekilde destekleyen laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anti-dsDNA antikor titresi artışı ve serum kompleman (C3,C4C3, C4) düzeylerinde düşme

Cevap

Anti-dsDNA antikor titresi artışı ve kompleman (C3, C4) düzeylerinde azalma, SLE alevlenmesini enfeksiyondan ayırmada en anlamlı bulgudur.
Doğru yanıt olan Anti-dsDNA titresi artışı ve kompleman düzeylerindeki düşüş, SLE patogenezindeki immün kompleks oluşumu ve kompleman tüketimini yansıtır. Bu bulgular klinik alevlenme ve özellikle böbrek tutulumu (nefrit) ile çok yakından ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik tablosunu ve laboratuvar verilerini değerlendir.
Hastada malar raş, artrit ve ANA pozitifliği mevcuttur; bu tablo SLE ile uyumludur.
SLE tanısı için klinik ve immünolojik kriterlerin birleşimi gereklidir.
2
Hastalık aktivite belirteçlerini enfeksiyon belirteçlerinden ayırt et.
Anti-dsDNA ve kompleman düzeyleri aktiviteyi gösterirken, CRP enfeksiyonu işaret eder.
SLE'de aktif hastalık sırasında immün kompleks tüketimine bağlı komplemanlar düşer.
3
Seçenekler arasında en spesifik aktivite markerını belirle.
Doğru yanıt Anti-dsDNA artışı ve kompleman düşüşüdür.
Bu kombinasyon özellikle lupus nefriti gelişimi ve sistemik alevlenme ile en güçlü korelasyonu gösterir.

Anahtar Kavram

SLE hastalık aktivitesinin izlenmesinde Anti-dsDNA ve kompleman düzeyleri (C3, C4) temel parametrelerdir.
Soru 18Soru

1212 yaşındaki kız hasta, sistemik lupus eritematozus (SLESLE) tanısıyla izlenmektedir. Rutin kontrolünde bacaklarda şişlik ve idrar miktarında azalma şikayeti saptanan hastanın fizik muayene ve laboratuvar bulguları aşağıdadır:

ParametreBulgular
Kan Basıncı135/90135/90 mmHgmmHg (>> 9595 persentil)
Ödem++++ pretibial
Tam İdrar Analizi3+3+ proteinüri, her sahada bol dismorfik eritrosit
Serum Kreatinin0.90.9 mg/dLmg/dL (Normal)

Bu hastada renal tutulumun aktivitesini değerlendirmede ve olası bir alevlenmeyi (flare) öngörmede en değerli laboratuvar parametre çifti aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anti-dsDNA titresi artışı ve kompleman (C3C3, C4C4) seviyelerinde düşüş

Cevap

Anti-dsDNA titresi artışı ve kompleman (C3C3, C4C4) seviyelerinde düşüşün birlikte görülmesi, renal aktivitenin en güçlü göstergesidir.
Sistemik lupus eritematozus hastalarında, özellikle böbrek tutulumunun (lupus nefriti) aktif olduğu dönemlerde dolaşımdaki immün kompleksler kompleman sistemini klasik yoldan aktive eder. Bu durum serum C3C3 ve C4C4 düzeylerinde düşüşe (hipokomplemanemihipokomplemanemi) neden olur. Aynı zamanda anti-dsDNA antikorlarının titresi yükselir. Bu iki parametrenin birlikte değişimi, nefrit alevlenmesini öngörmede ve tedavinin etkinliğini değerlendirmede klinik pratiğin en değerli araçlarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et.
Hastada hipertansiyon, ödem, proteinüri ve hematüri (nefritik/nefrotik tablo) mevcuttur.
Mevcut bulgular sistemik lupus eritematozus (SLESLE) hastasında aktif bir lupus nefritini düşündürmektedir.
2
Hastalık aktivite belirteçlerini hatırla.
SLE'de genel aktiviteyi gösteren markerlar arasında anti-dsDNA ve kompleman seviyeleri kritiktir.
Tanı anında kullanılan Anti-Sm gibi markerlar kalıcıdır ancak dsDNA ve kompleman düzeyleri hastalık seyrine göre değişir.
3
Renal aktiviteye en spesifik olanı seç.
Anti-dsDNA artışı ve C3C3-C4C4 düşüşü (hipokomplemanemi) nefrit aktivitesiyle en ilişkili laboratuvar çiftidir.
Kompleman tüketimi immün kompleks birikimini ve doku hasarını yansıtırken, dsDNA titresi bu immün yanıtın şiddetini gösterir.

Anahtar Kavram

SLE hastalık aktivitesinin laboratuvar takibi

Daha Fazla Pratik

Lupus nefriti tanısında 'altın standart' yöntemin böbrek biyopsisi olduğunu ve tedavi seçiminin biyopsi sınıflandırmasına göre yapıldığını unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 19Soru

1414 yaşında kız çocuk; son 22 aydır yanaklarında döküntü, halsizlik ve el eklemlerinde ağrı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde malar eritem, ağrısız damak ülserleri ve her iki el bileğinde hassasiyet saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde ANAANA pozitifliği (1/3201/320, homojen patern), antidsDNAanti-dsDNA pozitifliği, C3C3 düzeyinde düşüklük ve tam idrar tetkikinde 2+2+ proteinüri saptanıyor. Bu hastanın tanı ve klinik izlemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anti-dsDNA antikor düzeyi ve kompleman (C3C3, C4C4) seviyeleri hastalık aktivitesini izlemede değerlidir.

Cevap

Anti-dsDNA antikor düzeyi ve kompleman seviyeleri hastalık aktivitesini izlemede değerlidir.
Sistemik Lupus Eritematozus tanısında anti-dsDNA antikoru yüksek spesifiteye sahiptir ve düzeyindeki artış (özellikle C3 ve C4 düşüklüğü ile birlikte) klinik aktivite ve lupus nefriti gelişimi/alevlenmesi ile yakından ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları değerlendir.
Malar eritem (kelebek döküntüsü), oral ülser, artralji/artrit ve fotosensitivite öyküsü klinik kriterleri destekler.
SLE tanısı için ACR veya SLICC kriterlerinin karşılanması gerekir.
2
Laboratuvar bulgularını analiz et.
ANA (+), anti-dsDNA (+), hipokomplemantemi (düşük C3) ve proteinüri saptandı.
Bu bulgular hem immünolojik kriterleri hem de organ tutulumunu (nefrit) gösterir.
3
Hastalık aktivitesini ve izlemi planla.
Anti-dsDNA artışı ve kompleman (C3, C4) düşüşü aktif hastalığı, özellikle nefrit alevlenmesini işaret eder.
Hastalık yönetimi, serolojik belirteçlerin takibiyle yönlendirilir.

Anahtar Kavram

Sistemik Lupus Eritematozus'ta (SLE) laboratuvar parametrelerinin tanısal değeri ve hastalık aktivitesiyle ilişkisi.

İpuçları

1
SLE'de hangi laboratuvar değerlerinin böbrek tutulumu alevlenmesiyle birlikte azaldığını hatırlayın.
2
Hastalık aktivitesini takip ederken kullanılan spesifik bir antikor ve kompleman sisteminin bileşenlerini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Lupus nefriti sınıflamasını ve tedavi yaklaşımlarını gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru

1414 yaşında bir kız çocuk; son 22 aydır devam eden halsizlik, güneş ışığına hassasiyet ve saç dökülmesi şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde yanaklarda ve burun sırtında yerleşen, nazolabial sulkusları koruyan eritematöz döküntü ile her iki el bileğinde belirgin hassasiyet saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde Hb: 10,510,5 g/dL, lökosit: 31003100 /mm³, trombosit: 138.000138.000 /mm³, ANA: 1/12801/1280 (homojen), anti-dsDNA: negatif ve anti-Sm: negatif olarak saptanıyor. Hastanede takibi sırasında akut konfüzyonel durum ve görsel halüsinasyonlar gelişen hastanın beyin omurilik sıvısı (BOS) incelemesi normal bulunuyor. Bu hastada gelişen klinik tabloyu açıklayan ve SLE için yüksek özgüllüğe sahip olan antikor aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anti-ribozomal P antikoru

Cevap

Doğru yanıt Anti-ribozomal P antikorudur.
Anti-ribozomal P antikoru, SLE tanısı için >%95>\%95 özgüllüğe sahiptir. Çocukluk çağı SLE vakalarında nöropsikiyatrik tutulum erişkinlere göre daha sıktır ve psikoz veya depresyon gibi tabloların varlığında Anti-ribozomal P antikorunun pozitifliği tanısal değeri çok yüksektir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Malar döküntü, artrit, alopesi, lökopeni ve ANA pozitifliği Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) tanısını desteklemektedir.
Hastanın mevcut bulguları 2019 EULAR/ACR kriterlerine göre kesin SLE tanısı için yeterlidir.
2
Yeni gelişen nöropsikiyatrik tabloyu değerlendir.
Psikoz ve görsel halüsinasyonlar, Nöropsikiyatrik SLE (NPSLE) kapsamında değerlendirilmelidir.
BOS bulgularının normal olması santral sinir sistemi enfeksiyonlarını dışlamaktadır.
3
Laboratuvar verileriyle spesifik antikoru eşleştir.
Anti-dsDNA ve Anti-Sm negatifliği durumunda, nöropsikiyatrik tutulumla en ilişkili spesifik antikor Anti-ribozomal P'dir.
Anti-ribozomal P antikoru, SLE tanısı için yüksek özgüllüğe sahiptir ve özellikle psikoz ile güçlü ilişkili olduğu bilinmektedir.

Anahtar Kavram

Nöropsikiyatrik SLE ve Anti-ribozomal P antikoru ilişkisi

Alternatif Yöntem

Eleyerek gitme yöntemi: Anti-dsDNA ve Anti-Sm negatif verildiğinde, SLE spesifik antikorları arasında nöropsikiyatrik bağlamda geriye kalan en güçlü seçenek Anti-ribozomal P'dir.
Tahmini Süre:2m 0s
Sayfa 1 / 2Sonraki
Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin