Kemoterapötikler

Toplumdan edinilmiş pnömoni tanısı alan $28$ yaşındaki kadın hastaya, dokularda birikme özelliği ve yaklaşık $68$ saatlik çok uzun yarı ömrü sayesinde toplamda $3$ günlük bir tedavi protokolü planlanmıştır. Bu hastada tercih edilen antibiyotik aşağıdakilerden hangisidir?

Metastatik kolorektal kanser tanısıyla takip edilen $55$ yaşındaki erkek hastanın kemoterapi protokolüne hedefe yönelik monoklonal bir antikor ekleniyor. İdame tedavisi altındayken hastanın kan basıncı ölçümlerinde $165/100$ mmHg değerleri saptanıyor ve rutin idrar tetkikinde belirgin proteinüri gözleniyor. Ek olarak, yakın zamanda geçirdiği minör bir cerrahi girişim sonrası yara iyileşmesinde ciddi gecikme olduğu rapor ediliyor.

Bu klinik tabloya ve spesifik yan etkilere yol açan antineoplastik ilacın temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

28 yaşında $HIV-1$ pozitif tanısı alan bir hastada antiretroviral tedavi planlanmaktadır. Tedavi rejimine, viral giriş aşamasını engellemek amacıyla konak hücre yüzeyindeki $CCR5$ kemokin koreseptörüne bağlanarak etki gösteren bir ajanın eklenmesi düşünülmektedir. Bu ilaca başlamadan önce tedavinin başarısını öngörmek için yapılması gereken en uygun test aşağıdakilerden hangisidir?

Bakteri ribozomunun $30S$ alt birimine bağlanarak protein sentezini inhibe eden aminoglikozid ve tetrasiklin grubu antibiyotiklerin etki mekanizmaları, direnç gelişimleri ve toksisite profilleri karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Üriner sistem enfeksiyonu tanısıyla izlenen bir hastada, bakteriyel DNA sentezi sırasında oluşan süperkıvrımların (supercoiling) giderilmesini sağlayan DNA giraz (Topoizomeraz $II$) enzimini inhibe ederek bakterisid etki gösteren antibiyotik grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Çok ilaca dirençli tüberküloz ($MDR-TB$) tanısı nedeniyle tedavi edilen bir hastanın mevcut rejimine yeni bir antibakteriyel ajan eklenmiştir. Hastanın özgeçmişinde kronik depresyon nedeniyle fluoksetin kullanımı öyküsü mevcuttur. Yeni ilaç başlandıktan kısa bir süre sonra hastada ajitasyon, terleme, tremor ve hiperrefleksi ile karakterize "serotonin sendromu" tablosu gelişmiştir. Bu klinik tablonun ortaya çıkmasına, tüberküloz ilacının zayıf bir monoamin oksidaz ($MAO$) inhibitörü olması neden olmuştur. Buna göre, bahsi geçen bu tüberküloz ilacı aşağıdakilerden hangisidir?

Metastatik meme kanseri tanısı alan 50 yaşındaki kadın hastanın yapılan patolojik incelemesinde HER2/neu (ErbB2) reseptörünün aşırı eksprese edildiği (+++) saptanmıştır. Bu hastanın tedavisinde kullanılan, hem HER2 hem de EGFR (ErbB1) reseptörlerinin hücre içi tirozin kinaz domenini geri dönüşümlü olarak inhibe eden küçük moleküllü antineoplastik ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

28 yaşında erkek hasta, son bir aydır devam eden şiddetli baş ağrısı ve ilk kez geçirdiği jeneralize tonik-klonik nöbet şikayetiyle acil servise başvuruyor. Çekilen kraniyal MR görüntülemede parankim içerisinde yerleşmiş, içinde skoleks olduğu düşünülen "nokta içinde delik" (hole-with-dot) görünümü veren çok sayıda kistik lezyon saptanıyor. Nörosistiserkoz tanısı konulan bu hastanın tıbbi tedavisinde ilk seçenek olarak tercih edilen ilacın etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Belirgin emetojenik potansiyele sahip olan, doz kısıtlayıcı en önemli yan etkisi nefrotoksisite olan ve ayrıca ototoksisiteye (işitme kaybı) yol açabilen antineoplastik ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Meme kanseri tanısıyla siklofosfamid içeren kemoterapi protokolü uygulanan $45$ yaşındaki bir kadın hastada, idrarda kan görülmesi üzerine yapılan incelemelerde hemorajik sistit saptanmıştır. Bu tabloya neden olan toksik metabolitin etkisini önlemek amacıyla tedaviye eklenmesi gereken ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Akut miyeloid lösemi nedeniyle indüksiyon kemoterapisi alan 45 yaşındaki bir hastada, oral mukozada yaygın ve ağrılı veziküler lezyonlar gelişmiştir. Yapılan PCR analizi sonucu Herpes Simplex Virüs Tip 1 (HSV-1) saptanmış, ancak yüksek doz asiklovir tedavisine klinik yanıt alınamamıştır. İleri incelemede izole edilen virüsün timidin kinaz eksikliği gösterdiği belirlenmiştir. Bu durum üzerine tedavi, viral DNA polimerazı viral kinazlar tarafından fosforillenmeye ihtiyaç duymadan, pirofosfat bağlanma bölgesine bağlanarak inhibe eden bir ilaç ile değiştirilmiştir.

Bu hastada, yeni başlanan ilacın kullanımıyla ilişkili olarak görülmesi en muhtemel doz kısıtlayıcı yan etki ve buna eşlik eden elektrolit bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kemoterapötik ajanın in vitro etkinliği araştırılırken, belirli bir bakteri suşu için Minimum İnhibitör Konsantrasyonu (MİK) $2\ \mu g/mL$, Minimum Bakterisidal Konsantrasyonu (MBK) ise $16\ \mu g/mL$ olarak saptanmıştır. Buna göre, bu ilacın söz konusu mikroorganizma üzerindeki etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Klinik mikrobiyoloji laboratuvarında bir hastadan izole edilen patojenin antibiyotik duyarlılık testleri sonucunda, bir beta-laktam antibiyotiğin mikroorganizma üzerindeki minimal inhibitör konsantrasyonu ($MIC$) $0.125\ \mu g/ml$, minimal bakterisidal konsantrasyonu ($MBC$) ise $8\ \mu g/ml$ olarak saptanmıştır. Bu suşun, antibiyotiğin bakterisidal etkisinden kurtulmasına rağmen üremesinin durdurulması durumu ve bu tabloya eşlik etmesi en olası biyokimyasal mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Dermatofitoz tanısı alan bir hastada, oral yolla kullanılan ve keratinize dokularda (deri, tırnak, saç) yüksek konsantrasyona ulaşarak depo oluşturan bir antifungal ilaç tercih edilmiştir. Bu ilacın etki mekanizmasının, mantar hücresinde ergosterol biyosentez yolağındaki skualen epoksidaz enzimini selektif olarak inhibe etmek olduğu ve bu inhibisyon sonucunda hücre içinde toksik düzeyde skualen birikimine yol açarak fungisidal etki gösterdiği bilinmektedir. Tanımlanan özelliklere sahip ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

42 yaşında, majör depresif bozukluk nedeniyle sertralin kullanan bir hasta, hastanede gelişen vankomisine dirençli enterokok ($VRE$) üriner sistem enfeksiyonu nedeniyle bir antibiyotik tedavisine alınmıştır. Tedavinin 48. saatinde hastada hipertermi, ajitasyon, tremor ve belirgin hiperrefleksi saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan ve bakteriyel protein sentezini ribozomun $50S$ alt birimine ($23S$ rRNA) bağlanarak inhibe eden antibiyotik aşağıdakilerden hangisidir?

$8$ yaşında Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL) tanısıyla indüksiyon kemoterapisi alan bir hastada, tedavi sırasında şiddetli epigastrik ağrı ve kusma gelişiyor. Fizik muayenede batında hassasiyet saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum amilaz düzeyinin normalin $4$ katı olduğu, fibrinojen düzeyinin düştüğü ve pıhtılaşma testlerinde (PT, aPTT) uzama olduğu saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olması en muhtemel antineoplastik ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

$40$ yaşında, çok ilaca dirençli tüberküloz ($MDR-TB$) tanısıyla tedavi edilen bir hastanın mevcut rejimine ikinci basamak bir ajan eklenmiştir. Tedaviye eklendikten iki hafta sonra hastada ciddi irritabilite, derin depresif ruh hali ve işitsel halüsinasyonlar gözlenmiştir. Hastanın tıbbi öyküsü sorgulandığında geçmişte bir kez majör depresyon atağı geçirdiği öğrenilmiştir.

Buna göre, hastadaki bu klinik tabloya neden olma potansiyeli en yüksek olan antimikobakteriyel ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Hastane enfeksiyonlarında önemli bir sorun teşkil eden çoklu ilaç dirençli Gram-negatif bakteriler (örneğin *Acinetobacter baumannii*, *Pseudomonas aeruginosa* ve *Stenotrophomonas maltophilia*); beta-laktamaz üretimi, porin kaybı ve efluks pompaları gibi mekanizmalarla beta-laktamlara direnç geliştirirler. Bu direnç bariyerlerini aşmak amacıyla geliştirilen, kimyasal yapısındaki katekol grubu sayesinde bakteriyel demir taşıma sistemlerini (siderofor transportu) kullanarak 'Truva Atı' (Trojan Horse) yöntemiyle hücre içine giren ve tüm Ambler sınıfları ($A$, $B$, $C$ ve $D$) karbapenemazlara karşı yüksek stabilite gösteren antibiyotik aşağıdakilerden hangisidir?

Testis kanseri tanısıyla $BEP$ ($bleomisin$, $etoposid$, $sisplatin$) kemoterapi protokolü başlanan $32$ yaşındaki bir erkek hastada, tedavinin $3$. ayında progresif seyirli kuru öksürük ve efor dispnesi gelişiyor. Fizik muayenede sırtta ve gövdede hiperpigmente çizgisel lezyonlar (flagellat eritem) dikkati çekiyor. Yapılan tetkiklerde lökosit ve trombosit sayılarının normal sınırlarda olduğu saptanıyor.

Bu klinik tabloya neden olan antineoplastik ilacın temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Atriyal fibrilasyon tanısıyla uzun süredir amiodaron tedavisi alan bir hastaya, kronik hepatit C enfeksiyonu (Genotip 1) nedeniyle sofosbuvir ve ledipasvir kombinasyonu başlanmıştır. Antiviral tedavinin 48. saatinde hastada belirgin halsizlik ve baş dönmesi gelişmiş; yapılan fizik muayenede nabız $38/\text{dakika}$, kan basıncı $85/55\text{ mmHg}$ olarak saptanmıştır. EKG'de ciddi sinüs bradikardisi dışında ek bulgu izlenmemiştir.

Bu hastadaki klinik tablonun en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?