Sistematik Örnekleme

85 soru

Soru 21Soru

Sistematik örnekleme yönteminde, tek bir rastgele başlangıç değeri kullanılarak seçilen bir örneklem üzerinden kitle parametrelerine ilişkin varyansın yansız bir tahmininin yapılamamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Örneklemin kitledeki olası kk adet kümeden sadece birinin seçilmesiyle oluşması ve serbestlik derecesinin sıfır olması

Cevap

Sistematik örneklemede tek bir başlangıç noktası seçildiğinde, aslında kitledeki kk adet olası örneklemden sadece bir tanesi seçilmiş olur; bu durum varyans hesaplamak için gereken serbestlik derecesini sıfıra indirir.
Sistematik örnekleme tasarımı gereği, kitleyi kk adet sistematik gruba ayırır. Rastgele tek bir başlangıç değeri (rr) seçildiğinde, bu gruplardan sadece biri örnekleme dahil edilir. Varyansın (gruplar arası varyansın) hesaplanabilmesi için en az iki bağımsız grubun seçilmesi gerekir. Tek bir grup seçildiğinde serbestlik derecesi sıfır olduğu için varyansın yansız bir tahmini yapılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Sistematik örnekleme yapısını analiz etme
Kitle NN, örneklem nn ve aralık k=N/nk=N/n olarak belirlendiğinde, kitle aslında her biri nn birimden oluşan kk adet sistematik kümeye ayrılmış olur.
Yöntemin çalışma prensibini anlamak için.
2
Seçim sürecini değerlendirme
Rastgele bir rr (1rk1 \leq r \leq k) başlangıcı seçildiğinde, bu kk kümeden sadece biri tam olarak seçilir.
Örneklemin aslında tek bir seçim birimi (cluster) gibi davrandığını görmek için.
3
Varyans tahmin kısıtını belirleme
İstatistikte varyans tahmini için en az iki bağımsız gözlem/seçim gereklidir (n1>0n-1 > 0). Tek seçim yapıldığında serbestlik derecesi 11=01-1=0 olur.
Varyansın neden yansız tahmin edilemediğini matematiksel olarak açıklamak için.

Anahtar Kavram

Tek Başlangıçlı Sistematik Örneklemede Varyans Belirsizliği

Daha Fazla Pratik

Bu sorunu aşmak için kullanılan 'Tekrarlı Sistematik Örnekleme' (Multiple Starts) yöntemini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 22Soru

Bir kamu hastanesinin arşivinde bulunan N=1400N = 1400 hasta dosyası arasından, sunulan sağlık hizmetlerinden duyulan memnuniyeti belirlemek amacıyla n=50n = 50 dosyanın sistematik örnekleme yöntemiyle seçilmesi planlanmaktadır. Bu örnekleme planına göre, seçim süreci ve temel kavramlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Örnekleme aralığı k=28k = 28 olarak hesaplanır ve seçilecek ilk birim 11 ile 2828 (dahil) arasından rastgele belirlenir.

Cevap

Örnekleme aralığı k=28k = 28 olup, ilk birim 11 ile 2828 arasından rastgele seçilir.
Sistematik örneklemede kitle hacmi (NN) örneklem hacmine (nn) bölünerek kk aralığı bulunur (1400/50=281400/50=28). İlk birim, bu kk aralığı içinden (1281-28 arası) rastgele seçilir ve sonraki birimler bu sayıya kk eklenerek devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Örnekleme aralığının (kk) hesaplanması
k=N/n=1400/50=28k = N / n = 1400 / 50 = 28
Sistematik örneklemede kitle birimlerinin kaçar adımda bir seçileceğini belirlemek için kitle hacmi örneklem hacmine bölünür.
2
Rastgele başlangıç sayısının (rr) sınırlarının belirlenmesi
1r281 \leq r \leq 28
Örneklemin ilk birimi, örnekleme aralığı (kk) genişliğindeki ilk blok içerisinden rastgele seçilmelidir.
3
Seçim kuralının tanımlanması
r,r+28,r+56,,r+(n1)28r, r+28, r+56, \dots, r+(n-1)28
İlk birim seçildikten sonra diğer tüm birimler aralık değeri kadar eklenerek sistematik olarak belirlenir.

Anahtar Kavram

Sistematik Örnekleme Aralığı ve Başlangıç Seçimi
Soru 23Soru

Sistematik örnekleme yönteminde, kitle birimlerinin çerçeve üzerindeki diziliş biçimi tahmin edicilerin varyansı ve yöntemin etkinliği üzerinde belirleyici bir role sahiptir. Kitledeki birimlerin incelenen değişken bakımından periyodik (döngüsel) bir dalgalanma sergilediği bir durumda, örnekleme aralığının (kk) bu periyodun tam bir katı olması hali için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahmin edicilerin varyansı artar ve yöntemin etkinliği Basit Rastgele Örneklemeye göre azalır.

Cevap

Tahmin edicilerin varyansının artması ve yöntemin etkinliğinin Basit Rastgele Örneklemeye göre azalması
Sistematik örneklemede kitlede periyodik bir dalgalanma varsa ve örnekleme aralığı (kk) bu periyodun bir tam katı ise, seçilen birimlerin tamamı döngünün hep aynı aşamasına (örneğin hep zirve noktalarına veya hep dip noktalarına) denk gelir. Bu durum, örneklemdeki birimlerin kitledeki gerçek değişkenliği yansıtmamasına ve örneklem içi korelasyonun çok yüksek çıkmasına neden olur. Sonuç olarak, tahmin edicinin varyansı Basit Rastgele Örneklemeye (BRO) göre çok daha yüksek çıkar, yani yöntemin etkinliği azalır.

Adım Adım Çözüm

1
Kitle dizilişinin doğasını analiz etmek
Kitlenin periyodik (döngüsel) bir yapıya sahip olduğu saptanmıştır.
Sistematik örneklemede etkinliği belirleyen en önemli faktör kitle birimlerinin sıralanışıdır.
2
Örnekleme aralığı (kk) ile periyot (PP) arasındaki ilişkiyi değerlendirmek
k=m×Pk = m \times P (burada mm bir tam sayıdır) durumu söz konusudur.
Örnekleme aralığı periyodun tam katı olduğunda, her döngüde hep aynı noktadaki (aynı değere sahip) birimler seçilir.
3
Örneklem içi korelasyonu ve varyansı yorumlamak
Örneklem içi birimler birbirine çok benzer (yüksek pozitif korelasyon) hale gelir ve örneklem varyansı artar.
Örneklem kitlenin değişkenliğini yansıtamaz; sadece döngünün belirli bir aşamasını temsil eder, bu da büyük bir örnekleme hatasına yol açar.

Anahtar Kavram

Sistematik örneklemede periyodik dizilişin varyans üzerindeki olumsuz etkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 24Soru

Bir tarım işletmesinde bulunan N=500N = 500 meyve ağacının toplam ürün miktarını tahmin etmek amacıyla sistematik örnekleme yöntemiyle n=40n = 40 ağaç seçilmiştir. Seçilen örneklemdeki ağaçların toplam ürün miktarı 600600 kg olarak ölçülmüştür. Örnekleme aralığı (k=N/nk = N/n) tam sayı çıkmadığı için seçim aşamasında en yakın tam sayıya yuvarlanarak uygulanmıştır. Buna göre, kitle ortalaması (yˉsy\bar{y}_{sy}) ve kitle toplamı (Y^\hat{Y}) tahminleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: yˉsy=15\bar{y}_{sy} = 15 ; Y^=7.500\hat{Y} = 7.500

Cevap

Kitle ortalaması tahmini 15 ve kitle toplamı tahmini 7.500'dür.
Sistematik örneklemede kitle ortalaması tahmini, örneklemdeki birimlerin toplam değerinin örneklem hacmine bölünmesiyle (600 / 40 = 15) bulunur. Kitle toplamı tahmini ise bulunan bu ortalamanın tüm kitle büyüklüğü ile çarpılması (500 * 15 = 7.500) sonucunda elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kitle ortalaması tahminini (yˉsy\bar{y}_{sy}) hesapla
yˉsy=yin=60040=15\bar{y}_{sy} = \frac{\sum y_i}{n} = \frac{600}{40} = 15
Sistematik örneklemede kitle ortalamasının yansız tahmin edicisi örneklem ortalamasıdır.
2
Kitle toplamı tahminini (Y^\hat{Y}) hesapla
Y^=N×yˉsy=500×15=7.500\hat{Y} = N \times \bar{y}_{sy} = 500 \times 15 = 7.500
Kitle toplamı tahmini, kitle birim sayısı ile tahmini ortalamanın çarpılmasıyla elde edilir.

Anahtar Kavram

Sistematik Örneklemede Ortalama ve Toplam Tahmin Edicileri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 25Soru

Bir araştırmacı, sistematik örnekleme yöntemiyle yaptığı bir çalışmada kitle ortalaması tahmin edicisinin varyansının (V(yˉsys)V(\bar{y}_{sys})), aynı hacimli iadesiz basit rastgele örnekleme varyansından (V(yˉsrs)V(\bar{y}_{srs})) anlamlı derecede daha yüksek olduğunu tespit etmiştir.

Kitle içi korelasyon katsayısı ρ\rho ile gösterilmek üzere, bu düşük hassasiyetin (yüksek varyansın) temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kitle birimlerinin periyodik bir dalgalanma sergilemesi ve örnekleme aralığının periyodun tam katı olması nedeniyle ρ\rho katsayısının pozitif ve 1'e yakın olması

Cevap

Sistematik örneklemenin basit rastgele örneklemeden daha az etkin olmasının nedeni, kitlede periyodik bir yapının bulunması ve örnekleme aralığının bu periyotla çakışarak kitle içi korelasyon katsayısını (ρ\rho) pozitif yönde artırmasıdır.
Sistematik örnekleme varyansı V(yˉsys)=S2nN1N[1+(n1)ρ]V(\bar{y}_{sys}) = \frac{S^2}{n} \frac{N-1}{N} [1 + (n-1)\rho] olarak ifade edilir. Basit rastgele örnekleme varyansı ise V(yˉsrs)=S2nNnNV(\bar{y}_{srs}) = \frac{S^2}{n} \frac{N-n}{N} şeklindedir. Eğer kitle birimleri periyodik bir yapıda ise ve örnekleme aralığı bu periyodun tam katıysa (örneğin her periyodun en yüksek değerini seçmek), örneklemdeki birimler birbirine çok benzer olur ve ρ\rho katsayısı 1'e yaklaşır. Bu durumda V(yˉsys)V(\bar{y}_{sys}), V(yˉsrs)V(\bar{y}_{srs}) değerinden çok daha büyük çıkar ve yöntem etkinliğini kaybeder.

Adım Adım Çözüm

1
Varyans formülünü analiz etme
V(yˉsys)=N1NS2n[1+(n1)ρ]V(\bar{y}_{sys}) = \frac{N-1}{N} \frac{S^2}{n} [1 + (n-1)\rho] formülünü değerlendirir.
Sistematik örnekleme varyansının kitle içi korelasyon katsayısı ρ\rho ile olan ilişkisini belirlemek için.
2
Varyanslar arası ilişkiyi kurma
V(yˉsys)>V(yˉsrs)V(\bar{y}_{sys}) > V(\bar{y}_{srs}) olması için ρ>1N1\rho > -\frac{1}{N-1} ve özellikle ρ>0\rho > 0 olması gerektiğini saptar.
Sistematik örneklemenin ne zaman daha az etkin (daha yüksek varyanslı) olduğunu anlamak için.
3
Kitle diziliş etkisini değerlendirme
Kitlede periyodik bir dalgalanma olduğunda ve kk aralığı periyodun katı olduğunda ρ\rho'nun pozitif (1'e yakın) olacağını belirler.
Varyansı artıran yapısal diziliş özelliğini tanımlamak için.

Anahtar Kavram

Kitle İçi Korelasyon Katsayısı (ρ\rho) ve Sistematik Örnekleme Etkinliği

Alternatif Yöntem

Varyanslar arası ilişkiyi V(yˉsys)=V(yˉst)[1+(n1)ρst]V(\bar{y}_{sys}) = V(\bar{y}_{st}) [1 + (n-1)\rho_{st}] formülü üzerinden, sistematik birimleri farklı tabakalardan gelen tekli seçimler gibi düşünerek de analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 26Soru

Bir kütüphanede bulunan N=2140N = 2140 nadir eser üzerinde bir restorasyon çalışması planlanmaktadır. Bu eserlerin durumunu incelemek amacıyla sistematik örnekleme yöntemiyle n=50n = 50 eser seçilecektir. Örnekleme aralığı (kk), kitle hacminin örneklem hacmine oranının en yakın tam sayıya yuvarlanmasıyla belirlenmiştir. Yapılan çekiliş sonucunda rastgele başlangıç sayısı r=18r = 18 olarak tespit edilmiştir. Buna göre, örnekleme seçilen 20. eserin kütüphane kayıtlarındaki sıra numarası kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 835

Cevap

Örnekleme seçilen 20. eserin sıra numarası 835'tir.
Sistematik örnekleme yönteminde önce örnekleme aralığı k=N/nk = N/n olarak hesaplanır; burada 2140/50=42,82140 / 50 = 42,8 olup soru metnine göre 43 olarak alınmıştır. Örneklemdeki jj. birimin sıra numarası uj=r+(j1)ku_j = r + (j-1)k formülü ile bulunur. Rastgele başlangıç sayısı r=18r=18, aralık k=43k=43 ve istenen birim sırası j=20j=20 değerleri yerine konulduğunda 18+19×43=83518 + 19 \times 43 = 835 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Örnekleme aralığının (kk) hesaplanması
k=2140/50=42,843k = 2140 / 50 = 42,8 \approx 43
Sistematik örneklemede her kk birimde bir seçim yapılır; kural gereği en yakın tam sayıya yuvarlanmıştır.
2
Sistematik örnekleme seçim formülünün uygulanması
uj=r+(j1)ku_j = r + (j - 1)k
Rastgele bir başlangıç noktasından sonraki birimlerin konumlarını belirleyen standart formüldür.
3
Verilen değerlerin formülde yerine konulması
u20=18+(201)×43=18+19×43=835u_{20} = 18 + (20 - 1) \times 43 = 18 + 19 \times 43 = 835
18 başlangıç sayısı üzerine 19 adet 43 birimlik aralık eklenerek 20. birimin sırası bulunur.

Anahtar Kavram

Sistematik örneklemede birim seçimi, kitle hacminin örneklem hacmine oranı ile belirlenen bir aralık (k) ve bu aralık içerisinden rastgele seçilen bir başlangıç noktasına (r) dayanır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 27Soru

Bir tarımsal kalkınma kooperatifine kayıtlı N=19N=19 yerel üretici arasından, ürün kalite kontrolü amacıyla dairesel sistematik örnekleme yöntemi kullanılarak n=4n=4 üretici seçilecektir. Örnekleme aralığı (kk), kitle büyüklüğünün örneklem hacmine oranının (N/nN/n) en yakın tam sayıya yuvarlanmasıyla hesaplanmıştır. Rastgele başlangıç sayısı R=14R=14 olarak belirlendiğine göre, örnekleme dahil edilecek üreticilerin kayıt numaraları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 14, 19, 5, 10

Cevap

Örnekleme dahil edilecek üretici numaraları 14, 19, 5 ve 10'dur.
Dairesel sistematik örnekleme prosedürüne göre, k=5k=5 olarak belirlendikten sonra R=14R=14 başlangıç noktasından itibaren birimler 14,(14+5)=19,(19+5)(mod19)=514, (14+5)=19, (19+5) \pmod{19}=5 ve (5+5)=10(5+5)=10 şeklinde sıralanır. Bu dizi, hem dairesel geçişi hem de doğru aralık kullanımını yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
Örnekleme aralığının (k) hesaplanması
k=19/4=4,755k = 19 / 4 = 4,75 \approx 5
Dairesel sistematik örneklemede aralık, N/n oranının en yakın tam sayıya yuvarlanmasıyla belirlenir.
2
Birinci ve ikinci birimlerin belirlenmesi
1. Birim: 1414, 2. Birim: 14+5=1914 + 5 = 19
İlk birim rastgele başlangıç sayısıdır, ikinci birim ise başlangıca k aralığının eklenmesiyle bulunur.
3
Üçüncü birimin dairesel yöntemle belirlenmesi
3. Birim: (19+5)19=5(19 + 5) - 19 = 5
Toplam kitle büyüklüğünü (19) aştığı için dairesel olarak başa dönülür (24(mod19)=524 \pmod{19} = 5).
4
Dördüncü birimin belirlenmesi
4. Birim: 5+5=105 + 5 = 10
Bir önceki birime örnekleme aralığı (k) eklenerek devam edilir.

Anahtar Kavram

Dairesel sistematik örneklemede, kitle büyüklüğü örneklem hacminin tam katı olmadığında (NnkN \neq nk), birimler dairesel bir liste gibi düşünülerek örneklem çekilir ve her birime seçilme şansı verilir.

Daha Fazla Pratik

Dairesel sistematik örneklemenin doğrusal sistematik örneklemeye göre en büyük avantajının, NN değerinin nn değerine tam bölünmediği durumlarda her bir birime eşit seçilme şansı vermesi olduğunu hatırlayınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 28Soru

Sistematik örnekleme yönteminde, NN birimlik bir kitleden k=N/nk = N/n aralığıyla tek bir rastgele başlangıç değeri belirlenerek nn birimlik bir örneklem seçildiğinde, kitle ortalamasının varyansı için tek bir örneklem üzerinden yansız bir tahmin yapılamamaktadır.

Bu durumun temel matematiksel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Seçilen örneklemin kitledeki olası kk tane kümeden sadece birini temsil etmesi ve varyans tahmini için gerekli serbestlik derecesinin sağlanamaması

Cevap

Sistematik örneklemede tek bir rastgele başlangıç seçilmesi durumunda, örneklem tek bir birleşik birim (küme) gibi davranır ve varyans tahmini için gerekli olan serbestlik derecesi elde edilemez.
Sistematik örneklemede kk aralığıyla tek bir başlangıç seçildiğinde, kitledeki olası kk farklı örneklem grubundan sadece biri seçilmiş olur. Bu durum, seçilen tüm birimlerin tek bir 'seçim birimi' (küme) gibi hareket etmesine neden olur. İstatistikte varyans tahmini yapabilmek için en az iki bağımsız gözlem birimine ihtiyaç duyulur; ancak burada seçim düzeyinde sadece bir birim (bir küme) olduğu için serbestlik derecesi sıfırdır ve varyans yansız tahmin edilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Sistematik örneklemenin teorik yapısını tanımlama
Sistematik örnekleme, aslında NN birimlik kitlenin her biri nn birim içeren kk tane olası kümeye ayrılmasıdır.
Tek bir rastgele başlangıç (rr) seçildiğinde, bu kk tane kümeden sadece bir tanesi tam sayım mantığıyla seçilmiş olur.
2
Serbestlik derecesi analizi yapma
Varyans tahmini yapabilmek için örneklemde en az iki bağımsız birimin (primary sampling unit) bulunması gerekir.
Burada seçim birimi kümelerdir. Tek bir küme seçildiği için küme sayısı m=1m=1'dir ve serbestlik derecesi m1=0m-1 = 0 olur.
3
Tahmin edilebilirliği değerlendirme
Matematiksel olarak serbestlik derecesi sıfır olduğunda, örneklem içi değişimden hareketle kitle varyansı yansız olarak tahmin edilemez.
Çünkü elimizde kümeler arası değişimi (between-cluster variance) ölçecek bir veri yoktur; sadece bir küme seçilmiştir.

Anahtar Kavram

Sistematik örneklemede varyans tahmini için tek bir örneklemin yetersizliği (Degrees of Freedom problem)

Alternatif Yöntem

Varyansın yansız olarak tahmin edilebilmesi için 'Tekrarlı Sistematik Örnekleme' (Multiple Starts) yöntemi kullanılır. Bu yöntemde tek bir kk aralığı yerine, kitle daha küçük aralıklarla birden fazla rastgele başlangıç değeri kullanılarak örneklenir, böylece birden fazla bağımsız sistematik örneklem elde edilerek serbestlik derecesi sağlanmış olur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 29Soru

Sistematik örnekleme yönteminde kitle birimlerinin çerçeve üzerindeki diziliş biçimi, tahmin edicilerin varyansı ve yöntemin etkinliği üzerinde belirleyici bir role sahiptir. Kitle birimlerinin belirli bir periyot (PP) ile dalgalanma gösterdiği (periyodik diziliş) bir durumda, örnekleme aralığının (kk) periyot uzunluğunun tam bir katı (k=mP,mZ+k = mP, m \in \mathbb{Z}^+) olarak seçilmesi durumunda yöntemin etkinliği hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Seçilen birimler kitlenin hep benzer noktalarından (örneğin sadece tepe veya sadece dip noktaları) oluşacağı için örneklem varyansı artar ve yöntem Basit Rastgele Örneklemeden (BRO) daha az etkin hale gelir.

Cevap

Seçilen birimler kitlenin hep benzer noktalarından oluşacağı için örneklem varyansı artar ve yöntem Basit Rastgele Örneklemeden daha az etkin hale gelir.
Sistematik örneklemede, kitlede bir periyodiklik varsa ve örnekleme aralığı kk bu periyodun (PP) tam katıysa, seçilen örneklem birimleri kitlenin hep aynı özelliğe sahip noktalarından (hep zirveler veya hep çukurlar) seçilir. Bu durum, örneklem birimleri arasındaki benzerliği (kitle içi korelasyonu) maksimuma çıkarır. İstatistiksel olarak örneklem içi korelasyonun pozitif olması, tahmin edicinin varyansını artırır ve yöntemi Basit Rastgele Örneklemeden bile daha başarısız (az etkin) kılar.

Adım Adım Çözüm

1
Kitle diziliş yapısını analiz etme
Kitle periyodik (PP) bir yapıdadır.
Sistematik örneklemede etkinliği belirleyen en önemli unsur kitle birimlerinin sıralanışıdır.
2
Örnekleme aralığı (kk) ile periyot (PP) arasındaki ilişkiyi değerlendirme
k=mPk = mP olduğu için her örneklem seçimi döngünün aynı fazına denk gelir.
Eğer kk, periyodun tam katıysa, seçilen her birim (örneğin her 10. birim ve dalga boyu da 10 ise) kitledeki benzer özelliklere sahip noktaları temsil eder.
3
Varyans ve etkinlik sonucunu belirleme
Örneklem içi homojenlik (pozitif korelasyon) artar, örneklemler arası varyans artar, etkinlik azalır.
Bir örneklem içindeki birimler ne kadar birbirine benziyorsa, o örneklemden elde edilen tahminin hatası o kadar yüksek olur.

Anahtar Kavram

Sistematik Örneklemede Periyodik Diziliş Etkisi
Soru 30Soru

Bir Tarım Kredi Kooperatifi, bünyesine kayıtlı N=2840N = 2840 çiftçinin verimlilik düzeylerini araştırmak amacıyla sistematik örnekleme yöntemiyle n=50n = 50 çiftçiden oluşan bir örneklem seçecektir. Örnekleme aralığı (kk) hesaplanırken bölme işleminin tam sayı kısmı temel alınmış ve rastgele başlangıç sayısı r=15r = 15 olarak belirlenmiştir.

Buna göre, bu örnekleme dahil edilecek olan 30. çiftçinin liste sıra numarası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1639

Cevap

Örnekleme dahil edilecek olan 30. çiftçinin kitledeki sıra numarası 1639 olarak hesaplanır.
Sistematik örneklemede kitle büyüklüğü NN, örneklem hacmi nn ise örnekleme aralığı k=N/nk = N/n formülüyle bulunur. Verilen 2840/50=56,82840 / 50 = 56,8 işleminde tam sayı kısmı olan k=56k=56 temel alınmıştır. j.j. sıradaki birimin kitledeki numarası uj=r+(j1)ku_j = r + (j-1)k formülüyle hesaplanır. Burada r=15r=15, j=30j=30 ve k=56k=56 değerleri yerine konulduğunda 15+29×56=163915 + 29 \times 56 = 1639 sonucu elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Örnekleme aralığının (kk) hesaplanması
k=2840/50=56,856k = 2840 / 50 = 56,8 \rightarrow 56
Sistematik örneklemede kitle tam olarak bölünmediğinde, genellikle tam sayı kısmı (k=N/nk = \lfloor N/n \rfloor) aralık olarak kabul edilir.
2
Sistematik seçim formülünün uygulanması
uj=r+(j1)ku_j = r + (j - 1)k
Sistematik örneklemede j.j. birimin kitle içindeki yerini belirlemek için standart seçim formülü kullanılır.
3
Değerlerin yerine yerleştirilmesi ve hesaplama
u30=15+(301)×56=15+29×56=1639u_{30} = 15 + (30 - 1) \times 56 = 15 + 29 \times 56 = 1639
Başlangıç sayısı r=15r=15, hedef birim j=30j=30 ve aralık k=56k=56 değerleri kullanılarak 30. birime ulaşılır.

Anahtar Kavram

Sistematik Örneklemede Birim Seçimi

Daha Fazla Pratik

N=nk eşitliğinin sağlanamadığı durumlarda tam örneklem hacmine ulaşmak için kullanılan 'Dairesel Sistematik Örnekleme' yöntemini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 31Soru

Bir ilçe sağlık müdürlüğü, bölgesinde bulunan ve alfabetik olarak listelenmiş N=23N=23 eczaneyi denetlemek amacıyla dairesel sistematik örnekleme yöntemini kullanmaya karar vermiştir. Müdürlük, bu eczaneler arasından n=5n=5 adet eczane seçecektir. Örnekleme aralığı k=4k=4 ve rastgele başlangıç sayısı R=19R=19 olarak belirlendiğine göre, örnekleme seçilecek dördüncü eczanenin sıra numarası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 8

Cevap

Dairesel sistematik örnekleme yöntemine göre seçilen dördüncü eczanenin sıra numarası 8'dir.
Dairesel sistematik örneklemede ii. birimin sıra numarası [R+(i1)k][R + (i-1)k] formülüyle hesaplanır ve sonuç NN'den büyükse kitle hacmi (NN) çıkarılarak dairesel yapı korunur. 19+(41)×4=3119 + (4-1) \times 4 = 31 değeri bulunur. 31>2331 > 23 olduğu için 3123=831 - 23 = 8 sonucuna ulaşılır. Bu da 8 numaralı eczanenin dördüncü birim olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen değerlerin ve istenen birim sırasının belirlenmesi
N=23N=23, n=5n=5, k=4k=4, R=19R=19 ve istenen birim i=4i=4.
Hesaplama için temel parametrelerin tanımlanması gerekir.
2
Dairesel seçim kuralının uygulanması
i=119i=1 \rightarrow 19, i=219+4=23i=2 \rightarrow 19+4=23, i=323+4=27i=3 \rightarrow 23+4=27
Her birim bir önceki birime kk aralığı eklenerek bulunur.
3
Kitle hacmi aşıldığında dairesel düzeltmenin yapılması
2723=427 - 23 = 4. Üçüncü birim 4'tür.
Dairesel örneklemede birim numarası NN değerini aşarsa, değerden NN çıkarılarak başa dönülür.
4
Dördüncü birimin hesaplanması
4+4=84 + 4 = 8.
Üçüncü birime aralık değeri (k=4k=4) eklenerek hedeflenen dördüncü birime ulaşılır.

Anahtar Kavram

Dairesel Sistematik Örnekleme
Soru 32Soru

Bir kamu bankasında işlem gören N=850N = 850 adet ticari kredi dosyasının ortalama limitini tahmin etmek amacıyla sistematik örnekleme yöntemi kullanılmasına karar verilmiştir. Örneklem hacmi n=40n = 40 olarak belirlenmiş ve örnekleme aralığı k=[N/n]k = [N/n] formülüyle en yakın tam sayıya yuvarlanmıştır. Seçilen 4040 dosyanın toplam kredi limiti 64006400 bin TL olduğuna göre, kitle ortalaması (yˉsy\bar{y}_{sy}) ve kitle toplamı (Y^sy\hat{Y}_{sy}) tahminleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 160160 ve 136.000136.000

Cevap

Kitle ortalaması tahmini 160 ve kitle toplamı tahmini 136.000'dir.
Doğru cevap olan seçenekte, önce toplam kredi limiti olan 6400, örneklem hacmi olan 40'a bölünerek örneklem ortalaması (160) bulunmuştur. Ardından bu ortalama, kitledeki toplam dosya sayısı olan 850 ile çarpılarak kitle toplam tahmini (136.000) elde edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Örneklem ortalamasının (yˉsy\bar{y}_{sy}) hesaplanması
yˉsy=yin=640040=160\bar{y}_{sy} = \frac{\sum y_i}{n} = \frac{6400}{40} = 160 bin TL
Sistematik örneklemede kitle ortalamasının yansız tahmin edicisi örneklem ortalamasıdır.
2
Kitle toplamı tahmininin (Y^sy\hat{Y}_{sy}) hesaplanması
Y^sy=N×yˉsy=850×160=136.000\hat{Y}_{sy} = N \times \bar{y}_{sy} = 850 \times 160 = 136.000 bin TL
Kitle toplamı, kitle hacmi ile ortalama tahmincisinin çarpılmasıyla elde edilir.

Anahtar Kavram

Sistematik örneklemede ortalama tahmini örneklem ortalamasına eşittir; kitle toplamı tahmini ise kitle büyüklüğü ile bu ortalamanın çarpımıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 33Soru

Sistematik örnekleme yönteminde kitle ortalaması tahmin edicisinin varyansı (V(yˉsys)V(\bar{y}_{sys})) ile iadesiz basit rastgele örnekleme varyansı (V(yˉsrs)V(\bar{y}_{srs})) arasındaki ilişki kitle içi korelasyon katsayısı (ρ\rho) kullanılarak aşağıdaki formül ile ifade edilmektedir:

V(yˉsys)V(yˉsrs)[1+(n1)ρ]V(\bar{y}_{sys}) \cong V(\bar{y}_{srs}) [1 + (n - 1)\rho]

Buna göre, kitle birimlerinin çerçeve üzerinde periyodik (döngüsel) bir diziliş gösterdiği ve örnekleme aralığının (kk) bu periyot uzunluğunun tam bir katı olduğu bir durumda, ρ\rho katsayısının değeri ve sistematik örneklemenin etkinliği hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ρ\rho katsayısı pozitif bir değer alır ve sistematik örnekleme basit rastgele örneklemeye göre daha az etkindir.

Cevap

Kitle içi korelasyon katsayısının pozitif olması durumunda sistematik örnekleme, basit rastgele örneklemeye göre daha yüksek varyansa sahip olur ve daha az etkindir.
Sistematik örneklemede varyans, seçilen birimler arasındaki benzerliğe (homojenliğe) bağlıdır. Periyodik bir kitlede örnekleme aralığı periyodun katı ise, her seferinde döngünün aynı değerine sahip birimler seçilir. Bu durum, örneklem içindeki birimlerin kitle ortalamasından aynı yönde sapmasına ve kitle içi korelasyonun (ρ\rho) pozitif ve büyük olmasına neden olur. Formüle göre pozitif ρ\rho değeri, sistematik varyansın BRO varyansından büyük olmasına yol açarak etkinliği düşürür.

Adım Adım Çözüm

1
Varyans karşılaştırma formülünü analiz etme
V(yˉsys)V(yˉsrs)[1+(n1)ρ]V(\bar{y}_{sys}) \cong V(\bar{y}_{srs}) [1 + (n - 1)\rho] formülünde [1+(n1)ρ][1 + (n - 1)\rho] teriminin değeri incelenir.
Sistematik örneklemenin basit rastgele örneklemeye (BRO) göre etkinliği bu çarpanın 1'den büyük veya küçük olmasına bağlıdır.
2
Periyodik dizilişin ρ\rho üzerindeki etkisini belirleme
Örnekleme aralığı (kk) periyot ile çakıştığında, her döngüde aynı noktadaki (örneğin tüm tepelerdeki) birimler seçilir. Bu durumda seçilen birimler birbirine çok benzerdir (homojendir).
Aynı sistematik örneklem içindeki birimlerin benzerliği pozitif kitle içi korelasyona (ρ>0\rho > 0) neden olur.
3
Varyans üzerindeki sonucu hesaplama
ρ>0\rho > 0 olduğunda 1+(n1)ρ>11 + (n-1)\rho > 1 olur. Dolayısıyla V(yˉsys)>V(yˉsrs)V(\bar{y}_{sys}) > V(\bar{y}_{srs}) elde edilir.
Pozitif korelasyon, örneklem ortalamasının iadesiz BRO'ya göre daha değişken (yüksek varyanslı) olmasına yol açar.

Anahtar Kavram

Kitle İçi Korelasyon ve Etkinlik İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Kitle birimlerinin doğrusal bir eğilim (trend) gösterdiği durumlarda sistematik örneklemenin etkinliğini iadesiz BRO ve tabakalı örnekleme ile karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 34Soru

Sistematik örnekleme yönteminde, kitle ortalaması tahmin edicisinin varyansı (V(yˉsys)V(\bar{y}_{sys})) ile iadesiz basit rastgele örnekleme varyansı (V(yˉsrs)V(\bar{y}_{srs})) arasındaki ilişki yaklaşık olarak aşağıdaki formül ile ifade edilmektedir:

V(yˉsys)V(yˉsrs)[1+(n1)ρ]V(\bar{y}_{sys}) \cong V(\bar{y}_{srs}) [1 + (n-1)\rho]

Burada ρ\rho, sistematik örneklem birimleri arasındaki kitle içi korelasyon katsayısını temsil etmektedir. Bir araştırmada örneklem hacmi n=51n = 51 olarak belirlenmiş ve kitle içi korelasyon katsayısı ρ=0,02\rho = 0,02 olarak hesaplanmıştır.

Buna göre, sistematik örneklemenin iadesiz basit rastgele örneklemeye göre etkinliğini gösteren tasarım etkisi (design effect) değeri kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2,00

Cevap

Sistematik örneklemenin iadesiz basit rastgele örneklemeye göre tasarım etkisi 2,00 olarak hesaplanır.
Verilen değerler ve sistematik örnekleme varyans formülü kullanıldığında, tasarım etkisi 1+(511)×0,021 + (51-1) \times 0,02 işlemiyle tam olarak 2,00 bulunur. Bu, sistematik örneklemenin bu kitlede basit rastgele örneklemeye göre iki kat daha fazla varyansa sahip olduğunu, yani daha az etkin olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Tasarım etkisi (Deff) formülünün belirlenmesi
Deff=V(yˉsys)V(yˉsrs)=1+(n1)ρDeff = \frac{V(\bar{y}_{sys})}{V(\bar{y}_{srs})} = 1 + (n-1)\rho
Sistematik örneklemenin etkinliğini basit rastgele örnekleme ile kıyaslamak için varyansların oranı kullanılır.
2
Verilen değerlerin formülde yerine yazılması
n=51n = 51 ve ρ=0,02\rho = 0,02 değerleri kullanılır: 1+(511)×0,021 + (51-1) \times 0,02
Örneklem hacmi ve kitle içi korelasyon katsayısı tasarım etkisini belirleyen temel parametrelerdir.
3
Matematiksel işlemin tamamlanması
1+(50×0,02)=1+1=21 + (50 \times 0,02) = 1 + 1 = 2
Parantez içi işlem ve ardından çarpma işlemi yapılarak nihai orana ulaşılır.

Anahtar Kavram

Tasarım Etkisi ve Kitle İçi Korelasyon

Daha Fazla Pratik

Kitle içi korelasyon katsayısının negatif olduğu bir senaryoda tasarım etkisinin nasıl değişeceğini hesaplayınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 35Soru

Bir yerel yönetim biriminde kayıtlı bulunan N=1000N = 1000 adet emlak vergisi beyannamesinden, mükelleflerin ödediği ortalama ve toplam vergi miktarını tahmin etmek amacıyla sistematik örnekleme yöntemiyle n=40n = 40 birimlik bir örneklem seçilmiştir. Örnekleme dahil edilen beyannamelerin vergi tutarları toplamı 14.00014.000 TL olarak hesaplanmıştır. Buna göre, kitle ortalaması (yˉsy\bar{y}_{sy}) ve kitle toplamı (Y^\hat{Y}) tahmin değerleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 350350 ve 350.000350.000

Cevap

Kitle ortalaması tahmini 350350 ve kitle toplamı tahmini 350.000350.000 olarak hesaplanır.
Kitle ortalaması tahmini için örneklem toplamı (14.00014.000) örneklem hacmine (4040) bölünerek 350350 değeri elde edilir. Kitle toplamı tahmini için ise bu ortalama değeri kitle hacmi (10001000) ile çarpılarak 350.000350.000 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Kitle ortalaması tahminini (yˉsy\bar{y}_{sy}) hesaplayınız.
yˉsy=yin=14.00040=350\bar{y}_{sy} = \frac{\sum y_i}{n} = \frac{14.000}{40} = 350 TL
Sistematik örneklemede kitle ortalamasının yansız tahmin edicisi örneklem ortalamasıdır.
2
Kitle toplamı tahminini (Y^\hat{Y}) hesaplayınız.
Y^=N×yˉsy=1000×350=350.000\hat{Y} = N \times \bar{y}_{sy} = 1000 \times 350 = 350.000 TL
Kitle toplamı tahmini, kitle büyüklüğü ile tahmin edilen ortalamanın çarpımı ile elde edilir.

Anahtar Kavram

Sistematik örneklemede kitle ortalaması ve toplamı için yansız tahmin ediciler kullanılır.

Daha Fazla Pratik

Örnekleme aralığının (kk) tam sayı çıkmadığı (örneğin N=1000,n=33N=1000, n=33) durumlarda tahmin edicilerin nasıl değişeceğini dairesel sistematik örnekleme üzerinden inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 36Soru

Bir belediye fen işleri müdürlüğü, bir bulvar üzerinde yer alan ve 11’den 1414’e kadar ardışık numaralandırılmış N=14N=14 adet akıllı aydınlatma direğini denetleyecektir. Bu denetim için dairesel sistematik örnekleme yöntemiyle n=4n=4 adet direk seçilmesine karar verilmiştir. Örnekleme aralığı k=3k=3 ve rastgele başlangıç sayısı R=12R=12 olarak belirlendiğine göre; örnekleme seçilecek aydınlatma direklerinin numaraları aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1,4,7,121, 4, 7, 12

Cevap

Örnekleme seçilecek direklerin numaraları 1,4,71, 4, 7 ve 1212 şeklindedir.
Verilen R=12R=12 başlangıcından sonra k=3k=3 eklendiğinde 1515 elde edilir; kitle 1414 birim olduğu için dairesel olarak 1514=115-14=1 birimine geçilir. Takip eden birimler 1+3=41+3=4 ve 4+3=74+3=7 olarak belirlenir. Bu durumda {1,4,7,12}\{1, 4, 7, 12\} kümesi elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk örnekleme birimini belirlemek
1212
Sistematik örneklemede ilk birim, verilen rastgele başlangıç sayısı (RR) olan 1212 numaralı direktir.
2
İkinci örnekleme birimini dairesel mantıkla hesaplamak
11
İkinci birim R+k=12+3=15R + k = 12 + 3 = 15 olur. Kitle hacmi N=14N=14 olduğundan, 15>1415 > 14 ise 1514=115 - 14 = 1 numaralı direk seçilir.
3
Üçüncü örnekleme birimini hesaplamak
44
Bir önceki birime aralık eklenir: 1+3=41 + 3 = 4 numaralı direk seçilir.
4
Dördüncü örnekleme birimini hesaplamak
77
Bir önceki birime aralık eklenir: 4+3=74 + 3 = 7 numaralı direk seçilir.

Anahtar Kavram

Dairesel sistematik örnekleme, kitle hacminin örneklem hacminin tam katı olmadığı durumlarda, kitleyi bir çember gibi düşünerek istenen örneklem hacmine ulaşmayı sağlar.
Soru 37Soru

İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne bağlı bir birimde, bir günde alınan N=650N = 650 adet pasaport başvurusu arasından, işlemlerin ortalama tamamlanma süresini tahmin etmek amacıyla sistematik örnekleme yöntemiyle n=40n = 40 adet başvuru seçilmiştir. Seçilen başvuruların işlem süreleri toplamı 18001800 dakika olarak ölçülmüştür. Buna göre, bu birimdeki tüm başvuruların kitle ortalaması (yˉsy\bar{y}_{sy}) ve kitle toplamı (Y^sy\hat{Y}_{sy}) tahminleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4545 ve 29.25029.250

Cevap

İşlemlerin kitle ortalaması tahmini 4545 dakika, kitle toplamı tahmini ise 29.25029.250 dakikadır.
Tahmin süreci iki temel adımdan oluşur: İlk olarak seçilen 4040 başvurunun toplam süresi olan 18001800 dakika, örneklem büyüklüğüne bölünerek ortalama süre 4545 dakika olarak bulunur. Ardından bu ortalama değer, gün içindeki tüm başvuruları temsil etmek üzere toplam başvuru sayısı olan 650650 ile çarpılarak kitle toplam süresi 29.25029.250 dakika olarak tahmin edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kitle ortalaması tahmin edicisinin (yˉsy\bar{y}_{sy}) hesaplanması
yˉsy=yin=180040=45\bar{y}_{sy} = \frac{\sum y_i}{n} = \frac{1800}{40} = 45
Sistematik örneklemede kitle ortalamasının yansız tahmin edicisi örneklem ortalamasıdır.
2
Kitle toplamı tahmin edicisinin (Y^sy\hat{Y}_{sy}) hesaplanması
Y^sy=N×yˉsy=650×45=29.250\hat{Y}_{sy} = N \times \bar{y}_{sy} = 650 \times 45 = 29.250
Kitle toplamı tahmini, kitledeki toplam birim sayısı ile tahmin edilen ortalamanın çarpılmasıyla bulunur.

Anahtar Kavram

Sistematik Örneklemede Nokta Tahmin Edicileri

Daha Fazla Pratik

Eğer örnekleme aralığı tam sayı çıkmasaydı ve dairesel sistematik örnekleme uygulansaydı, tahmin edicilerin yapısında bir değişiklik olup olmayacağını inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Kitle toplamı tahmini, genişletme faktörü (büyütme faktörü) kullanılarak doğrudan Y^sy=Nnyi\hat{Y}_{sy} = \frac{N}{n} \sum y_i formülüyle de hesaplanabilir: 65040×1800=16,25×1800=29.250\frac{650}{40} \times 1800 = 16,25 \times 1800 = 29.250.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 38Soru

Bir kamu kurumunun personel dairesi, çalışanların iş tatminini ölçmek amacıyla kurumda sicil numarasına göre sıralı N=1500N = 1500 personel arasından sistematik örnekleme yöntemiyle n=60n = 60 kişilik bir örneklem seçecektir. Buna göre, sistematik örnekleme sürecinin uygulanması ve temel kavramları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Örnekleme aralığı k=25k = 25 olarak hesaplanır ve başlangıç birimi 1r251 \leq r \leq 25 aralığından rastgele seçilir.

Cevap

Örnekleme aralığının k=25k = 25 olarak hesaplandığı ve başlangıç biriminin 11 ile 2525 arasından seçildiği seçenek doğrudur.
Sistematik örneklemede temel işlem, kitle hacminin (NN) örneklem hacmine (nn) bölünerek örnekleme aralığının (kk) bulunmasıdır. Bu senaryoda 1500/60=251500 / 60 = 25 değeri elde edilir. Rastgele başlangıç noktası (rr) ise mutlaka 11 ile kk aralığında (1r251 \leq r \leq 25) olmalıdır. Bu şartları sağlayan ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Örnekleme aralığının (k) hesaplanması
k=150060=25k = \frac{1500}{60} = 25
Sistematik örneklemede kitlenin kaç birimde bir örnekleneceğini belirlemek için kitle hacmi örneklem hacmine bölünür.
2
Rastgele başlangıç noktasının (r) sınırlarının belirlenmesi
1r251 \leq r \leq 25
İlk birimin seçileceği aralık, hesaplanan örnekleme aralığı olan k değerine kadar olmalıdır.
3
Örnekleme dahil edilecek birimlerin genel formülünün yazılması
r,r+k,r+2k,,r+(n1)kr, r+k, r+2k, \dots, r+(n-1)k
Sistematik seçimde her birim aralık değeri kadar artırılarak devam eder.

Anahtar Kavram

Sistematik örnekleme aralığı ve rastgele başlangıç seçimi

Daha Fazla Pratik

Eğer kitle hacmi (N), örneklem hacminin (n) tam katı olmasaydı dairesel sistematik örnekleme yönteminin nasıl uygulanacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 39Soru

Örnekleme teorisinde, birimlerin çerçeve üzerindeki diziliş biçimi sistematik örnekleme yönteminin hassasiyetini doğrudan etkilemektedir. Bir araştırmada kitle birimlerinin dizilişinden kaynaklı olarak küme içi korelasyon katsayısının pozitif (ρ>0\rho > 0) olduğu saptanmıştır. Bu durumda, kitle ortalaması tahmin edicisinin varyansı (V(yˉsys)V(\bar{y}_{sys})) ile iadesiz basit rastgele örnekleme varyansı (V(yˉsrs)V(\bar{y}_{srs})) arasındaki ilişki ve sistematik örneklemenin etkinliği hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sistematik örneklemenin varyansı, basit rastgele örnekleme varyansından daha büyüktür (V(yˉsys)>V(yˉsrs)V(\bar{y}_{sys}) > V(\bar{y}_{srs})).

Cevap

Küme içi korelasyon katsayısının pozitif olması durumunda sistematik örneklemenin varyansı basit rastgele örneklemeden daha büyük olur ve yöntem etkinliğini kaybeder.
Sistematik örnekleme yönteminde tahmin edicinin varyansı, örnekleme giren birimlerin kitle içindeki dizilişinden (periyodiklik, trend veya rastgelelik) etkilenir. Küme içi korelasyon katsayısı (ρ\rho) pozitif olduğunda, aynı sistematik örneklem içine düşen birimler birbirine benzeme eğilimindedir. Bu durum, örneklemin kitlenin tamamını temsil etme gücünü zayıflatır ve varyansın iadesiz basit rastgele örneklemeye göre daha büyük olmasına (V(yˉsys)>V(yˉsrs)V(\bar{y}_{sys}) > V(\bar{y}_{srs})) yol açar. Dolayısıyla sistematik örnekleme bu koşullar altında daha az etkin bir yöntemdir.

Adım Adım Çözüm

1
Sistematik örnekleme varyansının basit rastgele örnekleme varyansı ile ilişkisini gösteren genel formülü göz önüne alın.
V(yˉsys)V(yˉsrs)[1+(n1)ρ]V(\bar{y}_{sys}) \approx V(\bar{y}_{srs}) [1 + (n-1)\rho] bağıntısı elde edilir.
Bu formül, birimlerin diziliş etkisini (ρ\rho) varyans üzerinden görmemizi sağlar.
2
Soruda verilen ρ>0\rho > 0 koşulunun formül üzerindeki etkisini inceleyin.
Eğer ρ>0\rho > 0 ise, [1+(n1)ρ]>1[1 + (n-1)\rho] > 1 olur.
Pozitif bir değer ile çarpım, basit rastgele örnekleme varyansını büyütecektir.
3
Elde edilen matematiksel eşitsizliği etkinlik açısından yorumlayın.
V(yˉsys)>V(yˉsrs)V(\bar{y}_{sys}) > V(\bar{y}_{srs}) olduğu için sistematik örnekleme daha az etkindir.
Daha büyük varyans, daha düşük tahmin hassasiyeti ve düşük etkinlik anlamına gelir.

Anahtar Kavram

Küme içi korelasyon katsayısı (rho) ve sistematik örnekleme etkinliği
Tahmini Süre:45s
Soru 40Soru

Sistematik örnekleme yönteminde, kitleden tek bir rastgele başlangıç noktası seçilerek oluşturulan bir örneklem üzerinden kitle parametrelerine ilişkin varyansın yansız bir şekilde tahmin edilememesi sorunu, aşağıdakilerden hangisinin uygulanmasıyla doğrudan aşılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tekrarlı (birden fazla başlangıçlı) sistematik örnekleme yöntemi ile birden fazla sistematik kümenin seçilmesi

Cevap

Tekrarlı (birden fazla başlangıçlı) sistematik örnekleme yöntemi ile birden fazla sistematik kümenin seçilmesi
Tekrarlı sistematik örnekleme yöntemi, kitleden birden fazla (örneğin mm adet) rastgele başlangıç değeri seçerek her birinden ayrı birer sistematik örneklem oluşturur. Bu durum, varyans hesaplamak için gerekli olan örnekleme birimi sayısını birden (tek küme) mm'ye çıkararak serbestlik derecesi sorununu çözer ve varyansın yansız tahmin edilmesine imkan tanır.

Adım Adım Çözüm

1
Problemin tespiti
Tek bir rastgele başlangıçlı sistematik örneklemede aslında kitleden tek bir küme seçilmiş olur.
Varyans hesaplayabilmek için en az iki bağımsız örnekleme birimi (serbestlik derecesi > 0) gereklidir.
2
Çözüm yönteminin belirlenmesi
Kitleden tek bir nn hacimli örneklem yerine, her biri n/mn/m hacimli mm tane bağımsız sistematik örneklem seçilir.
Birden fazla başlangıç noktası (tekrarlı seçim), varyans hesaplamak için gerekli olan bağımsız birimleri sağlar.
3
Sonuçlandırma
Tekrarlı sistematik örnekleme ile varyansın yansız tahmini mümkün hale gelir.
Seçilen her bir sistematik grup, kitleyi temsil eden birer bağımsız gözlem birimi gibi işlem görür.

Anahtar Kavram

Sistematik örneklemede varyans tahmini yapılabilmesi için serbestlik derecesinin sıfırdan büyük olması gerekir; bu da tekrarlı sistematik örnekleme (replicated sampling) ile sağlanır.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 2 / 5Sonraki
Sistematik Örnekleme Alıştırma Soruları — KPSS İstatistik — Sayfa 2 | Examkin