Fırsatçı Mayalar: Kandida

Akut miyeloid lösemi tanısıyla kemoterapi alan ve nötropenik dönemde flukonazol profilaksisi uygulanan $62$ yaşındaki kadın hastada, profilaksiye rağmen $38.8^\circ C$ ateş saptanmıştır. Hastanın kan kültüründe maya mantarı üremesi saptanması üzerine yapılan laboratuvar incelemelerinde aşağıdaki bulgular elde edilmiştir:

- Germ tüp testi: Negatif
- Mısır unu-Tween 80 agarda mikroskobik inceleme: Sadece küçük, oval tomurcuklanan maya hücreleri (blastokonidyum) gözlenmiş; psödohif veya klamidospor saptanmamıştır.
- $37^\circ C$’de trehaloz asimilasyon testi: $3 \text{ saat}$ içinde pozitif.

Bu klinik ve laboratuvar bulguları birlikte değerlendirildiğinde, etken olması en muhtemel mikroorganizma ve bu türün özelliği aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Vajinal kaşıntı ve peynir kesiği benzeri akıntı şikayeti olan bir hastanın muayenesinde vajinal pH $4,2$ saptanmıştır. Alınan örneğin mikroskobik incelemesinde tomurcuklanan maya hücreleri ve psödohifler görülmüş; serumda $37^{\circ}C$'de $2$ saatlik inkübasyon sonucunda germ tüp testi pozitif olarak değerlendirilmiştir. Bu tabloya neden olan etken ve uygulanan testle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ağır vücut yanıkları nedeniyle yanık ünitesinde izlenen ve profilaktik amaçla flukonazol tedavisi başlanan bir hastada, tedavinin 10. gününde gelişen septik tablo üzerine alınan kan kültürlerinde maya mantarı üremesi saptanıyor. Sabouraud dekstroz agarda (SDA) mat, kuru ve yayılma eğilimi gösteren koloniler oluşturan bu etkenin mısır unlu Tween 80 agardaki mikroskobik incelemesinde; uzun silindirik blastokonidyumların yalancı hifler boyunca 'kibrit çöpü' (matchstick) görünümü oluşturacak şekilde dizildiği görülüyor. Bu etken aşağıdakilerden hangisidir?

Kemoterapi alan nötropenik bir hastanın kan kültüründen maya mantarı izole edilmiştir. Laboratuvar incelemesinde etkenin çimlenme borusu (germ tüp) oluşturmadığı; mısır unu agarda ise pseudohif ve blastokonidiler oluşturduğu saptanmıştır. Antifungal duyarlılık testinde bu suşun amfoterisin B'ye karşı intrensek dirençli olduğu veya tedavi sırasında hızla direnç geliştirdiği belirlenmiştir. Bu klinik tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Yoğun bakım ünitesinde yatmakta olan ve geniş spektrumlu antibiyotik kullanımı öyküsü bulunan bir hastanın kan kültürlerinden maya mantarı izole edilmiştir. Bu izolat, ticari bir otomatik biyokimyasal tanımlama sisteminde *Candida haemulonii* olarak raporlanmıştır. Antifungal duyarlılık testinde flukonazole karşı yüksek direnç sergileyen, amfoterisin B ve ekinokandinlere karşı ise değişken duyarlılık paternleri gösteren, hastane salgınlarına yol açma potansiyeli yüksek olan bu etken aşağıdakilerden hangisidir?

Oral kandidiyazis (pamukçuk) şüphesi olan bir hastadan alınan klinik örnekten yapılan direkt mikroskobik incelemede tomurcuklanan maya hücreleri ve psödohifler görülmüştür. Etkenin laboratuvar tanısı için uygulanan çimlenme borusu (germ tüp) testinde, maya hücrelerinden köken alan ve başlangıç noktasında daralma (boğum) göstermeyen tüp şeklinde yapılar saptanmıştır. Bu etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$20$ gün önce biyoprotez kapak replasmanı yapılan ve total parenteral nütrisyon (TPN) desteği alan $62$ yaşındaki erkek hastada yüksek ateş ve genel durum bozukluğu gelişiyor. Yapılan ekokardiyografide protez kapak üzerinde vejetasyon saptanıyor. Kan kültüründen izole edilen maya mantarı Cornmeal-Tween $80$ agarda incelendiğinde; 'adaçayı' (sage brush) benzeri görünüm oluşturan kıvrımlı yalancı hifler ve bu hiflerin uçlarında büyük blastokonidyumlar gözleniyor.

Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları temel alındığında, etken olması en olası mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşındaki HIV pozitif erkek hasta, tekrarlayan özofageal kandidiyazis nedeniyle uzun süredir flukonazol kullanmaktadır. Son başvurusunda yutma güçlüğü şikayeti devam eden hastadan alınan lezyon örneğinde; germ tüp testi pozitif olan ve mısır unlu (cornmeal) agarda terminal klamidosporlar oluşturan maya mantarı izole edilmiştir. Antifungal duyarlılık testinde izolatın flukonazole dirençli olduğu saptanmıştır. Yapılan moleküler çalışmalarda, bu dirençten hücre zarındaki bir dışa atım pompasının (efflux pump) sorumlu olduğu ve bu pompanın enerji kaynağı olarak $ATP$ kullandığı belirlenmiştir.

Bu hastadaki direnç mekanizmasında görev alan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

HIV pozitif bir hastanın orofaringeal sürüntü örneğinden yapılan incelemede, $37^\circ C$’de insan serumu içinde $2$ saatlik inkübasyon sonucunda germ tüpü (çimlenme borusu) pozitifliği saptanmıştır. Mısır unlu tivın 80 (cornmeal-Tween 80) agarda yapılan incelemede, psödohiflerin uçlarında ve yanlarında çok sayıda, salkım şeklinde (kümeli) klamidospor yapıları gözlenmiştir. İzolatın $42^\circ C$’de üremediği ve ksilozu asimile etmediği belirlenmiştir.

Bu mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

HIV pozitif bir hastanın oral mukozasından alınan sürüntü örneğinin Sabouraud dekstroz agarda inkübasyonu sonucu krem renkli, maya kokulu koloniler üremiştir. Yapılan mikroskobik incelemede tomurcuklanan maya hücreleri ve yalancı hifler (pseudohyphae) görülmüştür. Serumda $37^{\circ}C$’de 2 saatlik inkübasyon sonrası germ tüp testi pozitif sonuç veren ve mısır unu-Tween 80 agarda bol miktarda klamidospor oluşturduğu gözlenen bu izolatın, ileri testlerde flukonazol duyarlılığının azalmış olduğu ve $42^{\circ}C$’de üremediği saptanmıştır. Bu özelliklere sahip olan fırsatçı maya mantarı aşağıdakilerden hangisidir?

Kemik iliği transplantasyonu yapılan ve nötropenik evrede olan $55$ yaşındaki bir erkek hastanın kan kültüründen maya mantarı izole edilmiştir. Bu izolatın mısır unlu (Cornmeal) Tween $80$ besiyerinde yapılan mikroskobik incelemesinde; psödohiflerin çevresinde birbirine paralel dizilmiş, uzun-oval yapıda blastokonidyumların oluşturduğu "akarsuda sürüklenen kütükler" (logs in stream) görünümü saptanmıştır. Bu bulgulara göre, etken olması en muhtemel Kandida türü aşağıdakilerden hangisidir?

Geniş spektrumlu antibiyotik tedavisi alan nötropenik bir hastanın kan kültüründen izole edilen maya mantarı; Sabouraud dekstroz agarda krem rengi, parlak ve pürüzsüz koloniler oluşturmuştur. Mısır unlu (cornmeal) agarda yapılan mikroskobik incelemede, psödohifler boyunca paralel dizilmiş blastokonidyumların oluşturduğu "akan derede kütük" (logs in a stream) görünümü saptanmıştır. Bu etkenin laktozu fermente ettiği bilindiğine göre, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Allojenik kemik iliği nakli yapılan ve nötropenik evrede olan $54$ yaşındaki bir hastada, geniş spektrumlu antibiyotik ve amfoterisin B tedavisine rağmen $39^\circ C$ ateş ve septik tablo devam etmektedir. Hastanın kan kültüründen izole edilen maya mantarı; flukonazol, vorikonazol ve kaspofungine duyarlı saptanırken, amfoterisin B MİK değeri $> 2\ \mu g/mL$ (dirençli) olarak saptanmıştır. Mısır unlu-Tween 80 agarda yapılan mikroskobik incelemede bol miktarda psödohif ve blastosporlar görülmüş, ancak klamidospor saptanmamıştır. Biyokimyasal testlerde üreaz negatif bulunmuş; asimilasyon testlerinde ise hücrebiyoz ($cellobiose$) ve ramnoz pozitif sonuç vermiştir. Bu vaka için en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Hematolojik malignite tanısıyla kemoterapi alan nötropenik bir hastanın kan kültüründen izole edilen maya mantarı, ticari otomatize biyokimyasal identifikasyon sistemlerinde "Candida haemulonii" olarak tanımlanmıştır. Antifungal duyarlılık testinde flukonazol, amfoterisin B ve ekinokandinlere karşı yüksek minimum inhibitör konsantrasyonu ($MİK$) değerleri saptanan bu suşun, mısır unu agarda yapılan mikroskobik incelemesinde psödohif oluşturmadığı, sadece tomurcuklanan maya hücreleri şeklinde olduğu görülmüştür. Bu klinik tabloya neden olan ve hastane salgınları ile ilişkilendirilen en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Kemik iliği transplantasyonu yapılan ve profilaktik flukonazol tedavisi alan $45$ yaşındaki nötropenik bir hastada, tedavi altında gelişen fungemi tablosunda kan kültüründen izole edilen maya mantarı Sabouraud dekstroz agarda krem rengi, kuru ve mat koloniler oluşturmaktadır. CHROMAgar besiyerinde büyük, yaygın, soluk pembe renkli ve pürüzlü (kadifemsi) koloniler gözlenirken; mısır unlu (cornmeal) agardaki mikroskobik incelemede yalancı hiflerin (pseudohyphae) uçlarında ve eklem yerlerinde "kibrit çöpü" (matchstick) görünümünde uzamış blastokonidyumlar saptanmıştır. Bu mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Onkoloji servisinde izlenen ve santral venöz kateteri bulunan bir hastada gelişen fungemi tablosunda, kan kültüründen izole edilen maya mantarının mikroskobik incelemesinde $2-4 \mu m$ boyutunda, oldukça küçük tomurcuklanan maya hücreleri görülmüştür. Mısır unu agarda (cornmeal agar) yapılan incelemede seyrek, kısa ve ince yalancı hifler saptanmıştır. Kromojenik agarda (CHROMAgar) pembe-menekşe (lavanta) renginde koloniler oluşturan bu izolatın kaspofungin ve anidulafungin duyarlılıkları araştırıldığında yüksek $MİK$ değerleri saptanmıştır.

Bu klinik ve laboratuvar bulguları aşağıdaki mantarlardan hangisini en öncelikli olarak düşündürmelidir?

Fırsatçı mantar enfeksiyonlarının patogenezinde, maya formundan hif formuna geçiş sırasında eksprese edilen, doğrudan konak epitel hücre membranlarında delikler (pore) oluşturarak doku hasarını ve inflamatuar yanıtı tetikleyen, $ECE1$ geni tarafından kodlanan sitolitik peptit aşağıdakilerden hangisidir?

Diabetes mellitus tanılı $62$ yaşında kadın hasta, tekrarlayan vajinal akıntı şikayetiyle başvurmuştur. Hastaya daha önce verilen ampirik flukonazol tedavisine yanıt alınamadığı öğrenilmiştir. Vajinal sürüntü örneğinin Sabouraud Dextrose Agar (SDA) besiyerindeki ekiminde kremsi, düzgün yüzeyli koloniler üremiştir. Mısır unlu (Cornmeal-Tween 80) agar üzerinde yapılan mikroskobik incelemede yalnızca küçük, oval, tomurcuklanan maya hücreleri (blastokonidyum) gözlenmiş; yalancı hif (psödohif) veya klamidospor oluşumu saptanmamıştır. Bu hastada enfeksiyona neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Vajinal akıntı ve kaşıntı şikayeti ile başvuran bir hastanın jinekolojik muayenesinde vajen duvarında beyaz, peynir kesiği benzeri plaklar saptanmıştır. Alınan örneğin laboratuvar incelemesinde germ tüp (germ tube) testi uygulanmış ve mikroskobik incelemede, tomurcuklanan maya hücresinden (blastokonidyum) köken alan tüpsü uzantıların ana hücre ile birleşme yerinde belirgin bir daralma (konstriksiyon) saptandığı rapor edilmiştir. Bu laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisi ile en doğru şekilde tanımlanır?

Yoğun bakım ünitesinde $3$ haftadır yatan ve santral venöz kateteri bulunan $55$ yaşındaki hastada, geniş spektrumlu antibiyotik tedavisine yanıt vermeyen ateş saptanmıştır. Kan kültürlerinden izole edilen maya mantarı; flukonazol ve amfoterisin B'ye dirençli bulunmuştur. Otomatize biyokimyasal sistemlerde *Candida haemulonii* olarak tanımlanan bu izolatın, yapılan ileri incelemelerinde $42^\circ C$'de üreyebildiği ve $\%10$ $NaCl$ içeren besiyerlerinde çoğalabildiği saptanmıştır. Bu hastada enfeksiyona neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?