Henoch-Schonlein Purpurası (IgA Vaskuliti)

42 soru

Soru 1Soru

88 yaşında erkek hasta, son iki gündür giderek artan paroksizmal karın ağrısı, kusma ve bacaklarda döküntü şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenede her iki alt ekstremitede ve popliteal bölgede simetrik yerleşimli, deriden kabarık, basmakla solmayan purpurik lezyonlar saptanmıştır. Batın muayenesinde sağ alt kadranda sucuk benzeri kitle palpe edilen hastanın ultrasonografisinde ileo-ileal invajinasyon ile uyumlu "hedef tahtası" (target sign) görünümü izlenmiştir. Bu hastada gelişen gastrointestinal komplikasyon ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İnvajinasyon genellikle ileo-ileal yerleşimli olup, cerrahi müdahale gereksinimi idiyopatik formlara göre daha yüksektir.

Cevap

Henoch-Schonlein Purpurası'nda gelişen invajinasyon sıklıkla ileo-ileal yerleşimli olup, cerrahi müdahale gereksinimi idiyopatik olgulara göre daha fazladır.
Henoch-Schönlein Purpurası (HSP), çocukluk çağının en sık görülen vasküliti olup palpabl purpura, artrit, abdominal ağrı ve renal tutulum ile karakterizedir. Gastrointestinal tutulum hastaların yaklaşık %70\%70'inde görülür ve en ciddi komplikasyonu invajinasyondur. İdiyopatik invajinasyonların aksine HSP'deki invajinasyon genellikle ileo-ilealdir (%60\%60-7070). İleo-ileal invajinasyonlar, kolona yönelik hava veya kontrastlı enema (pnömotik/hidrostatik redüksiyon) ile tedavi edilemezler. Bu nedenle HSP'li hastalarda invajinasyon geliştiğinde cerrahi müdahale gereksinimi idiyopatik olgulara göre belirgin şekilde daha yüksektir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Palpabl purpura, karın ağrısı ve batında kitle Henoch-Schonlein Purpurası (HSP) ve buna ikincil invajinasyonu düşündürür.
HSP'de gastrointestinal tutulum submukozal kanama ve ödeme yol açarak invajinasyon için bir odak oluşturabilir.
2
İnvajinasyon tipini belirle
Ultrasonografide saptanan ileo-ileal yerleşim, HSP için tipik bir bulgudur.
İdiyopatik invajinasyonlar genellikle 66 ay - 33 yaş arası çocuklarda ve ileo-kolik yerleşimliyken, HSP'de daha büyük çocuklarda ve ileo-ileal yerleşim görülür.
3
Tedavi ve yönetim stratejisini değerlendir
İleo-ileal invajinasyonlar hava/kontrastlı enema ile redükte edilemez, cerrahi müdahale gerektirir.
Enema tedavisi sadece kolona kadar ulaşan invajinasyonlarda etkili olduğundan, ince bağırsak seviyesindeki tıkanıklıklarda cerrahi ön plandadır.

Anahtar Kavram

HSP'de gelişen invajinasyonun anatomik yerleşimi ve yönetim farkı
Soru 2Soru

Dokuz yaşındaki bir erkek çocuk, son iki gündür belirginleşen bacak ağrısı, karın ağrısı ve döküntü şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde her iki alt ekstremite ve kalça bölgesinde simetrik dağılım gösteren, basmakla solmayan ve dokunmakla kabarık hissedilen purpurik lezyonlar saptanmıştır. Hastanın laboratuvar incelemeleri şu şekildedir:

TetkikSonuçReferans Aralığı
Hemoglobin12.5g/dL12.5 g/dL11.514.5g/dL11.5 - 14.5 g/dL
Lökosit11.000/mm311.000/mm^34.50013.500/mm34.500 - 13.500/mm^3
Trombosit285.000/mm3285.000/mm^3150.000450.000/mm3150.000 - 450.000/mm^3
C3 kompleman110mg/dL110 mg/dL90180mg/dL90 - 180 mg/dL
C4 kompleman25mg/dL25 mg/dL1040mg/dL10 - 40 mg/dL
Tam İdrar AnaliziNormal-

Bu hastanın klinik seyri ve prognozuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hastalığın uzun dönem morbiditesinden sorumlu en önemli faktör renal tutulumdur; başlangıç idrar bulguları normal olsa da hasta en az 6 ay boyunca izlenmelidir.

Cevap

Hastalığın uzun dönem morbiditesinden sorumlu olan en kritik faktör renal tutulumdur ve başlangıçtaki idrar bulguları normal olsa dahi hastanın en az altı ay süreyle düzenli olarak izlenmesi gereklidir.
Henoch-Schönlein Purpurası (HSP) hastalarında uzun dönem morbiditeyi belirleyen en önemli faktör böbrek tutulumudur. Vakaların çoğunda idrar bulguları ilk haftalarda normale dönerken, bazı hastalarda renal tutulum haftalar veya aylar sonra gelişebilir. Bu nedenle, başlangıçta idrar tetkiki normal olan hastalar dahi hipertansiyon ve proteinüri/hematüri gelişimi açısından en az 6 ay (bazı protokollerde 1 yıl) süreyle düzenli olarak izlenmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Palpabl purpura, normal trombosit sayısı ve multisistem tutulum (GI, eklem) Henoch-Schönlein Purpurası (IgA Vasküliti) tanısını doğrular.
HSP tanısı için palpabl purpura temel kriterdir ve trombositopeninin olmaması (ITP'den ayrım) şarttır.
2
Laboratuvar verilerinin analizi
Kompleman düzeylerinin (C3, C4) normal olması ve trombositlerin normal olması vaskülit tanısını destekler.
Düşük kompleman düzeyleri post-streptokokal GN veya SLE gibi diğer nedenleri akla getirirdi.
3
Prognoz ve takip planının belirlenmesi
Renal tutulumun en önemli uzun dönem komplikasyon olduğu ve geç ortaya çıkabileceği saptanır.
HSP hastalarının yaklaşık %1-2'sinde son dönem böbrek yetmezliği gelişebilir; bu risk takip gerektirir.

Anahtar Kavram

Henoch-Schönlein Purpurası'nda (HSP) renal tutulumun prognostik önemi ve izlem süresi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru

66 yaşında erkek çocuk, bacaklarının arka yüzünde ve gluteal bölgede yerleşen, basmakla solmayan, ciltten kabarık (palpabl) kırmızı-mor döküntüler ve karın ağrısı şikayetiyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde döküntülerin yanı sıra her iki ayak bileğinde artrit saptanmıştır. Bu hastada Henoch-Schönlein Purpurası (IgA vasküliti) tanısını desteklemek ve ayırıcı tanıda İmmün Trombositopenik Purpura'yı (İTP) dışlamak için en anlamlı laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Normal trombosit sayısı

Cevap

Döküntülerin palpabl purpura karakterinde olması ve beraberinde normal trombosit sayısının saptanması Henoch-Schönlein Purpurası tanısı için karakteristiktir.
Henoch-Schönlein Purpurası (IgA vasküliti), çocukluk çağının en sık görülen vaskülitidir. Tanıda en kritik laboratuvar ayrımı, döküntülerin (purpuraların) trombositopeniye bağlı olmadığını kanıtlamaktır. Bu nedenle, palpabl purpurası olan bir çocukta trombosit sayısının normal bulunması HSP tanısını güçlü bir şekilde destekler ve İTP (İmmün Trombositopenik Purpura) gibi hastalıkları dışlar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu değerlendir
Palpabl purpura, artrit ve abdominal ağrı (HSP klasiği)
HSP'nin temel klinik bileşenlerini tanımlamak için
2
Trombositopenik purpuraları dışla
Trombosit sayısının normal olduğu görülmelidir
Vaskülitik döküntüyü trombosit eksikliğine bağlı döküntüden (İTP) ayırmak için
3
Laboratuvar bulgusunu seç
Normal trombosit sayısı tanıyı destekler
HSP'de damar duvarı iltihabı vardır, pıhtılaşma hücrelerinde eksiklik yoktur

Anahtar Kavram

Henoch-Schönlein Purpurası (HSP), normal trombosit sayısı ve normal koagülasyon profiline rağmen görülen palpabl purpuralar ile karakterize bir küçük damar vaskülitidir.
Tahmini Süre:45s
Soru 4Soru

66 yaşında erkek hasta, bacaklarının arka yüzünde ve kalçalarında belirginleşen, basmakla solmayan, ciltten kabarık döküntüler ve karın ağrısı şikayetiyle getiriliyor. Fizik muayenede döküntülerin palpabl purpura karakterinde olduğu görülüyor ve sağ diz ekleminde hareket kısıtlılığı saptanıyor. Bu hastada Henoch-Schönlein purpurası (IgAIgA vasküliti) tanısı için yapılan laboratuvar değerlendirmesinde, aşağıdakilerden hangisinin saptanması tanıdan uzaklaştırır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Trombosit sayısının 45.000/mm345.000/mm^3 olması

Cevap

Trombosit sayısının düşük olması (45.000/mm345.000/mm^3), Henoch-Schönlein purpurası tanısından uzaklaştırır.
Henoch-Schönlein purpurası (HSP) tanısı için EULAR/PRINTO kriterlerinde en temel şart, trombositopeni ile ilişkili olmayan palpabl purpuradır. Trombosit sayısının 45.000/mm345.000/mm^3 gibi düşük bir değerde olması, purpuraların nedeninin vaskülit değil, trombosit düşüklüğü (örneğin ITP) olduğunu gösterir ve HSP tanısından uzaklaştırır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların analizi
Hastada palpabl purpura, karın ağrısı ve artrit (klasik tetradın 3 bulgusu) mevcut.
Henoch-Schönlein purpurası (HSP) klinik tanısı için döküntü karakteri kritiktir.
2
Tanı kriterlerinin (EULAR/PRINTO) hatırlanması
HSP tanısı için zorunlu kriter 'palpabl purpura'dır ve bu döküntünün trombositopeni ile ilişkili olmaması gerekir.
HSP non-trombositopenik bir küçük damar vaskülitidir.
3
Laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi
Trombosit sayısı 45.000/mm345.000/mm^3 olan bir hastada döküntü vaskülit yerine trombositopeniye bağlı gelişmiş olabilir (örneğin ITP).
HSP tanısını kesinleştirmek için trombosit sayısının normal olması şarttır.

Anahtar Kavram

Henoch-Schönlein purpurası (IgA vasküliti), çocukluk çağının en sık görülen non-trombositopenik vaskülitidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 5Soru

Özgeçmişinde tekrarlayan ateş ve peritonit (karın ağrısı) atakları öyküsü bulunan 77 yaşındaki erkek çocukta; alt ekstremitelerde palpabl purpurik döküntüler, her iki dizde ağrı ve şişlik ile mikroskobik hematüri saptanıyor. Trombosit sayısı ve kompleman (C3C3, C4C4) düzeyleri normal olan hastaya Henoch-Schönlein Purpurası (IgA Vasküliti) tanısı konuluyor. Bu hastanın klinik tablosu ve altta yatan olası genetik ilişkiler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: MEFV (Ailesel Akdeniz Ateşi) gen mutasyonu taşıyıcılığı bu hastalık için bir risk faktörüdür ve bu hastalarda vaskülit tablosu mutasyon taşımayanlara göre daha sık veya ağır seyredebilir.

Cevap

MEFV (Ailesel Akdeniz Ateşi) gen mutasyonu taşıyıcılığı Henoch-Schönlein Purpurası (HSP) için bir risk faktörüdür ve klinik gidişatı etkileyebilir.
Henoch-Schönlein Purpurası (IgA vasküliti), MEFV (Ailesel Akdeniz Ateşi) gen mutasyonu taşıyan çocuklarda daha sık görülmektedir. Literatürde bu mutasyonun varlığının vaskülit tablosunu daha belirgin kıldığı ve özellikle renal veya gastrointestinal tutulum riskini artırabileceği gösterilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik bulgularını (purpura, artralji, hematüri) ve laboratuvar sonuçlarını (normal trombosit, normal kompleman) değerlendir.
EULAR/PRINTO kriterlerine göre HSP (IgA Vasküliti) tanısı doğrulanır.
Purpura (zorunlu) + artralji/renal tutulum kriterleri karşılanmaktadır.
2
Hastanın özgeçmişindeki tekrarlayan ateş ve karın ağrısı öyküsünü analiz et.
Altta yatan bir Ailesel Akdeniz Ateşi (FMF) veya MEFV mutasyon taşıyıcılığı şüphesi doğar.
HSP, MEFV mutasyonu taşıyan çocuklarda normal popülasyona göre daha sık görülür.
3
HSP ile MEFV gen mutasyonu arasındaki patofizyolojik ilişkiyi hatırla.
MEFV mutasyonlarının HSP ve PAN gibi vaskülitlerin gelişimine zemin hazırladığı ve tabloyu ağırlaştırabildiği sonucuna varılır.
Vaskülit ve otoinflamatuar süreçler arasındaki genetik bağlantı HSP yönetiminde önemlidir.

Anahtar Kavram

HSP ve MEFV Gen Mutasyonu İlişkisi

Daha Fazla Pratik

MEFV mutasyonu ile ilişkili diğer vaskülit olan Poliarteritis Nodosa (PAN) klinik özelliklerini gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 6Soru

Yedi yaşındaki erkek hasta, bacaklarında son üç gündür var olan döküntü, kolik tarzında şiddetli karın ağrısı ve ayak bileklerinde şişlik şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede alt ekstremitelerde ve gluteal bölgede yerleşimli, basmakla solmayan, palpabl purpurik döküntüleri saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde trombosit sayısı 350.000/μL350.000 / \mu L, PT ve aPTT değerleri normal sınırlarda bulunuyor. Tam idrar tetkikinde 2+ protein ve mikroskopisinde her sahada 30-40 dismorfik eritrosit ile eritrosit silendirleri görülüyor. İzleminde çilek jölesi kıvamında kanlı dışkılaması olan hastanın yapılan batın ultrasonografisinde bağırsak ansları düzeyinde "hedef tahtası (target)" bulgusu saptanıyor.

Bu hastanın klinik tablosu ve gelişen komplikasyonu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gastrointestinal sistemde saptanan patolojinin gelişiminde, bağırsak duvarındaki vaskülite ikincil oluşan submukozal hematom öncü lezyon (lead point) rolü oynar.

Cevap

Gastrointestinal sistemde saptanan patolojinin gelişiminde, bağırsak duvarındaki vaskülite ikincil oluşan submukozal hematom öncü lezyon (lead point) rolü oynar.
Vaka sunumundaki çocukta görülen normal trombosit sayılı palpabl purpura, artrit ve karın ağrısı tablosu Henoch-Schönlein Purpurası (HSP) için tipiktir. HSP bir küçük çaplı damar vaskülitidir ve gastrointestinal sistemde, özellikle bağırsak duvarında IgA birikimine ikincil submukozal kanama ve ödeme (hematom) neden olur. Bu hematomlar mekanik olarak bir öncü lezyon (lead point) işlevi görerek invajinasyona zemin hazırlar. İdiyopatik invajinasyonlar genellikle ileokolik iken, HSP'de gelişen invajinasyonlar klasik olarak ileoileal yerleşimlidir. Doğru seçenek bu patofizyolojiyi kesin ve net bir biçimde açıklamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların (palpabl purpura, artrit, karın ağrısı) ve laboratuvar sonuçlarının (normal trombosit) değerlendirilmesi.
Hastanın kliniği Henoch-Schönlein Purpurası (IgA vasküliti) ile uyumludur.
EULAR/PRINTO kriterlerine göre normal trombosit sayısı ile birlikte alt ekstremitede palpabl purpura ve eşlik eden eklem, GİS veya böbrek tutulumu HSP tanısı koydurur.
2
İdrar tetkikindeki eritrosit silendirleri ve dismorfik eritrositlerin yorumlanması.
HSP'ye bağlı gelişen böbrek tutulumunun (glomerülonefrit) nefritik sendrom karakterinde olduğu belirlenir.
Dismorfik eritrosit ve silendirler glomerüler kanamayı (nefritik patern) gösterir.
3
Klinik izlemde gelişen safralı kusma, çilek jölesi dışkılama ve USG'deki 'hedef tahtası' bulgusunun analiz edilmesi.
Hastada invajinasyon (intussusepsiyon) geliştiği tespit edilir.
Hedef tahtası bulgusu ve çilek jölesi kaka invajinasyonun patognomonik işaretleridir.
4
HSP'de invajinasyon patogenezinin belirlenmesi.
HSP'de invajinasyonun sıklıkla submukozal kanama ve ödemin öncü lezyon (lead point) oluşturmasıyla geliştiği sonucuna varılır.
Vaskülitik tutulum bağırsağın submukozasında hematomlara neden olur. HSP'deki invajinasyonlar genellikle ileo-ileal yerleşimlidir.

Anahtar Kavram

Henoch-Schönlein Purpurası (IgA Vaskuliti) komplikasyonları ve böbrek/GİS tutulumu
Soru 7Soru

88 yaşında bir erkek çocuk, bacaklarında palpabl purpurik döküntüler, ayak bileklerinde ağrı ve son 22 saattir giderek şiddetlenen kıvrandırıcı tarzda karın ağrısı ile acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde batında yaygın hassasiyet ve sağ alt kadranda kitle palpe ediliyor. Yapılan batın ultrasonografisinde ileoileal bölgede invajinasyon (bağırsağın iç içe geçmesi) ile uyumlu "hedef işareti" görünümü saptanıyor. Henoch-Schönlein purpurası (IgA vasküliti) seyri sırasında görülen bu tablo ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu hastalıktaki invajinasyonlar sıklıkla ileoileal yerleşimlidir ve bağırsak duvarındaki intramural hematomlar tetikleyici (lead point) rol oynayabilir.

Cevap

Henoch-Schönlein purpurasında görülen invajinasyonlar tipik olarak ileoileal yerleşimlidir ve bağırsak duvarındaki submukozal hematomlar tetikleyici nokta (lead point) görevi görür.
Henoch-Schönlein purpurasında (IgA vasküliti) gastrointestinal sistemin en ciddi komplikasyonu invajinasyondur. Bu hastalıkta invajinasyon, genel çocukluk çağı invajinasyonlarından farklı olarak %60-70 oranında ince bağırsak seviyesinde (ileoileal) gerçekleşir. Vaskülitik süreç nedeniyle bağırsak duvarında oluşan submukozal/intramural hematomlar, bağırsağın distale doğru sürüklenmesini sağlayan bir 'tetikleyici nokta' (lead point) işlevi görür.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları sentezle
Hastada palpable purpura, eklem ağrısı ve akut batın (invajinasyon) bulguları mevcut; tablo Henoch-Schönlein purpurası (HSP) ile uyumlu.
Tanı kriterlerini doğrulamak ve komplikasyonu tanımlamak için ilk adımdır.
2
HSP'deki invajinasyonun anatomik özelliklerini değerlendir
HSP'ye bağlı invajinasyonlar %60-70 oranında ileoileal yerleşimlidir (genel pediatrik popülasyonda ise ileokolik sıktır).
Hastalığa özgü klinik nüansları ayırt etmek için gereklidir.
3
Patogenezi analiz et
Vaskülit nedeniyle bağırsak duvarında oluşan intramural kanamalar ve hematomlar, bağırsağın kendi içine geçmesine (invajinasyon) neden olan bir odak noktası oluşturur.
Komplikasyonun oluşum mekanizmasını anlamak doğru seçeneğe yönlendirir.

Anahtar Kavram

Henoch-Schönlein Purpurası Gastrointestinal Komplikasyonları ve İnvajinasyon Özellikleri

Daha Fazla Pratik

HSP'de böbrek biyopsisi endikasyonlarını ve histopatolojik bulguları (mezanjiyal IgA birikimi) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8Soru

66 yaşında bir erkek hasta; bacaklarında ve gluteal bölgesinde belirgin olan, basmakla solmayan, ciltten kabarık döküntüler, dizlerinde ağrı ve kolik tarzında karın ağrısı şikayetleriyle getiriliyor. Henoch-Schönlein purpurası (IgA vasküliti) ön tanısı ile değerlendirilen hastada, EULAR/PRINTO kriterlerine göre tanıyı kesinleştirmek için döküntüye (palpabl purpura) eşlik etmesi gereken bulgular arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Laboratuvar incelemesinde saptanan trombositopeni

Cevap

Henoch-Schönlein purpurası tanısında trombositopeni bir kriter değildir; aksine tanının 'trombositopenik olmayan purpura' karakterinde olması gerekir.
Doğru yanıt olan 'Laboratuvar incelemesinde saptanan trombositopeni', Henoch-Schönlein purpurası (HSP) için bir tanı kriteri değildir. Aksine, EULAR/PRINTO kriterleri palpabl purpuranın trombositopeni olmaksızın gelişmesini şart koşar. HSP, çocukluk çağının en sık görülen 'trombositopenik olmayan' vaskülitidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz etme
Hastada palpabl purpura, artrit ve gastrointestinal semptomlar mevcuttur; bu tablo IgA vasküliti (HSP) için tipiktir.
Tanısal yaklaşımın ilk adımı klinik bulguların vaskülit ile uyumunu belirlemektir.
2
EULAR/PRINTO tanı kriterlerini gözden geçirme
Zorunlu kriter: Palpabl purpura (trombositopeni eşlik etmeyen). Ek olarak: Karın ağrısı, Artrit/Artralji, Böbrek tutulumu veya IgA depolanması (en az biri).
Uluslararası kabul görmüş kriterler tanı kesinliği sağlar.
3
Ayırıcı tanı için trombosit değerini değerlendirme
Trombositopeni varlığı tanıyı dışlatır ve hastayı İTP veya sepsis gibi diğer döküntülü hastalıklara yönlendirir.
HSP'de vaskülit mekanizması trombosit sayısından bağımsızdır.

Anahtar Kavram

EULAR/PRINTO tanı kriterlerine göre IgA vasküliti tanısı için 'trombositopeni olmaması' temel bir ön koşuldur.

Daha Fazla Pratik

HSP'de en sık görülen gastrointestinal komplikasyonun (ileo-ileal invajinasyon) özelliklerini ve cerrahi endikasyonları gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru

88 yaşında bir erkek çocuk; kolik tarzda karın ağrısı, dışkıda gizli kan pozitifliği ve sağ diz ekleminde ağrılı şişlik şikayetleriyle getirilmiştir. Hastanın öyküsünden şikayetlerinin 22 gün önce başladığı öğrenilmiştir. Yapılan fizik muayenede batında yaygın hassasiyet ve sağ dizde artrit saptanmış; ancak ciltte herhangi bir döküntü izlenmemiştir. Bu hastada Henoch-Schönlein purpurası (IgA vasküliti) tanısını EULAR/PRINTO kriterlerine göre kesinleştirmek için mutlaka bulunması gereken temel klinik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Trombosit sayısı ve koagülasyon testleri normal olan, özellikle alt ekstremite yerleşimli palpabl purpura veya peteşiler

Cevap

Trombosit sayısı ve koagülasyon testleri normal olan, özellikle alt ekstremite yerleşimli palpabl purpura veya peteşiler
EULAR/PRINTO 2010 kriterlerine göre Henoch-Schönlein purpurası tanısı için trombositopeni veya koagülopati ile ilişkili olmayan, özellikle alt ekstremitelerde yerleşen palpabl purpura (veya peteşi) bulunması zorunludur. Bu döküntüye ek olarak karın ağrısı, artrit/artralji, renal tutulum veya biyopsi bulgularından en az birinin eşlik etmesi tanı için yeterlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Hastada abdominal ağrı, GİS kanaması ve artrit mevcuttur.
Bu bulgular pediatrik yaş grubunda HSP için oldukça şüphelidir ancak tek başlarına tanı koydurucu değildir.
2
EULAR/PRINTO tanı kriterlerinin uygulanması
Tanı için bir zorunlu kriter ve en az bir destekleyici kriter gereklidir.
HSP sınıflandırmasında döküntü (palpabl purpura) 'sine qua non' yani olmazsa olmaz kriterdir.
3
Döküntü özelliklerinin belirlenmesi
Döküntünün trombositopeni veya koagülopatiye bağlı olmadığı gösterilmelidir.
HSP bir vaskülit olup, pıhtılaşma bozukluklarından ayrımı bu laboratuvar verileriyle yapılır.

Anahtar Kavram

HSP tanısında EULAR/PRINTO kriterlerine göre palpabl purpura (trombositopeni eşlik etmeyen) zorunlu kriterdir.

Alternatif Yöntem

HSP tanısında döküntü her zaman ilk bulgu olmayabilir; eklem ve karın ağrısı döküntüden günler önce başlayabilir. Bu durumda hastayı takip etmek ve döküntü çıktığında karakterini değerlendirmek klinik bir yaklaşımdır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 10Soru

9 yaşında kız hasta, bacaklarda ve kalçada 3 gündür devam eden döküntü, ayak bileklerinde şişlik ve karın ağrısı şikayetleriyle getiriliyor. Fizik muayenede alt ekstremitelerde basmakla solmayan palpabl purpurik döküntüler ve artrit saptanıyor. Tam kan sayımında trombosit sayısı normal, akut faz reaktanları hafif yüksek bulunuyor.

Bu hastada aşağıdaki laboratuvar bulgularından hangisinin saptanması, ön planda Henoch-Schonlein Purpurası (IgA Vaskuliti) tanısından uzaklaştırarak diğer sistemik vaskülit nedenlerinin araştırılmasını gerektirir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Serum C3 ve C4 düzeylerinin belirgin düşük olması

Cevap

Serum C3 ve C4 düzeylerinin belirgin düşük olması
Henoch-Schonlein Purpurası (yeni adıyla IgA Vaskuliti), immün kompleks birikimiyle giden ancak klasik olarak normokomplementemik (normal C3 ve C4 düzeyleri) seyreden bir vaskülittir. Eğer bir hastada klinik bulgular HSP'yi düşündürse bile hipokomplementemi (düşük C3/C4) saptanırsa, ayırıcı tanıda öncelikle Sistemik Lupus Eritematozus (SLE), Hipokomplementemik Ürtikeryal Vaskülit veya eşlik eden bir Akut Post-Streptokoksik Glomerulonefrit (APSGN) düşünülmelidir. Bu nedenle kompleman düşüklüğü, klasik HSP tanısından uzaklaştıran en önemli laboratuvar bulgusudur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik tablosunu değerlendir
Palpabl purpura, artrit, karın ağrısı ve normal trombosit sayısı klasik Henoch-Schonlein Purpurası (HSP) triadı ile uyumludur.
Tanısal kriterlerin karşılanıp karşılanmadığını belirlemek için.
2
Ayırıcı tanı için laboratuvar bulgularını analiz et
HSP (IgA Vaskuliti) tipik olarak 'normokomplementemik' bir hastalıktır. Yani C3 ve C4 düzeyleri normaldir.
HSP'yi diğer küçük damar vaskülitlerinden (örneğin SLE veya hipokomplementemik vaskülit) ayırmak için.
3
Uyumsuz bulguyu belirle
Hipokomplementemi (düşük C3/C4) varlığı HSP tanısından uzaklaştırır; Sistemik Lupus Eritematozus (SLE), Hipokomplementemik Ürtikeryal Vaskülit veya Akut Post-Streptokoksik Glomerulonefrit gibi patolojileri düşündürür.
Doğru tanıya ulaşmak ve yanlış tedaviden kaçınmak için.

Anahtar Kavram

HSP (IgA Vaskuliti) Ayırıcı Tanısı ve Kompleman Düzeyleri
Soru 11Soru

44 yaşında bir erkek çocuk, bacaklarında ve kalça bölgesinde yerleşen, basmakla solmayan, ciltten kabarık kırmızı döküntüler ve ayak bileklerinde ağrı şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde alt ekstremitelerde yaygın palpabl purpuraları saptanan ve Henoch-Schönlein purpurası (IgA vasküliti) tanısı konulan bir hastada, uzun dönem prognozu ve morbiditeyi belirleyen en önemli faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Böbrek tutulumunun varlığı ve ağırlığı

Cevap

Henoch-Schönlein purpurasında uzun dönem prognozu belirleyen en önemli faktör böbrek tutulumunun varlığı ve ağırlığıdır.
Böbrek tutulumunun varlığı ve ağırlığı doğru cevaptır; çünkü HSP genellikle benign seyirli bir hastalık olsa da, hastaların küçük bir kısmında görülen kronik böbrek yetmezliği tablosunun temel belirleyicisi başlangıçtaki veya takipteki renal tutulumun şiddetidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Palpabl purpura ve eklem ağrısı olan bir çocukta Henoch-Schönlein purpurası (HSP) tanısını doğrula.
HSP çocukluk çağının en sık görülen vaskülitidir ve tanı genellikle klinik bulgularla konur.
2
Sistem tutulumlarını değerlendir
Deri ve eklem bulgularının geçici, böbrek tutulumunun ise kalıcı hasar riski taşıdığını hatırla.
HSP vakalarının %20-50'sinde böbrek tutulumu görülür ve bu tutulumun ağırlığı (proteinüri, hematüri, nefritik/nefrotik tablo) kronik böbrek hastalığı riskini belirler.
3
Prognoz faktörünü belirle
Böbrek tutulumunun ciddiyetini en önemli prognostik gösterge olarak seç.
HSP'de ölüm veya kronik yetmezlik nedenlerinin başında tedaviye dirençli renal tutulum gelir.

Anahtar Kavram

HSP'de prognozun ana belirleyicisi renal tutulumdur.
Tahmini Süre:45s
Soru 12Soru

44 yaşında bir erkek çocuk, sol skrotumda ani gelişen kızarıklık, şişlik ve hassasiyet şikayetiyle acil servise getiriliyor. Skrotal Doppler ultrasonografide testiste kanlanmanın normal olduğu, ancak epididim ve skrotal duvarın ödemli olduğu izleniyor. Başvurudan 2424 saat sonra hastanın kalçalarında ve bacak arka yüzlerinde simetrik dağılımlı, ciltten kabarık, basmakla solmayan purpurik döküntüler ortaya çıkıyor. Bu hastanın klinik tablosu ve Henoch-Schönlein purpurası (IgA vasküliti) özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gastrointestinal sistem tutulumunun bir komplikasyonu olan invajinasyon, idiyopatik vakaların aksine bu hastalıkta sıklıkla ileo-ileal yerleşim gösterir.

Cevap

Gastrointestinal sistem tutulumunun bir komplikasyonu olan invajinasyonun, idiyopatik vakaların aksine sıklıkla ileo-ileal yerleşim göstermesi doğrudur.
Henoch-Schönlein purpurasında gelişen invajinasyonun patogenezi, barsak duvarındaki submukozal kanama ve intramural hematomların bir 'lead-point' (yol gösterici nokta) oluşturmasına dayanır. Bu mekanizma nedeniyle invajinasyon sıklıkla ince barsak segmentleri arasında (ileo-ileal) gerçekleşir. Bu durum, bebeklik döneminde görülen ve genellikle lenfoid hiperplaziye (Peyer plakları) bağlı gelişen tipik ileo-kolik invajinasyondan klinik ve anatomik olarak ayrılır. Ileo-ileal invajinasyonların hava/baryum ile redüksiyonu daha zordur ve sıklıkla cerrahi müdahale gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz etme
Hasta skrotal ödem (vaskülit bulgusu) ve ardından gelişen palpabl purpura ile Henoch-Schönlein purpurası (HSP) tanısı almaktadır.
HSP'de skrotal tutulum başlangıç bulgusu olabilir.
2
Tanı kriterlerini değerlendirme
EULAR/PRINTO kriterlerine göre palpabl purpura tanıda zorunludur.
Diğer bulgular (artrit, karın ağrısı, renal tutulum) yardımcı kriterlerdir.
3
Komplikasyon özelliklerini inceleme
HSP'de görülen invajinasyonun %70'i ileo-ileal yerleşimlidir.
İdiyopatik invajinasyonun (ileo-kolik) aksine mural hematomlar tetikleyicidir.

Anahtar Kavram

HSP'de gastrointestinal komplikasyonların (invajinasyon) anatomik yerleşimi ve patogenezi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 13Soru

88 yaşında bir erkek çocuk, bacakların ekstansör yüzeylerinde ve gluteal bölgede belirgin olan, ciltten kabarık döküntüler ve karın ağrısı şikayetiyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde trombosit sayısı 280.000/mm3280.000/mm^3 ve kompleman C3C3 düzeyi normal saptanıyor. İzlemi sırasında hastanın karın ağrısı kolik tarzda şiddetleniyor ve batın muayenesinde sağ üst kadranda ağrılı, sucuk tarzında bir kitle palpe ediliyor. Bu hastada gelişen gastrointestinal komplikasyonla ilgili aşağıdakilerden hangisi en doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bağırsak duvarında vaskülite ikincil oluşan submukozal hematomlar, invajinasyon için odak (lead point) oluşturmaktadır.

Cevap

Bağırsak duvarında vaskülite ikincil oluşan submukozal hematomlar, invajinasyon için odak (lead point) oluşturmaktadır.
Henoch-Schönlein Purpurası'nda görülen invajinasyonun patofizyolojik temeli, vaskülite bağlı bağırsak duvarında gelişen submukozal hematom ve ödemdir. Bu hematomlar bağırsak peristaltizmi sırasında bir odak (lead point) vazifesi görerek bağırsağın distal segmente doğru sürüklenmesine ve iç içe geçmesine neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Palpabl purpura, normal trombosit sayısı ve normal C3C3 düzeyi ile Henoch-Schönlein Purpurası (HSP) tanısı konur.
HSP, non-trombositopenik purpura ile karakterize küçük damar vaskülitidir.
2
Akut komplikasyonu tanımla
Kolik tarzda karın ağrısı ve batında kitle palpe edilmesi invajinasyonu (iç içe geçme) düşündürür.
İnvajinasyon, HSP'nin en ciddi akut cerrahi gastrointestinal komplikasyonudur.
3
HSP'ye özgü patofizyolojiyi hatırla
Vaskülit nedeniyle bağırsak duvarında oluşan submukozal ödem ve hematomların 'lead point' oluşturduğu sonucuna varılır.
HSP'de invajinasyonun mekanizması idiopatik (peyer plakları) vakalardan farklıdır; intramural hematomlar tetiği çeker.

Anahtar Kavram

HSP ilişkili invajinasyonun patofizyolojisi ve ileo-ileal yerleşim sıklığı
Soru 14Soru

55 yaşında bir erkek çocuk, ani başlayan karın ağrısı ve sağ dizinde ağrılı şişlik şikayetiyle acil servise getirilmiştir. Fizik muayenesinde sağ dizde efüzyon, ısı artışı ve hareket kısıtlılığı saptanmış; ancak başvuru anındaki sistemik cilt muayenesinde herhangi bir döküntüye rastlanmamıştır. Yapılan ilk tetkiklerinde akut faz reaktanları hafif yüksek, tam kan sayımı ve biyokimyasal değerleri normal sınırlarda saptanmıştır.

Bu hastada Henoch-Schönlein Purpurası (IgA Vaskuliti) tanısının EULAR/PRINTO kriterlerine göre doğrulanabilmesi için aşağıdaki bulgulardan hangisinin klinik izlemde görülmesi veya kanıtlanması zorunludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alt ekstremite yerleşimli, trombositopeninin eşlik etmediği palpabl purpura

Cevap

Alt ekstremite yerleşimli, trombositopeninin eşlik etmediği palpabl purpura
EULAR/PRINTO (2010) kriterlerine göre, Henoch-Schönlein Purpurası tanısı için 'trombositopeni olmaksızın palpabl purpura' bulunması zorunlu (mandatuar) kriterdir. Bu temel kriterin yanında abdominal ağrı, artrit/artralji, renal tutulum veya herhangi bir biyopside baskın IgA depolanması bulgularından en az birinin bulunması tanıyı kesinleştirir. Sorudaki vakada abdominal ağrı ve artrit mevcuttur; ancak döküntü henüz gelişmemiştir. Tanının netleşmesi için palpabl purpuranın ortaya çıkması şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Hastada artrit ve abdominal ağrı mevcut, ancak tanı koymak için döküntü eksik.
HSP tanısı için klinik şüphe olsa da kriterlerin tamamlanması gerekir.
2
EULAR/PRINTO 2010 tanı kriterlerini hatırla
Tanı için mandatuar kriter: Trombositopeni olmaksızın palpabl purpura.
Bu kriter olmadan HSP tanısı kesinleştirilemez.
3
Destekleyici kriterleri kontrol et
Karın ağrısı, artrit, renal tutulum veya biyopside IgA depolanmasından en az biri eşlik etmelidir.
Mandatuar kritere ek olarak bu bulgulardan birinin varlığı tanıyı koydurur.

Anahtar Kavram

Henoch-Schönlein Purpurası (IgA Vaskuliti) Tanı Kriterleri

İpuçları

1
Bu hastalıkta döküntülerin en tipik özelliği 'ele gelen' (palpabl) olmaları ve trombosit sayısıyla ilişkili olmamalarıdır.

Daha Fazla Pratik

HSP tanısı alan bir çocukta renal tutulumun izlemi için haftalık tam idrar tetkiki ve kan basıncı ölçümünün önemini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 15Soru

12 yaşında kız hasta; bacaklarının ekstansör yüzeylerinde palpabl purpurik döküntüler, gezici karakterde artralji ve şiddetli kramp tarzında karın ağrısı ile Henoch-Schönlein purpurası (IgA vasküliti) tanısı alıyor. Hastanede izlemi sırasında karın ağrısı aniden şiddetlenen, safralı kusması ve 'çilek jölesi' şeklinde dışkılaması olan hastanın ultrasonografisinde ileoileal bölgede invajinasyon (intususepsiyon) saptanıyor. Bu klinik tablo ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdiyopatik çocukluk çağı invajinasyonlarının aksine, vaskülite bağlı bu süreçte bağırsak duvarındaki submukozal hematomlar genellikle bir 'lead point' (öncü nokta) görevi görürler.

Cevap

İdiyopatik çocukluk çağı invajinasyonlarının aksine, vaskülite bağlı bu süreçte bağırsak duvarındaki submukozal hematomlar genellikle bir 'lead point' (öncü nokta) görevi görürler.
Doğru olan seçenek, HSP'de bağırsak duvarındaki vaskülite bağlı oluşan submukozal hematomların bir 'lead point' (öncü nokta) görevi görerek invajinasyonu tetiklediğini belirtir. Bu, idiyopatik çocukluk çağı invajinasyonlarından (genellikle belirgin bir lead point saptanmaz) ayrılan en temel patofizyolojik özelliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tanının doğrulanması
Hasta; palpabl purpura, artralji ve şiddetli karın ağrısı ile HSP (IgA vasküliti) kriterlerini karşılamaktadır.
EULAR/PRINTO kriterlerine göre palpabl purpura zorunludur.
2
Komplikasyonun (invajinasyon) analiz edilmesi
HSP'de görülen invajinasyonun %70'inden fazlası ileoileal yerleşimlidir.
Vaskülitik odaklar ve submukozal kanamalar ince bağırsaklarda daha yoğundur.
3
Mekanizmanın idiyopatik formla karşılaştırılması
HSP'de submukozal hematomlar mekanik bir öncü nokta (lead point) oluştururken, idiyopatik vakalarda genellikle böyle bir nokta yoktur.
İdiyopatik vakalar genellikle viral enfeksiyon sonrası peyer plakları hipertrofisiyle ilişkilidir.
4
Laboratuvar ve tedavi parametrelerinin değerlendirilmesi
HSP'de C3C3 normaldir ve steroidler cerrahi komplikasyonları engellemez.
Patogenez kompleman tüketiminden ziyade IgA1 içeren immün kompleks birikimiyle ilişkilidir.

Anahtar Kavram

Henoch-Schönlein purpurasında gastrointestinal tutulum ve invajinasyon özellikleri
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 16Soru

88 yaşında bir erkek çocuk; bacaklarda palpabl purpura, gezici eklem ağrısı ve şiddetli karın ağrısı şikayetleriyle başvurarak Henoch-Schönlein purpurası (IgA vasküliti) tanısı almıştır. İzleminin 10.10. gününde karın ağrısının artması üzerine çekilen batın ultrasonografisinde ileoileal invajinasyon saptanmış ve cerrahi olarak redükte edilmiştir. Postoperatif dönemde hastanın kan basıncı 135/90135/90 mmHg (yaşa göre >95.>95. persentil) ölçülmüş, idrar çıkışında azalma fark edilmiştir. Laboratuvar incelemesinde; serum kreatinin 1.51.5 mg/dL (başlangıç değeri: 0.50.5 mg/dL), tam idrar tetkikinde protein 4+4+ ve bol eritrosit saptanmıştır. Bu hastanın böbrek tutulumunun ciddiyetini değerlendirmek ve uzun dönem prognozunu öngörmek için yapılması en uygun olan işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Böbrek biyopsisi ile kresent (yarımay) oranının belirlenmesi

Cevap

Böbrek tutulumunun ciddiyetini belirlemek için en uygun yaklaşım böbrek biyopsisi ile kresent (yarımay) oranının değerlendirilmesidir.
Henoch-Schönlein purpurasında (HSP) böbrek tutulumu hastaların %\% 20-50'sinde görülür. Çoğu hasta izole hematüri ile seyretse de; vakadaki gibi hipertansiyon, nefrotik düzeyde proteinüri ve böbrek fonksiyonlarında bozulma (kreatinin artışı) gelişen hastalarda hızlı ilerleyen bir glomerülonefrit (RPGN) riski vardır. Bu durumda böbrek biyopsisi yapılarak kresent (yarımay) oranı belirlenmelidir. Biyopsi sonucu, hem prognozu belirlemede hem de agresif immünsupresif tedavi kararında en değerli yöntemdir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun analiz edilmesi
Hastada HSP tanısı mevcut; ancak yeni gelişen hipertansiyon, oligüri (idrar azalması) ve kreatinin artışı (RPGN tablosu) saptanmıştır.
HSP'de böbrek tutulumu genellikle hafiftir, ancak bu vakadaki bulgular ciddi bir glomerülonefrit tablosuna işaret etmektedir.
2
Tanısal/Prognostik önceliğin belirlenmesi
Ciddi böbrek tutulumu (nefrotik sendrom, hipertansiyon, kreatinin artışı) varlığında altın standart tetkik böbrek biyopsisidir.
Histopatolojik olarak saptanan kresent (yarımay) oranı, renal sağkalımı ve tedavi seçimini belirleyen en kritik faktördür.
3
Ayırıcı tanı ve destekleyici bulguların dışlanması
Serum C3C3 düzeyinin normal olması HSP lehinedir; kompleman düşüklüğü beklenen APSGN gibi durumlar dışlanır.
HSP'de prognoz takibinde laboratuvar belirteçleri (IgA, kompleman vb.) histolojinin yerini tutamaz.

Anahtar Kavram

HSP (IgA Vasküliti) Nefritinde Prognostik Faktörler ve Biyopsi Endikasyonları
Soru 17Soru

10 yaşında erkek çocuk, bacaklarında döküntü, şiddetli karın ağrısı ve ayak bileğinde şişlik şikayetleriyle getiriliyor. Fizik muayenesinde her iki alt ekstremitede simetrik yerleşimli, basmakla solmayan palpabl purpuralar saptanıyor.

Hastanın laboratuvar bulguları aşağıda verilmiştir:

TetkikSonuçReferans Değer
Hemoglobin12812{}8 g/dL11514511{}5 - 14{}5
Trombosit Sayısı310.000/mm3310.000/mm^3150.000450.000150.000 - 450.000
PT1212 sn111411 - 14
aPTT3030 sn253525 - 35
Tam İdrar TetkikiMikroskobik hematüri (++)Negatif

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Henoch-Schönlein purpurası (IgA vasküliti)

Cevap

Henoch-Schönlein purpurası (IgA vasküliti)
Henoch-Schönlein purpurası tanısı için EULAR/PRINTO/PReS kriterlerine göre palpabl purpuraya ek olarak artrit/artralji, abdominal ağrı veya böbrek tutulumundan (hematüri/proteinüri) en az birinin bulunması yeterlidir. Hastada bu bulguların tamamı mevcuttur ve normal trombosit sayısı tanıyı kesinleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik triadın değerlendirilmesi
Hastada palpabl purpura, abdominal ağrı ve artrit/artralji (ayak bileğinde şişlik) mevcuttur.
Bu bulgular Henoch-Schönlein purpurasının (HSP) klasik klinik tetradının bileşenleridir.
2
Laboratuvar verileriyle ayırıcı tanı yapılması
Trombosit sayısı (310.000/mm3310.000/mm^3) ve koagülasyon testleri (PT, aPTT) normal bulunmuştur.
HSP'nin trombositopenik purpuralardan (örneğin ITP) ve koagülopatilerden ayrımında en kritik laboratuvar bulgusu trombosit sayısının normal veya yüksek olmasıdır.
3
Organ tutulumunun saptanması
Tam idrar tetkikinde hematüri saptanmıştır.
HSP'de böbrek tutulumu (nefrit) prognozu belirleyen en önemli faktördür ve mikroskobik hematüri ile kendini gösterebilir.

Anahtar Kavram

Henoch-Schönlein purpurası, trombosit sayısının normal olduğu, palpabl purpura ile karakterize sistemik bir küçük damar vaskülitidir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 18Soru

Henoch-Schönlein purpurası (IgA vasküliti) tanısı konulan 12 yaşındaki kız hasta, takibinin 4. haftasında yaygın ödem ve baş ağrısı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede kan basıncı 140/95 mmHg (95. persentil üzeri) ve pretibial (++) ödem saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum albümin düzeyi 2.1 g/dL, tam idrar analizinde protein (++++) ve idrar mikroskopisinde her sahada 20-25 eritrosit saptanıyor. Serum kreatinin düzeyi yaşa göre normalin hafif üzerinde bulunuyor. Bu hastadaki klinik tablo ve planlanması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nefrotik-nefritik (mikst) tipte tutulum mevcuttur; böbrek biyopsisi yapılmalıdır

Cevap

Nefrotik-nefritik (mikst) tipte tutulum mevcuttur; böbrek biyopsisi yapılmalıdır
HSP (IgA Vasküliti) seyrinde böbrek tutulumu en önemli uzun dönem morbidite nedenidir. Hastada nefrotik sendrom kriterleri (ödem, ağır proteinüri, hipoalbüminemi) ve nefritik sendrom kriterleri (hipertansiyon, hematüri) bir arada bulunmaktadır. Bu 'mikst tip' tutulum, ağır glomerüler hasarı gösterir. HSP nefritinde nefrotik düzeyde proteinüri, kalıcı nefritik sendrom veya açıklanamayan böbrek fonksiyon bozukluğu kesin böbrek biyopsisi endikasyonudur. Tedavi planı biyopsi sonucuna (kresent oranı vb.) göre şekillenir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik ve laboratuvar bulgularını sınıflandır.
Nefrotik bulgular: Ödem, Hipoalbüminemi (2.1 g/dL), Masif Proteinüri (++++). Nefritik bulgular: Hipertansiyon (140/95 mmHg), Hematüri (20-25 eritrosit).
Böbrek tutulumunun tipini belirlemek tedavi ve tanısal yaklaşım için kritiktir.
2
Bulguları birleştirerek sendrom tanısını koy.
Nefrotik ve nefritik bulgular bir arada olduğu için 'Mikst Tip' (Nefrotik-Nefritik) tutulum söz konusudur.
HSP nefritinde bu iki tablo iç içe geçebilir ve prognozu kötüleştirir.
3
HSP nefriti için biyopsi endikasyonlarını değerlendir.
Nefrotik düzeyde proteinüri, akut böbrek yetmezliği bulguları veya nefritik-nefritik mikst tutulum böbrek biyopsisi gerektirir.
Tedavi protokolü (steroid vs. immünsupresif kombinasyonu) histolojik evreye (ISKDC sınıflaması) göre belirlenir.

Anahtar Kavram

HSP nefritinde nefrotik düzeyde proteinüri, bozulmuş böbrek fonksiyonu veya mikst (nefrotik-nefritik) prezentasyon varlığı böbrek biyopsisi endikasyonudur.
Soru 19Soru

55 yaşında kız çocuk, son iki gündür bacaklarının arkasında ve kalça bölgesinde yoğunlaşan, basmakla solmayan, simetrik yerleşimli eritematöz makülopapüler döküntüler ile başvuruyor. Öyküsünde hafif karın ağrısı ve gezici eklem ağrısı olduğu öğreniliyor. Fizik muayenede döküntülerin palpabl purpura karakterinde olduğu ve her iki ayak bileğinde hafif ödem saptanıyor. Bu hastada Henoch-Schönlein purpurası (IgAIgA vasküliti) tanısı düşünülürken, aşağıdaki laboratuvar bulgularından hangisinin saptanması tanıyı bu hastalıktan öncelikle uzaklaştırır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Trombosit sayısının 70.000/mm370.000/mm^3 saptanması

Cevap

Trombosit sayısının 70.000/mm370.000/mm^3 gibi düşük bir değerde saptanması Henoch-Schönlein purpurası tanısını dışlar, çünkü bu hastalık non-trombositopenik bir vaskülittir.
Henoch-Schönlein purpurası (HSP), küçük damarların tutulduğu bir lökositoklastik vaskülittir ve tanımı gereği 'non-trombositopenik' bir tablodur. Hastada trombosit sayısının 70.000/mm370.000/mm^3 gibi düşük bir değerde saptanması, tanısal kriterleri karşılamaz ve öncelikle ITP, HÜS veya lösemi gibi diğer purpura nedenlerinin araştırılmasını gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Palpabl purpura, karın ağrısı ve eklem ağrısı Henoch-Schönlein purpurasını (IgA vasküliti) düşündürmektedir.
HSP klasik olarak cilt, eklem, GİS ve böbrek tutulumu ile seyreder.
2
Tanı kriterlerini hatırla
HSP tanısı için palpabl purpura (zorunlu) + artrit/artralji, abdominal ağrı, renal tutulum veya biyopsi (IgA) bulgularından en az biri gereklidir.
Tanı klinik ve patolojik kriterlere dayanır.
3
Negatif tanısal kriteri saptan
HSP'nin en önemli laboratuvar özelliği trombosit sayısının normal veya yüksek olmasıdır.
Trombositopeni varlığında öncelikle İmmün Trombositopenik Purpura (ITP) veya diğer hematolojik nedenler dışlanmalıdır.

Anahtar Kavram

HSP (IgA vasküliti) tanısı için non-trombositopenik palpabl purpura varlığı esastır.

Daha Fazla Pratik

HSP'de görülen gastrointestinal komplikasyonların (invajinasyon gibi) en sık görüldüğü anatomik bölgeyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru

1010 yaşında erkek hasta; bacaklarda simetrik yerleşimli, ciltten kabarık döküntüler, karın ağrısı ve sol el bileğinde ağrı ile başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde; trombosit sayısı 280.000/mm3280.000/mm^3, protrombin zamanı normal, serum C3C3 ve C4C4 düzeyleri normal bulunuyor. Tam idrar tetkikinde; dansite 10201020, protein 3+3+, mikroskobik incelemede her sahada 253025-30 eritrosit saptanıyor. 2424 saatlik idrarda protein miktarı 50 mg/m2/saat50\ mg/m^2/saat (nefrotik du¨zeydenefrotik\ düzeyde) olarak hesaplanıyor. Bu hastanın klinik yönetimi ve prognozu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hastalığın uzun dönem prognozunu belirleyen en temel faktör böbrek tutulumunun derecesidir ve bu hastada böbrek biyopsisi endikasyonu vardır.

Cevap

Hastalığın uzun dönem prognozunu belirleyen en temel faktör böbrek tutulumunun derecesidir ve bu hastada böbrek biyopsisi endikasyonu vardır.
Henoch-Schönlein purpurasında akut komplikasyonlar genellikle gastrointestinal sistem kaynaklı (intususepsiyon, kanama) olsa da, kalıcı hasar ve uzun dönem prognoz böbrek tutulumuna göre belirlenir. Proteinürinin nefrotik düzeyde olması (>40 mg/m2/saat>40\ mg/m^2/saat) veya böbrek fonksiyonlarında bozulma saptanması, hastanın histopatolojik durumunu (mesanjiyal proliferasyon, kresent varlığı vb.) değerlendirmek için böbrek biyopsisi yapılmasını gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Hastada palpabl purpura (zorunlu kriter), artralji, abdominal ağrı ve renal tutulum (proteinüri/hematüri) mevcut. Bu tablo EULAR/PRINTO kriterlerine göre HSP tanısını doğrular.
HSP tanısı için palpabl purpura ile birlikte en az bir sistemik bulgunun (karın ağrısı, artrit/artralji, böbrek tutulumu veya histopatolojide IgA birikimi) bulunması gerekir.
2
Laboratuvar verilerini değerlendir.
Trombosit sayısının normal olması ve C3/C4C3/C4 düzeylerinin normal bulunması, vaskülit tanısını desteklerken I˙TPİTP ve APSGNAPSGN gibi tanıları dışlar.
HSP'de kompleman tüketimi olmaz ve döküntü trombositopeniye bağlı değildir.
3
Renal tutulumun ağırlığını ve yönetimini belirle.
Hastada saptanan 50 mg/m2/saat50\ mg/m^2/saat proteinüri nefrotik düzeydedir. Bu durum hem kötü prognoz riskini artırır hem de histopatolojik evrelemeyi belirlemek için biyopsi gerektirir.
HSP'de renal biyopsi endikasyonları arasında nefrotik düzeyde proteinüri, böbrek yetmezliği bulguları veya ilerleyici nefritik tablo yer alır.

Anahtar Kavram

Henoch-Schönlein Purpurası'nda (IgA Vasküliti) uzun dönem prognoz böbrek tutulumuna bağlıdır ve nefrotik düzeyde proteinüri varlığında biyopsi endikedir.
Sayfa 1 / 3Sonraki
Henoch-Schonlein Purpurası (IgA Vaskuliti) Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin