Yenidoğan Hematolojisi (Anemi, Polistem, Kanama)

33 soru

Soru 1Soru

3939 haftalık gestasyon yaşında, 32503250 gram ağırlığında doğan erkek bebek, postnatal 15.15. gününde belirginleşen solukluk şikayetiyle getiriliyor. Fizik muayenesinde konjonktivalar soluk saptanıyor ve bilateral başparmaklarda trifalangeal yapı dikkati çekiyor. Karaciğer ve dalak palpe edilemeyen hastanın laboratuvar tetkiklerinde; Hemoglobin 6.86.8 g/dL, MCV 112112 fL, retikülosit %\% 0.20.2, beyaz küre 9.200/mm39.200/mm^3 ve trombosit 380.000/mm3380.000/mm^3 olarak bulunuyor. Periferik yaymada eritrositler makrositik ve normokromik izleniyor. Bu bebekte aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması tanıyı en güçlü şekilde destekler?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eritrosit adenozin deaminaz (eADA) aktivitesinde artış

Cevap

Diamond-Blackfan anemisi tanısını destekleyen eritrosit adenozin deaminaz (eADA) aktivitesinde artış saptanmasıdır.
Hastada saptanan makrositik anemi, belirgin retikülositopeni ve trifalangeal başparmak anomalisi kombinasyonu Diamond-Blackfan anemisi (DBA) için klasiktir. DBA tanısını doğrulamada en özgül ve yardımcı laboratuvar bulgusu eritrosit adenozin deaminaz (eADA) aktivitesindeki artıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Aneminin tipini belirle
Hb 6.86.8 g/dL (anemi), MCV 112112 fL (makrositik), retikülosit %\% 0.20.2 (hiporejeneratif).
Aneminin makrositik ve düşük retikülositli olması kemik iliği üretim yetersizliğine işaret eder.
2
Eşlik eden fiziksel anomalileri değerlendir
Bilateral trifalangeal başparmak saptandı.
Trifalangeal başparmak Diamond-Blackfan anemisi (DBA) için karakteristik bir fiziksel bulgudur.
3
Olası tanıyı koy
Klinik ve laboratuvar bulguları (yenidoğan döneminde makrositik anemi + retikülositopeni + başparmak anomalisi) DBA ile uyumludur.
DBA, konjenital saf eritroid aplazisidir ve vakaların %\% 2525'i yenidoğan döneminde tanı alır.
4
Tanısal marker'ı seç
Eritrosit adenozin deaminaz (eADA) aktivitesi.
eADA yüksekliği DBA hastalarının yaklaşık %\% 8585'inde görülür ve diğer hipoplastik anemilerden ayırıcı tanıda kullanılır.

Anahtar Kavram

Diamond-Blackfan Anemisi (DBA): Yenidoğan döneminde makrositik anemi, retikülositopeni ve karakteristik iskelet anomalileri (trifalangeal başparmak) ile seyreden konjenital eritroid hipoplazisidir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 2Soru

3838 haftalık gebelik haftasında, 32503250 gram ağırlığında diyabetik anneden doğan erkek bebekte doğum sonrası 4.4. saatte pletore saptanıyor. Bebek tamamen asemptomatik olup fizik muayenesi ve kan şekeri izlemi normaldir. Laboratuvar sonuçları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Ölçüm YöntemiSonuç
Kapiller Hematokrit%75\%75
Venöz Hematokrit%72\%72

Bu klinik tabloya göre, bu bebek için en uygun yönetim aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Parsiyel kan değişimi uygulanması

Cevap

Venöz hematokrit değeri %70\%70'in üzerinde olan asemptomatik yenidoğanlarda parsiyel kan değişimi uygulanmalıdır.
Yenidoğanlarda polisitemi yönetimi venöz hematokrit değerine göre yapılır. Venöz hematokrit değeri %65%70\%65-\%70 arasında olan asemptomatik bebeklerde sadece hidrasyon ve izlem yeterliyken, değer %70\%70'in üzerine çıktığında bebek asemptomatik olsa bile hiperviskozite ilişkili komplikasyonları (tromboz, nekrotizan enterokolit, vb.) önlemek amacıyla parsiyel kan değişimi yapılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Venöz hematokrit değerini değerlendir.
%72\%72
Polisitemi tanısı venöz hematokritin >%65>\%65 olmasıyla konur.
2
Klinik semptom varlığını kontrol et.
Asemptomatik
Tedavi kararı venöz hematokrit değeri ve semptomların kombinasyonuna göre verilir.
3
Yönetim kriterlerini uygula.
Parsiyel kan değişimi kararı
Semptomatik bebeklerde venöz Hct >%65>\%65, asemptomatik bebeklerde ise venöz Hct >%70>\%70 olması parsiyel kan değişimi gerektirir.

Anahtar Kavram

Yenidoğan polisitemisinde tedavi eşikleri

Daha Fazla Pratik

Polisitemik bir bebekte hipoglisemi ve hipokalsemi gibi metabolik komplikasyonların sıklığını ve yönetimini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru

39 haftalık gestasyon yaşında, 3200 gram ağırlığında doğan erkek bebek, postnatal 12. saatinde belirgin solukluk, takipne (65/dk) ve taşikardi (165/dk) nedenleriyle yenidoğan yoğun bakım ünitesine alınıyor.
Fizik muayenesinde sarılık, pletora veya hepatosplenomegali saptanmıyor.

Laboratuvar tetkiklerinde;
- Hemoglobin: 8.5 g/dL
- Venöz hematokrit: %26
- Retikülosit: %9
- Total bilirubin: 1.8 mg/dL
- Direkt bilirubin: 0.3 mg/dL
olarak ölçülüyor.

Direkt Coombs (DAT) testi negatif olan bebeğin annesinden alınan kanda yapılan Kleihauer-Betke testinde fetal eritrositler saptanıyor.

Bu hastanın klinik tablosu ve yenidoğan hematolojisi prensipleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hastadaki yüksek retikülosit düzeyi ve normal bilirubin değerleri, hemolitik bir süreçten ziyade fetomaternal kanama gibi kan kaybına bağlı non-hemolitik bir anemiyi gösterir.

Cevap

Doğru yanıt, hastadaki bulguların hemolitik bir süreçten ziyade fetomaternal kanama gibi kan kaybına bağlı non-hemolitik anemiyi gösterdiğini belirten ifadedir.
Hastada derin anemi (Hb 8.5 g/dL) ve buna kemik iliği yanıtı olarak gelişen retikülositoz (%9) bulunmasına rağmen, bilirubin seviyelerinin normal olması ve direkt Coombs testinin negatifliği hemolitik süreci dışlar. Anne kanında saptanan pozitif Kleihauer-Betke testi, fetal eritrositlerin anne dolaşımına geçtiğini (fetomaternal kanama) kanıtlar. Bu durum, artmış retikülosite rağmen neden sarılık olmadığını açıklayan klasik bir kan kaybına bağlı non-hemolitik anemi tablosudur.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki klinik ve laboratuvar bulgularını analiz etmek
Bebekte ciddi anemi (Hb 8.5) ve artmış retikülosit (%9) saptanmıştır, ancak sarılık yoktur ve bilirubin düzeyleri normaldir.
Aneminin tipini (hemolitik vs non-hemolitik) belirlemek için temel laboratuvar verileri gereklidir.
2
Hemoliz belirteçlerini değerlendirmek
Normal bilirubin düzeyi ve negatif Coombs testi, immün veya non-immün hemolizi dışlar.
Artmış retikülositin eritrosit yıkımına (hemoliz) mı yoksa kan kaybına mı bağlı olduğunu anlamak için.
3
Spesifik tanı testini yorumlamak
Anne kanında bakılan pozitif Kleihauer-Betke testi, fetal eritrositlerin maternal dolaşıma geçtiğini kesinleştirir.
Kan kaybı odaklarını ayırt etmek ve fetomaternal kanama tanısını doğrulamak için.
4
Seçeneklerdeki diğer hematolojik prensipleri (polistemi ve K vitamini eksikliği) değerlendirmek
Polistemide semptomatik hastada (venöz Htc > %65) kan değişimi gerektiği, erken tip K vitamini kanamasının ilk 24 saatte olduğu tespit edilerek çeldiriciler elenir.
Sorudaki tüm yenidoğan hematolojisi ifadelerinin doğruluğunu teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Yenidoğan döneminde hemolitik ve non-hemolitik anemi ayırıcı tanısı ile polistemi ve kanama bozukluklarının yönetimi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru

3939 haftalık gestasyon yaşında, 33003300 gram ağırlığında doğan bir kız bebeğin annesinin kan grubu OO RhRh (+), bebeğin kan grubu ise BB RhRh (+) olarak saptanmıştır. Postnatal 1818. saatte sarılığı saptanan bebeğin laboratuvar incelemesinde hafif anemi ve periferik yaymasında sferositler görülmüştür.

Buna göre, bu bebekte düşünülen tanı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlk gebelikte de hemolitik hastalık tablosu gelişebilir.

Cevap

İlk gebelikte de hemolitik hastalık tablosu gelişebilir.
ABO hemolitik hastalığı, annede doğal olarak bulunan anti-A veya anti-B antikorlarının (özellikle O grubu annelerde IgG yapısında olanların) plasentayı geçmesiyle oluşur. Bu nedenle Rh uygunsuzluğunun aksine, anne daha önceden duyarlı hale gelmeden ilk gebelikte de klinik olarak hastalık ortaya çıkabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Anne ve bebek kan grubunu analiz et.
Anne O, Bebek B olduğu için ABO uygunsuzluğu mevcuttur.
Yenidoğanda erken başlangıçlı sarılık ve anemi varlığında kan grubu uygunsuzlukları ilk sırada düşünülmelidir.
2
ABO uygunsuzluğunun patogenezini hatırla.
Annede doğal olarak bulunan anti-A ve anti-B IgG tipi antikorlar plasentayı geçer.
Rh uygunsuzluğundan farklı olarak, annenin daha önceden duyarlı hale gelmesine gerek yoktur.
3
Klinik özellikleri değerlendir.
ABO uygunsuzluğu ilk gebelikte görülebilir ve genellikle Rh uygunsuzluğuna göre daha hafif seyreder.
Doğal antikorların varlığı ilk gebelikte klinik tablo oluşmasını sağlar.

Anahtar Kavram

ABO Hemolitik Hastalığı
Tahmini Süre:45s
Soru 5Soru

3939 haftalık gestasyon yaşında, 33503350 gram ağırlığında, normal spontan vajinal yolla doğan erkek bebeğin fizik muayenesinde postnatal 4.4. saatinde belirgin solukluk ve hepatosplenomegali saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde saptanan bulgular aşağıdadır:

TetkikSonuç
Hemoglobin6.56.5 g/dL
Hematokrit%20\%20
Retikülosit%1.1\%1.1
Direkt CoombsPozitif
İndirekt Bilirubin3.23.2 mg/dL

Annenin kan grubunun A Rh(+) (Kell negatif) olduğu, daha önceki bir cerrahi operasyon sırasında kan transfüzyonu öyküsü bulunduğu ve serumunda anti-Kell (anti-K) antikorlarının saptandığı öğreniliyor.

Buna göre, bu bebekte anemiye rağmen retikülosit yanıtının beklenenden düşük olmasının temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eritroid öncül hücrelerin immün aracılı süpresyonu

Cevap

Bebekteki retikülositopeninin temel nedeni, anti-Kell antikorlarının kemik iliğindeki eritroid öncül hücreleri (CFU-E ve BFU-E) immün mekanizmalarla baskılamasıdır.
Anti-Kell antikorları (anti-K), kemik iliğindeki eritroid progenitör hücreleri (BFU-E ve CFU-E) hedef alarak bu hücrelerin makrofajlar tarafından fagositozuna ve gelişimlerinin engellenmesine neden olur. Bu durum, dolaşımdaki eritrositlerin yıkımından (hemoliz) ziyade, yeni hücre üretiminin durmasıyla karakterize bir 'hiporejeneratif' anemi tablosu yaratır. Bu nedenle, Rh uygunsuzluğunun aksine, Kell uygunsuzluğunda anemi çok ağır olsa bile retikülosit sayısı düşüktür ve bilirubin seviyeleri hemoliz miktarı azaldığı için beklenenden daha düşük seyredebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik verileri değerlendir
Doğumda ağır anemi (6.56.5 g/dL), hepatosplenomegali ve Direkt Coombs pozitifliği saptandı.
Bu bulgular alloimmün hemolitik hastalığı (yeni doğanın hemolitik hastalığı) işaret eder.
2
Anne öyküsü ve antikor spesifitesini analiz et
Anne A Rh(+) (Rh uyumsuzluğu yok) ancak transfüzyon sonrası anti-Kell antikorları gelişmiş.
Kell uygunsuzluğu, Rh(D) uygunsuzluğundan sonra en ağır seyreden alloimmünizasyon nedenlerinden biridir.
3
Retikülosit yanıtını yorumla
Anemi derin olmasına rağmen retikülosit oranı (%1.1\%1.1) patolojik olarak düşüktür.
Klasik Rh hemolizinde retikülositoz beklenirken, Kell sisteminde farklı bir patofizyoloji söz konusudur.
4
Kell antikorlarının etkisini belirle
Anti-Kell antikorları, öncül eritroid hücrelerin fagositozunu ve gelişiminin durdurulmasını sağlar.
Kell antijeni eritroid prekürsörlerde erken evrede eksprese edilir, bu da retikülosit yanıtının oluşmasını engeller.

Anahtar Kavram

Kell alloimmünizasyonu, Rh uygunsuzluğunun aksine sadece hemoliz yapmaz; aynı zamanda kemik iliğinde eritroid baskılanmaya (eritroid hipoplazi) neden olarak retikülositopenik bir anemi tablosu oluşturur.

Daha Fazla Pratik

Rh ve Kell uygunsuzlukları arasındaki bilirubin ve retikülosit farklarını karşılaştıran vaka sorularını inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 6Soru

36. gebelik haftasında, ağır preeklampsi öyküsü olan anneden 1950 gram doğum ağırlığı ile (SGA) doğan erkek bebek, postnatal 8. saatte emmeme, letarji ve hafif tremor şikayetleriyle değerlendiriliyor. Fizik muayenede pletorik görünüm dikkat çekiyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde kapiller hematokrit %74, doğrulayıcı venöz hematokrit %68, kan şekeri 62 mg/dL ve serum kalsiyumu 9.0 mg/dL olarak saptanıyor. Bu aşamada hasta için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Parsiyel kan değişimi uygulanması

Cevap

Parsiyel kan değişimi uygulanması
Yenidoğan polistemisi yönetiminde, hasta semptomatikse (letarji, beslenme güçlüğü, tremor gibi nörolojik bulgular) ve venöz hematokrit >%65 ise, hiperviskozite sendromu riskini azaltmak için parsiyel kan değişimi (Partial Exchange Transfusion - PET) uygulanmalıdır. Bu işlemde kanın bir kısmı alınıp yerine aynı hacimde serum fizyolojik verilerek hematokrit düşürülür.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik durumunu değerlendir
Hasta semptomatik (emmeme, letarji, tremor) ve risk faktörlerine sahip (SGA, preeklamptik anne).
Polistemi yönetiminde semptom varlığı tedavi eşiğini belirler.
2
Laboratuvar değerlerini yorumla
Venöz hematokrit %68 (kapiller değil, venöz değer esas alınır). Kan şekeri ve kalsiyum normal.
Polistemi tanısı venöz hematokrit ile konulur; kapiller değerler yanıltıcı derecede yüksek olabilir.
3
Tedavi algoritmasını uygula
Semptomatik hastalarda venöz hematokrit >%65 ise tedavi parsiyel kan değişimidir.
Hiperviskoziteye bağlı komplikasyonları (inme, nekrotizan enterokolit) önlemek için hematokritin güvenli seviyeye (%50-55) düşürülmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Yenidoğan polistemisinde tedavi kararı, semptom varlığına ve venöz hematokrit düzeyine göre verilir. Semptomatik ve venöz Hct >%65 olan hastalarda parsiyel kan değişimi (PET) endikedir.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 7Soru

3939 haftalık gestasyon yaşında, 33503350 gram ağırlığında doğan erkek bebek, postnatal 36.36. saatinde kanlı kusma (hematemez) şikayetiyle değerlendiriliyor. Özgeçmişinde normal vajinal doğumla dünyaya geldiği ve sadece anne sütü ile beslendiği öğreniliyor. Fizik muayenesinde vital bulguları stabil olan bebeğin batın muayenesi doğal, aktif ve emmesi iyi bulunuyor. Annenin fizik muayenesinde meme başlarında belirgin çatlaklar (fissür) saptanıyor. Bu bebeğin kusmuğundaki kanın kaynağını (fetal veya maternal) ayırt etmek için yapılması gereken ilk tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Apt-Downey testi

Cevap

Apt-Downey testi (Alkali denatürasyon testi)
Apt-Downey testi (alkali denatürasyon testi), yenidoğanda kusulan veya dışkı ile atılan kanın bebeğe mi yoksa anneye mi (emzirme sırasında yutulan) ait olduğunu ayırt etmek için kullanılır. Fetal hemoglobin (HbFHbF) alkaliye (NaOHNaOH) dirençliyken, erişkin tipi hemoglobin (HbAHbA) dirençli değildir ve hızla kahverengiye döner.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik durumun değerlendirilmesi
Bebeğin stabil olması ve annede meme başı fissürü bulunması, 'yutulmuş anne kanı sendromunu' düşündürür.
Yenidoğanlarda postnatal ilk günlerdeki hematemez veya melenanın en sık nedenlerinden biri emzirme sırasında yutulan maternal kandır.
2
Tetkik seçimi
Apt-Downey testi uygulanması kararlaştırılır.
Bu test, fetal hemoglobinin (HbF) erişkin hemoglobinine (HbA) göre alkaliye (NaOHNaOH) daha dirençli olması prensibine dayanır.
3
Testin yorumlanması
Alkali eklendikten sonra rengin pembe kalması fetal kanı, sarı-kahverengiye dönmesi maternal kanı gösterir.
HbF alkali ile denatüre olmaz (pembe kalır), HbA ise hızla denatüre olur (kahverengiye döner).

Anahtar Kavram

Yutulmuş anne kanı ile yenidoğana ait gastrointestinal kanamanın ayrımında Apt-Downey testi kullanılır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 8Soru

3838 haftalık gestasyon yaşında, 33003300 gram ağırlığında, normal spontan vajinal yolla doğan erkek bebeğin postnatal 6.6. saatindeki fizik muayenesinde belirgin pletorik görünüm saptanıyor. Topuktan alınan kapiller hematokrit değeri %72\%72 olarak ölçülen bebeğin kan şekeri 5555 mg/dL, fizik muayenesi ve vital bulguları diğer yönlerden normaldir. Bu aşamada bebek için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Venöz hematokrit düzeyi ölçümü

Cevap

Venöz hematokrit düzeyi ölçümü yapılmalıdır.
Yenidoğanlarda kapiller hematokrit değerleri, periferik staza bağlı olarak venöz değerlerden anlamlı derecede yüksek çıkabilir. Polistemi tanısı ve parsiyel kan değişimi gibi tedavi kararları için periferik bir venöz kan örneğinde hematokritin %65\%65 veya üzerinde olduğunun gösterilmesi zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Bebekte pletorik görünüm ve yüksek kapiller hematokrit değeri saptanmıştır.
Yenidoğan polistemisinden şüphelenmek için bu bulgular yeterlidir.
2
Örnekleme yönteminin geçerliliğinin kontrolü
Kapiller kan örneklerinin venöz kan örneklerine göre %1015\%10-15 daha yüksek hematokrit sonuçları verdiği bilinmektedir.
Topuktan alınan örnekler tarama amaçlıdır ancak tanı koydurucu değildir.
3
Tanının kesinleştirilmesi
Venöz kandan alınan örnekte hematokritin %65\%65 üzerinde olması polistemi tanısını koydurur.
Tedavi kararı (parsiyel kan değişimi veya izlem) sadece venöz hematokrit değerine göre verilir.

Anahtar Kavram

Yenidoğan polistemi tanısı mutlaka periferik venöz kandan alınan hematokrit değeri (venöz Hct > %65) ile konulmalıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru

Antenatal dönemde annesinin epilepsi tanısıyla fenobarbital kullandığı bilinen, 3838 haftalık gestasyon yaşında ve 31003100 gram ağırlığında normal spontan vajinal yolla doğan erkek bebeğin, postnatal 12.12. saatinde umbilikal kord çevresinde sızıntı tarzında kanama ve kafa yapısında fluktuasyon veren şişlik saptanıyor. Bebeğin yapılan laboratuvar inceleme sonuçları aşağıdadır:

TetkikSonuç
Protrombin zamanı (PT)Belirgin uzamış
Aktive parsiyel tromboplastin zamanı (aPTT)Belirgin uzamış
Trombosit sayısı215.000/mm3215.000/mm^3
Fibrinojen düzeyiNormal

Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları temelinde, bebek için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Erken tip vitamin K eksikliğine bağlı kanama

Cevap

Erken tip vitamin K eksikliğine bağlı kanama tanısı, hem kanamanın başlangıç zamanı (ilk 24 saat) hem de maternal ilaç öyküsü ile uyumludur.
Erken tip vitamin K eksikliğine bağlı kanama (VKDB), doğumdan sonraki ilk 24 saat içinde (sıklıkla ilk saatlerde) görülür. Bu tablonun en önemli nedeni, annenin vitamin K metabolizmasını etkileyen ilaçlar (fenobarbital, fenitoin gibi antikonvülsanlar; rifampin, izoniazid gibi antitüberkülozlar) kullanmasıdır. Laboratuvarda PT ve aPTT uzamışken, trombosit sayısı ve fibrinojen düzeyi normaldir.

Adım Adım Çözüm

1
Kanama zamanlamasını değerlendir
Kanama postnatal 12. saatte (ilk 24 saat içinde) başlamıştır.
Vitamin K eksikliğine bağlı kanama tiplerini (erken, klasik, geç) birbirinden ayırmak için en kritik kriter zamandır.
2
Maternal ilaç öyküsünü analiz et
Annenin fenobarbital kullanımı saptanmıştır.
Fenobarbital, fenitoin, varfarin ve rifampin gibi ilaçlar plasentadan geçerek fetal karaciğerde vitamin K metabolizmasını bozar ve erken tip kanamaya yol açar.
3
Laboratuvar bulgularını yorumla
PT ve aPTT uzamış, trombosit ve fibrinojen normaldir.
Vitamin K eksikliğinde koagülasyon faktörleri (II, VII, IX, X) eksik olduğu için her iki yolak da etkilenir ancak trombositler etkilenmez; bu durum DİK'ten ayrımı sağlar.

Anahtar Kavram

Yenidoğanın Vitamin K Eksikliğine Bağlı Kanaması (VKDB) Tiplerinin Ayrımı

İpuçları

1
Bebeğin hayatının ilk günü (12. saat) içinde kanama olması tanı için en önemli ipucudur.
2
Annenin kullandığı antikonvülsan ilaçların fetal karaciğer üzerindeki etkisini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Vitamin K eksikliğinde uzayan testlerin mekanizmasını pekiştirmek için faktör II, VII, IX ve X'un hangi yolaklarda görev aldığını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 10Soru

Vakum yardımıyla zorlu bir doğumla 4040 haftalık gestasyon yaşında ve 36003600 gram ağırlığında doğan bir erkek bebekte, doğumdan 22 saat sonra ilerleyici solukluk, huzursuzluk ve taşikardi (180180/dakika) gelişiyor. Fizik muayenede kafa derisi üzerinde sütür hatlarını geçen, fluktuasyon veren ve kulaklara doğru yayılan yumuşak bir şişlik saptanıyor. Bu bebekte gelişen aneminin en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Subgaleal kanama

Cevap

Bu bebekteki aneminin en olası nedeni, kafa derisinde sütür hatlarını geçen ve şok bulgularına yol açan subgaleal kanamadır.
Subgaleal kanama, galea aponevrotika ile periost arasındaki gevşek bağ dokusunda kan birikmesidir. Vakum yardımıyla yapılan zorlu doğumlarda sıklıkla görülür. Bu potansiyel boşluk geniştir ve bebeğin kan hacminin %40-50'sine kadar kanı barındırabilir; bu da akut anemi, taşikardi ve hipovolemik şoka yol açar. Fizik muayenede şişliğin sütür hatlarını geçmesi ve kulaklara doğru yayılması en tipik özelliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Doğum öyküsü ve fizik muayene bulgularının analizi
Vakum ile zorlu doğum sonrası kafa derisinde sütürleri geçen fluktuasyon veren şişlik saptandı.
Bu klinik özellikler kanamanın galea aponevrotika altındaki gevşek bağ dokusuna (subgaleal boşluk) olduğunu gösterir.
2
Hemodinamik durumun değerlendirilmesi
Taşikardi ve ilerleyici solukluk saptandı.
Subgaleal boşluk bebeğin toplam kan hacminin önemli bir kısmını (%40-50) barındırabilecek kadar geniş olduğundan, buraya olan kanamalar hipovolemik şoka ve şiddetli anemiye yol açar.

Anahtar Kavram

Subgaleal kanama ve sefal hematom ayırıcı tanısı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru

3838 haftalık gestasyon yaşında, 32003200 gram ağırlığında doğan erkek bebek, postnatal 36.36. saatinde belirgin sarılık ve solukluk nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenesinde skleralar ikterik ve karaciğer kosta altında 11 cm palpabl saptanıyor. Annenin kan grubu AA RhRh (+), bebeğin kan grubu AA RhRh (+)'dir. Yapılan tetkiklerde hemoglobin 10.510.5 g/dL, retikülosit %9\%9, indirekt bilirubin 1717 mg/dL saptanıyor. Periferik yaymada polikromazi ve ısırılmış hücreler (bite cells) izleniyor. Bu bebekte en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Glikoz-6-fosfat dehidrogenaz eksikliği

Cevap

Glikoz-6-fosfat dehidrogenaz eksikliği
Bebekte saptanan düşük hemoglobin, yüksek retikülosit ve indirekt hiperbilirubinemi bulguları patolojik bir hemolitik anemiyi destekler. Anne ve bebeğin kan gruplarının tamamen aynı olması (AA RhRh +), en sık görülen immün hemoliz nedenleri olan ABO ve Rh uyuşmazlıklarını dışlar. Periferik yaymada görülen 'ısırılmış hücreler' (bite cells), dalaktaki makrofajların Heinz cisimciklerini (denatüre hemoglobin) temizlemesi sonucu oluşur. Bu bulgu, özellikle Akdeniz bölgesinde sık görülen glikoz-6-fosfat dehidrogenaz eksikliği için karakteristiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar verilerini analiz et.
Postnatal 36.36. saatte başlayan sarılık ve solukluk ile birlikte düşük Hb, yüksek retikülosit ve indirekt hiperbilirubinemi saptanması patolojik bir hemoliz tablosunu gösterir.
Hemolitik süreçlerde eritrosit yıkımı arttığı için hemoglobin düşerken kemik iliği yanıtı olarak retikülosit yükselir.
2
Anne ve bebek kan grubu uyumunu kontrol et.
Anne AA RhRh (+) ve bebek AA RhRh (+) olduğu için ABO veya Rh uyuşmazlığı dışlanır.
İmmün hemoliz için anne ve bebek arasında kan grubu antijeni farkı olmalıdır.
3
Periferik yayma bulgusunu yorumla.
Isırılmış hücreler (bite cells), oksidan hasara bağlı gelişen spesifik bir morfolojik bulgudur.
Glikoz-6-fosfat dehidrogenaz eksikliğinde denatüre olan hemoglobin Heinz cisimcikleri oluşturur; bu cisimcikler dalaktan geçerken makrofajlar tarafından temizlenir ve hücrede 'ısırık' benzeri bir görünüm bırakır.

Anahtar Kavram

Yenidoğanda kan grubu uyumlu hemolitik anemilerde enzim eksiklikleri (özellikle G6PD) ve periferik yayma bulgularının tanısal değeri.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru

3939 haftalık gestasyon yaşında, 32003200 gram ağırlığında doğan ve şu an 66 haftalık (4242 günlük) olan erkek bebek; ani gelişen huzursuzluk, emmeme ve bıngıldak kabarıklığı nedeniyle acil servise getiriliyor. Öyküsünden bebeğin evde doğduğu, doğum sonrası herhangi bir tıbbi bakım almadığı (K vitamini profilaksisi yapılmadığı) ve sadece anne sütü ile beslendiği öğreniliyor. Fizik muayenede fontanelin bombeli olduğu, vücudunda yaygın ekimozlar bulunduğu ve konjonktivaların belirgin soluk olduğu saptanıyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde; Hemoglobin 8.18.1 g/dL, Trombosit sayısı 280.000280.000/mm³, Protrombin zamanı (PT) ve aktive parsiyel tromboplastin zamanı (aPTT) belirgin olarak uzun bulunuyor. Bu bebek için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geç vitamin K eksikliğine bağlı kanama

Cevap

Geç vitamin K eksikliğine bağlı kanama
Vakada sunulan 66 haftalık (4242 günlük) süreç, K vitamini profilaksisi almama ve sadece anne sütü ile beslenme öyküsü 'Geç vitamin K eksikliği kanaması' için tipiktir. Bu tipte en korkulan ve en sık görülen klinik sunum intrakraniyal kanamadır (fontanel bombeliği, huzursuzluk). PT ve aPTT'nin her ikisinin de uzun olması, K vitaminine bağımlı koagülasyon faktörlerinin (II, VII, IX, X) eksikliğini doğrular.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın yaşını ve klinik özelliklerini değerlendir
6 haftalık bebekte intrakraniyal kanama (bombeli fontanel) ve ekimozlar saptandı.
Kanamalı bir yenidoğanda semptomların başladığı zaman tanı için en kritik ipucudur.
2
Risk faktörlerini analiz et
Ev doğumu (profilaksi yok) ve sadece anne sütü ile beslenme K vitamini eksikliği için temel risklerdir.
Anne sütü K vitamini açısından fakirdir ve profilaksi yapılmaması depoların hızla tükenmesine yol açar.
3
Laboratuvar bulgularını yorumla
Trombosit sayısı normal, ancak PT ve aPTT uzundur.
K vitamini eksikliği faktör II, VII, IX ve X'u etkilediği için hem intrensek (aPTT) hem de ekstrensek (PT) yolları etkiler; trombositler ise etkilenmez.
4
Tanıyı sınıflandır
Postnatal 2-12. haftalar arası başlangıç 'Geç Tip' olarak tanımlanır.
Yenidoğanın hemorajik hastalığı zamanlamasına göre erken (0-24 saat), klasik (2-7 gün) ve geç (2-12 hafta) olarak ayrılır.

Anahtar Kavram

Yenidoğanda K vitamini eksikliğine bağlı kanamaların (hemorajik hastalık) zamansal sınıflandırması ve risk faktörleri.

İpuçları

1
Bebeğin yaşının 66 haftalık olması ve evde doğmuş olması tanı için en önemli ipucudur.

Daha Fazla Pratik

K vitamini eksikliği ile karaciğer hastalıklarına (kolestaz) bağlı emilim bozukluklarını ayırıcı tanıda düşünün.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 13Soru

3838 haftalık gestasyon yaşında, 31003100 gram ağırlığında doğan erkek bebekte postnatal 33. saatte göbek kordonu güdüğünden sızıntı şeklinde kanama, yaygın ekimozlar ve hematemez saptanıyor. Annenin gebeliği boyunca tüberküloz tanısıyla rifampin ve isoniazid kullandığı öğreniliyor. Bebeğe doğum sonrası 11 mg intramusküler Vitamin K1K_1 uygulanmış olmasına rağmen laboratuvar bulguları aşağıda sunulmuştur:

TetkikSonuç
Hemoglobin1414 g/dL
Trombosit sayısı215.000215.000/mm³
Protrombin zamanı (PT)8282 saniye
Aktive parsiyel tromboplastin zamanı (aPTT)115115 saniye

Bu bebekteki klinik tablo ve yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu bebekte görülen pıhtılaşma bozukluğunu önlemek için gebeliğin son 2-4 haftasında anneye oral Vitamin K desteği verilmesi gerekirdi.

Cevap

Bu bebekteki klinik tabloyu önlemek için gebeliğin son 2-4 haftasında anneye oral Vitamin K desteği verilmesi en uygun yaklaşımdır.
Bu hastada görülen 'Erken Tip' Vitamin K eksikliği kanaması, annenin kullandığı antitüberküloz ilaçların (rifampin, isoniazid) Vitamin K bağımlı pıhtılaşma faktörlerinin aktivasyonunu bozması sonucu gelişmiştir. Bu spesifik tabloyu önlemenin en etkili yolu, gebeliğin son haftalarında anneye oral Vitamin K takviyesi yapılmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun ortaya çıkış zamanını değerlendir
Postnatal 3. saatte başlayan kanama 'Erken' tip Vitamin K eksikliği kanamasıdır (ilk 24 saat).
Vitamin K eksikliği kanamaları başlangıç zamanına göre erken (0-24 sa), klasik (2-7 gün) ve geç (2 hf - 6 ay) olarak ayrılır.
2
Maternal risk faktörlerini analiz et
Annenin kullandığı Rifampin ve İsoniazid, Vitamin K metabolizmasını bozarak fetal eksikliğe yol açan ilaçlardır.
Bazı antikonvülzanlar ve antitüberküloz ilaçlar plasentadan geçer ve fetal karaciğerde pıhtılaşma faktörlerinin aktivasyonunu inhibe eder.
3
Profilaksi ve önleme stratejilerini karşılaştır
Doğumda yapılan 1 mg IM Vitamin K, erken tipi önlemede yetersiz kalabilir; antenatal maternal destek gereklidir.
Erken tip kanama maternal bir süreç olduğu için önleme antenatal dönemde başlamalıdır.

Anahtar Kavram

Erken Tip Vitamin K Eksikliği Kanaması ve Maternal İlaç Etkileşimi
Soru 14Soru

3838 haftalık gestasyon yaşında, 32503250 gram ağırlığında doğan erkek bebek, postnatal 18.18. saatinde gelişen sarılık ve solukluk nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenesinde plethorik görünüm saptanmıyor, skleraları belirgin ikterik izleniyor ve karaciğeri kostanın 22 cm altında palpe ediliyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin değeri 11.8 g/dL11.8 \text{ g/dL}, retikülosit oranı %9\%9, total bilirubin düzeyi 15.5 mg/dL15.5 \text{ mg/dL} (indirekt hakimiyeti) olarak bulunuyor. Annenin kan grubu B Rh(+)B \text{ Rh}(+), bebeğin kan grubu B Rh(+)B \text{ Rh}(+) ve direkt Coombs testi negatiftir. Periferik yaymada polikromazi ve yaygın mikrosferositler izlenirken, eritrosit indekslerinde MCHCMCHC değeri 37.2 g/dL37.2 \text{ g/dL} olarak hesaplanıyor.

Bu bebek için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kalıtsal sferositoz

Cevap

Kalıtsal sferositoz
Kalıtsal sferositoz, neonatal dönemde hemoliz ve hiperbilirubinemi ile başvuran bebeklerde, kan grubu uyuşmazlığı dışlandıktan sonra periferik yaymadaki sferositler ve karakteristik MCHCMCHC yüksekliği (>36 g/dL> 36 \text{ g/dL}) ile teşhis edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Hemoliz varlığını değerlendir
Hb düşük (11.8 g/dL11.8 \text{ g/dL}), retikülosit yüksek (%9\%9) ve indirekt hiperbilirubinemi mevcut.
Bu bulgular yenidoğanda ilk 24 saatte başlayan aktif bir hemolitik süreci kanıtlar.
2
İzoimmünizasyon nedenlerini dışla
Anne ve bebek B Rh(+), direkt Coombs negatif.
Kan grubu uyuşmazlığı (ABO/Rh) bu verilerle dışlanmış olur.
3
Eritrosit morfolojisini ve indekslerini yorumla
Mikrosferositler mevcut ve MCHC=37.2 g/dLMCHC = 37.2 \text{ g/dL}.
Mikrosferositler ABO uyuşmazlığında da görülebilir ancak uyuşmazlık yoksa ve MCHC>36 g/dLMCHC > 36 \text{ g/dL} ise tanı kalıtsal sferositoz lehinedir.

Anahtar Kavram

Yenidoğanda kalıtsal sferositoz tanısı için direkt Coombs negatifliği, mikrosferosit varlığı ve MCHC>36 g/dLMCHC > 36 \text{ g/dL} birlikteliği patognomonik kabul edilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 15Soru

3939 haftalık gestasyon yaşında, 36003600 gram ağırlığında, vakum ekstraksiyonu yardımıyla gerçekleşen zorlu bir vajinal doğumla dünyaya gelen erkek bebeğin, postnatal 4.4. saatinde yapılan muayenesinde solukluk, taşikardi (kalp hızı: 185185/dakika) ve hipotansiyon saptanıyor. Fizik muayenesinde kafa derisinde sütür hatlarını geçen, kulak arkasına ve boyuna doğru yayılım gösteren, yumuşak ve fluktuasyon veren geniş bir şişlik fark ediliyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin değeri 88 g/dL, hematokrit %24\%24, retikülosit %2\%2 ve direkt Coombs testi negatif olarak saptanıyor.

Bu bebekte gelişen klinik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Subgaleal kanama

Cevap

Subgaleal kanama
Vakum yardımıyla doğum yapan bir bebekte, kafa derisinde sütür hatlarını geçen, fluktuasyon veren ve beraberinde akut anemi/şok tablosuna (taşikardi, hipotansiyon, düşük Hb) yol açan en olası klinik durum subgaleal kanamadır. Bu kanama tipi galea aponevrozu ile periost arasındaki geniş potansiyel boşlukta gerçekleşir ve bebeğin kan hacminin büyük bir kısmını burada toplayarak hayati risk oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Doğum öyküsü ve risk faktörlerini değerlendir.
Zorlu doğum (vakum yardımıyla) subgaleal kanama için en önemli risk faktörlerinden biridir.
Vakum uygulaması galea aponevrozu ile periost arasındaki bağ dokusunun yırtılmasına neden olabilir.
2
Fizik muayenedeki şişliğin özelliklerini analiz et.
Şişliğin sütürleri geçmesi ve kulak arkasına yayılması kanamanın subgaleal alanda (aponevroz altı) olduğunu kanıtlar.
Bu alan kafa derisinin geniş bir bölümünü kapsadığı için çok miktarda kan tutabilir.
3
Sistemik bulguları ve laboratuvar verilerini yorumla.
Taşikardi, hipotansiyon ve düşük hemoglobin değerleri (akut anemi) masif kan kaybını gösterir.
Subgaleal boşluğun hacmi geniş olduğu için bebeğin toplam kan hacminin önemli bir kısmının buraya birikmesi şoka yol açar.

Anahtar Kavram

Yenidoğanda subgaleal kanama, vakum doğumu ile ilişkili olan, sütür hatlarını geçen ve akut hemorajik şoka neden olabilen hayati bir acildir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 16Soru

3939 haftalık gestasyon yaşında, 34503450 gram ağırlığında, sorunsuz bir gebelik ve doğum sonrası sadece anne sütü ile beslenen erkek bebek, postnatal 55. gününde ağızdan kan gelmesi ve göbek kordonunda sızıntı şeklinde kanama şikayetiyle getiriliyor. Doğum sonrası herhangi bir profilaktik uygulama yapılmadığı öğrenilen bebeğin fizik muayenesinde göbek çevresinde ekimozlar saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde PT ve aPTT süreleri uzamış, trombosit sayısı ise normal bulunuyor. Bu bebek için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Klasik vitamin K eksikliğine bağlı kanama

Cevap

Klasik vitamin K eksikliğine bağlı kanama
Klinik bulguların postnatal 5. günde ortaya çıkması, doğum sonrası profilaktik Vitamin K uygulamasının yapılmamış olması ve laboratuvarda PT ile aPTT uzunluğu saptanırken trombosit sayısının normal olması, tabloyu 'Klasik Vitamin K Eksikliğine Bağlı Kanama' olarak tanımlar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik zamanlamayı değerlendir
Kanamanın postnatal 5. günde olması (2-7. gün aralığı) klasik tip Vitamin K eksikliğine işaret eder.
Vitamin K eksikliğine bağlı kanamalar başlangıç zamanına göre sınıflandırılır.
2
Öyküdeki risk faktörlerini analiz et
Doğumda profilaksi yapılmamış olması ve sadece anne sütü ile beslenme.
Yenidoğanlarda Vitamin K depoları kısıtlıdır ve profilaksi yapılmazsa eksiklik riski yüksektir.
3
Laboratuvar bulgularını yorumla
PT ve aPTT uzamış, trombosit normal.
Vitamin K eksikliği hem ekstrinsik (PT) hem intrinsik (aPTT) yolu etkileyen faktörlerin (II, VII, IX, X) sentezini bozar.

Anahtar Kavram

Yenidoğan dönemindeki kanamalarda başlangıç zamanı (postnatal gün) ve koagülasyon profili ayırıcı tanı için kritiktir.
Tahmini Süre:45s
Soru 17Soru

3838 haftalık gestasyon yaşında, 29002900 gram ağırlığında doğan erkek bebek, postnatal 44. haftasında giderek artan solukluk şikayetiyle getiriliyor. Sadece anne sütü ile beslendiği ve doğumda rutin profilaktik uygulamalarının yapıldığı öğrenilen bebeğin fizik muayenesinde belirgin solukluk saptanıyor; ancak ikter, hepatosplenomegali veya lenfadenopati izlenmiyor. Hastanın el muayenesinde her iki başparmağın üç falanjlı (trifalangeal) olduğu dikkati çekiyor. Laboratuvar tetkiklerinde; hemoglobin 6.56.5 g/dLg/dL, MCVMCV 112112 fLfL, retikülosit oranı %0.1\%0.1, beyaz küre 8.200/mm38.200/mm^3 ve trombosit 340.000/mm3340.000/mm^3 olarak bulunuyor. Periferik yaymada makrositoz dışında özellik görülmezken, Coombs testi negatif ve serum bilirubin düzeyleri normal sınırlardadır. Bu bebek için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Diamond-Blackfan anemisi

Cevap

Diamond-Blackfan anemisi (Konjenital Saf Eritroid Aplazi)
Vakada sunulan 44 haftalık bebekte saptanan ciddi anemi, makrositoz (MCVMCV 112112 fLfL) ve retikülosit düşüklüğü (%0.1\%0.1), kemik iliğinde eritroid öncüllerin seçici olarak azaldığı saf eritroid aplazi tablolarını düşündürür. Diamond-Blackfan anemisi (DBA), vakaların %90\%90'ında ilk bir yaş içinde (ve sıklıkla yenidoğan döneminde) belirti verir. En tipik fiziksel bulgularından biri olan trifalangeal başparmak veya hipoplastik başparmak anomalisi, bu vakada anahtar tanısal ipucudur. Ayrıca hastada eritrosit adenozin deaminaz (eADA) düzeyinin yüksek olması tanıyı destekleyen önemli bir biyokimyasal belirteçtir.

Adım Adım Çözüm

1
Anemi tipini belirle
Hb:6.5Hb: 6.5 g/dLg/dL (ciddi anemi), MCV:112MCV: 112 fLfL (makrositik), Retikülosit: %0.1\%0.1 (üretim azlığı/aplasia)
Aneminin morfolojik ve kinetik sınıflandırması ayırıcı tanıda ilk adımdır.
2
Eşlik eden hücre hatlarını kontrol et
Lökosit ve trombosit sayıları normal
Pansitopeniyi (Fanconi gibi) dışlayıp izole eritroid seriye odaklanmak gerekir.
3
Fiziksel muayene bulgularını entegre et
Trifalangeal başparmak anomalisi
Diamond-Blackfan anemisi vakalarının yaklaşık %50\%50'sinde baş-boyun, kalp veya üriner sistem anomalileri (özellikle başparmak) görülür.
4
Ayırıcı tanıları dışla
TEC (yaş ve MCV uyumsuz), Fanconi (yaş ve pansitopeni yokluğu uyumsuz)
Klinik ve laboratuvar verilerinin sentezi en olası tanıya ulaştırır.

Anahtar Kavram

Diamond-Blackfan anemisi, yenidoğan veya süt çocukluğu döneminde makrositer anemi, düşük retikülosit sayısı ve başparmak anomalileri ile karakterize konjenital saf eritroid aplazisidir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 18Soru

3939 haftalık gestasyon yaşında, 32003200 gram ağırlığında, evde yardımsız normal spontan vajinal yolla doğan ve sadece anne sütü ile beslenen bir erkek bebek, yaşamının 3.3. gününde göbek kordonundan sızıntı şeklinde kanama ve dışkıda kan şikayetiyle getiriliyor. Özgeçmişinde doğum sonrası herhangi bir profilaktik uygulama yapılmadığı öğrenilen bebeğin fizik muayenesinde ciltte yaygın ekimozlar saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde protrombin zamanı (PTPT) 6060 saniye, aktive parsiyel tromboplastin zamanı (aPTTaPTT) 8585 saniye ve trombosit sayısı 240.000/mm3240.000/mm^3 olarak bulunuyor.

Bu bebek için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Klasik tip Vitamin K eksikliğine bağlı kanama

Cevap

Klasik tip Vitamin K eksikliğine bağlı kanama
Klasik tip Vitamin K eksikliğine bağlı kanama, tipik olarak yaşamın 2. ile 7. günleri arasında ortaya çıkar. Profilaktik Vitamin K uygulanmayan ve sadece anne sütüyle beslenen bebeklerde risk yüksektir. Laboratuvarda pıhtılaşma faktörlerinin (Faktör II, VII, IX, X) sentezlenememesi nedeniyle PT ve aPTT uzamışken, trombosit sayısı ve fibrinojen düzeyi normaldir. Bu vakada 3. günde başlayan kanama ve laboratuvar bulguları bu tanıyı doğrulamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın yaşını ve klinik başvurusunu değerlendir
Bebek 3 günlük ve kanama (göbek, GIS, cilt) ile başvurmuş.
Vitamin K eksikliği kanamaları (VKDB) zamanlamasına göre sınıflandırılır.
2
Koagülasyon profili ve trombosit sayısını analiz et
PT ve aPTT belirgin uzamış, ancak trombosit sayısı normal.
K vitamini bağımlı faktörlerin (II, VII, IX, X) eksikliği hem iç hem dış yolu etkiler, ancak trombositleri etkilemez.
3
Risk faktörlerini (doğum ve beslenme öyküsü) kontrol et
Profilaksi yapılmamış, ev doğumu ve sadece anne sütü ile beslenme mevcut.
K vitamini profilaksisi yapılmaması ve anne sütünün K vitamini içeriğinin düşük olması klasik VKDB için temel risk faktörleridir.

Anahtar Kavram

Yenidoğanın Vitamin K eksikliğine bağlı kanaması (VKDB) zamanlaması ve laboratuvar bulguları.

Daha Fazla Pratik

Geç tip Vitamin K eksikliğinde en sık görülen kanama bölgesi olan intrakraniyal kanamaları ve eşlik eden kolestatik durumları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 19Soru

3737 haftalık gestasyon yaşında, 43504350 gram (LGA) olarak diyabetik anneden doğan erkek bebek, postnatal 4.4. saatinde pletore, letarji ve beslenme güçlüğü nedeniyle değerlendiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde pletorik görünüm dışında özellik saptanmıyor. Laboratuvar tetkiklerinde topuktan alınan kapiller hematokrit değeri %74\%74, eş zamanlı bakılan venöz hematokrit değeri ise %68\%68 olarak bulunuyor. Kan şekeri 4242 mg/dL ölçülen ve hipoglisemisi düzeltilen bebeğin letarji ve beslenme güçlüğü gibi klinik bulgularının devam ettiği gözleniyor. Bu hastanın klinik yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bebek semptomatik olduğu ve venöz hematokrit değeri %65\%65 eşiğini aştığı için parsiyel exchange transfüzyon uygulanmalıdır.

Cevap

Semptomatik yenidoğanlarda venöz hematokrit değerinin %65\%65 üzerinde olması durumunda parsiyel exchange transfüzyon uygulanması en uygun yaklaşımdır.
Yenidoğan döneminde venöz hematokritin %65\%65 üzerinde olması polisitemi olarak tanımlanır. Eğer bebekte letarji, jitteriness, taşipne, beslenme güçlüğü veya siyanoz gibi semptomlar eşlik ediyorsa (ve bu semptomlar hipoglisemi gibi diğer nedenlerle açıklanamıyorsa), venöz hematokritin %65\%65 ve üzerinde olması parsiyel exchange transfüzyon (PET) endikasyonudur. Bu hastada venöz hematokrit %68\%68 olduğu ve klinik bulgular devam ettiği için PET uygulanması doğru yaklaşımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Tanısal doğruluğun teyit edilmesi.
Kapiller hematokrit değeri (%74\%74) yüksek olsa da, venöz hematokrit değeri (%68\%68) kesin tanı ve tedavi kararı için esas alınır.
Kapiller kan, periferik staza bağlı olarak hematokriti yapay olarak yüksek gösterebilir.
2
Klinik durumun ve tedavi eşiğinin belirlenmesi.
Bebekte hipoglisemi düzeltilmesine rağmen devam eden nörolojik (letarji) ve gastrointestinal (beslenme güçlüğü) semptomlar mevcuttur. Bu durumda tedavi eşiği venöz hematokrit için %65\%65 olarak belirlenir.
Polisitemi yönetimi semptom varlığına göre değişir; asemptomatik bebeklerde bu eşik %70\%70 venöz hematokrittir.
3
Tedavi yönteminin ve risklerin planlanması.
Replasman sıvısı olarak serum fizyolojik kullanılarak parsiyel exchange transfüzyon uygulanır. İşlem sırasında NEC riski açısından dikkatli olunmalıdır.
Viskoziteyi düşürmek için en güvenli ve etkin sıvı kristaloidlerdir.

Anahtar Kavram

Yenidoğan polisitemisinde venöz hematokrit bazlı tedavi endikasyonları ve parsiyel exchange transfüzyon prensipleri.

Daha Fazla Pratik

Polisitemik bebeklerde görülebilecek diğer metabolik komplikasyonları (hipokalsemi, hiperbilirubinemi) ve trombositopeni riskini gözden geçirin.

Alternatif Yöntem

Parsiyel exchange transfüzyon hacmi şu formülle hesaplanabilir: V=[(Go¨zlenen HctHedef Hct)/Go¨zlenen Hct]×Vu¨cut Kan HacmiV = [(\text{Gözlenen Hct} - \text{Hedef Hct}) / \text{Gözlenen Hct}] \times \text{Vücut Kan Hacmi}. Yenidoğanlar için vücut kan hacmi genellikle 809080-90 mL/kg olarak alınır ve hedef hematokrit genellikle %5055\%50-55 olarak belirlenir.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 20Soru

4040 haftalık gestasyon yaşında, 32003200 gram ağırlığında doğan sağlıklı bir term bebekte, postnatal süreçte görülen "fizyolojik anemi" tablosunda hemoglobin konsantrasyonunun en düşük seviyeye (nadir) ulaşması beklenen zaman aralığı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 8128-12. haftalar

Cevap

Term bebeklerde fizyolojik anemi nadirine 8128-12. haftalar arasında ulaşılır.
Sağlıklı term bebeklerde, doğum sonrası doku oksijenasyonunun artması eritropoetin sentezini baskılar. Buna bağlı olarak azalan eritropoez, artan plazma hacmi ve fetal eritrositlerin kısa ömrü nedeniyle hemoglobin seviyesi düşer. Bu düşüşün en alt noktaya (nadir) ulaştığı dönem postnatal 8128-12. haftalardır ve bu tablo 'fizyolojik anemi' olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Bebeğin matürasyon durumunu değerlendirin.
Bebek 4040 haftalık (term) bir bebektir.
Term ve preterm bebeklerde fizyolojik aneminin zamanlaması ve derinliği farklılık gösterir.
2
Postnatal doku oksijenasyonu ve eritropoetin (EPO) ilişkisini analiz edin.
Doğum sonrası doku oksijenasyonunun artmasıyla EPO üretimi geçici olarak baskılanır ve eritropoez yavaşlar.
Fizyolojik aneminin temel mekanizmalarından biri EPO üretimindeki azalmadır.
3
Term bebekler için nadir (lowest point) süresini belirleyin.
Eritrosit yaşam süresinin kısalığı ve plazma hacminin artışıyla birlikte hemoglobin postnatal 2.32.-3. aylarda en düşük seviyeye iner.
Bu süre term bebeklerde 8128-12. haftalara tekabül eder.

Anahtar Kavram

Term bebeklerde fizyolojik anemi nadiri 8128-12. haftalarda (9119-11 g/dL) gerçekleşirken, preterm bebeklerde bu süreç daha erken (363-6. haftalar) ve daha derin (797-9 g/dL) görülür.
Sayfa 1 / 2Sonraki
Yenidoğan Hematolojisi (Anemi, Polistem, Kanama) Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin