Toksidromlar

$65$ yaşında kadın hasta; ani gelişen huzursuzluk, konfüzyon ve görme bulanıklığı şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; kan basıncı $165/95$ mmHg, nabız $110$/dakika, vücut ısısı $38.3$°C saptanıyor. Göz muayenesinde bilateral $8$ mm midriyatik pupiller görülüyor ve ışık refleksi alınamıyor. Cilt belirgin şekilde kuru, sıcak ve hiperemik (kızarık) olup aksiller bölgede nem saptanmıyor. Gastrointestinal sistem oskültasyonunda bağırsak sesleri duyulmuyor. Ayırıcı tanı amacıyla hastanın sağ gözüne $\%1$’lik pilokarpin solüsyonu damlatılıyor ve $30$ dakika sonra yapılan kontrolde pupilde herhangi bir daralma gözlenmiyor. Bu klinik tablo ve uygulanan farmakolojik test sonucu değerlendirildiğinde, en olası tanı ve testin sonucuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$34$ yaşında erkek hasta, ani gelişen huzursuzluk, kaslarda seyirme ve aşırı terleme şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; kan basıncı $170/105$ mmHg, nabız $130$/dakika, solunum sayısı $26$/dakika ve aksiller ölçülen vücut sıcaklığı $39,2^\circ$ C olarak saptanıyor. Hastanın pupillerinin bilateral $7$ mm (midriyatik) olduğu, cildinin yaygın nemli (diyaforetik) olduğu ve batın muayenesinde bağırsak seslerinin hiperaktif olduğu gözleniyor. Bu klinik tabloya sahip bir hastada, aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması, tanının sempatomimetik toksidromdan (örneğin kokain kullanımı) ziyade öncelikle serotonin sendromu lehine değerlendirilmesini sağlar?

$22$ yaşında erkek hasta, parkta bilinci kapalı halde bulunarak acil servise getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde; kan basıncı $90/60$ mmHg, nabız $52/dakika$, solunum sayısı $6/dakika$ ve vücut sıcaklığı $36.1$ $^{\circ}C$ olarak ölçülüyor. Nörolojik muayenede pupillerin bilateral $1$ mm (toplu iğne başı) olduğu, derin tendon reflekslerinin azaldığı ve bağırsak seslerinin hipoaktif olduğu saptanıyor. Cilt muayenesinde terleme saptanmıyor, cilt soğuk ve soluktur. Bu klinik tabloyu en iyi açıklayan toksidrom aşağıdakilerden hangisidir?

Farmakoloji anabilim dalında düzenlenen bir vaka tartışmasında, öğretim üyesi klasik otonomik toksidrom kalıplarına (kolinerjik, antikolinerjik vb.) tam uymayan, ancak hücresel düzeyde oksidatif fosforilasyonun kenetlenmesinin bozulması (uncoupling) mekanizmasıyla kendine has bir klinik tablo oluşturan bir zehirlenmeyi anlatmaktadır:

'Bu tabloda medüller solunum merkezinin doğrudan uyarılmasına bağlı belirgin hiperpne ve taşipne görülür. Hastalarda hipertermi, diaforez (terleme), letarji ve karakteristik olarak tinnitus (kulak çınlaması) saptanır. Kan gazı analizinde asit-baz dengesi bozukluğu dinamiktir; erken evredeki primer solunumsal alkaloz tablosuna, ilerleyen saatlerde organik asitlerin birikimiyle artmış anyon açıklı metabolik asidoz eklenir ve mikst bir asit-baz bozukluğu ortaya çıkar.'

Öğretim üyesinin özelliklerini detaylandırdığı bu spesifik toksidrom profili, aşağıdaki ajanlardan hangisinin yüksek dozuna bağlı olarak gelişir?

$28$ yaşında bir hasta, ani gelişen davranış bozukluğu ve huzursuzluk şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; kan basıncı $145/90$ mmHg, kalp hızı $115/dk$, vücut sıcaklığı $38.8^{\circ}C$, pupiller bilateral midriyatik, mukoza ve cildin ise ileri derecede kuru olduğu saptanıyor. Batın oskültasyonunda bağırsak sesleri duyulmuyor. Bu klinik tablonun sempatomimetik bir intoksikasyondan ziyade antikolinerjik bir toksidrom olduğunu gösteren en spesifik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Acil servise arkadaşları tarafından 'bir partide aldığı haptan sonra aşırı hareketlilik, yerinde duramama ve saldırganlık' şikayetleriyle getirilen 24 yaşındaki erkek hastanın fizik muayenesinde ajitasyon, paranoid sanrılar ve görsel halüsinasyonlar saptanıyor. Vital bulguları; kan basıncı 170/100 mmHg, nabız 128/dakika, vücut sıcaklığı 38.6°C olarak ölçülüyor. Göz muayenesinde her iki pupillanın dilate (midriyatik) olduğu görülüyor. Hekim, ayırıcı tanıda sempatomimetik toksidrom ile antikolinerjik toksidrom arasında değerlendirme yapıyor. Bu iki klinik tablonun ayrımında, hastada aşağıdaki fizik muayene bulgularından hangisinin varlığı tanıyı öncelikle sempatomimetik toksidroma yönlendirir?

$68$ yaşında, Parkinson hastalığı nedeniyle selegilin kullanan erkek hasta, şiddetli karın ağrısı ve kuru öksürük şikayetiyle eczaneden aldığı bir şurubu içtikten $2$ saat sonra acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; konfüzyon, ajitasyon, kan basıncı $175/105$ mmHg, nabız $125$/dk, solunum sayısı $24$/dk ve aksiller vücut ısısı $39,8^\circ$ C saptanıyor. Pupillerin midriyatik, cildin belirgin nemli (terli) ve bağırsak seslerinin hiperaktif olduğu gözleniyor. Nörolojik muayenede alt ekstremitelerde belirgin spontan klonus ve yaygın hiperrefleksi saptanıyor.

Bu klinik tabloya neden olan en olası toksidrom aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında bir sera işçisi, iş yerinde ilaçlama yaptıktan yaklaşık $2$ saat sonra acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; kan basıncı $105/65$ mmHg, nabız $46$/dk, solunum sayısı $26$/dk ve vücut sıcaklığı $36.7^\circ C$ olarak ölçülüyor. Hastanın pupillerinin bilateral miyotik ($1$ mm) olduğu, cildinin aşırı terli ve nemli olduğu gözleniyor. Akciğer oskültasyonunda her iki sahada yaygın sekresyon ralleri (bronkore) duyuluyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası toksidrom aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşındaki erkek çiftçi, tarlada ilaçlama yaptıktan yaklaşık $1$ saat sonra başlayan karın ağrısı, bulantı, kusma ve nefes darlığı şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; kan basıncı $95/60$ mmHg, nabız $48/dk$ (bradikardik), solunum sayısı $26/dk$ olarak saptanıyor. Pupillerin bilateral miyotik (iğne ucu) olduğu, cildin aşırı nemli/terli olduğu, bağırsak seslerinin hiperaktif olduğu ve akciğer oskültasyonunda yaygın sekresyon rallerinin bulunduğu gözleniyor. Bu klinik tablo aşağıdaki toksidromlardan hangisi ile en uyumludur?

$29$ yaşında erkek hasta, bir gece kulübü çıkışında arkadaşları tarafından "yerinde duramadığı, çevresindekilerin ona zarar vereceğini düşündüğü ve saldırganlaştığı" ifadesiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; kan basıncı $195/110$ mmHg, nabız $144$/dakika (sinüzal), solunum sayısı $26$/dakika ve aksiller ateş $39.8^\circ$ C saptanıyor. Hasta ajite ve paranoid sanrıları mevcut. Pupiller bilateral $7$ mm, midriyatik olup ışık refleksi zayıflamıştır. Cilt muayenesinde gövdede ve aksiller bölgede belirgin nemlilik (diyaforez) izleniyor; bağırsak sesleri oskültasyonda her dört kadranda artmış (hiperaktif) olarak değerlendiriliyor. Bu hastadaki klinik tabloyu en iyi açıklayan toksidrom ve benzer klinik bulgular gösterebilen antikolinerjik toksidromdan ayrılmasını sağlayan temel özellik eşleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Acil servise benzer şekilde hipertermi şikayetiyle getirilen üç farklı hastanın fizik muayene bulguları aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

Buna göre; Hasta $1$, Hasta $2$ ve Hasta $3$ için en olası toksidrom eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Acil servise ajitasyon, oryantasyon bozukluğu ve görsel halüsinasyon şikayetleriyle getirilen 28 yaşındaki erkek hastanın vital bulguları; ateş 38.9°C, nabız 124/dk, kan basıncı 160/95 mmHg olarak ölçülmüştür. Nörolojik muayenede bilateral midriyazis saptanmıştır. Hekim, klinik tablonun 'sempatomimetik toksidrom' (örn. amfetamin) veya 'antikolinerjik toksidrom' (örn. atropin) kaynaklı olabileceğini düşünmektedir.

Bu iki toksidromun ayırıcı tanısında, tanının antikolinerjik toksidrom lehine konulmasını sağlayan en belirleyici fizik muayene bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşında erkek hasta, bir spor salonunda aniden başlayan çarpıntı, aşırı terleme ve sinirlilik şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Yapılan fizik muayenede şu bulgular saptanıyor:
- Kan Basıncı: $175/105$ mmHg
- Nabız: $128$/dakika
- Vücut Isısı: $38.8$ $^circ$ C
- Pupiller: Bilateral $7$ mm (midriyatik), ışık reaksiyonu korunmuş
- Cilt: Belirgin derecede nemli ve terli
- Bağırsak Sesleri: Hiperaktif

Bu klinik tablo aşağıdaki toksidromlardan hangisi ile en uyumludur?

Uzun süredir majör depresyon tanısıyla ilaç tedavisi gören 68 yaşındaki kadın hasta, idrar kaçırma şikayeti için reçete edilen yeni bir ilacı kullanmaya başladıktan iki gün sonra, ailesi tarafından 'anlamsız konuşma ve hayali cisimleri toplama' şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede; genel durum orta, bilinç konfüze, aksiller ateş 38.4°C, nabız 112/dk, kan basıncı 150/90 mmHg ölçülüyor. Cilt sıcak, eritemli ve kuru; pupiller dilate ve ışık refleksi alınamıyor; ağız mukozası belirgin kuru tespit ediliyor. Batın muayenesinde bağırsak sesleri duyulamıyor ve suprapubik bölgede dolgunluk (glob vesicale) saptanıyor. Nörolojik muayenede kas tonusu normal olup, rijidite veya klonus gözlenmiyor. Bu hastadaki klinik tablonun gelişiminde rol oynayan en olası mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$30$ yaşında erkek hasta, akut gelişen ajitasyon ve konfüzyon nedeniyle yakınları tarafından acil servise getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde; kan basıncı $155/95$ mmHg, nabız $120$ atım/dakika, solunum sayısı $20/$ dakika ve vücut sıcaklığı $38.2$ $^\circ$ C olarak saptanıyor. Hastanın pupillerinin bilateral midriyatik olduğu, cildinin ve müköz membranlarının belirgin şekilde kuru olduğu, barsak seslerinin ise ileri derecede azaldığı gözleniyor. Bu klinik tablo aşağıdaki toksidromlardan hangisi ile en uyumludur?

$26$ yaşında kadın hasta, bir partiden sonra ani gelişen konfüzyon ve huzursuzluk şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Yapılan fizik muayenede; vücut sıcaklığı $39,6^\circ C$, nabız $128/dakika$, kan basıncı $155/90$ mmHg saptanıyor. Pupillerin $8$ mm boyutta ve ışık refleksinin zayıf olduğu, aksiller bölgenin ve ağız mukozasının tamamen kuru olduğu, bağırsak seslerinin oskültasyonda alınmadığı ve suprapubik bölgede perküsyonla matite saptandığı not ediliyor. Buna göre, bu hastanın klinik tablosu ve patofizyolojisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

55 yaşındaki erkek hasta, evinin bahçesindeki yabani otları tükettikten yaklaşık $2$ saat sonra gelişen huzursuzluk, görme bulanıklığı ve idrar yapamama şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; kan basıncı $155/95$ mmHg, nabız $118$ atım/dakika, vücut sıcaklığı $38.2^{\circ}C$ ve solunum sayısı $18$ dakikada saptanıyor. Hastanın ajite olduğu, pupillerinin bilateral midriyatik ve ışık refleksinin zayıf olduğu, aksiller bölge ve cildinin tamamen kuru olduğu gözleniyor. Batın muayenesinde barsak sesleri duyulmuyor ve suprapubik bölgede hassasiyet saptanıyor. Bu klinik tablo aşağıdaki toksidromlardan hangisi ile en uyumludur?

$42$ yaşında erkek hasta, ailesi tarafından evde bilinci kapalı halde bulunarak acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; kan basıncı $85/50$ mmHg, nabız $48$/dakika, solunum sayısı $8$/dakika ve vücut ısısı $36.1^{\circ}C$ olarak saptanıyor. Nörolojik muayenesinde pupillerin bilateral topluiğne başı kadar (miyotik) olduğu, cildin kuru olduğu ve bağırsak seslerinin azaldığı gözleniyor. Hastaya uygulanan $2$ mg intravenöz nalokson tedavisine belirgin bir klinik yanıt alınamıyor. Bu klinik tabloya neden olması en muhtemel ajan aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında bir tarım işçisi, tarlada böcek ilacı hazırlarken üzerine dökülmesi sonrasında gelişen huzursuzluk ve nefes darlığı şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede; kan basıncı $175/105$ mmHg, nabız $115$/dk, solunum sayısı $26$/dk ve vücut sıcaklığı $37.4$ $^\circ$ C olarak ölçülüyor. Hasta ajite görünümlü olup, yapılan muayenede pupillerin $5$ mm (bilateral midriyatik) olduğu, cildin ise belirgin nemli olduğu saptanıyor. Ekstremitelerde yaygın müsküler fasikülasyonlar ve hafif düzeyde kas güçsüzlüğü izleniyor. Akciğer oskültasyonunda patolojik ses saptanmayan hastada, bu klinik tablonun en olası nedeni ve mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Hastane kökenli pnömoni tanısıyla Linezolid tedavisi başlanan 45 yaşındaki erkek hasta, serviste takibinin 3. gününde aniden gelişen ajitasyon, oryantasyon bozukluğu ve şiddetli titreme şikayetleriyle değerlendiriliyor. Hastanın özgeçmişinde majör depresyon tanısı olduğu ve uzun süredir Paroksetin kullandığı öğreniliyor. Vital bulgularında ateş 39.1°C, kan basıncı 165/95 mmHg, nabız 118/dk saptanıyor. Fizik muayenede cilt nemli ve sıcak, pupiller midriyatik, bağırsak sesleri hiperaktif olarak izleniyor. Nörolojik muayenede ise her iki alt ekstremitede belirgin klonus ve derin tendon reflekslerinde artış (hiperrefleksi) tespit ediliyor.

Bu hastada gelişen tablonun patofizyolojik mekanizması ve ayırıcı tanıda en sık karışan Nöroleptik Malign Sendrom'dan (NMS) ayırt edilmesini sağlayan en tipik fizik muayene bulgusu aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?