Kâr-Zarar Problemleri

95 soru

Soru 21Soru

Bir zeytinyağı üreticisi, asit oranları ve kaliteleri farklı olan A ve B sınıfı zeytinyağlarını karıştırarak özel bir harman elde etmektedir. Bu zeytinyağları ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* A sınıfı zeytinyağının litre maliyeti, B sınıfı zeytinyağının litre maliyetinden %50\%50 fazladır.
* Üretici; A sınıfı zeytinyağından 22 ölçek, B sınıfı zeytinyağından 33 ölçek alarak karıştırmıştır.
* Elde edilen bu harman şişelenirken sızma ve dökülmelerden dolayı hacimce %10\%10 oranında fire verilmiştir.

Üretici, kalan şişelenmiş harmanın tamamını satarak bu işten toplamda %26\%26 kâr elde etmeyi hedeflemektedir.

Buna göre, şişelenmiş harman zeytinyağının litre satış fiyatı, B sınıfı zeytinyağının litre maliyetinden yüzde kaç fazla olarak belirlenmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 68

Cevap

Şişelenmiş harman zeytinyağının litre satış fiyatı, B sınıfı zeytinyağının litre maliyetinden %68 fazla olarak belirlenmelidir.
Şişelenmiş harmanın litre satış fiyatı (16,8x16,8x) ile B sınıfının litre maliyeti (10x10x) karşılaştırıldığında, fark 6,8x6,8x olur. Bu fark B sınıfının maliyetine oranlandığında 6,8x10x×100=68\frac{6,8x}{10x} \times 100 = 68 kâr artışı elde edilir, bu da istenen koşulları tam olarak sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
B sınıfı zeytinyağının litre maliyetine 10x10x diyelim. Bu durumda, A sınıfı zeytinyağının litre maliyeti B'den %50\%50 fazla olduğundan 15x15x olur.
B sınıfı maliyeti: 10x10x, A sınıfı maliyeti: 15x15x
Maliyetler arasında değişken tanımlayarak oranları kurmak.
2
Harman oluşturulurken A sınıfından 22 litre ve B sınıfından 33 litre alındığı kabul edilsin. Bu harmanın toplam maliyeti hesaplanır: 2×15x+3×10x=30x+30x=60x2 \times 15x + 3 \times 10x = 30x + 30x = 60x olur.
Toplam maliyet: 60x60x, Başlangıç hacmi: 55 litre
Karışımın toplam hacmini ve bu hacmin toplam maliyetini bulmak.
3
Şişeleme esnasında %10\%10 oranında fire verildiğinden, elde kalan harman miktarı 5×0,9=4,55 \times 0,9 = 4,5 litre olur. Toplam maliyet değişmeyip 60x60x olarak kalır.
Satışa hazır harman miktarı: 4,54,5 litre
Fire sonrası satılabilir hacmi belirlemek.
4
Üretici bu işten toplamda %26\%26 kâr elde etmek istemektedir. Toplam maliyet 60x60x olduğuna göre, elde edilmesi gereken toplam gelir: 60x×(1+0,26)=75,6x60x \times (1 + 0,26) = 75,6x olmalıdır.
Gereken toplam gelir: 75,6x75,6x
Hedeflenen toplam kâr oranını maliyete uygulayarak satış tutarını bulmak.
5
Litre satış fiyatını bulmak için toplam gelir, satışa hazır hacme bölünür: 75,6x4,5=16,8x\frac{75,6x}{4,5} = 16,8x bulunur.
Şişelenmiş harmanın litre satış fiyatı: 16,8x16,8x
Birim litre satış fiyatını elde etmek.
6
Şişelenmiş harmanın litre satış fiyatı (16,8x16,8x), B sınıfı zeytinyağının litre maliyetinden (10x10x) ne kadar fazla olduğunu bulmak için yüzde hesabı yapılır: 16,8x10x10x×100=68\frac{16,8x - 10x}{10x} \times 100 = 68 bulunur.
Artış yüzdesi: %68\%68
İstenen yüzde oranını B sınıfının maliyet matrahına göre hesaplamak.

Anahtar Kavram

Kâr ve zarar problemlerinde fire oranının birim maliyete etkisi, karışım maliyeti ve farklı matrahlara göre yüzde değişim hesabı.
Soru 22Soru

Bir giyim mağazası, sezon başında maliyeti üzerinden %80 kâr ekleyerek belirlediği etiket fiyatıyla mont satmaktadır. Sezon ortasında bu montlara iki farklı kampanya seçeneği sunulmuştur:

* 1. Kampanya: Aynı üründen 3 adet alana en ucuz olan ürün bedava.
* 2. Kampanya: Her bir ürünün etiket fiyatı üzerinden %x\%x indirim.

Bu mağazadan aynı monttan 3 adet alan bir müşterinin 1. kampanyayı tercih etmesi durumunda mağazanın elde edeceği toplam kâr, 2. kampanyayı tercih etmesi durumunda elde edeceği toplam kârdan daha az olmaktadır.

Buna göre, xx indirim yüzdesinin alabileceği en büy��k tam sayı değeri kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 33

Cevap

Kâr oranlarının ve kampanyaların karşılaştırılmasıyla elde edilen eşitsizlik sonucunda x indirim yüzdesinin alabileceği en büyük tam sayı değeri 33'tür.
1. kampanyadaki toplam kâr (60 TL), 2. kampanyadaki toplam kârdan küçük olacak şekilde kurulan eşitsizlik çözüldüğünde x < 33,33 elde edilir. Bu koşulu sağlayan en büyük tam sayı 33'tür.

Adım Adım Çözüm

1
Bir adet montun maliyetini ve başlangıç etiket fiyatını belirlemek.
Maliyet = 100 TL, Etiket Fiyatı = 180 TL, 3 adet montun toplam maliyeti = 300 TL.
Hesaplamaları kolaylaştırmak amacıyla maliyete 100 TL değerini verdik.
2
1. kampanya tercih edildiğinde elde edilecek toplam kârı hesaplamak.
Toplam Satış Fiyatı = 360 TL, Kâr = 60 TL.
3 al 2 öde mantığıyla en ucuz olan (eş değer olan) 1 mont bedavaya gelir ve sadece 2 montun ücreti ödenir.
3
2. kampanya tercih edildiğinde elde edilecek toplam kârı x değişkeni cinsinden ifade etmek.
Toplam Satış Fiyatı = 540 * (1 - x/100) TL, Kâr = 540 * (1 - x/100) - 300 TL.
Her bir monta etiket fiyatı üzerinden %x indirim uygulandığında toplam ciro ve kâr formülize edilir.
4
1. kampanyadaki kârın, 2. kampanyadaki kârdan az olmasını sağlayan eşitsizliği kurmak ve çözmek.
x < 100/3 (yaklaşık 33,33).
İki kampanya durumundaki kâr ifadeleri karşılaştırılarak x parametresinin sınır değeri bulunur.
5
Eşitsizliği sağlayan en büyük tam sayı değerini belirlemek.
x = 33.
33,33 değerinden küçük olan en büyük tam sayı 33'tür.

Anahtar Kavram

Kâr-zarar problemlerinde maliyet, etiket fiyatı, indirimli satış fiyatı ve kâr arasındaki ilişkilerin kurulması ve eşitsizlik çözümü.
Soru 23Soru

Bir mağaza sahibi, toptancıdan satın aldığı A ve B ürünlerinin satış politikasıyla ilgili olarak aşağıdakileri belirlemiştir:

* A ürününün adet maliyeti, B ürününün adet maliyetinin %60\%60'ıdır.
* A ürününün etiket fiyatı, maliyeti üzerinden %50\%50 kârla; B ürününün etiket fiyatı ise maliyeti üzerinden %20\%20 kârla belirlenmiştir.

Mağaza sahibi daha sonra bu ürünlerin satışını hızlandırmak amacıyla bir kampanya düzenlemiştir. Kampanyada A ürününün etiket fiyatı üzerinden %20\%20 indirim, B ür��nünün etiket fiyatı üzerinden ise %x\%x indirim uygulanmıştır.

Kampanya süresince satılan A ürünü adedi, B ürünü adedinin 33 katıdır.

Bu kampanya döneminde satılan tüm A ve B ürünlerinden elde edilen toplam kâr, satılan tüm ürünlerin toplam maliyeti üzerinden %8\%8 olduğuna göre, xx kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 28

Cevap

B ürününe uygulanan indirim yüzdesi olan xx değeri 28'dir.
B ürününün maliyeti 100M100M ve satılan adedi kk alındığında toplam maliyet 280kM280kM olur. A ürününden elde edilen toplam kâr 36kM36kM, B ürününden elde edilen toplam kâr ise kM(201.2x)kM(20 - 1.2x) olup toplam kâr kM(561.2x)kM(56 - 1.2x)'tir. Bu değer toplam maliyetin %8\%8'ine (22.4kM22.4kM) eşitlendiğinde indirim oranı olan xx değeri 28 olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
A ve B ürünlerinin adet maliyetlerini ve satılan adetlerini değişkenler türünden ifade etmek.
B maliyeti = 100M100M, A maliyeti = 60M60M; B satış adedi = kk, A satış adedi = 3k3k
Maliyetler ve adetler arasındaki oran ilişkisini matematiksel modele dökmek.
2
Satılan tüm ürünlerin toplam maliyetini hesaplamak.
Toplam Maliyet = 280kM280kM
Toplam kâr oranının kıyaslanacağı referans maliyet değerini bulmak.
3
A ürününün indirimli satış fiyatını ve bir adedinden elde edilen kârı hesaplamak.
A satış fiyatı = 72M72M, A adet kârı = 12M12M
A ürününün etiket fiyatına planlanan kâr ve sonrasındaki indirim oranını uygulamak.
4
B ürününün indirimli satış fiyatını ve bir adedinden elde edilen kârı xx cinsinden yazmak.
B adet kârı = 20M1.2Mx20M - 1.2M \cdot x
B ürününün etiket fiyatına planlanan kâr ve bilinmeyen indirim oranını uygulamak.
5
Toplam kâr bağıntısını oluşturarak toplam maliyetin %8\%8'ine eşitlemek ve xx değerini çözmek.
x=28x = 28
Toplam kârın toplam maliyete oranının %8\%8 olduğu bilgisini kullanarak denklemi çözmek.

Anahtar Kavram

Kâr, zarar, indirim ve maliyet ilişkilerinin çok değişkenli durumlarda oran-orantı yardımıyla modellenmesi.
Soru 24Soru

Bir yayınevi, yeni bastığı bir kitabın etiket fiyatını maliyet fiyatı üzerinden %60\%60 kâr ekleyerek belirlemiştir. Yayınevi, bu kitapların tanıtımı amacıyla toplam baskı adedinin %10\%10'unu kitap eleştirmenlerine ücretsiz olarak dağıtmıştır. Geriye kalan kitapların bir kısmın�� etiket fiyatı üzerinden %25\%25 indirim uygulayarak kitapçılara, geri kalanını ise etiket fiyatıyla doğrudan okurlara satmıştır. Yayınevi, bu kitapların tamamının dağıtım ve satış s��recinin sonunda maliyet üzerinden %20\%20 toplam kâr elde ettiğine göre, kitapçılara satılan kitap sayısı doğrudan okurlara satılan kitap sayısının yüzde kaçıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 200

Cevap

Kitapçılara satılan kitap sayısı, doğrudan okurlara satılan kitap sayısının %200'üdür.
Kitapçılara satılan kitap sayısı 60x ve doğrudan okurlara satılan kitap sayısı 30x olarak bulunur. Buna göre kitapçılara satılan kitap sayısının okurlara satılan kitap sayısına oranı 60x / 30x = 2 olup bu oran yüzde olarak %200'e eşittir. Dolayısıyla 200 cevabı doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenlerin tanımlanması ve toplam maliyetin belirlenmesi
Toplam basılan kitap sayısı 100x100x ve kitap başına maliyet 100100 TL kabul edilirse, toplam maliyet 10000x10000x TL olur.
Kâr-zarar hesabı yapabilmek için başlangıçtaki toplam maliyeti belirlememiz gerekir.
2
Etiket fiyatının ve indirimli satış fiyatının belirlenmesi
Maliyet üzerinden %60\%60 kârla belirlenen etiket fiyatı 160160 TL'dir. Kitapçılara yapılan %25\%25 indirimli satış fiyatı ise 160×0,75=120160 \times 0,75 = 120 TL'dir.
Farklı alıcı gruplarına uygulanan satış fiyatlarını netleştirmek için.
3
Dağıtılan ve satılan kitap adetlerinin belirlenmesi
Tanıtım için ücretsiz dağıtılan kitaplar %10\%10 yani 10x10x adettir. Satılan kitap sayısı 90x90x adettir. Kitapçılara satılan kitap sayısı yy ise okurlara satılan kitap sayısı 90xy90x - y olur.
Gelir elde edilen ve edilmeyen kitap miktarlarını gruplandırmak için.
4
Toplam gelirin hesaplanması ve hedef kâr ile eşitlenmesi
Elde edilen toplam gelir: 120y+160(90xy)=14400x40y120y + 160(90x - y) = 14400x - 40y TL'dir. Toplam maliyet üzerinden %20\%20 kâr elde edildiğine göre toplam gelir 10000x×1,20=12000x10000x \times 1,20 = 12000x TL olmalıdır. Buradan 14400x40y=12000x40y=2400xy=60x14400x - 40y = 12000x \Rightarrow 40y = 2400x \Rightarrow y = 60x bulunur.
Toplam kâr oranını kullanarak satılan kitap adetlerini xx cinsinden bulmak için.
5
Okurlara satılan kitap sayısının bulunması ve oranlama yapılması
Kitapçılara satılan kitap sayısı y=60xy = 60x, okurlara satılan kitap sayısı 90x60x=30x90x - 60x = 30x olur. İstenen oran: 60x30x×100=200\frac{60x}{30x} \times 100 = 200 olarak elde edilir.
Soruda istenen kitapçılara satılan kitap sayısının okurlara satılan kitap sayısına olan yüzde oranını hesaplamak için.

Anahtar Kavram

Maliyet, etiket fiyatı, indirimli fiyat ve toplam kâr arasındaki ilişkileri kullanarak denklem kurma ve yüzde hesabı yapma.
Soru 25Soru

Bir çiçekçi, toptancıdan destesi 1010'arlı paketler halinde satılan güllerden satın almıştır. Toptancının uyguladığı kampanya kapsamında çiçekçinin satın aldığı her 44 paket gül için 11 paket gül hediye edilmektedir.

Çiçekçi, güllerin tanesini, tüm gülleri sattığı takdirde toplam maliyet üzerinden %60\%60 kâr elde edecek şekilde bir etiket fiyatı belirlemiştir. Ancak dükkandaki güllerin %20\%20'si kuruduğu için satılamamıştır.

Çiçekçi geriye kalan güllerin tamamını belirlediği bu etiket fiyatından sattığına göre, bu satıştan elde ettiği gerçek kâr oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2828

Cevap

Gerçek kâr oranı %28\%28 olarak bulunur.
Çiçekçi hediye paketle birlikte 50n50n gül elde etmiş, ancak yalnızca 4n4n paketin parasını ödemiştir (maliyet 4nM4nM). %60\%60 kâr hedefiyle belirlenen gül birim fiyatı 0128M0{}128M olur. Güllerin %20\%20'si kuruduğunda geriye kalan 40n40n gülün satışından 512nM5{}12nM gelir elde edilir. Bu durumda kâr 112nM1{}12nM olur ve maliyetin %28\%28'ine karşılık gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam gül sayısını ve hediye paketleri hesaba katarak toplam gül adedini belirlemek.
Çiçekçi 4n4n paket satın aldığında nn paket hediye edilmektedir. Toplam paket sayısı 5n5n olur. Bir pakette 1010 gül bulunduğundan, toplam gül sayısı 5n×10=50n5n \times 10 = 50n adettir.
Maliyet ve satış fiyatı ilişkisini kurabilmek için elimizdeki toplam ürün miktarını bulmamız gerekir.
2
Ödenen ücrete göre toplam maliyeti ve hedeflenen ciroyu hesaplamak.
Bir paketin maliyeti MM olsun. Yalnızca 4n4n paket için ödeme yapıldığından toplam maliyet 4nM4nM olur. %60\%60 kâr hedeflendiğinden, hedeflenen toplam ciro 4nM×160=64nM4nM \times 1{}60 = 6{}4nM olur.
Hedeflenen satış fiyatını belirlemek için toplam maliyet ve bu maliyete uygulanacak kâr oranını bilmeliyiz.
3
Gül başına düşen satış fiyatını belirlemek.
Bir gülün satış fiyatı: 64nM50n=0128M\frac{6{}4nM}{50n} = 0{}128M olur.
Fire sonrasında kalan güllerin hangi fiyattan satılacağını bulmak için birim satış fiyatını elde etmeliyiz.
4
Fire oranına göre satılan gül miktarını ve gerçekleşen ciroyu hesaplamak.
Güllerin %20\%20'si kurumuştur. Satılan gül sayısı: 50n×(1020)=40n50n \times (1 - 0{}20) = 40n adettir. Gerçekleşen ciro: 40n×0128M=512nM40n \times 0{}128M = 5{}12nM olur.
Gerçekleşen kâr oranını hesaplamak için fiilen elde edilen toplam geliri bulmalıyız.
5
Gerçek kâr oranını hesaplamak.
Gerçek kâr miktarı: 512nM4nM=112nM5{}12nM - 4nM = 1{}12nM olur. Gerçek kâr oranı: 112nM4nM×100=%28\frac{1{}12nM}{4nM} \times 100 = \%28 olarak bulunur.
Soruda bizden istenen gerçek kâr oranına ulaşmak.

Anahtar Kavram

Kâr-zarar problemlerinde maliyet, fire (ürün kaybı) ve hediye kampanyası durumlarında birim fiyat ve toplam kâr oranının belirlenmesi.
Soru 26Soru

Bir kahve dükkanı, bir bardak filtre kahvenin maliyetini 2020 TL olarak hesaplamı��tır. Bu kahve, maliyeti üzerinden %80\%80 kârla fiyatlandırılarak menüye eklenmiş; ancak daha sonra bu menü fiyatı üzerinden %25\%25 indirim yapılmıştır.

Buna göre, indirimli bir bardak filtre kahvenin satış fiyatı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 27

Cevap

İndirimli bir bardak filtre kahvenin satış fiyatı 27 TL'dir.
Maliyeti 20 TL olan kahveye %80 kâr eklendiğinde menü fiyatı 36 TL olur. Menü fiyatı üzerinden %25 indirim yapıldığında, indirim tutarı 9 TL olup indirimli satış fiyatı 27 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Kahvenin maliyeti üzerinden kârlı satış (menü) fiyatını hesaplamak
20×(1+80100)=3620 \times (1 + \frac{80}{100}) = 36 TL
Kahve ilk olarak maliyeti üzerinden %80 kârla satışa sunulmuştur.
2
Menü fiyatı üzerinden yapılacak indirim tutarını hesaplamak
36×25100=936 \times \frac{25}{100} = 9 TL
İndirim oranı olan %25, kahvenin mevcut menü fiyatı olan 36 TL'ye uygulanmalıdır.
3
İndirimli satış fiyatını bulmak için indirim tutarını menü fiyatından çıkarmak
369=2736 - 9 = 27 TL
İndirimli fiyat, menü fiyatından indirim miktarının çıkarılmasıyla elde edilir.

Anahtar Kavram

Kâr-zarar ve indirim problemlerinde yüzde hesaplamalarının doğru matraha uygulanması.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 27Soru

Bir kırtasiyeci, tanesini 1010 TL'ye aldığı defterleri %40\%40 kârla satmayı planlamaktadır. Satışların az olması üzerine bu defterlerin etiket fiyatı üzerinden %10\%10 indirim yapıyor. Buna göre, indirimli satıştan sonra kırtasiyecinin bir defterin satışından elde ettiği kâr kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2.6

Cevap

İndirimli satıştan sonra elde edilen kâr 2.6 TL'dir.
Defterin 10 TL olan maliyet fiyatına %40 kâr eklendiğinde etiket fiyatı 14 TL olur. Bu etiket fiyatı üzerinden %10 indirim yapıldığında satış fiyatı 12.6 TL'ye düşer. Elde edilen net kâr ise satış fiyatı olan 12.6 TL'den maliyet fiyatı olan 10 TL çıkarılarak 2.6 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Defterin planlanan satış fiyatını (etiket fiyatını) bulmak için maliyet fiyatına %40 kâr eklenir.
Defterin etiket fiyatı 10+10×0.40=1410 + 10 \times 0.40 = 14 TL olur.
Defterler başlangıçta %40 kârla satışa sunulacaktır.
2
Etiket fiyatı üzerinden %10 indirim uygulanarak yeni satış fiyatı hesaplanır.
İndirimli satış fiyatı 1414×0.10=12.614 - 14 \times 0.10 = 12.6 TL olur.
Satışların az olması sebebiyle etiket fiyatı üzerinden indirim yapılması kararlaştırılmıştır.
3
İndirimli satış fiyatından maliyet fiyatı çıkarılarak elde edilen net kâr miktarı bulunur.
Elde edilen net kâr 12.610=2.612.6 - 10 = 2.6 TL olur.
Kâr, satış fiyatı ile maliyet fiyatı arasındaki farktır.

Anahtar Kavram

Maliyet fiyatına kâr ekleme, etiket fiyatı üzerinden indirim uygulama ve net kârı hesaplama.
Soru 28Soru

Bir kırtasiyeci, tanesini 4040 TL'ye satın aldığı defterlerin bir kısmını %50\%50 kârla, kalan kısmını ise %10\%10 zararla satmıştır. Kırtasiyeci bu defterlerin tamamının satışından %26\%26 kâr elde ettiğine göre, %50\%50 kârla sattığı defter sayısı tüm defterlerin yüzde kaçıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 60

Cevap

Defterlerin %50 kârla satılan kısmı, tüm defterlerin %60'ıdır.
Toplam defter sayısı 100x100x olarak kabul edildiğinde, toplam maliyet 4000x4000x TL ve hedeflenen net kâr 1040x1040x TL olur. %50 kârla satılan AA adet defterin her birinden 2020 TL kâr edilirken, kalan 100xA100x - A adet defterin her birinden 44 TL zarar edilir. Kâr ve zarar denklemi kurulup çözüldüğünde A=60xA = 60x bulunur. Bu da tüm defterlerin %60'ına karşılık gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenlerin tanımlanması ve toplam maliyetin belirlenmesi
Toplam defter sayısı 100x100x ve %50 kârla satılan defter sayısı AA olsun. Bir defterin maliyeti 4040 TL olduğundan toplam maliyet 4000x4000x TL'dir.
Yüzde hesaplamalarını kolaylaştırmak için toplam miktarı 100x100x cinsinden ifade etmek.
2
Toplam net kâr miktarının hesaplanması
Toplam kâr =4000x×026=1040x= 4000x \times 0{}26 = 1040x TL'dir.
Tüm defterlerin satışından elde edilen net kâr yüzdesi %26 olarak verildiği için toplam net kâr tutarını bulmak.
3
Grup bazında birim kâr ve zarar miktarlarının bulunması
%50 kârla satılan bir defterden 2020 TL kâr, %10 zararla satılan bir defterden 44 TL zarar elde edilir.
Satış gruplarından gelen kâr ve zarar tutarlarını birim maliyet üzerinden belirlemek.
4
Kâr denkleminin kurulması ve çözülmesi
20A4(100xA)=1040x    24A=1440x    A=60x20A - 4(100x - A) = 1040x \implies 24A = 1440x \implies A = 60x olarak bulunur.
Toplam kâr miktarını tek tek defterlerin kâr ve zarar toplamına eşitleyerek AA değişkenini bulmak.
5
Yüzde oranının bulunması
Defterlerin %60'ı %50 kârla satılmıştır.
Toplam defter sayısı olan 100x100x içindeki 60x60x'lik payın yüzdesini hesaplamak.

Anahtar Kavram

Kâr-zarar problemlerinde maliyet üzerinden yüzde hesaplama ve kâr/zarar dengesi kurma.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 29Soru

Bir kahve dükkanı sahibi, yurt dışından ithal ettiği çiğ kahve çekirdeklerini kavurup paketleyerek satmaktadır. Bu süreçle ilgili aşağıdaki bilgiler bilinmektedir:

* Çi�� kahve çekirdeklerinin kilogram alış fiyatı 120120 TL'dir.
* Çiğ kahve çekirdekleri kavrulurken kütlesinin %20\%20'sini kaybetmektedir.
* Kahvenin kavrulma işlemi için çiğ kahvenin kilogramı başına 2020 TL işçilik maliyeti oluşmaktadır.
* Kavrulmuş kahveler 400400'er gramlık paketlere konulmaktadır ve her bir paketin ambalaj maliyeti 66 TL'dir.

Dükkan sahibi, satışları artırmak amacıyla "4 paket alana 5. paket bedava" şeklinde bir kampanya düzenlemiştir. Bu dükkandan kahve alan tüm müşteriler kampanyadan yararlanarak kahveleri beşer paketlik gruplar halinde satın almıştır.

Buna göre, dükkan sahibinin bu satıştan toplam maliyet üzerinden %40\%40 kâr elde edebilmesi için bir paket kahvenin etiket fiyatı kaç TL olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 133

Cevap

Bir paket kahvenin etiket fiyatı 133 TL olmalıdır.
Kampanya döngüsünde her 5 pakette bir paket bedava verilmektedir. 5 paketteki toplam kavrulmuş kahve miktarı 2 kg olup, bu miktar %20 kütle kaybı hesaba katıldığında 2.5 kg çiğ kahveden üretilir. 2.5 kg çiğ kahvenin alış ve kavurma maliyeti ile 5 paketin paketleme maliyeti toplandığında 380 TL toplam maliyet bulunur. Bu maliyete %40 kâr eklendiğinde elde edilmesi gereken gelir 532 TL'dir. Kampanya gereğince müşteriler 5 paketin yalnızca 4'ü için ödeme yaptığından, tek paketin fiyatı 532 / 4 = 133 TL olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kampanya kapsamında satılan 5 paketlik bir grup için toplam kavrulmuş kahve ağırlığını hesaplama.
5 paket için toplam 5×04=25 \times 0{}4 = 2 kg kavrulmuş kahve gereklidir.
Maliyet hesaplamasını kampanya birimi (5 paket) üzerinden yapabilmek için gereken net ürün miktarını bulmak.
2
Kavrulma esnasındaki %20\%20 kütle kaybını (fire) dikkate alarak başlangıçtaki çiğ kahve miktarını bulma.
Gereken çiğ kahve miktarı xx olsun. x×(1020)=2    08x=2    x=25x \times (1 - 0{}20) = 2 \implies 0{}8x = 2 \implies x = 2{}5 kg.
Kavrulmuş kahveyi elde etmek için satın alınması gereken ham madde miktarını belirlemek.
3
Çiğ kahve alımı, kavurma işlemi ve paketleme masraflarını toplayarak 5 paketlik ürün grubu için toplam maliyeti hesaplama.
Çiğ kahve maliyeti: 25×120=3002{}5 \times 120 = 300 TL. Kavurma maliyeti: 25×20=502{}5 \times 20 = 50 TL. Paketleme maliyeti: 5×6=305 \times 6 = 30 TL. Toplam maliyet: 300+50+30=380300 + 50 + 30 = 380 TL.
Kâr marjını uygulayacağımız temel maliyet değerine ulaşmak.
4
Toplam maliyet üzerine %40\%40 kâr ekleyerek hedeflenen toplam geliri bulma.
Hedeflenen gelir: 380×(1+040)=532380 \times (1 + 0{}40) = 532 TL.
Dükkan sahibinin hedeflediği kâr oranına ulaşması için kasaya girmesi gereken toplam parayı belirlemek.
5
Kampanya koşulunu (5 paketten sadece 4'ünün ücretli olması) uygulayarak tek bir paketin etiket fiyatını bulma.
Etiket fiyatı: 5324=133\frac{532}{4} = 133 TL.
Müşteriler 5 paket aldıklarında 4 paket ücreti ödedikleri için toplam geliri 4'e bölerek bir paketin satış fiyatını belirlemek.

Anahtar Kavram

Kâr-zarar problemlerinde fire (kütle kaybı), paketleme ek maliyetleri ve promosyon kampanyalarının (bedava ürün verilmesi) bir arada analiz edilerek birim satış fiyatının belirlenmesi.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 30Soru

Bir giyim mağazası, sattığı tüm ürünlerin etiket fiyatlarını maliyet fiyatı üzerinden %40\%40 kâr ekleyerek belirlemektedir. Bu mağaza, sezon sonunda müşterilerine iki aşamalı bir kampanya sunmaktadır:

* 1. Aşama: Alınan iki üründen etiket fiyatı ucuz olanına, etiket fiyatı üzerinden %20\%20 indirim uygulanır.
* 2. Aşama: 1. aşama uygulandıktan sonra elde edilen toplam tutar 500500 TL veya üzerinde ise bu toplam tutara ayrıca %10\%10 indirim daha uygulanır.

Bu mağazadan etiket fiyatları farklı iki ürün satın alan bir müşteriye her iki aşama da uygulanmıştır. Satın alınan ürünlerden etiket fiyatı pahalı olanının fiyatı 420420 TL'dir.

Mağazanın bu satıştan elde ettiği net kâr oranı, satılan bu iki ürünün toplam maliyeti üzerinden %14,8\%14,8 olduğuna göre, ucuz olan ürünün etiket fiyatı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 336

Cevap

Ucuz olan ürünün etiket fiyatı 336 TL'dir.
Ucuz olan ürünün etiket fiyatı 336 TL olarak seçildiğinde, ürünün maliyeti 240 TL ve pahalı ürünün maliyetiyle birlikte toplam maliyet 540 TL olmaktadır. Kampanyalar sonrasında elde edilen satış fiyatı ise 619,92 TL olmaktadır. Kâr miktarı olan 79,92 TL'nin toplam maliyet olan 540 TL'ye oranı tam olarak %14,8 kâr oranına karşılık geldiğinden bu değer doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Etiket fiyatı ve maliyet arasındaki matematiksel ilişkiyi kurma.
Etiket fiyatı maliyet üzerinden %40 kârla belirlendiği için: Etiket = Maliyet * 1,4 olup, buradan Maliyet = Etiket / 1,4 olarak bulunur.
Ürünlerin maliyet fiyatlarına ulaşarak toplam maliyeti hesaplayabilmek için bu ilişki gereklidir.
2
Pahalı ve ucuz ürünlerin maliyetlerini belirleme.
Pahalı ürünün maliyeti: 420 / 1,4 = 300 TL. Ucuz ürünün etiket fiyatı x TL olsun, maliyeti x / 1,4 TL olur. Toplam Maliyet = 300 + (x / 1,4) TL'dir.
Net kâr oranının uygulanacağı matrahı (toplam maliyeti) elde etmek için.
3
Kampanya adımlarını uygulayarak nihai satış fiyatı denklemini oluşturma.
1. Aşama sonrasında ucuz ürüne %20 indirim yapılırsa fiyatı 0,8x olur. Ara toplam 420 + 0,8x olur. 2. Aşama sonrasında toplam tutara %10 indirim daha uygulanarak net Satış Fiyatı = (420 + 0,8x) * 0,9 = 378 + 0,72x TL olarak elde edilir.
Müşterinin ödediği toplam tutarı x cinsinden ifade etmek için.
4
Kâr oranı ilişkisini kullanarak denklemi kurup çözme.
Satış Fiyatı = Toplam Maliyet * 1,148 bağıntısından: 378 + 0,72x = (300 + x / 1,4) * 1,148 denklemi kurulur. Buradan 378 + 0,72x = 344,4 + 0,82x elde edilir. Düzenlendiğinde 33,6 = 0,1x ve x = 336 bulunur.
Bilinmeyen etiket fiyatını bulmak için kâr oranı eşitliğini çözmek gerekir.

Anahtar Kavram

Kâr-zarar problemlerinde maliyet, etiket fiyatı ve iki aşamalı indirimler arasındaki ilişkileri kurarak denklem oluşturma ve çözme.

Alternatif Yöntem

Denklemleri kurduktan sonra seçeneklerde verilen değerleri x yerine koyarak deneme yapılabilir. Seçeneklerdeki değerlerin maliyeti bulabilmek için 1,4'e tam bölünmesi gerektiği (yani 7'ye tam bölünmesi ve çift sayı olması gerektiği) göz önüne alınırsa, 336 değeri (336 / 1,4 = 240) doğrudan güçlü bir aday olarak öne çıkar.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 31Soru

Bir teknoloji mağazası, maliyeti 20002000 TL olan bir kablosuz kulaklığı belirli bir etiket fiyatıyla satışa sunmuştur. Bu kulaklık, etiket fiyatı üzerinden %15\%15 indirimle satıldığında maliyeti üzerinden %19\%19 kâr elde edilmektedir.

Buna göre, bu kulaklığın başlangıçtaki etiket fiyatı maliyeti üzerinden yüzde kaç kârla belirlenmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 40

Cevap

40
Doğru seçenekte belirtilen değer olan 40, kulaklığın maliyet fiyatı (2000 TL) ile başlangıçtaki etiket fiyatı (2800 TL) arasındaki farkın (800 TL), maliyet fiyatına oranlanmasıyla elde edilen kâr yüzdesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kâr elde edilen satış fiyatını hesaplayın.
2000 TL2000 \text{ TL} maliyeti olan kulaklıktan %19\%19 kâr elde edildiğine göre, indirimli satış fiyatı 2000×119=2380 TL2000 \times 1{}19 = 2380 \text{ TL} olur.
Kâr oranı maliyet fiyatına uygulanarak gerçek satış fiyatı belirlenmelidir.
2
Kulaklığın indirim uygulanmadan önceki etiket fiyatını bulun.
Etiket fiyatına EE dersek, %15\%15 indirim yapıldığında satış fiyatı etiket fiyatının %85\%85'i olur. Buradan 085×E=23800{}85 \times E = 2380 denkleminden E=2380085=2800 TLE = \frac{2380}{0{}85} = 2800 \text{ TL} elde edilir.
İndirim oranı etiket fiyatı üzerinden hesaplandığı için etiket fiyatına geri dönülür.
3
Etiket fiyatının maliyet üzerinden kâr yüzdesini hesaplayın.
Maliyeti 2000 TL2000 \text{ TL} ve etiket fiyatı 2800 TL2800 \text{ TL} olduğuna göre, etiket fiyatındaki kâr miktarı 28002000=800 TL2800 - 2000 = 800 \text{ TL}'dir. Bu miktar maliyetin 8002000×100=%40\frac{800}{2000} \times 100 = \%40'ına karşılık gelir.
İstenen başlangıç kâr oranını bulmak için etiket kâr tutarı maliyete bölünür.

Anahtar Kavram

Kâr-zarar problemlerinde maliyet, etiket fiyatı, indirim ve kârlı satış fiyatı arasındaki ilişkilerin doğru matrahlar kullanılarak kurulması.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 32Soru

Bir kuruyemişçi, kilogramını 3030 TL'den satın aldığı yaş incirleri kurutarak satmaktadır. İncir kuruduğunda ağırlığının %20\%20'sini kaybetmektedir. Kuruyemişçi, kuruyan incirlerin de %10\%10'unun çürüdüğünü fark edip ayırmıştır.

Bu satıştan maliyet üzerinden %20\%20 kâr elde etmeyi hedefleyen kuruyemişçi, sağlam kalan kuru incirlerin kilogramını kaç TL'den satmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 50

Cevap

Kalan kuru incirlerin kilogram satış fiyatı 50 TL olmalıdır.
Başlangıçtaki 30003000 TL maliyete %20\%20 kâr eklenerek hedeflenen toplam gelir 36003600 TL olarak bulunur. 100100 kg yaş incirden kuruma ve çürüme kayıpları ardışık düşüldüğünde geriye kalan 7272 kg sağlam kuru incir elde edilir. Toplam gelirin bu miktara bölünmesiyle kilogram satış fiyatı 5050 TL olarak doğru şekilde hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam maliyetin hesaplanması
Kuruyemişçinin başlangıçta 100100 kg yaş incir aldığını varsayalım. Kilogramı 3030 TL olduğundan toplam maliyet 100×30=3000100 \times 30 = 3000 TL olur.
Kâr hedefini belirlemek için öncelikle başlangıçtaki toplam maliyeti bulmamız gerekir.
2
Hedeflenen toplam gelirin hesaplanması
Maliyet üzerinden %20\%20 kâr elde etmek hedeflendiği için ulaşılması gereken toplam gelir 3000×1,20=36003000 \times 1,20 = 3600 TL olmalıdır.
İstenen kâr oranının maliyete eklenerek toplam ciro hedefinin belirlenmesi gerekir.
3
Sağlam kalan kuru incir miktarının bulunması
100100 kg yaş incir kuruduğunda %20\%20 ağırlık kaybederek 8080 kg kuru incir verir. Bu kuru incirlerin %10\%10'u çürüdüğü için geriye kalan sağlam miktar 80×0,90=7280 \times 0,90 = 72 kg olur.
Satışa sunulabilecek net ürün miktarının fire oranları ardışık uygulanarak hesaplanması gerekir.
4
Birim satış fiyatının belirlenmesi
Kilogram satış fiyatı 3600/72=503600 / 72 = 50 TL olarak bulunur.
Hedeflenen toplam gelirin satışa hazır toplam ürün miktarına bölünmesiyle birim fiyat elde edilir.

Anahtar Kavram

Maliyet, kâr-zarar ve fire/ağırlık kaybı problemlerinde ardışık yüzde hesaplamaları ve birim fiyat belirleme.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 33Soru

Bir manav, kilogramını 4040 TL'ye satın aldığı çileklerin bir kısmının çürümesi nedeniyle kalan çileklerin kilogram maliyetinin 5050 TL'ye yükseldiğini fark etmiştir.

Buna göre, satın alınan çileklerin yüzde kaçı çürümüştür?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20

Cevap

Satın alınan çileklerin yüzde 20'si çürümüştür.
Toplam maliyetin sabit kalması prensibiyle, kilogram fiyatı 4040 TL olan 100100 kg çileğin maliyeti 40004000 TL'dir. Yeni maliyet 5050 TL olduğunda kalan çilek miktarı 4000÷50=804000 \div 50 = 80 kg olur. 100100 kg'dan 8080 kg'a olan 2020 kg'lık azalma, başlangıçtaki çileklerin %20\%20'sine karşılık gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıçtaki çilek miktarı ve toplam maliyet belirlenir.
Başlangıçtaki miktar 100100 kg alınırssa, toplam maliyet 100×40=4000100 \times 40 = 4000 TL olur.
Hesaplamaları kolaylaştırmak için başlangıç miktarına değer verilir.
2
Kalan sağlam çilek miktarı hesaplanır.
Sağlam çilek miktarı 4000÷50=804000 \div 50 = 80 kg bulunur.
Toplam maliyetin kalan sağlam çileklerin maliyetine bölünmesiyle sağlam çilek miktarı elde edilir.
3
Çürüyen çileklerin yüzdesi hesaplanır.
Çürüyen miktar 10080=20100 - 80 = 20 kg'dır ve bu da başlangıçtaki miktarın %20\%20'sidir.
Başlangıçtaki ve kalan miktarlar arasındaki fark çürüyen kısmı verir.

Anahtar Kavram

Birim maliyet ve miktar ters orantılıdır. Toplam maliyet değişmediğinde, birim maliyetteki artış oranı ile miktardaki azalış oranı birbirine bağlı olarak değişir.

Alternatif Yöntem

Oran-orantı yöntemiyle de çözülebilir. Başlangıçtaki miktar M1M_1, kalan miktar M2M_2 olsun. 40M1=50M2    4M1=5M240 \cdot M_1 = 50 \cdot M_2 \implies 4 \cdot M_1 = 5 \cdot M_2 olur. Buradan M1=5kM_1 = 5k ve M2=4kM_2 = 4k yazılırsa, çürüyen miktar 5k4k=k5k - 4k = k olur. Çürüyen yüzde ise k5k=15=%20\frac{k}{5k} = \frac{1}{5} = \%20 olarak bulunur.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 34Soru

Bir baskı merkezinde, bir adet afişin basım maliyeti 1010 TL'dir. Bu afişlerin etiket fiyatı, maliyet üzerinden %80\%80 kâr eklenerek belirlenmektedir. Baskı makinesindeki bir hata nedeniyle basılan her 55 afişten 11'i hatalı çıkmakta ve bu hatalı afişler çöpe atılmaktadır. Baskı merkezi, müşterinin sipariş ettiği afişleri hatasız teslim ettiğinde tüm bu süreçten %8\%8 net kâr elde etmeyi hedeflemektedir. Buna göre, baskı merkezi hedeflenen net kârı elde edebilmek için sağlam afişlerin etiket fiyatı üzerinden yüzde kaç indirim yapmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 25

Cevap

Baskı merkezinin hedeflenen net kârı elde edebilmesi için sağlam afişlerin etiket fiyatı üzerinden %25 indirim yapması gerekmektedir.
Basılan 5 afişin toplam maliyeti 50 TL'dir. Bu süreçten %8 kâr elde etmek için toplam 54 TL gelir sağlanmalıdır. Gelir sadece sağlam olan 4 afişten elde edileceği için bir sağlam afişin indirimli satış fiyatı 13.5 TL olur. 18 TL etiket fiyatına sahip bir üründe yapılan 4.5 TL'lik indirim, etiket fiyatının %25'ine eşittir.

Adım Adım Çözüm

1
Afişin başlangıç etiket fiyatının hesaplanmas��
Etiket fiyatı = 1818 TL
Maliyet olan 1010 TL'ye %80\%80 kâr eklendiğinde etiket fiyatı 10+8=1810 + 8 = 18 TL olarak bulunur.
2
Fire oranı göz önüne alınarak toplam maliyetin hesaplanması
Toplam maliyet = 5050 TL
44 sağlam afiş teslim etmek için 55 afiş basılması gerekir ve çöpe atılan hatalı afişin maliyeti de hesaba katılarak toplam maliyet 5×10=505 \times 10 = 50 TL olur.
3
Hedeflenen net kâra göre elde edilmesi gereken toplam gelirin bulunması
Hedeflenen gelir = 5454 TL
Toplam maliyet olan 5050 TL üzerinden %8\%8 net kâr elde etmek için toplam gelirin 50×1.08=5450 \times 1.08 = 54 TL olması gerekir.
4
Sağlam afişlerin adet satış fiyatının belirlenmesi
Adet satış fiyatı = 13.513.5 TL
Toplam 5454 TL gelirin 44 adet sağlam afişten kazanılması gerektiği için adet fiyatı 54/4=13.554 / 4 = 13.5 TL olmalıdır.
5
Etiket fiyatı üzerinden yapılan indirim yüzdesinin hesaplanması
İndirim oranı = %25\%25
1818 TL etiket fiyatından 13.513.5 TL'ye düşüldüğünde yapılan 4.54.5 TL indirim, etiket fiyatının 4.518=14\frac{4.5}{18} = \frac{1}{4}'ü yani %25\%25'idir.

Anahtar Kavram

Kâr-zarar problemlerinde fire veren ürünlerin maliyetinin toplam maliyete eklenmesi ve indirim oranının etiket fiyatı üzerinden oranlanması.
Soru 35Soru

Bir internet mağazası sahibi, sattığı bir teknolojik ürünün etiket fiyatını maliyet üzerinden %100\%100 kâr elde edecek şekilde belirlemiştir. Bu mağazanın satış yaptı��ı e-ticaret platformu, satılan her ürün için ürünün satış fiyatı üzerinden %15\%15 oranında komisyon almakta ve satıcı her bir ürünün kargosu için sabit 5050 TL kargo ücreti ödemektedir.

E-ticaret platformunun düzenlediği bir kampanya döneminde;
* Mağaza sahibi, ürünün etiket fiyatı üzerinden %30\%30 indirim uygulamıştır.
* Platform, bu ürün grubunda satıcıdan alacağı komisyon oranını %10\%10'a düşürmüştür.
* Kampanya süresince satılan her ürünün kargo ücretinin yarısı platform tarafından karşılanmıştır.

Mağaza sahibi, kampanya döneminde sattığı bir üründen elde ettiği net kârın, normal dönemde sattığı bir üründen elde ettiği net kâra göre 195195 TL daha az olduğunu hesaplamıştır.

Buna göre, mağaza sahibinin kampanya döneminde sattığı bir üründen elde ettiği net kâr, bu ürünün maliyeti üzerinden yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 21

Cevap

Kampanya döneminde satılan üründen elde edilen net kâr, ürünün maliyeti üzerinden %21'dir.
Doğru olan 21 seçeneği, maliyetin 500 TL ve kampanya dönemi net kârının 105 TL olarak hesaplanıp birbirine oranlanmasıyla elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Ürünün maliyetine 100x100x denilerek normal dönemdeki etiket fiyatının belirlenmesi.
Maliyet M=100xM = 100x ise %100 kârlı etiket fiyatı S=200xS = 200x olur.
Maliyet üzerinden %100 kâr eklenerek etiket fiyatı oluşturulur.
2
Normal dönemdeki platform komisyonu ve kargo ücreti düşülerek net kârın (P1P_1) hesaplanması.
Komisyon = 200x×0,15=30x200x \times 0,15 = 30x, Kargo = 5050 TL. Net kâr P1=200x30x50100x=70x50P_1 = 200x - 30x - 50 - 100x = 70x - 50 TL.
Net kâr; satış fiyatından komisyon, kargo ücreti ve maliyetin çıkarılmasıyla bulunur.
3
Kampanya dönemindeki indirimli satış fiyatının (SkampS_{\text{kamp}}) hesaplanması.
Etiket fiyatından %30 indirim yapılarak Skamp=200x×0,70=140xS_{\text{kamp}} = 200x \times 0,70 = 140x bulunur.
Kampanya indirimi etiket fiyatı üzerinden uygulanır.
4
Kampanya dönemindeki platform komisyonu (%10) ve kargo ücretinin (25 TL) düşülerek net kârın (P2P_2) hesaplanması.
Komisyon = 140x×0,10=14x140x \times 0,10 = 14x, Kargo = 50/2=2550 / 2 = 25 TL. Net kâr P2=140x14x25100x=26x25P_2 = 140x - 14x - 25 - 100x = 26x - 25 TL.
Kampanya koşullarına göre komisyon oranı %10'a düşer ve kargo ücretinin yarısı satıcıya yansır.
5
İki dönem arasındaki net kâr farkının verilere eşitlenerek xx değerinin bulunması.
P1P2=(70x50)(26x25)=44x25P_1 - P_2 = (70x - 50) - (26x - 25) = 44x - 25 olur. 44x25=195    44x=220    x=544x - 25 = 195 \implies 44x = 220 \implies x = 5 bulunur.
Kampanya kârının normal dönem kârından 195 TL daha az olduğu verilmiştir.
6
Ürünün maliyeti ile kampanya dönemi net kârının hesaplanarak oranlanması.
Maliyet = 100×5=500100 \times 5 = 500 TL, Kampanya net kârı = 26(5)25=10526(5) - 25 = 105 TL. Kâr oranı = 105500×100=21\frac{105}{500} \times 100 = 21 yani %21'dir.
Kampanya dönemi net kârının ürünün maliyete oranı sorulmaktadır.

Anahtar Kavram

Kâr-zarar problemlerinde maliyet, satış fiyatı, indirim, komisyon ve kargo giderleri gibi değişkenlerin net kâr denklemine doğru şekilde yansıtılması ve kâr yüzdesinin maliyet üzerinden hesaplanması.

Alternatif Yöntem

Oran-orantı mantığıyla, maliyet 100 birim kabul edilerek doğrudan net kâr denklemleri x cinsinden yazılabilir ve kargo giderleri son aşamada eklenerek de aynı kâr yüzdesine ulaşılabilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 36Soru

Bir giyim mağazası, maliyeti 6060 TL olan bir tişörtü %50\%50 kârla satmaktadır. Sezon sonunda bu tişörtün satış fiyatı üzerinden %20\%20 indirim yapılmıştır.

Buna göre, tişörtün indirimli satışından elde edilen kâr oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20

Cevap

Tişörtün indirimli satışından elde edilen kâr oranı %20'dir.
Doğru yanıt olan yüzde yirmi seçeneği, sırasıyla maliyet üzerinden kârlı fiyatın (9090 TL) bulunması, ardından bu fiyat üzerinden %20\%20 indirim uygulanarak yeni fiyatın (7272 TL) hesaplanması ve son olarak elde edilen 1212 TL kârın maliyet olan 6060 TL'ye oranlanmasıyla elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Tişörtün başlangıçtaki satış fiyatını hesaplamak.
Tişörtün ilk satış fiyatı 9090 TL olarak bulunur.
Maliyet fiyatı olan 6060 TL'ye %50\%50 kâr eklendiği için kâr miktarı 60×050=3060 \times 0{}50 = 30 TL olur. Satış fiyatı ise 60+30=9060 + 30 = 90 TL olarak hesaplanır.
2
Tişörtün indirimli satış fiyatını hesaplamak.
Tişörtün indirimli satış fiyatı 7272 TL olarak bulunur.
Satış fiyatı (9090 TL) üzerinden %20\%20 indirim yapıldığı için indirim miktarı 90×020=1890 \times 0{}20 = 18 TL olur. İndirimli fiyat ise 9018=7290 - 18 = 72 TL olarak hesaplanır.
3
Son durumdaki kâr oranını hesaplamak.
İndirimli satıştaki kâr oranı %20\%20 olarak bulunur.
Yeni satış fiyatı (7272 TL) ile maliyet fiyatı (6060 TL) arasındaki fark kâr miktarıdır: 7260=1272 - 60 = 12 TL. Bu kâr miktarının maliyet fiyatına oranı 1260=020\frac{12}{60} = 0{}20 yani %20\%20 olarak hesaplanır.

Anahtar Kavram

Kâr ve zarar problemlerinde yüzde hesaplamaları daima belirtilen doğru matrah (maliyet veya satış fiyatı) üzerinden yapılmalıdır.
Soru 37Soru

Bir internet satıcısı, tanesini 4040 TL'ye satın alacağı telefon kılıflarından belirli bir sayıda sipariş vermek istiyor. Sipariş vereceği kargo firmasının kampanyasına göre; satıcının satın aldığı her 1010 adet kılıf için satıcıya 11 adet kılıf hediye edilmekte ve tüm sipariş için tek seferlik sabit 600600 TL kargo ücreti alınmaktadır.

Satıcı, hediye gelen kılıflar da dahil olmak üzere elindeki tüm kılıfların tamamını tanesini 7575 TL'den satmış ve tüm bu süreçteki toplam maliyeti üzerinden %50\%50 kâr elde etmiştir.

Buna göre, satıcının sattığı toplam kılıf sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 44

Cevap

Satıcının sattığı toplam kılıf say��sı 44'tür.
Satıcının satın aldığı kılıf sayısına 10x dersek, hediye kılıf sayısı x ve satılan toplam kılıf sayısı 11x olur. Toplam maliyet 400x + 600 TL, toplam satış geliri ise 11x * 75 = 825x TL'dir. %50 kâr elde edildiğine göre satış geliri, toplam maliyetin %150'sine eşittir. Buradan 825x = 1.5 * (400x + 600) denklemi çözüldüğünde x = 4 bulunur. Toplam satılan kılıf sayısı 11x = 44 olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Satıcının satın aldığı kılıf sayısına 10x10x diyerek kampanya şartlarına göre hediye gelen ve satılan toplam kılıf sayısını belirleyelim.
Satın alınan kılıf sayısı 10x10x ise, her 10 kılıfa 1 kılıf hediye edildiğinden hediye kılıf sayısı xx olur. Satıcının elindeki toplam kılıf sayısı ise 10x+x=11x10x + x = 11x olur.
Kampanya koşullarına göre hediye kılıf oranını ve toplam ürün miktarını değişken cinsinden ifade etmek için.
2
Satıcının toplam maliyetini ve toplam satış gelirini xx cinsinden hesaplayalım.
Toplam Maliyet = 10x×40+600=400x+60010x \times 40 + 600 = 400x + 600 TL. Toplam Satış Geliri = 11x×75=825x11x \times 75 = 825x TL.
Kâr oranını uygulayabilmek için maliyet ve gelir denklemlerini oluşturmak amacıyla.
3
%50\%50 kâr elde edildiği bilgisini kullanarak denklemi kuralım ve xx değerini bulalım.
Satış Geliri = Maliyet ×1.5\times 1.5 olduğundan, 825x=(400x+600)×1.5825x=600x+900225x=900x=4825x = (400x + 600) \times 1.5 \Rightarrow 825x = 600x + 900 \Rightarrow 225x = 900 \Rightarrow x = 4 bulunur.
Satış gelirinin, maliyetin %150'sine eşit olduğunu gösteren denklemi çözerek bilinmeyeni bulmak için.
4
Satıcının sattığı toplam kılıf sayısını bulalım.
Toplam satılan kılıf sayısı 11x=11×4=4411x = 11 \times 4 = 44 adet olarak bulunur.
Soru kökündeki satıcının sattığı toplam kılıf sayısı hedefini hesaplamak için.

Anahtar Kavram

Kâr-zarar problemlerinde maliyet, satış fiyatı, kampanya (hediye/fire) ve kargo gibi ek giderlerin doğru ilişkilendirilmesi.
Soru 38Soru

Bir mobilya üreticisi, ahşap masa üretimi için ham kereste satın almaktadır. Bu üreticinin yaptığı üretim süreci ve maliyetleriyle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Satın alınan ham kerestenin metreküp (m3m^3) fiyatı 12001200 TL'dir.
* Satın alınan ham kereste işlenirken %25\%25 oranında fire vermekte (hacim kaybetmekte) ve kalan kısım masanın yapımında kullanılmaktadır.
* Bir adet masanın tamamlanması için 0,15 m30,15\ m^3 işlenmiş kereste gerekmektedir.
* Masa üretimi için kereste dışındaki diğer giderler (işçilik, cila, montaj malzemeleri vb.) masa başına sabit 160160 TL'dir.

Üretici, bir adet masanın satış fiyatını, toplam maliyet üzerinden %60\%60 kâr elde edecek şekilde belirlemiştir. Daha sonra, satışları artırmak amacıyla belirlenen bu satış fiyatı üzerinden %x\%x oranında bir indirim uygulamıştır.

İndirimli satış sonrasında üreticinin bir masadan elde ettiği kâr oranı toplam maliyet üzerinden %28\%28 olduğuna göre, xx kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20

Cevap

İndirimli satış fiyatı üzerindeki indirim oranı %20 olup, x değeri 20'dir.
Toplam maliyeti 400 TL olan bir masanın %60 kârlı satış fiyatı 640 TL'dir. Masanın %28 kârlı indirimli satış fiyatı ise 512 TL'dir. 640 TL'den 512 TL'ye yapılan 128 TL'lik indirim, ilk satış fiyatının %20'sine karşılık gelmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Bir masanın yapımı için gereken ham kereste hacmini hesaplamak.
0,2 m30,2\ m^3
Ham kereste işlenirken %25\%25 oranında fire verdiğinden, geriye kalan %75\%75'lik kısım masa yapımında kullanılır. Buradan Vh×0,75=0,15    Vh=0,2 m3V_h \times 0,75 = 0,15 \implies V_h = 0,2\ m^3 bulunur.
2
Bir masanın toplam üretim maliyetini bulmak.
400400 TL
Gereken ham kerestenin maliyeti 0,2×1200=2400,2 \times 1200 = 240 TL'dir. Buna 160160 TL'lik diğer giderler eklendiğinde toplam maliyet 240+160=400240 + 160 = 400 TL olur.
3
İlk belirlenen satış fiyatını ve indirimli satış fiyatını bulmak.
İlk satış fiyatı 640640 TL, indirimli satış fiyatı 512512 TL'dir.
Toplam maliyet (400400 TL) üzerinden %60\%60 kâr ile ilk satış fiyatı 400×1,60=640400 \times 1,60 = 640 TL olur. %28\%28 kârlı indirimli satış fiyatı ise 400×1,28=512400 \times 1,28 = 512 TL'dir.
4
İndirim oranını (xx) hesaplamak.
x=20x = 20
Yapılan indirim tutarı 640512=128640 - 512 = 128 TL'dir. Bu indirim tutarının ilk satış fiyatına oranı indirim yüzdesini verir: 128640=%20\frac{128}{640} = \%20, dolayısıyla x=20x = 20 bulunur.

Anahtar Kavram

Kâr-zarar problemlerinde maliyet, fire oranı, kâr oranı ve etiket fiyatı üzerinden indirim hesaplamaları.
Soru 39Soru

Maliyeti 150150 TL olan bir termos, %40\%40 kârla satılmak ��zere etiketlenmiştir. Bu termostan 11 adet satın alan bir müşteriye etiket fiyatı üzerinden indirim yapılmış ve termos 168168 TL'ye satılmıştır.

Buna göre, bu müşteriye etiket fiyatı üzerinden yapılan indirim oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20

Cevap

Müşteriye etiket fiyatı üzerinden yapılan indirim oranı %20'dir.
Termosun %40\%40 kârla belirlenen etiket fiyatı 210210 TL'dir. 168168 TL'ye satıldığı için yapılan indirim miktarı 4242 TL'dir. Bu indirim etiket fiyatı (210210 TL) üzerinden yapıldığından indirim oranı \frac{42}{210} = \frac{1}{5} = \%20$ olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Termosun etiket fiyatını bulmak
Etiket fiyatı 210210 TL'dir.
Ürünün maliyetine %40\%40 kâr eklenerek etiket fiyatı belirlenmiştir. 150×14=210150 \times 1{}4 = 210 TL olarak hesaplanır.
2
Yapılan indirim miktarını hesaplamak
İndirim miktarı 4242 TL'dir.
Etiket fiyatından satış fiyatı çıkarılarak indirim miktarı bulunur: 210168=42210 - 168 = 42 TL.
3
İndirim oranını belirlemek
İndirim oranı %20\%20'dir.
İndirim miktarı, etiket fiyatına bölünerek indirim oranı bulunur: \frac{42}{210} = \frac{1}{5} = 0{}20 yani yani \%20$.

Anahtar Kavram

Etiket fiyatı üzerinden yapılan indirim oranının hesaplanması.
Soru 40Soru

Bir doğal sabun üreticisi, ürettiği sabunları paketleyerek bir e-ticaret platformu üzerinden satmaktadır. Üreticinin maliyet ve satış süreçlerine dair bilgileri aşağıda verilmiştir:

* Her bir kalıp sabunun üretim maliyeti 77 TL'dir.
* Sabunlar, içinde 44 adet kalıp sabun bulunan paketler hâlinde satılmaktadır ve her bir paketleme kutusunun maliyeti 22 TL'dir.
* E-ticaret platformu, satılan her paket için satış fiyatı üzerinden %10\%10 komisyon almaktadır.
* Platform üzerinden satılan her bir paket için satıcıdan 44 TL sabit kargo ücreti kesilmektedir.

Bu üretici, e-ticaret platformu üzerinden sattığı 11 paket sabundan, bu pakete ait toplam maliyet (üretim, kutu, komisyon ve kargo maliyetlerinin toplamı) üzerinden %50\%50 kâr elde etmeyi hedeflemektedir.

Buna göre, üreticinin hedeflediği kârı elde edebilmesi için 11 paket sabunun e-ticaret platformundaki satış fiyatı kaç TL olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 60

Cevap

Hedeflenen kâr��n elde edilebilmesi için 1 paket sabunun e-ticaret platformundaki satış fiyatı 60 TL olmalıdır.
Satış fiyatına SS dersek, platform komisyonu 01S0{}1S olur. Sabit maliyetler olan sabun üretimi (4×7=284 \times 7 = 28 TL), kutu (22 TL) ve kargo (44 TL) toplamda 3434 TL yapar. Toplam maliyet M=34+01SM = 34 + 0{}1S olur. Maliyet üzerinden %50\%50 kâr elde etmek için satış fiyatı, maliyetin 151{}5 katı olmalıdır. Buradan S=15×(34+01S)S = 1{}5 \times (34 + 0{}1S) denklemi elde edilir. Denklem çözüldüğünde S=60S = 60 TL bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Bir paketin platform dışı sabit maliyetlerini hesaplayın.
4×7 TL (sabunlar)+2 TL (kutu)+4 TL (kargo)=34 TL4 \times 7 \text{ TL (sabunlar)} + 2 \text{ TL (kutu)} + 4 \text{ TL (kargo)} = 34 \text{ TL}
Platform komisyonu dışındaki tüm maliyet unsurlarının toplamını bulmak için.
2
Satış fiyatını SS olarak tanımlayıp platform komisyonunu ve toplam maliyeti SS cinsinden yazın.
Komisyon = 01S0{}1S, Toplam Maliyet (MM) = 34+01S34 + 0{}1S
Platform komisyonu satış fiyatı üzerinden kesildiği için toplam maliyeti satış fiyatına bağlı bir fonksiyon olarak ifade etmek gerekir.
3
Toplam maliyet üzerinden %50\%50 kâr elde etme şartını bir denklemle kurun.
S=M+05M    S=15M    S=15×(34+01S)S = M + 0{}5M \implies S = 1{}5M \implies S = 1{}5 \times (34 + 0{}1S)
Maliyet üzerinden %50 kâr elde etmek, satış fiyatının maliyetin 1,5 katına eşit olması anlamına gelir.
4
Denklemi çözerek satış fiyatını hesaplayın.
S=51+015S    085S=51    S=51085=60S = 51 + 0{}15S \implies 0{}85S = 51 \implies S = \frac{51}{0{}85} = 60
Bilinmeyen satış fiyatını yalnız bırakarak hedef değeri elde etmek için.

Anahtar Kavram

Kâr-zarar problemlerinde maliyet, komisyon, kargo ve kâr yüzdesi arasındaki ilişkileri kullanarak denklem kurma ve çözme.
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 2 / 5Sonraki
Kâr-Zarar Problemleri Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Sayfa 2 | Examkin