Denklem ve Eşitsizlikler

376 soru

Soru 81Soru

Bir kargo firmasında, özdeş paketlerin kütlelerini belirlemek için eşit kollu bir terazi kullanılmaktadır. Bu terazinin sol kefesine kütlesi xx kg olan mavi paketlerden 4 adet ve kütlesi mavi paketin kütlesinden 2 kg az olan kırmızı paketlerden 3 adet konulmuştur. Terazinin sağ kefesine ise kütlesi mavi paketin kütlesinin 2 katından 5 kg az olan yeşil paketlerden 2 adet ve aa kg'lık demir bir ağırlık konulduğunda terazi dengeye gelmektedir.

Terazideki tüm paketlerin kütleleri kg cinsinden birer pozitif tam sayı ve aa bir tam sayı olduğuna göre, aa aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 22

Cevap

Paket kütlelerinin pozitif tam sayı olma koşulunu sağlayan ve terazinin dengesini kuran 22 kg ağırlığındaki demir kütle.
Doğru cevap olan 22 değeri, terazinin sol ve sağ kefelerindeki kütlelerin eşitliğinden elde edilen a=3x+4a = 3x + 4 denkleminde x=6x = 6 tam sayı değerine karşılık gelir. Bu durumda tüm paketlerin kütleleri pozitif tam sayı olma koşulunu sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Sol ve sağ kefedeki toplam kütleleri belirleyerek denge denklemini kurmak.
Sol kefe: 4x+3(x2)=7x64x + 3(x-2) = 7x - 6 kg. Sağ kefe: 2(2x5)+a=4x10+a2(2x-5) + a = 4x - 10 + a kg. Denge denklemi: 7x6=4x10+a7x - 6 = 4x - 10 + a.
Terazinin dengede olması sol ve sağ kefelerdeki kütlelerin birbirine eşit olmasını gerektirir.
2
Denge denklemini düzenleyerek aa değişkenini xx cinsinden ifade etmek.
7x4x6+10=aa=3x+47x - 4x - 6 + 10 = a \Rightarrow a = 3x + 4.
Seçeneklerdeki aa değerlerini test etmek ve xx değerlerini bulmak için denklem sadeleştirilir.
3
Paket kütlelerinin pozitif tam sayı olma koşullarını belirlemek.
Mavi paket: x>0x > 0, Kırmızı paket: x2>0x>2x - 2 > 0 \Rightarrow x > 2, Yeşil paket: 2x5>0x>2.52x - 5 > 0 \Rightarrow x > 2.5. Dolayısıyla x3x \ge 3 şartını sağlayan bir tam sayı olmalıdır.
Fiziksel kütlelerin pozitif olması ve sorudaki tam sayı koşulunun sağlanması gerekir.
4
Seçenekleri analiz ederek koşulları sağlayan aa ve xx değerlerini tespit etmek.
a=22a = 22 için 22=3x+43x=18x=622 = 3x + 4 \Rightarrow 3x = 18 \Rightarrow x = 6 elde edilir. x=6x = 6 bir tam sayıdır ve x3x \ge 3 koşulunu sağladığından tüm paket kütleleri pozitif tam sayılardır.
Hem tam sayı hem de pozitif kütle sınır koşullarını sağlayan tek seçeneği belirlemek.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemlerin kurulması, çözülmesi ve bilinmeyenin ait olduğu sayı kümesine göre sınır koşullarının (pozitiflik ve tam sayı olma) değerlendirilmesi.

Alternatif Yöntem

Terazinin dengede kalabilmesi için a=3x+4a = 3x + 4 olmalıdır. Buradan a4(mod3)a \equiv 4 \pmod 3 ya da a4a - 4 sayısının 3 ile tam bölünebilmesi gerektiği görülür. Seçeneklerde a4a - 4 işleminin sonucunun 3'ün katı olduğu şıklar 10 (104=610-4=6) ve 22 (224=1822-4=18) değerleridir. a=10a = 10 için x=2x=2 olur ancak kırmızı paketin kütlesi 22=02-2=0 kg olacağından pozitif tam sayı koşulunu sağlamaz. Bu nedenle doğru cevap doğrudan 22 olarak bulunur.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 82Soru

Aşağıdaki eşitsizlikleri sağlayan en büyük xx, yy ve zz tam sayı değerleri sırasıyla aa, bb ve cc olarak tanımlanmıştır.

I. 2x5<32x - 5 < 3
II. 3y+42-3y + 4 \geq -2
III. 4z1<194z - 1 < 19

Buna göre aa, bb ve cc değerlerini küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru sıralama b < a < c şeklindedir.
Verilen eşitsizlikler çözüldüğünde elde edilen en büyük tam sayı değerleri sırasıyla a = 3, b = 2 ve c = 4 olur. Bu değerlerin küçükten büyüğe doğru sıralanışı b < a < c şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci eşitsizliği çözerek a değerini belirlemek
2x5<32x<8x<42x - 5 < 3 \Rightarrow 2x < 8 \Rightarrow x < 4 olur. Bu aralıktaki en büyük tam sayı a=3a = 3 olarak bulunur.
Eşitsizliğin her iki tarafına 5 eklenip 2'ye bölünür.
2
İkinci eşitsizliği çözerek b değerini belirlemek
3y+423y6y2-3y + 4 \geq -2 \Rightarrow -3y \geq -6 \Rightarrow y \leq 2 olur. Bu aralıktaki en büyük tam sayı b=2b = 2 olarak bulunur.
Eşitsizlik negatif bir sayıya bölündüğünden eşitsizlik sembolü yön değiştirir.
3
Üçüncü eşitsizliği çözerek c değerini belirlemek
4z1<194z<20z<54z - 1 < 19 \Rightarrow 4z < 20 \Rightarrow z < 5 olur. Bu aralıktaki en büyük tam sayı c=4c = 4 olarak bulunur.
Eşitsizliğin her iki tarafına 1 eklenip 4'e bölünür.
4
Bulunan a, b ve c değerlerini karşılaştırmak
b=2b = 2, a=3a = 3 ve c=4c = 4 değerleri karşılaştırıldığında 2<3<42 < 3 < 4 olduğu görülür.
Sayıların büyüklüklerine göre küçükten büyüğe sıralama yapılır.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerin çözümünde, eşitsizliğin her iki tarafı negatif bir sayıyla çarpıldığında veya bölündüğünde eşitsizliğin yön değiştirmesi kuralı uygulanır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 83Soru

Bir kafede portakal ve nar suları karıştırılarak AA ve BB olarak isimlendirilen iki farklı meyve kokteyli hazırlanmaktadır.

* 11 bardak AA kokteylinin yapımında 150 mL150\text{ mL} portakal suyu ve 100 mL100\text{ mL} nar suyu kullanılmaktadır.
* 11 bardak BB kokteylinin yapımında 100 mL100\text{ mL} portakal suyu ve 150 mL150\text{ mL} nar suyu kullanılmaktadır.

Bu kafede gün sonunda bu kokteyllerden belirli miktarlarda hazırlanırken toplam 3300 mL3300\text{ mL} portakal suyu ve 3700 mL3700\text{ mL} nar suyu kullanıldığı belirlenmiştir.

Buna göre, hazırlanan BB kokteyli sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 18

Cevap

Hazırlanan B kokteyli sayısı 18'dir.
Toplam portakal suyu miktarı olan 3300 mL3300\text{ mL} ve nar suyu miktarı olan 3700 mL3700\text{ mL} kullanılarak 150a+100b=3300150a + 100b = 3300 ve 100a+150b=3700100a + 150b = 3700 denklemleri kurulur. Bu denklemler 50 ile sadeleştirildiğinde sırasıyla 3a+2b=663a + 2b = 66 ve 2a+3b=742a + 3b = 74 elde edilir. Yok etme metodu uygulanarak bb değişkeni 1818 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Kokteyl sayılarına göre portakal ve nar suyu tüketim denklemlerini yazma
150a+100b=3300150a + 100b = 3300 ve 100a+150b=3700100a + 150b = 3700
Toplam kullanılan portakal suyu ve nar suyu miktarlarını veren iki bilinmeyenli denklem sistemini kurmak için
2
Denklemleri en sade hale getirme
Her iki denklemi de 50 ile bölerek 3a+2b=663a + 2b = 66 ve 2a+3b=742a + 3b = 74 denklemlerini elde ederiz.
Katsayıları küçülterek işlemleri kolaylaştırmak için
3
Yok etme metodunu uygulayarak değişkenlerden birini yok etme
İlk denklemi 3, ikinci denklemi 2 ile çarptığımızda sırasıyla 9a+6b=1989a + 6b = 198 ve 4a+6b=1484a + 6b = 148 elde edilir. Taraf tarafa çıkardığımızda 5a=50    a=105a = 50 \implies a = 10 bulunur.
b değişkenini yok ederek a değişkeninin değerine ulaşmak için
4
Bulunan a değerini kullanarak b değerini hesaplama
3(10)+2b=66    30+2b=66    2b=36    b=183(10) + 2b = 66 \implies 30 + 2b = 66 \implies 2b = 36 \implies b = 18 bulunur.
Bizden istenen B kokteyli sayısını (b) bulmak için

Anahtar Kavram

Birinci dereceden iki bilinmeyenli denklem sistemlerinin yok etme yöntemiyle çözülmesi
Soru 84Soru

Bir çikolata üretim tesisindeki temperleme makinesinin hazne sıcaklığı TT (°C) olmak üzere, bu makinenin ideal çalışma aralığı ile oda sıcaklığı dd (°C) arasındaki ilişki, kontrol ünitesi tarafından

T18d=6| |T - 18| - d | = 6

denklemiyle kontrol edilmektedir. Odanın sıcaklığı dd pozitif bir değerdir.

Hazne sıcaklığı TT değerinin alabileceği tam olarak 3 farklı gerçek sayı değeri bulunduğuna göre, oda sıcaklığı (dd) kaç °C'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6

Cevap

Hazne sıcaklığı T değerinin alabileceği 3 farklı gerçek sayı değeri bulunması için oda sıcaklığı d'nin değeri 6 olmalıdır.
Çikolata temperleme makinesinin hazne sıcaklığı denklemi T18d=6| |T - 18| - d | = 6 şeklinde verilmiştir. Bu denklem T18=d+6|T - 18| = d + 6 ve T18=d6|T - 18| = d - 6 olmak üzere iki alt denkleme ayrışır. Oda sıcaklığı d>0d > 0 olduğu için d+6>0d + 6 > 0 olur ve birinci denklemden her durumda iki farklı TT değeri gelir. Toplamda 3 farklı TT değeri elde edilebilmesi için ikinci denklemden (T18=d6|T - 18| = d - 6) tam olarak 1 kök gelmelidir. Bir mutlak değerli denklemin tek bir kökünün olması ise ancak mutlak değerin eşit olduğu ifadenin sıfır olmasıyla mümkündür. Buradan d6=0    d=6d - 6 = 0 \implies d = 6 elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen denklemi mutlak değer özelliklerini kullanarak iki ayrı denkleme dönüştürmek.
T18d=6|T - 18| - d = 6 veya T18d=6|T - 18| - d = -6
A=B|A| = B biçimindeki denklemler A=BA = B veya A=BA = -B olarak çözülür.
2
Birinci denklem olan T18=d+6|T - 18| = d + 6 ifadesinin kök sayısını belirlemek.
d>0d > 0 olduğu için d+6>0d + 6 > 0 olur ve bu denklemden her zaman iki farklı gerçek sayı kökü gelir.
Pozitif bir sayıya eşit olan mutlak değerli denklemlerin daima iki farklı reel kökü vardır.
3
İkinci denklem olan T18=d6|T - 18| = d - 6 ifadesinin kök sayısını d parametresine bağlı olarak incelemek.
d6>0    2d - 6 > 0 \implies 2 kök, d6<0    0d - 6 < 0 \implies 0 kök, d6=0    1d - 6 = 0 \implies 1 kök (T=18T = 18) elde edilir.
Mutlak değerli bir denklemin tek kökünün olması için karşı tarafın sıfıra eşit olması gerekir.
4
Toplam kök sayısının 3 olması koşulunu uygulamak.
Birinci denklemden 2 kök geldiği için, toplamda 3 farklı kök olması amacıyla ikinci denklemden tam olarak 1 kök gelmelidir. Buradan d6=0    d=6d - 6 = 0 \implies d = 6 bulunur.
Kök sayısının tam olarak 3 olması, ikinci denklemin sıfıra eşit olmasını ve tek bir kök üretmesini gerektirir.

Anahtar Kavram

İç içe mutlak değerli denklemlerin kök sayısının incelenmesi ve mutlak değerin tanım kümesi sınırları.
Soru 85Soru

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizlikler konusuyla ilgili aşağıdaki tanımlamalar yapılıyor:

* aa, 2x173x24\frac{2x - 17}{3} \geq \frac{x - 2}{-4} eşitsizliğini sağlayan en küçük xx tam sayısıdır.
* bb, 353y2<7-3 \leq \frac{5 - 3y}{2} < 7 eşitsizliğini sağlayan yy tam sayı değerlerinin adedidir.
* cc, 4z13z+223\frac{4z - 1}{3} - \frac{z + 2}{-2} \leq 3 eşitsizliğini sağlayan en büyük zz tam sayısıdır.

Buna göre; aa, bb ve cc değerlerini küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru sıralama c < b < a şeklindedir.
Verilen eşitsizlikler kurallara uygun olarak çözüldüğünde a=7a = 7, b=6b = 6 ve c=1c = 1 değerlerine ulaşılır. Bu değerler küçükten büyüğe doğru sıralandığında c<b<ac < b < a ilişkisi elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
aa değerini bulmak için verilen eşitsizliği çözelim.
x7411x \geq \frac{74}{11} elde edilir. Bu koşulu sağlayan en küçük xx tam sayısı a=7a = 7 olur.
2x173x24\frac{2x - 17}{3} \geq \frac{x - 2}{-4} eşitsizliğinde paydaları sadeleştirmek için her iki taraf 12-12 ile çarpılır. Negatif bir sayıyla çarpıldığı için eşitsizlik yön değiştirir ve 4(2x17)3(x2)-4(2x - 17) \leq 3(x - 2) haline gelir. Buradan 8x+683x6    7411x    x74116,73-8x + 68 \leq 3x - 6 \implies 74 \leq 11x \implies x \geq \frac{74}{11} \approx 6,73 bulunur.
2
bb değerini bulmak için verilen çift yönlü eşitsizliği çözelim.
3<y113-3 < y \leq \frac{11}{3} elde edilir. Bu aralıktaki yy tam sayıları {2,1,0,1,2,3}\{-2, -1, 0, 1, 2, 3\} olup adedi b=6b = 6 olur.
353y2<7-3 \leq \frac{5 - 3y}{2} < 7 eşitsizliğinde her taraf 22 ile çarpılır: 653y<14-6 \leq 5 - 3y < 14. Her taraftan 55 çıkarılır: 113y<9-11 \leq -3y < 9. Her taraf 3-3 ile bölünür. Negatif bir sayıya bölündüğü için eşitsizlikler yön değiştirir: 113y>3\frac{11}{3} \geq y > -3, yani 3<y3,67-3 < y \leq 3,67 aralığı elde edilir.
3
cc değerini bulmak için verilen eşitsizliği çözelim.
z1411z \leq \frac{14}{11} elde edilir. Bu koşulu sağlayan en büyük zz tam sayısı c=1c = 1 olur.
4z13z+223\frac{4z - 1}{3} - \frac{z + 2}{-2} \leq 3 ifadesindeki eksi işaretleri birbirini artı yaparak 4z13+z+223\frac{4z - 1}{3} + \frac{z + 2}{2} \leq 3 şekline gelir. Paydaları 66 ile eşitleyip düzenlediğimizde 2(4z1)+3(z+2)18    8z2+3z+618    11z+418    11z14    z14111,272(4z - 1) + 3(z + 2) \leq 18 \implies 8z - 2 + 3z + 6 \leq 18 \implies 11z + 4 \leq 18 \implies 11z \leq 14 \implies z \leq \frac{14}{11} \approx 1,27 bulunur.
4
Bulunan a=7a = 7, b=6b = 6 ve c=1c = 1 değerlerini karşılaştırarak sıralayalım.
c<b<ac < b < a sıralaması elde edilir.
1<6<71 < 6 < 7 olduğundan küçükten büyüğe doğru sıralama c<b<ac < b < a şeklindedir.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerde negatif sayıyla çarpma veya bölme yapıldığında eşitsizlik sembolünün yön değiştirmesi kuralı.
Soru 86Soru

Sayı doğrusu üzerinde bir xx gerçek sayısının 11 noktasına olan uzaklığı ile 3-3 noktasına olan uzaklığının çarpımı 55 birim ise bu koşulu sağlayan tüm xx gerçek sayılarının çarpımı 8-8'dir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Verilen ifade doğrudur.
Doğru çözüm yapıldığında elde edilen gerçek kökler 4-4 ve 22 olup bunların çarpımı 8-8'dir, bu nedenle ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Sayı doğrusu üzerindeki uzaklıkları mutlak değer cinsinden yazın.
xx sayısının 11 noktasına uzaklığı x1|x - 1|, 3-3 noktasına uzaklığı ise x+3|x + 3| olur.
Sayı doğrusunda iki nokta arasındaki uzaklık, bu noktaların farkının mutlak değerine eşittir.
2
Uzakl��kların çarpımını 55'e eşitleyip denklemi kurun.
x1x+3=5    x2+2x3=5|x - 1| \cdot |x + 3| = 5 \implies |x^2 + 2x - 3| = 5
Mutlak değerlerin çarpımı, çarpımların mutlak değerine eşittir (ab=ab|a| \cdot |b| = |ab|).
3
Mutlak değerli denklemi iki farklı durum için çözün.
Birinci durum: x2+2x3=5    x2+2x8=0    (x+4)(x2)=0    x1=4x^2 + 2x - 3 = 5 \implies x^2 + 2x - 8 = 0 \implies (x+4)(x-2) = 0 \implies x_1 = -4, x2=2x_2 = 2. İkinci durum: x2+2x3=5    x2+2x+2=0x^2 + 2x - 3 = -5 \implies x^2 + 2x + 2 = 0 denkleminin Δ=4<0\Delta = -4 < 0 olduğundan gerçek kökü yoktur.
Mutlak değerli bir ifade pozitif bir sayıya eşitse, içi bu sayının kendisine veya negatifine eşit olmalıdır.
4
Bulunan gerçek köklerin çarpımını hesaplayın.
(4)2=8(-4) \cdot 2 = -8
Denklemi sağlayan tüm gerçek xx değerlerinin çarpımı istenmiştir.

Anahtar Kavram

Sayı doğrusu üzerinde iki nokta arasındaki uzaklığın mutlak değer yardımıyla ifade edilmesi ve mutlak değerli denklemlerin gerçek sayılar kümesindeki çözüm yöntemleri.
Soru 87Soru

Bir lojistik deposunda iki farklı hassas gıda ürününün bozulmadan saklanabileceği sıcaklık aralıkları santigrat derece (°C) cinsinden sayı doğrusu üzerinde gösterilmiştir.

- Birinci ürünün güvenle saklanabileceği sıcaklık değerlerinin kümesi A=[3,3)A = [-3, 3) aralığıdır.
- İkinci ürünün güvenle saklanabileceği sıcaklık değerlerinin kümesi B=(1,5]B = (-1, 5] aralığıdır.

Deponun sıcaklık değeri, bu ürünlerden en az birinin bozulmadan saklanabildiği sıcaklık aralığının içinde fakat her ikisinin birden bozulmadan saklanabildiği sıcakl��k aralığının dışında bir tam sayı değerine ayarlanacaktır.

Buna göre, deponun sıcaklığının ayarlanabileceği bu tam sayı değerlerinin toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6

Cevap

Deponun sıcaklığının ayarlanabileceği tam sayı değerlerinin toplam�� 6'dır.
İstenen sıcaklık değerleri, AA ve BB aralıklarının birleşiminden kesişimlerinin çıkarılmasıyla elde edilen [3,1][3,5][-3, -1] \cup [3, 5] kümesidir. Bu kümedeki tam sayılar 3,2,1,3,4,5-3, -2, -1, 3, 4, 5 olup toplamları 6'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Birleşim ve kesişim kümelerinin belirlenmesi
AB=[3,5]A \cup B = [-3, 5] ve AB=(1,3)A \cap B = (-1, 3)
En az bir ürünün saklanabildiği sıcaklık aralığı birleşim kümesini, her ikisinin birden saklanabildiği aralık ise kesişim kümesini temsil eder.
2
İstenen sıcaklık aralığının (fark kümesinin) bulunması
(AB)(AB)=[3,1][3,5](A \cup B) \setminus (A \cap B) = [-3, -1] \cup [3, 5]
Kesişim kümesinin dışında fakat birleşim kümesinin içinde kalan bölgeyi bulmak için birleşim kümesinden kesişim kümesi çıkarılır. Burada ABA \cap B kümesinin uç noktaları olan 1-1 ve 33 değerleri kesişim kümesinde yer almadığı için fark kümesine dahil edilir.
3
Aralıklardaki tam sayı değerlerinin listelenmesi
{3,2,1,3,4,5}\{-3, -2, -1, 3, 4, 5\}
[3,1][-3, -1] kapalı aralığındaki tam sayılar 3,2,1-3, -2, -1 ve [3,5][3, 5] kapalı aralığ��ndaki tam sayılar 3,4,53, 4, 5 olup bu iki kümenin birleşimi alınır.
4
Tam sayıların toplanması
(3)+(2)+(1)+3+4+5=6(-3) + (-2) + (-1) + 3 + 4 + 5 = 6
Belirlenen tüm geçerli sıcaklık değerlerinin toplamı istendiğinden elemanlar toplanır.

Anahtar Kavram

Aralık Kavramı ve Sayı Doğrusunda Gösterim
Soru 88Soru

Deniz seviyesinin altında bulunan bir denizaltının, başlangıçtaki konumundan 150 metre150\text{ metre} aşağıya veya 150 metre150\text{ metre} yukarıya hareket ettiğinde deniz seviyesine olan uzaklığı her iki durumda da 400 metre400\text{ metre} olmaktadır.

Buna göre, bu denizaltının başlang��çtaki konumunun deniz seviyesine olan uzaklığının alabileceği farklı değerlerin toplamı kaç metredir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 800

Cevap

Başlangıçtaki derinliğin alabileceği farklı değerlerin toplamı 800 metredir.
Denizaltının başlangıçtaki derinliği xx metre olsun. 150 metre150\text{ metre} aşağıya veya yukarıya hareket ettiğinde deniz seviyesine uzaklığı 400 metre oluyorsa, xx değerinin 400400 noktasına uzaklığı 150150 metredir. Bu durum x400=150|x - 400| = 150 denklemi ile ifade edilir. Buradan x400=150x=550x - 400 = 150 \Rightarrow x = 550 veya x400=150x=250x - 400 = -150 \Rightarrow x = 250 elde edilir. Bu değerlerin toplamı 550+250=800550 + 250 = 800 olduğundan doğru yanıt 800 seçeneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Denizaltının başlangıç derinliğini bir değişkenle ifade etme ve harekete bağlı denklemi kurma.
Denizaltının başlangıçtaki derinliği xx metre olsun (x>0x > 0). 150 metre150\text{ metre} aşağıya hareket ettiğinde yeni derinliği x+150x + 150 metre, 150 metre150\text{ metre} yukarıya hareket ettiğinde ise x150x - 150 metre olur. Soruda verilen bilgiye göre bu iki durumdaki derinlik de 400 metre400\text{ metre} ye eşit olduğundan, x400=150|x - 400| = 150 denklemi kurulur.
Uzaklık ve derinlik değişimlerini mutlak değerli denklem modeliyle temsil etmek için.
2
Mutlak değerli denklemi çözerek xx değerlerini bulma.
x400=150x=550x - 400 = 150 \Rightarrow x = 550 veya x400=150x=250x - 400 = -150 \Rightarrow x = 250 olarak bulunur.
Mutlak değer dışına çıkarma kurallarını uygulayarak olası tüm başlangıç derinliklerini belirlemek için.
3
Bulunan farklı derinlik değerlerini toplama.
550+250=800550 + 250 = 800 metre.
Soruda bizden başlangıç konumunun alabileceği farklı değerlerin toplamı istendiği için.

Anahtar Kavram

Mutlak değerin sayı doğrusundaki uzaklık tanımı ve mutlak değerli denklemlerin çözümü.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 89Soru

Sayı doğrusu üzerinde yer alan sıfırdan farklı aa, bb ve cc gerçel sayıları ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmektedir:

* abc>0a \cdot b \cdot c > 0
* a+b+c<0a + b + c < 0
* Bu sayıların başlangıç noktasına olan uzaklıkları arasında a<b<c|a| < |b| < |c| sıralaması vardır.
* aa sayısının bb sayısına olan uzaklığı, bb sayısının cc sayısına olan uzaklığının 22 katıdır.

Buna göre,

I. ab<0a \cdot b < 0
II. c<b<ac < b < a
III. a+3b=2c|a| + 3|b| = 2|c|

ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I, II ve III

Cevap

I, II ve III öncüllerinin tamamı doğrudur.
Yapılan analizler sonucunda a sayısının pozitif, b ve c sayılarının ise negatif olması gerektiği kanıtlanmıştır. Buna göre sayı doğrusundaki sıralama kesinlikle c < b < 0 < a biçimindedir. Buradan hareketle birinci öncüldeki a.b < 0 eşitsizliği ve ikinci öncüldeki c < b < a sıralaması doğrulanır. Ayrıca uzaklık ilişkisinden elde edilen a + 2c = 3b denkleminde sayılar mutlak değer tanımlarına uygun biçimde yerlerine yazıldığında, üçüncü öncüldeki mutlak değerli eşitliğin her zaman sağlandığı görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen çarpım ve toplam eşitsizliklerini inceleyerek sayıların işaret durumlarını analiz etmek.
a, b ve c sayılarından iki tanesi negatif, bir tanesi pozitiftir.
abc>0a \cdot b \cdot c > 0 olduğuna göre sayılar ya tamamen pozitif ya da ikisi negatif biri pozitiftir. Ancak a+b+c<0a+b+c < 0 bilgisi, sayıların hepsinin pozitif olma durumunu eler. Dolayısıyla sayılardan tam olarak ikisi negatif, biri pozitiftir.
2
Uzaklık denklemini ve başlangıç noktasına olan uzaklık sıralamasını (a<b<c|a| < |b| < |c|) kullanarak pozitif sayının c olamayacağını göstermek.
c say��sı pozitif olamaz.
Eğer c>0c > 0 olsaydı, a<0a < 0 ve b<0b < 0 olurdu. a<b<c|a| < |b| < |c| sıralaması gereği sayı doğrusundaki sıralama b<a<0<cb < a < 0 < c şeklinde olurdu. Bu durumda ab=ab|a-b| = a-b ve bc=cb|b-c| = c-b olur. ab=2bc|a-b| = 2|b-c| denkleminde yazılırsa: ab=2(cb)a+b=2ca-b = 2(c-b) \Rightarrow a+b = 2c elde edilir. Ancak sol taraf iki negatif sayının toplamı olduğundan negatif, sağ taraf ise c>0c>0 olduğundan pozitif olur. Negatif = Pozitif çelişkisinden dolayı cc pozitif olamaz.
3
Benzer analizi b sayısı için yaparak tek tutarlı durumu belirlemek.
a sayısı pozitif (a>0a > 0), b ve c sayıları ise negatiftir (b<0,c<0b < 0, c < 0). Sayı doğrusundaki sıralama da c<b<0<ac < b < 0 < a şeklindedir.
Eğer b>0b > 0 olsaydı, c<a<0<bc < a < 0 < b olurdu. Buradan ab=ba|a-b| = b-a ve bc=bc|b-c| = b-c elde edilirdi. Denklemde yerine yazıldığında ba=2(bc)2ca=bb-a = 2(b-c) \Rightarrow 2c - a = b bağıntısına ulaşılırdı. Sol taraf negatif, sağ taraf ise pozitif olacağından bu da bir çelişkidir. O halde tek olasılık a>0a > 0, b<0b < 0 ve c<0c < 0 olmasıdır. Bu durumda sıralama c<b<0<ac < b < 0 < a olur ve ab=ab|a-b| = a-b, bc=bc|b-c| = b-c bağıntılarından ab=2(bc)a+2c=3ba-b = 2(b-c) \Rightarrow a+2c = 3b denklemi sağlanır (örneğin a=1,b=3,c=5a=1, b=-3, c=-5 bu durumu doğrular).
4
Elde edilen işaret ve denklem bağıntılarını kullanarak öncülleri test etmek.
I, II ve III öncüllerinin tamamı doğrudur.
a>0a > 0 ve b<0b < 0 olduğundan ab<0a \cdot b < 0 her zaman doğrudur (I. öncül). Sıralama c<b<0<ac < b < 0 < a olduğundan c<b<ac < b < a sıralaması kesinlikle doğrudur (II. öncül). a>0a=aa > 0 \Rightarrow |a| = a, b<0b=bb < 0 \Rightarrow b = -|b| ve c<0c=cc < 0 \Rightarrow c = -|c| eşitlikleri a+2c=3ba+2c=3b denkleminde yerine yazılırsa: a2c=3ba+3b=2c|a| - 2|c| = -3|b| \Rightarrow |a| + 3|b| = 2|c| bağıntısına ulaşılır (III. öncül).

Anahtar Kavram

Mutlak değerin sayı doğrusu üzerindeki uzaklık anlamı ve değişkenlerin işaretlerine göre mutlak değer dışına çıkarılması
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 90Soru

Aşağıda birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizlikler kullanılarak tanımlanan KK, LL ve MM değerlerini küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Değerlerin küçükten büyüğe doğru sıralanışı K, L, M şeklindedir (K < L < M).
Eşitsizlikler çözülürken negatif sayılarla yapılan çarpma ve bölme işlemlerinde yön değiştirme kuralına dikkat edilerek sırasıyla K = 3, L = 4 ve M = 5 değerleri bulunur. Bu değerler küçükten büyüğe K < L < M şeklinde sıralanır.

Adım Adım Çözüm

1
KK değerini bulmak için 3x+8<1-3x + 8 < 1 eşitsizliğini çözmek
x>73x > \frac{7}{3} elde edilir ve en küçük xx tam sayısı olan K=3K = 3 bulunur.
Eşitsizlikte xx yalnız bırakılırken her iki taraf negatif bir sayı olan 3-3 ile bölündüğünden eşitsizliğin yönü değişir.
2
LL değerini bulmak için 152y715 - 2y \ge 7 eşitsizliğini çözmek
y4y \le 4 elde edilir ve en büyük yy tam sayısı olan L=4L = 4 bulunur.
Eşitsizlikte yy yalnız bırakılırken her iki taraf negatif bir sayı olan 2-2'ye bölündüğünden eşitsizlik yön değiştirir.
3
MM değerini bulmak için 3z+1<2-3 \le -z + 1 < 2 eşitsizliğini çözmek
1<z4-1 < z \le 4 aralığı elde edilir. Bu aralıktaki tam sayılar 0,1,2,3,40, 1, 2, 3, 4 olup sayıları M=5M = 5'tir.
Eşitsizlikteki terimlerden 11 çıkarıldıktan sonra her taraf 1-1 ile çarpılarak eşitsizliğin yönleri değiştirilir.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerin çözümü ve eşitsizliğin her iki tarafı negatif bir sayı ile çarpıldığında veya bölündüğünde eşitsizliğin yön değiştirmesi kuralı.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 91Soru

Bir kimya laboratuvarında yapılan deneyde, bir çözeltinin sıcaklığı (TT) santigrat derece (C^\circ\text{C}) cinsinden takip edilmektedir. Bu çözeltinin sıcaklığına bağlı olarak çözeltide gerçekleşen A, B ve C kimyasal tepkimelerinin sıcaklık aralıkları sırasıyla şu şekildedir:

* A tepkimesi: [5,8)[-5, 8)
* B tepkimesi: (2,12](2, 12]
* C tepkimesi: [0,10)[0, 10)

Buna göre, bu çözeltide en az iki tepkimenin aynı anda gerçekleştiği ancak üç tepkimenin birden gerçekleşmediği sıcaklık değerlerinin (TT) kümesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: [0,2][8,10)[0, 2] \cup [8, 10)

Cevap

Sıcaklığın sıfır ile iki (sınırlar dahil) veya sekiz (dahil) ile on (hariç) aralığında olduğu kümedir
Sıcaklık değeri sıfır ile iki aralığında (sınırlar dahil) veya sekiz ile on aralığında (sekiz dahil, on hariç) olduğunda tam olarak iki tepkime aynı anda gerçekleşir. Bu koşula uyan küme [0,2][8,10)[0, 2] \cup [8, 10) biçimindedir.

Adım Adım Çözüm

1
A, B ve C tepkimelerinin gerçekleştiği sıcaklık aralıklarını tanımlayınız.
TA[5,8)T_A \in [-5, 8), TB(2,12]T_B \in (2, 12], TC[0,10)T_C \in [0, 10)
Her bir tepkime için geçerli olan sıcaklık değerlerini küme gösterimiyle netleştirmek.
2
Sayı doğrusunu kritik sınır noktalarına göre (5,0,2,8,10,12)(-5, 0, 2, 8, 10, 12) parçalara bölerek her alt aralıkta kaç tepkime gerçekleştiğini inceleyiniz.
[5,0)[-5, 0) aralığında 1 tepkime (A), [0,2][0, 2] aralığında 2 tepkime (A, C), (2,8)(2, 8) aralığında 3 tepkime (A, B, C), [8,10)[8, 10) aralığında 2 tepkime (B, C), [10,12][10, 12] aralığında 1 tepkime (B) gerçekleşmektedir.
Her bir sıcaklık bölgesinde gerçekleşen tepkime sayılarını net bir şekilde sınıflandırmak.
3
Kritik sınır noktalarında (0,2,80, 2, 8 ve 1010) kaç tepkime gerçekleştiğini ayrı ayrı kontrol ediniz.
T=0T = 0 için A ve C (2 tepkime); T=2T = 2 için A ve C (2 tepkime, B dahil değil); T=8T = 8 için B ve C (2 tepkime, A dahil değil); T=10T = 10 için sadece B (1 tepkime, C dahil değil) gerçekleşmektedir.
Sınır noktalarının dahiliyet/hariçlik durumlarını kesinleştirmek.
4
Tam olarak iki tepkimenin gerçekleştiği aralıkları birleştirerek çözüm kümesini oluşturunuz.
[0,2][8,10)[0, 2] \cup [8, 10)
En az iki tepkimenin gerçekleşip üç tepkimenin birden gerçekleşmediği kümenin elde edilmesi.

Anahtar Kavram

Aralıkların kesişimi, farkı ve sayı doğrusu üzerindeki gösterimi

Alternatif Yöntem

Sayı doğrusu üzerinde her üç tepkimenin aralığını alt alta çizerek çakışan bölgeleri görsel olarak belirleyip, sadece iki çizginin üst üste geldiği bölgeleri tespit edebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 92Soru

Bir asansörün taşıyabileceği ideal yük miktarı 400 kg400\text{ kg} olarak belirlenmiştir. Bu asansör, ideal yük miktarından en fazla 50 kg50\text{ kg} sapma (eksik veya fazla) gösteren yükleri güvenli bir şekilde taşıyabilmektedir. Güvenli taşıma sınırındaki bir yükün ağırlığı x kgx\text{ kg} olmak üzere, bu durum x400=50|x - 400| = 50 denklemi ile ifade edilmektedir. Buna göre, asansörün güvenli sınırlarında taşıyabileceği en büyük yük miktarı ile en küçük yük miktarının toplamı kaç kilogramdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 800

Cevap

Asansörün güvenli sınırlarında taşıyabileceği en büyük yük miktarı ile en küçük yük miktarının toplamı 800 kg800\text{ kg}'dır.
Güvenli taşıma sınırındaki yük miktarlarını belirleyen x400=50|x - 400| = 50 denkleminin çözümü için mutlak değerin içi 5050 veya 50-50 olmalıdır. Buradan elde edilen sınır değerler 450 kg450\text{ kg} ve 350 kg350\text{ kg} olup, bu değerlerin toplamı 800 kg800\text{ kg} olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Mutlak değerli denklemin birinci durumunu çözme (x400=50x - 400 = 50)
x=450x = 450
Mutlak değerin içindeki ifade pozitif veya sıfır kabul edilerek dışarıya aynen çıkarılır.
2
Mutlak değerli denklemin ikinci durumunu çözme (x400=50x - 400 = -50)
x=350x = 350
Mutlak değerin içindeki ifadenin negatif olabileceği düşünülerek dışarıdaki değerin eksilisine eşitlenir.
3
Bulunan en büyük ve en küçük değerlerin toplanması (450+350450 + 350)
800800
Soruda güvenli taşıma sınırındaki en büyük ve en küçük değerlerin toplamı istenmektedir.

Anahtar Kavram

Bir gerçek sayının sayı doğrusu üzerindeki bir noktaya olan uzaklığını ifade eden mutlak değerli denklemlerin çözümü.
Soru 93Soru

Aşağıda verilen birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerin her birini sağlayan en büyük tam sayı değerlerini küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşitsizliklerin sağladığı en büyük tam sayı değerlerinin küçükten büyüğe doğru sıralaması sırasıyla 1, 3 ve 4 değerlerine karşılık gelen birinci, üçüncü ve ikinci ifadeler şeklindedir.
Birinci, üçüncü ve ikinci ifadelerden sırasıyla 1, 3 ve 4 en büyük tam sayı değerleri elde edilir. Bu değerlerin sıralaması 1 < 3 < 4 olduğundan doğru sıralama birinci, üçüncü ve ikinci şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci ifadedeki eşitsizliği çözelim.
2x+8>42x>4x<2 -2x + 8 > 4 \Rightarrow -2x > -4 \Rightarrow x < 2 elde edilir. Bu aralıktaki en büyük tam sayı değeri 1'dir.
Eşitsizliğin her iki tarafından 8 çıkarılıp her iki tarafı -2'ye bölündüğünde negatif sayıya bölündüğü için eşitsizlik yön değiştirir.
2
İkinci ifadedeki eşitsizliği çözelim.
3y573y12y4 3y - 5 \le 7 \Rightarrow 3y \le 12 \Rightarrow y \le 4 elde edilir. Bu aralıktaki en büyük tam sayı değeri 4'tür.
Eşitsizliğin her iki tarafına 5 eklenip her iki tarafı pozitif olan 3 sayısına bölündüğü için eşitsizlik yön değiştirmez.
3
Üçüncü ifadedeki eşitsizliği çözelim.
4z6184z12z3 -4z - 6 \ge -18 \Rightarrow -4z \ge -12 \Rightarrow z \le 3 elde edilir. Bu aralıktaki en büyük tam sayı değeri 3'tür.
Eşitsizliğin her iki tarafına 6 eklenip her iki tarafı -4'e bölündüğünde negatif sayıya bölündüğü için eşitsizlik yön değiştirir.
4
Bulunan tam sayı değerlerini karşılaştırıp sıralayalım.
Değerler sırasıyla 1, 4 ve 3 olduğundan küçükten büyüğe doğru sıralama 1 < 3 < 4 şeklindedir.
Sıralama birinci ifade, üçüncü ifade ve ikinci ifade şeklinde olmalıdır.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerin çözümünde, eşitsizliğin her iki tarafı negatif bir sayı ile çarpılır veya bölünürse eşitsizlik yön değiştirir.
Soru 94Soru
aa ve bb gerçel sayılar olmak üzere, xx değişkenine bağlı
a(x3)>b(x+1) a(x - 3) > b(x + 1)
eşitsizliğinin en geniş çözüm kümesi (2,)(2, \infty) aralığıdır.

Buna göre;
I. ab>0a \cdot b > 0
II. a+b>0a + b > 0
III. a+3b=0a + 3b = 0

ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II ve III

Cevap

II ve III
Doğru olan seçenekte ikinci ve üçüncü öncüller yer almaktadır. Çünkü ab>0a - b > 0 olduğundan a>ba > b olur ve 3a+bab=2\frac{3a + b}{a - b} = 2 eşitliğinden a=3ba = -3b elde edilir. Bu iki bilgi birleştirildiğinde b<0b < 0 ve a>0a > 0 bulunur. Buradan a+b=2b>0a + b = -2b > 0 ve a+3b=0a + 3b = 0 ifadelerinin kesinlikle doğru olduğu görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen a(x3)>b(x+1)a(x - 3) > b(x + 1) eşitsizliğinde parantezleri açıp xx terimlerini sol tarafa toplarız.
ax3a>bx+b    (ab)x>3a+bax - 3a > bx + b \implies (a - b)x > 3a + b elde edilir.
Eşitsizliğin en geniş çözüm kümesini bulmak için xx değişkenini yalnız bırakmalıyız.
2
Eşitsizliğin en geniş çözüm kümesinin (2,)(2, \infty) yani x>2x > 2 olduğu bilgisinden yararlanarak xx'in katsayısının işaretini belirleriz.
ab>0a - b > 0 yani a>ba > b olmalıdır.
Elde edilen (ab)x>3a+b(a-b)x > 3a+b eşitsizliği ile çözüm kümesinin yönü (x>2x > 2) aynı olduğundan, eşitsizlik yön değiştirmemiştir. Bu da bölünen katsayının pozitif olduğunu gösterir.
3
Her iki tarafı aba - b ifadesine bölerek sınır değerini 22'ye eşitleriz.
x>3a+bab    3a+bab=2    3a+b=2a2b    a=3bx > \frac{3a + b}{a - b} \implies \frac{3a + b}{a - b} = 2 \implies 3a + b = 2a - 2b \implies a = -3b (yani a+3b=0a + 3b = 0) bulunur.
Çözüm kümesinin alt sınırı olan 22 değeri, eşitsizlik sınır değerine eşit olmalıdır.
4
a=3ba = -3b eşitliğini a>ba > b eşitsizliğinde yerine yazarak parametrelerin işaretlerini belirleriz ve öncülleri inceleriz.
3b>b    4b>0    b<0-3b > b \implies -4b > 0 \implies b < 0 olur. b<0b < 0 ise a=3b>0a = -3b > 0 olur. Buradan:
I. ab<0a \cdot b < 0 olur (I. öncül yanlıştır).
II. a+b=3b+b=2ba + b = -3b + b = -2b olur. b<0b < 0 olduğundan 2b>0-2b > 0 olur (II. öncül doğrudur).
III. a+3b=0a + 3b = 0 olduğu zaten bulunmuştu (III. öncül doğrudur).
Öncüllerin doğruluğunu kesin olarak belirlemek için parametrelerin işaretlerini ve birbirleriyle olan oranlarını analiz etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerde katsayının işaretine göre yön değiştirme kuralı ve çözüm kümesi sınır değerleri.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 95Soru

Sayı doğrusu üzerinde AA ve BB kümeleri aşağıdaki gibi tanımlanmıştır:

* AA kümesi, başlangıç noktasına (00) olan uzaklığı en fazla 66 birim olan gerçek sayıların kümesidir.
* BB kümesi, 2-2 noktasına olan uzaklığı en az 33 birim olan gerçek sayıların kümesidir.

Buna göre, ABA \setminus B fark kümesinin sayı doğrusu üzerindeki gösteriminde yer alan tüm tam sayıların toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: -10

Cevap

Sayı doğrusunda A fark B kümesi (5,1)(-5, 1) açık aralığı olup, bu aralıktaki tam sayıların toplamı 10-10'dur.
Sayı doğrusundaki A kümesi [6,6][-6, 6] kapalı aralığını, B kümesi ise (,5][1,)(-\infty, -5] \cup [1, \infty) kümesini belirtir. A kümesinden B kümesinin çıkarılmasıyla elde edilen ABA \setminus B kümesi (5,1)(-5, 1) açık aralığıdır. Bu aralıkta bulunan tam sayılar 4,3,2,1,0-4, -3, -2, -1, 0 olup toplamları 10-10'dur.

Adım Adım Çözüm

1
A kümesini aralık olarak belirleme
A=[6,6]A = [-6, 6]
Başlangıç noktasına (0) uzaklığı en fazla 6 birim olan sayılar��n kümesi mutlak değerce x6|x| \le 6 eşitsizliğini sağlar.
2
B kümesini aralık olarak belirleme
B=(,5][1,)B = (-\infty, -5] \cup [1, \infty)
2-2 noktasına uzaklığı en az 3 birim olan sayıların kümesi x(2)3|x - (-2)| \ge 3 eşitsizliğini sağlar.
3
Fark kümesini bulma
AB=(5,1)A \setminus B = (-5, 1)
A kümesinin elemanlarından B kümesinin elemanları çıkarılır. B kümesinin sınır noktaları olan 5-5 ve 11 değerleri B'ye dahil olduğu için fark kümesine dahil edilmez (açık uç).
4
Fark kümesindeki tam sayıları bulma ve toplama
10-10
(5,1)(-5, 1) açık aralığındaki tam sayılar 4,3,2,1,0-4, -3, -2, -1, 0 sayılarıdır. Bu sayıların toplamı 10-10 yapar.

Anahtar Kavram

Sayı doğrusunda aralık kavramı, açık ve kapalı aralıkların fark kümesi işlemiyle gösterimi

Alternatif Yöntem

Sayı doğrusu çizilerek A kümesi [6,6][-6, 6] boyanır. B kümesi olarak 5-5 ve daha küçük sayılar ile 11 ve daha büyük sayılar taranır. A kümesinin boyalı bölgesinden B kümesinin taranan kısımları makasla kesilip atıldığında geriye 5-5 ve 11 uç noktaları açık kalacak şekilde (5,1)(-5, 1) aralığı kalır. Buradan tam sayılar kolayca tespit edilebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 96Soru

xx bir gerçel say�� olmak üzere,

3<2x531-3 < \frac{2x - 5}{-3} \le 1

eşitsizliği veriliyor. Buna göre, 3x13x - 1 ifadesinin alabileceği en geniş değer aralığı aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: [2,20)[2, 20)

Cevap

[2,20)[2, 20)
Verilen eşitsizlikte her taraf 3-3 ile çarpıldığında eşitsizlik yön değiştirir ve 32x5<9-3 \le 2x - 5 < 9 elde edilir. Bu ifadeden adım adım 1x<71 \le x < 7 aralığına ulaşılır. İstenen 3x13x - 1 ifadesini oluşturmak amacıyla eşitsizlik önce 33 ile çarpılıp ardından 11 çıkarıldığında en geniş değer aralığı [2,20)[2, 20) olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Eşitsizliği sadeleştirmek için her tarafı 3-3 ile çarpın.
(3)(3)>2x51(3)(-3) \cdot (-3) > 2x - 5 \ge 1 \cdot (-3)
9>2x539 > 2x - 5 \ge -3
Paydadaki 3-3 değerinden kurtulmak gerekir. Negatif bir sayı ile çarpma yapıldığı için eşitsizlik yön değiştirmiştir.
2
Elde edilen eşitsizliği standart küçükten büyüğe sıralama biçiminde yazın.
32x5<9-3 \le 2x - 5 < 9
Çözüm adımlarının daha anlaşılır ve düzenli olması için yönleri standart hale getirilir.
3
Her tarafa 55 ekleyin.
22x<142 \le 2x < 14
xx terimini yalnız bırakmak için sabit sayıdan kurtulmak gerekir.
4
Her tarafı 22'ye bölün.
1x<71 \le x < 7
xx'in tanım aralığını bulmak için katsayısını sadeleştirmek gerekir.
5
3x13x - 1 ifadesinin aralığını elde etmek için önce 33 ile çarpıp ardından 11 çıkarın.
33x<213 \le 3x < 21
23x1<202 \le 3x - 1 < 20
İstenen ifadenin en geniş değer aralığına ulaşmak için adım adım eşitsizlik özellikleri uygulanır.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerde negatif sayı ile çarpma/bölme işlemlerinde yön değiştirme kuralı ve aralıkların uç noktalarının dahil olup olmama durumları.
Soru 97Soru
Bir depodaki su miktarı (litre cinsinden) zamana (tt, saat) bağlı olarak V(t)=45018tV(t) = 450 - 18t fonksiyonu ile azalmaktadır. Depodaki su miktarının, kapasitesi 600600 litre olan deponun hacminin en az %30\%30'u kadar olması istenmektedir. Buna göre, depodaki su miktarının bu koşulu sağlaması için geçen sürenin (tt saat) alabileceği en büyük tam sayı değeri kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 15

Cevap

Depodaki su miktarının istenen koşulu sağlaması için geçen sürenin alabileceği en büyük tam sayı değeri 1515 saattir.
Deponun toplam hacminin %30\%30'u 180180 litredir. Zamana bağlı kalan su miktarını gösteren 45018t450 - 18t ifadesinin bu değerden büyük veya eşit olması gerektiğinden 45018t180450 - 18t \ge 180 eşitsizliği yazılır. Buradan 18t270-18t \ge -270 elde edilir. Eşitsizliğin her iki tarafı 18-18 ile bölündüğünde eşitsizlik yön değiştirir ve t15t \le 15 bulunur. Bu aralıktaki en büyük tam sayı değeri 1515 saattir.

Adım Adım Çözüm

1
Depo kapasitesinin hedeflenen minimum yüzdesini hesaplama
Minimum su miktarı 600×030=180600 \times 0{}30 = 180 litre olarak bulunur.
Depodaki su miktarının hacminin en az %30\%30'u kadar olması şartını matematiksel bir sınıra dönüştürmek için.
2
Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliği kurma
45018t180450 - 18t \ge 180 eşitsizliği elde edilir.
Depodaki su miktarını temsil eden fonksiyonun, bulunan alt sınır değerinden büyük veya eşit olması gerektiğini ifade etmek için.
3
Eşitsizlikte sabit terimleri bir tarafa toplama
18t270-18t \ge -270 eşitsizliği elde edilir.
Bilinmeyenli terimi yalnız bırakmak amacıyla eşitsizliğin her iki tarafından 450450 çıkarmak için.
4
Eşitsizliği çözmek için her iki tarafı negatif katsayıya bölme ve yön değiştirme
t15t \le 15 eşitsizliği elde edilir.
Eşitsizliğin her iki tarafı negatif bir sayıya bölündüğ��nde eşitsizlik sembolünün yön değiştirmesi kuralını uygulamak için.
5
Koşulu sağlayan en büyük tam sayı değerini belirleme
En büyük tam sayı değeri 1515 olarak bulunur.
t15t \le 15 aralığındaki en büyük tam sayıyı bulmak için.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerin çözümü ve eşitsizliğin her iki tarafı negatif bir sayıyla çarpıldığında veya bölündüğünde yön değiştirmesi kuralı.
Soru 98Soru
xx bir gerçel sayı olmak üzere,
3x+5-3x + 5
ifadesinin değer aldığı en geniş aralık [4,11)[-4, 11) yarı açık aralığıdır.

Buna göre, xx sayısının alabileceği en geniş değer aralığı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (2,3](-2, 3]

Cevap

(2,3](-2, 3] yarı açık aralığı
Verilen [4,11)[-4, 11) aralığı 43x+5<11-4 \le -3x + 5 < 11 şeklinde yazılır. Eşitsizliğin her tarafından 5 çıkarıldığında 93x<6-9 \le -3x < 6 elde edilir. Her taraf -3'e bölündüğünde negatif sayıya bölündüğü için yön değiştirilir ve 3x>23 \ge x > -2 olur. Bu da (2,3](-2, 3] yarı açık aralığına eşittir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen aralığı eşitsizlik biçiminde yazmak
43x+5<11-4 \le -3x + 5 < 11
[-4, 11) yarı açık aralığı, alt sınırın dahil olduğunu ve üst sınırın dahil olmadığını gösterir.
2
Eşitsizliğin her tarafından 5 çıkarmak
93x<6-9 \le -3x < 6
Bilinmeyen x terimini yalnız bırakabilmek için sabit sayıyı yok etmek gerekir.
3
Eşitsizliğin her tarafını -3'e bölmek ve yön değiştirmek
3x>23 \ge x > -2 (yani 2<x3-2 < x \le 3)
Bir eşitsizlik negatif bir sayıya bölündüğ��nde eşitsizlik işaretleri yön değiştirir. Dolayısıyla \le işareti \ge işaretine, < işareti ise > işaretine dönüşür.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerde, her iki taraf negatif bir sayı ile çarpılır veya bölünürse eşitsizliğin yönü değişir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 99Soru

Maksimum kalp hızı 180180 olan bir sporcunun antrenman yaparken hedeflediği iki farklı kalp hızı bölgesi aşağıdaki gibi tanımlanmıştır:

* **Aerobik Bölge (AA):** Kalp hızının, maksimum kalp hızının %65\%65'inden fazla ve %80\%80'inden az oldu��u açık aralıktır.
* **Kardiyo Bölgesi (KK):** Kalp hızının [115,132][115, 132] kapalı aralığında olduğu bölgedir.

Buna göre, bu sporcunun kalp hızının hem Aerobik Bölge'de hem de Kardiyo Bölgesi'nde olduğu aralıktaki en büyük tam sayı değeri ile en küçük tam sayı değerinin toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 250

Cevap

Kalp hızının her iki bölgede de yer aldığı aralıktaki en büyük tam sayı ile en küçük tam sayının toplamı 250'dir.
Ortak bölge (117, 132] yarı açık aralığıdır. Bu aralıktaki sınırların dahil olup olmama durumuna dikkat edildiğinde en küçük tam sayı değeri 118, en büyük tam sayı değeri 132 olur. Bu iki değerin toplamı ise 250 yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Aerobik Bölge'nin (AA) sınırlarını ve aralığını belirleyin.
Alt sınır 180×65100=117180 \times \frac{65}{100} = 117 ve üst sınır 180×80100=144180 \times \frac{80}{100} = 144 olup, aralık A=(117,144)A = (117, 144) olarak bulunur.
Soruda belirtilen yüzdelik oranlar maksimum kalp hızı olan 180'e uygulanarak aralık sınırları elde edilir. Sın��rlar dahil edilmediği için açık aralık kullanılır.
2
İki bölgenin kesişim aralığını (AKA \cap K) bulun.
AK=(117,144)[115,132]=(117,132]A \cap K = (117, 144) \cap [115, 132] = (117, 132] yarı açık aralığı elde edilir.
Sporcunun kalp hızının her iki bölgede de olması koşulu, iki aralığın kesişim kümesini bulmayı gerektirir.
3
Kesişim aralığındaki en büyük ve en küçük tam sayı değerlerini belirleyip toplayın.
En büyük tam sayı değeri 132132, en küçük tam sayı değeri 118118 olup, toplamları 132+118=250132 + 118 = 250 olarak bulunur.
(117,132](117, 132] aralığında üst sınır dahil olduğundan en büyük tam sayı 132'dir; alt sınır dahil olmadığından 117'den büyük en küçük tam sayı 118'dir.

Anahtar Kavram

Aralıkların kesişimi ve sayı doğrusunda dahil olma/olmama durumlarının gösterilmesi.
Soru 100Soru
7<52x9-7 < 5 - 2x \leq 9 eşitsizliği veriliyor. Buna göre, bu eşitsizliği sağlayan xx tam sayılarının toplamı kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 12

Cevap

Eşitsizliği sağlayan xx tam sayılarının toplamı 12'dir.
Eşitsizlik çözüldüğünde x tam sayılarının değer aralığı [-2, 6) olarak bulunur. Bu aralıktaki tam sayıların toplamı ise 12 yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Eşitsizliğin her tarafından 5 çıkarılır.
12<2x4-12 < -2x \leq 4
xx'li terimi yalnız bırakmak amacıyla sabit terimden kurtulmak hedeflenir.
2
Eşitsizliğin her tarafı -2 ile bölünür ve eşitsizlik işaretlerinin yönü değiştirilir.
2x<6-2 \leq x < 6
Bir eşitsizliğin her iki tarafı negatif bir sayı ile bölündüğünde eşitsizlik yön değiştirir.
3
Aralıktaki x tam sayı değerleri belirlenip toplanır.
2+(1)+0+1+2+3+4+5=12-2 + (-1) + 0 + 1 + 2 + 3 + 4 + 5 = 12
Eşitsizliği sağlayan tüm x tam sayılarının toplamı istenmektedir.

Anahtar Kavram

Eşitsizliğin her iki tarafı negatif bir sayı ile çarpıldığında veya bölündüğünde eşitsizlik yön değiştirir.
Tahmini Süre:1m 0s
ÖncekiSayfa 5 / 19Sonraki
Denklem ve Eşitsizlikler Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Sayfa 5 | Examkin