Skleroderma ve Miks Bağ Dokusu Hastalığı

36 soru

Soru 1Soru

1515 yaşında bir kız hasta; soğukla tetiklenen ellerde renk değişikliği, el eklemlerinde ağrı ve proksimal kaslarda güçsüzlük şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenede her iki el parmaklarında yaygın şişlik ("puffy hands") görünümü, sklerodaktili ve yüzde malar döküntü saptanmıştır. Laboratuvar tetkiklerinde ANA 1:12801:1280 (granüler patern) ve yüksek titreli Anti-U1RNP pozitifliği saptanırken; Anti-dsDNA, Anti-Sm ve Anti-Scl-70 (anti-topoizomeraz I) negatif bulunmuştur. Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları ile tanısı konulan hastalıkta, en önemli mortalite nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pulmoner arteriyel hipertansiyon

Cevap

Miks Bağ Dokusu Hastalığında (MCTD) en önemli mortalite nedeni pulmoner arteriyel hipertansiyondur.
Vakada tanımlanan klinik tablo (Raynaud, puffy hands, miyozit, malar rash) ve laboratuvar bulguları (yüksek titreli Anti-U1RNP pozitifliği) Miks Bağ Dokusu Hastalığı'na (MCTD) özgüdür. Bu hastalık grubunda mortaliteyi belirleyen en önemli ve en sık komplikasyon pulmoner arteriyel hipertansiyondur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Raynaud fenomeni, 'puffy hands', proksimal kas güçsüzlüğü (miyozit) ve malar döküntü (SLE benzeri) varlığı saptandı.
Bu bulgular Sistemik Skleroz, SLE ve Polimiyozit özelliklerinin bir arada bulunduğunu (overlap) gösterir.
2
Serolojik belirteçlerin yorumlanması
Anti-U1RNP yüksek pozitifliği, Anti-Sm ve Anti-dsDNA negatifliği izlendi.
Yüksek titreli Anti-U1RNP, Miks Bağ Dokusu Hastalığı (MCTD) tanısı için temel kriterdir.
3
Prognoz ve mortalite analizinin yapılması
MCTD'de en sık ölüm nedeni olarak pulmoner arteriyel hipertansiyon (PAH) tanımlanmıştır.
MCTD, sklerodermaya göre daha iyi prognozlu kabul edilse de PAH sinsi ve ağır bir komplikasyon olarak öne çıkar.

Anahtar Kavram

MCTD tanısında Anti-U1RNP zorunluluğu ve en sık mortalite nedeni olarak Pulmoner Arteriyel Hipertansiyon.
Soru 2Soru

Eklemlerde ağrı ve sabah tutukluğu şikayetiyle izlenen 1414 yaşındaki kız hastanın takiplerinde, el sırtında ve parmaklarda belirgin gode bırakmayan ödem (puffypuffy fingersfingers) ve RaynaudRaynaud fenomeni geliştiği görülüyor. Laboratuvar incelemesinde çok yüksek titrasyonda AntiU1RNPAnti-U1RNP pozitifliği saptanan bu çocuk için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Miks bağ dokusu hastalığı

Cevap

Miks bağ dokusu hastalığı
Miks bağ dokusu hastalığı, çocuklarda sıklıkla Raynaud fenomeni ve parmaklarda ödem (puffy fingers) ile başlar. En karakteristik laboratuvar bulgusu çok yüksek titrasyondaki Anti-U1RNP pozitifliğidir. Bu hastalık; Sistemik Lupus Eritematozus, Sistemik Skleroz ve Polimiyozit/Dermatomiyozit klinik özelliklerinin bir arada (overlap) bulunduğu bir tablodur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Hastada Raynaud fenomeni, parmaklarda ödem (puffy fingers) ve artralji saptandı.
Bu bulgular sistemik lupus eritematozus, sistemik skleroz ve polimiyozit hastalıklarının özelliklerini içerir.
2
Serolojik veriyi değerlendir
Laboratuvarda yüksek titrasyonda Anti-U1RNP pozitifliği saptandı.
Anti-U1RNP, Miks Bağ Dokusu Hastalığı (MCTD) için spesifik ve tanısal bir belirteçtir.
3
Örtüşme sendromu (Overlap) varlığını doğrula
Klinik ve laboratuvar bulguları birleştiğinde Miks Bağ Dokusu Hastalığı tanısına ulaşılır.
Birden fazla bağ dokusu hastalığının özelliğinin tek bir hastalıkta toplanması ve U1RNP pozitifliği bu tanıyı kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Miks Bağ Dokusu Hastalığı (MCTD), yüksek titreli Anti-U1RNP antikorları ile karakterize; SLE, sistemik skleroz ve polimiyozit özelliklerinin bir arada görüldüğü bir örtüşme sendromudur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru

1313 yaşında bir erkek çocuk; ellerde yaygın şişlik, eklem ağrısı ve soğuk havada parmak uçlarında beyazlaşma ve sonrasında morarma şikayetleri ile getirilmiştir. Fizik muayenede parmaklarda "puffy" (ödemli) görünüm, proksimal kaslarda hafif güçsüzlük ve el sırtında deri sertleşmesi izlenmektedir. Laboratuvar incelemesinde antinükleer antikor (ANAANA) 1:12801:1280 titrede benekli (speckledspeckled) patern ile pozitif saptanmıştır. Klinik bulguları sistemik lupus eritematozus, sistemik skleroz ve polimiyozit ile örtüşme gösteren bu hastada, tanıyı kesinleştirmek için istenmesi gereken en spesifik laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: AntiU1Anti-U1 ribonükleoprotein (AntiU1RNPAnti-U1RNP) antikoru

Cevap

Miks bağ dokusu hastalığı tanısı için en spesifik bulgu olan yüksek titrede Anti-U1RNP antikorudur.
Vakada tanımlanan Raynaud fenomeni, ödemli parmaklar, deri sertliği ve miyozit bulgularının birlikteliği tipik bir Miks Bağ Dokusu Hastalığı (MBDH) tablosudur. Bu hastalıkta ANAANA benekli paternde çok yüksek titrelerde pozitiftir ve tanı için en spesifik marker AntiU1RNPAnti-U1RNP antikorudur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Hastada Raynaud fenomeni, ödemli parmaklar (puffy fingers), deri sertliği (skleroderma bulguları) ve kas güçsüzlüğü (miyozit bulguları) saptanmıştır.
Bu bulguların bir arada olması, birden fazla bağ dokusu hastalığının özelliklerini içeren bir "örtüşme sendromu" düşündürür.
2
Laboratuvar verilerinin yorumlanması
ANAANA pozitifliği ve özellikle "benekli" (speckled) patern belirlenmiştir.
Benekli patern, Miks Bağ Dokusu Hastalığı (MBDH) ve SLESLE gibi durumlarda sık görülür.
3
Ayırıcı tanı ve spesifik marker tespiti
MBDH tanısı için olmazsa olmaz kriter yüksek titreli AntiU1RNPAnti-U1RNP antikorudur.
MBDH; SLESLE, sistemik skleroz ve polimiyozit bulgularının kombinasyonudur ve AntiU1RNPAnti-U1RNP ile karakterizedir.

Anahtar Kavram

Miks Bağ Dokusu Hastalığı (MBDH), yüksek titreli Anti-U1RNP antikoru varlığı ile karakterize olan; SLE, sistemik skleroz ve polimiyozit klinik bulgularının birleşiminden oluşan bir örtüşme sendromudur.

İpuçları

1
Hastadaki bulguların birden fazla romatolojik hastalığa (Lupus, Skleroderma, Miyozit) benzediğine dikkat edin.
2
ANAANA paterninin "benekli" olması ve bu klinik tabloya en çok eşlik eden spesifik antikoru hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Miks bağ dokusu hastalığında en sık mortalite nedeninin pulmoner hipertansiyon olduğunu unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru

1212 yaşında bir kız çocuk; soğukta ellerde morarma, el sırtında belirgin ödemli şişlik ('puffy hands'), proksimal kaslarda güçsüzlük, yutma güçlüğü ve diz eklemlerinde ağrı şikayetleri ile getiriliyor. Laboratuvar tetkiklerinde ANA 1:25601:2560 (granüler patern) pozitifliği ve yüksek serum kreatin kinaz (CK) düzeyi saptanıyor. Hastada sistemik lupus eritematozus, sistemik skleroz ve polimiyozit klinik bulgularının birlikteliği nedeniyle Miks Bağ Dokusu Hastalığı (MCTD) düşünülüyor. Bu hastanın tanısı ve takibi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hastalığın 'miks' doğası gereği, anti-Sm ve anti-dsDNA gibi lupus spesifik antikorların yüksek titrede pozitifliği tanı için majör kriterlerden biridir.

Cevap

Miks bağ dokusu hastalığında anti-Sm ve anti-dsDNA antikorlarının yüksek titrede pozitifliği beklenen bir durum değildir; aksine bu antikorların yokluğu veya düşük titresi MCTD'yi SLE'den ayıran önemli bir serolojik ipucudur.
Miks bağ dokusu hastalığı (MCTD) tanısı için anti-Sm ve anti-dsDNA antikorlarının pozitifliği bir kriter değildir. Aksine, bu antikorların yüksek titrede saptanması hastanın öncelikle Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) olarak sınıflandırılmasına neden olur. MCTD, klinik olarak overlap (çakışma) gösterse de serolojik olarak sadece anti-U1RNP pozitifliği ile distinkt bir tablodur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Raynaud fenomeni, 'puffy hands', miyozit ve artrit birlikteliği Miks Bağ Dokusu Hastalığı (MCTD) için karakteristiktir.
MCTD; SLE, sistemik skleroz ve polimiyozit bulgularının birleşiminden oluşan bir overlap sendromudur.
2
Serolojik kriterleri değerlendir.
Yüksek titrede (>1:1000>1:1000) anti-U1RNP antikor pozitifliği saptandı.
Anti-U1RNP, MCTD tanısı için zorunlu (sine qua non) olan antikordur.
3
Ayırıcı tanıyı antikorlar üzerinden yap.
Anti-Sm ve anti-dsDNA negatifliği MCTD'yi destekler; anti-Scl-70 (diffüz SSc) ve anti-sentromer (limited SSc) ise diğer olasılıklardır.
MCTD tanısı konan hastalarda diğer bağ dokusu hastalıklarına spesifik antikorların (Sm, dsDNA, Scl-70) genellikle saptanmaması beklenir.
4
Prognozu ve mortaliteyi değerlendir.
En korkulan komplikasyon pulmoner arteriyel hipertansiyondur (PAH).
PAH, MCTD izleminde en sık görülen ölüm nedenidir.

Anahtar Kavram

Miks Bağ Dokusu Hastalığı (MCTD) serolojik olarak yüksek titre anti-U1RNP pozitifliği ile tanımlanır ve en önemli mortalite nedeni pulmoner arteriyel hipertansiyondur.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 5Soru

10 yaşında bir kız çocuk, son 6 aydır ellerde başlayan ve hızla kollara, yüze ve gövdeye yayılan deri sertleşmesi şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede ciltte yaygın indürasyon, hiperpigmentasyon (tuz-biber görünümü) ve el bileklerinde tendon sürtünme sesleri (friction rubs) tespit ediliyor. Öyküsünde eforla artan nefes darlığı olduğu öğreniliyor ve çekilen yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografide (HRCT) bazal ağırlıklı buzlu cam görünümleri saptanıyor.

Bu hastanın klinik tablosuna eşlik etmesi en muhtemel olan ve kötü prognozla ilişkili otoantikor aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anti-Scl-70 (Anti-topoizomeraz I)

Cevap

Klinik tabloya eşlik etmesi en muhtemel otoantikor Anti-Scl-70 (Anti-topoizomeraz I) antikorudur.
Vakada tanımlanan hızla ilerleyen deri sertleşmesi (gövdeye yayılım), tendon sürtünme sesleri (kötü prognoz göstergesi) ve interstisyel akciğer hastalığı bulguları, Juvenil Sistemik Skleroz'un Diffüz Kutanöz alt tipine uymaktadır. Bu alt tip ile en güçlü ilişkili olan ve pulmoner fibrozis riskini artıran otoantikor Anti-Scl-70 (Anti-topoizomeraz I) antikorudur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik bulgularını analiz et
Deri sertleşmesinin dirseklerin proksimaline ve gövdeye yayılması (diffüz tutulum), tendon sürtünme sesleri ve akciğer tutulumu (nefes darlığı, HRCT bulguları) mevcuttur.
Bu bulgular 'Diffüz Kutanöz Sistemik Skleroz' tanısını işaret eder.
2
Diffüz tip ile ilişkili antikorları değerlendir
Diffüz tip sistemik sklerozda en sık görülen ve interstisyel akciğer hastalığı (İAH) ile güçlü korelasyon gösteren antikor Anti-Scl-70'tir.
Anti-sentromer sınırlı tipte, Anti-U1-RNP ise MCTD'de görülür.
3
Doğru seçeneği belirle
Anti-Scl-70 (Anti-topoizomeraz I)
Klinik tablo (hızlı ilerleyen diffüz cilt tutulumu + pulmoner fibrozis riski) ile tam uyumludur.

Anahtar Kavram

Diffüz kutanöz sistemik skleroz, tendon sürtünme sesleri ve interstisyel akciğer hastalığı ile seyreder; bu tabloya en spesifik eşlik eden antikor Anti-Scl-70 (Anti-topoizomeraz I)'dir.
Soru 6Soru

1515 yaşında bir kız hasta; yaklaşık 66 aydır soğuk havada parmaklarında belirginleşen renk değişikliği (beyazlaşma ve morarma), ellerinde yaygın şişlik, el eklemlerinde ağrı ve proksimal kas güçsüzlüğü şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede her iki el parmaklarında 'puffy' (ödemli) görünüm, metakarpofalangeal eklemlerde sinovit bulguları ve omuz kuşağı kaslarında hafif güçsüzlük saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde ANA pozitifliği (1:12801:1280, granüler patern) saptanan bu hastada, tanıyı doğrulamak için aşağıdakilerden hangisinin pozitif bulunması beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anti-U1 ribonükleoprotein (U1RNP)

Cevap

Miks bağ dokusu hastalığı tanısı için karakteristik olan Anti-U1RNP antikorudur.
Miks Bağ Dokusu Hastalığı (MBDH), klinik olarak Sistemik Lupus Eritematozus (SLE), Sistemik Skleroz ve Polimiyozit klinik özelliklerinin 'overlap' (örtüşme) gösterdiği bir hastalıktır. Çocuklarda Raynaud fenomeni ve 'puffy' (ödemli/sosis) parmak görünümü tipik başlangıçtır. Tanı için serolojik olarak yüksek titrede Anti-U1RNP pozitifliği şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Raynaud fenomeni, 'puffy' (ödemli) parmaklar, artrit ve miyozit birlikteliği saptandı.
Bu kombinasyon 'overlap' (örtüşme) sendromlarını, özellikle Miks Bağ Dokusu Hastalığını düşündürür.
2
Laboratuvar verilerini değerlendir
Yüksek titrede (1:12801:1280) granüler paternli ANA pozitifliği saptandı.
MBDH'de ANA genellikle çok yüksek titrede ve granüler paternde pozitifleşir.
3
Tanısal antikor ile eşleştir
Miks Bağ Dokusu Hastalığı (MBDH) tanısı için yüksek titrede Anti-U1RNP pozitifliği gereklidir.
Sharp kriterleri veya Kasukawa kriterlerine göre Anti-U1RNP varlığı tanının olmazsa olmazıdır.

Anahtar Kavram

Miks bağ dokusu hastalığı (MBDH), SLE, sistemik skleroz ve polimiyozit bulgularının bir arada görüldüğü, yüksek titrede Anti-U1RNP antikorunun karakterize ettiği bir tablodur.

Daha Fazla Pratik

MBDH'de çocukluk çağında mortalitenin en önemli nedeninin Pulmoner Arteriyel Hipertansiyon (PAH) olduğunu unutmayın.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 7Soru

1414 yaşında bir kız hasta; soğukla tetiklenen parmak uçlarında solukluk ve ardından gelişen morarma, ellerde belirgin şişlik, el bileği ve dirseklerde ağrı şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde parmaklarda "sosis parmak" (puffy hands) görünümü, proksimal kaslarda hafif güçsüzlük ve yüzde malar eritem saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde ANA: 1:25601:2560 kaba benekli (speckled) patern, anti-U1RNP antikoru yüksek titrede pozitif bulunurken; anti-Sm, anti-dsDNA ve anti-Scl-70 antikorları negatif saptanıyor. Bu hastada klinik seyir sırasında aşağıdakilerden hangisinin görülme olasılığı, izole Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) tanılı bir hastaya göre belirgin derecede daha düşüktür?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ciddi renal tutulum (glomerulonefrit)

Cevap

Miks Bağ Dokusu Hastalığı'nda ciddi renal tutulum (glomerulonefrit), izole SLE hastalarına göre belirgin şekilde daha nadir görülür.
Miks Bağ Dokusu Hastalığı (MBDH), klinik olarak SLE, Sistemik Skleroz ve Polimiyozit bulgularının bir kombinasyonu ile seyreder. En karakteristik laboratuvar bulgusu yüksek titrede (>1:1000>1:1000) anti-U1RNP pozitifliğidir. Bu serolojik profil ile takip edilen hastalarda, izole SLE hastalarının aksine ciddi böbrek tutulumu (proliferatif nefrit) ve santral sinir sistemi tutulumu riski belirgin derecede düşüktür.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Raynaud fenomeni, sosis parmak, proksimal kas güçsüzlüğü ve malar raş; SLE, Sistemik Skleroz ve Polimiyozit bulgularının iç içe geçtiğini gösterir.
MBDH tanısı için klinik örtüşme sendromu (overlap) varlığı gereklidir.
2
Serolojik profili değerlendir.
Yüksek titrede anti-U1RNP pozitifliği ile birlikte anti-Sm ve anti-dsDNA negatifliği MBDH tanısı için patognomoniktir.
Tanı kriterleri (Kasukawa veya Alarcon-Segovia) yüksek titrede izole anti-U1RNP varlığını gerektirir.
3
MBDH ve SLE arasındaki organ tutulum farklarını karşılaştır.
MBDH'de renal ve SSS tutulumu SLE'ye göre çok daha seyrektir.
Anti-U1RNP pozitifliğinin, SLE'deki ciddi nefrit tablosuna karşı koruyucu bir etkisi olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kavram

Miks Bağ Dokusu Hastalığı (MBDH) Tanısı ve Diferansiyel Özellikleri

Alternatif Yöntem

Alarcon-Segovia kriterlerini hatırlamak: Raynaud fenomeni ve sosis parmak varlığına ek olarak yüksek titrede anti-U1RNP pozitifliği tanıyı koydurur. Bu kriterler setinde renal tutulumun nadirliği ayırıcı tanıda önemli bir ipucudur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru

1111 yaşında kız hasta, yaklaşık 11 yıldır soğukla tetiklenen ellerde morarma ve solukluk (RaynaudRaynaud fenomeni) şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde parmaklarda "puffy fingers" (ödemli parmak) görünümü, sklerodaktili ve yüzde telenjektaziler saptanıyor. Bu hastada tanıyı desteklemek amacıyla yapılacak tırnak yatağı kapilleroskopisinde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi en olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dev kapiller yapılar ve kapiller "dropout" (kayıp) alanları

Cevap

Tırnak yatağı kapilleroskopisinde dev kapiller yapılar ve kapiller dropout (kayıp) alanlarının görülmesi
Jüvenil sistemik sklerozda mikrovasküler ağın bozulması sonucu tırnak yatağında belirgin genişlemiş kapiller ilmikler (megakapillerler) ve zamanla bu kapillerlerin yok olmasıyla oluşan kayıp alanları (dropout) görülür. Bu bulgular hastalığın tanı kriterleri arasında yer alan karakteristik mikrovasküler değişikliklerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik değerlendirme
Hastada Raynaud fenomeni, ödemli parmaklar ve sklerodaktili varlığı belirlendi.
Bu bulgular jüvenil sistemik skleroz (jSS) için oldukça tipiktir.
2
Tanısal test seçimi
Sistemik skleroz şüphesinde erken mikrovasküler hasarı göstermek için tırnak yatağı kapilleroskopisi planlandı.
Kapilleroskopi, jSS tanısında erken dönemde patolojik bulgu veren ve invaziv olmayan önemli bir yöntemdir.
3
Bulgu analizi
Megakapillerler, kanama alanları ve kapiller kaybı (dropout) gözlendi.
Bu bulgular "skleroderma paterni" olarak adlandırılır ve sistemik skleroz tanısını güçlü şekilde destekler.

Anahtar Kavram

Jüvenil sistemik sklerozda tırnak yatağı kapilleroskopisi ve karakteristik 'skleroderma paterni' bulguları.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru

1212 yaşında bir kız çocuk; parmak uçlarında ağrılı küçük sert şişlikler (kalsinozis), soğukta ellerde beyazlaşma ve sonrasında morarma (Raynaud fenomeni) ve yüz bölgesinde belirgin damar genişlemeleri (telenjektazi) şikayetleriyle getiriliyor. Fizik muayenede cilt sertleşmesinin dirseklerin distali ve yüz ile sınırlı olduğu saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Limitli sistemik skleroz (CREST sendromu)

Cevap

Limitli sistemik skleroz (CREST sendromu)
Limitli sistemik sklerozda (CREST), cilt sertleşmesi dirsek ve dizlerin distali ile yüz bölgesiyle sınırlıdır. Soruda belirtilen kalsinozis, Raynaud fenomeni ve telenjektazi bulguları, CREST sendromunun karakteristik özellikleridir. Bu hastalarda sıklıkla anti-sentromer antikoru pozitif saptanır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Kalsinozis, Raynaud fenomeni ve telenjektazi saptandı.
Bu bulgular CREST sendromunun (Calcinosis, Raynaud, Esophageal dysmotility, Sclerodactyly, Telangiectasia) temel bileşenleridir.
2
Cilt tutulumunun dağılımını değerlendir
Tutulumun dirsek distali ve yüz ile sınırlı olması 'limitli' formu işaret eder.
Diffüz formda tutulum proksimal ekstremiteleri ve gövdeyi de kapsar.
3
Tanıyı netleştir
Bulgular ve tutulum paterni limitli sistemik skleroz ile uyumludur.
Klinik triad ve sınırlı cilt tutulumu bu tanı için karakteristiktir.

Anahtar Kavram

Limitli sistemik skleroz (CREST), kalsinozis, Raynaud fenomeni, özofagus dismotilitesi, sklerodaktili ve telenjektazi ile karakterize, cilt tutulumunun distal yerleşimli olduğu bir skleroderma tipidir.

Alternatif Yöntem

Cilt tutulumunun sınırlarına bakarak 'limitli' (distal) ve 'diffüz' (proksimal/gövde) ayrımı hızlıca yapılabilir.
Tahmini Süre:45s
Soru 10Soru

1010 yaşında bir erkek çocuk; son 44 ay içinde el parmaklarından başlayarak gövde, kollar ve bacakların proksimaline hızla yayılan ciltte gerginlik ve sertleşme şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde el bileği ve dirsek bölgelerinde palpasyonla "tendon sürtünme sesleri" (friction rubs) alınıyor ve oskültasyonda akciğer bazallerinde bilateral ince raller saptanıyor.

Bu hasta için en olası tanısal alt grup ve interstisyel akciğer hastalığı (I˙AHİAH) gelişimi ile en güçlü ilişkili olan otoantikor aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anti-topoisomeraz I (Anti-Scl-70)

Cevap

Anti-topoisomeraz I (Anti-Scl-70)
Vakadaki diffüz deri tutulumu (proksimal ekstremite ve gövde) ve tendon sürtünme sesleri, hastanın 'Diffüz Kutanöz Sistemik Skleroz' (dkSS) kategorisinde olduğunu doğrular. Bu alt grupta interstisyel akciğer hastalığı (I˙AHİAH) riski oldukça yüksektir ve bu tablonun en spesifik serolojik belirteci Anti-topoisomeraz I (Anti-Scl-70) antikorudur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz etme
Hızla ilerleyen proksimal deri tutulumu ve tendon sürtünme sesleri (friction rubs) saptandı.
Bu bulgular pediatrik sistemik sklerozun 'diffüz kutanöz' (dkSS) alt tipine işaret eder.
2
Organ tutulumunu değerlendirme
Akciğerlerde rallerin varlığı interstisyel akciğer hastalığını (İAH) düşündürür.
Sistemik sklerozda akciğer tutulumu en önemli mortalite nedenlerinden biridir.
3
Otoantikor ilişkisini kurma
Diffüz tip ve İAH varlığında Anti-Scl-70 antikoru en olası ve riskli belirteçtir.
Anti-topoisomeraz I antikoru, diffüz tutulum ve akciğer fibrozisi ile doğrudan korelasyon gösterir.

Anahtar Kavram

Sistemik Skleroz Alt Tipleri ve Antikor İlişkileri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 11Soru

Sekiz yaşında bir kız çocuğu, sağ bacağında son bir yıldır giderek belirginleşen, derinin sertleşip alttaki dokulara yapıştığı bant şeklinde bir lezyon nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenede sağ dizde fleksiyon kontraktürü ve sağ bacakta sol bacağa göre 1.5 cm1.5\text{ cm} kısalık saptanıyor. Sistemik sorgusunda parmaklarda soğukla tetiklenen renk değişikliği, yutma güçlüğü veya solunum sıkıntısı öyküsü bulunmuyor. Laboratuvar incelemelerinde tam kan sayımı, akut faz reaktanları ve tam idrar tetkiki normal sınırlardadır.

Bu hastadaki en olası tanı ve hastalığın aktif döneminde progresyonu durdurmak için ilk tercih edilmesi gereken sistemik tedavi eşleşmesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Lineer skleroderma — Sistemik metotreksat

Cevap

En olası tanı Lineer skleroderma olup, tedavide ilk tercih Sistemik metotreksattır.
Çocukluk çağında en sık görülen skleroderma türü juvenil lokalize sklerodermadır (JLS). Lineer skleroderma, JLS'nin en sık görülen klinik alt tipidir. Hastadaki gibi kolda veya bacakta tek taraflı, deriden kemiğe kadar inebilen bant şeklinde sklerotik lezyonlar yapar. Fasyal ve kas tutulumu sonucunda eklem kontraktürleri ve etkilenen ekstremitede kısalık (büyüme arresti) gelişir. Hastalığın sistemik organ veya belirgin kapiller tutulumu (Raynaud) olmasa da, ciddi fonksiyonel ve kozmetik sekel bırakma potansiyeli nedeniyle tedavide sadece topikal ajanlar kullanılmaz; aktif dönemde ilk tercih sistemik metotreksat ve sıklıkla başlangıçta uygulanan sistemik kortikosteroid kombinasyonudur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik tablosunu analiz etmek ve lezyonun derinliğini değerlendirmek.
Tek taraflı, bant şeklinde cilt sertliği, eklem kontraktürü ve ekstremite kısalığı (büyüme defekti) saptandı; ancak iç organ veya vasküler (Raynaud) tutulum yok.
Lokalize skleroderma alt tipleri ile sistemik skleroderma sendromlarını birbirinden ayırt etmek için.
2
Ayırıcı tanıları dışlayarak kesin tanıya ulaşmak.
İç organ tutulumu olmaması sistemik skleroz ve miks bağ dokusu hastalığını dışlar. Lezyonun derin dokulara (kas/kemik) inip kontraktür ve kısalık yapması plak morfeayı dışlar. Tanı lineer sklerodermadır.
Çocukluk çağında sklerodermanın en sık görülen formu olan lineer sklerodermanın klasik ekstremite tutulumu asimetri ve kontraktür ile karakterizedir.
3
Tanıya uygun medikal tedavi stratejisini belirlemek.
Büyüme kıkırdağı ve eklem üzerindeki hasarı durdurmak için agresif tedavi gereklidir; ilk tercih sistemik metotreksattır.
Yüzeyel lezyonların aksine (topikal tedavi yeten plak morfea), lineer skleroderma kalıcı sakatlık bırakabileceğinden erken dönemde sistemik hastalık modifiye edici ajanlar (DMARD) başlanmalıdır.

Anahtar Kavram

Lokalize sklerodermanın lineer alt tipinin klinik tanınması ve kalıcı ekstremite morbiditesini önlemek için topikal tedavi yerine sistemik tedavi (metotreksat) başlanması gerekliliği.

İpuçları

1
Hastada iç organ bulgusu (Raynaud, nefes darlığı) olmaması, durumun sistemik değil lokalize bir süreç olduğunu gösterir.
2
Lokalize sklerodermanın derin dokulara (kas, fasya) inerek bacakta kısalık ve eklemde bükülme kısıtlılığı yapan alt tipi en sık görülen formudur.
3
Büyüme defekti yaratan bu bant şeklindeki lineer skleroderma formunda, hasarı engellemek için topikal steroidler yetmez; bir antimetabolit ajan olan metotreksat ilk seçenektir.

Daha Fazla Pratik

Miks bağ dokusu hastalığında (MCTD) en sık görülen ve mortalitenin en önemli nedeni olan kardiyopulmoner komplikasyonu (pulmoner arteriyel hipertansiyon) gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 12Soru

On dört yaşında bir kız çocuk; yaklaşık üç yıldır devam eden Raynaud fenomeni, yüzünde telanjiektaziler ve parmaklarında deride sertleşme (sklerodaktili) şikayetleriyle izlenmektedir. Fizik muayenede deri tutulumunun metakarpofalangeal eklemlerin distali ile sınırlı olduğu, gövde tutulumunun olmadığı görülüyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde antinükleer antikor (ANAANA) "sentromer" paterninde pozitif saptanıyor. Bu hastanın klinik seyri ve otoantikor profili dikkate alındığında, uzun dönemde aşağıdaki komplikasyonlardan hangisinin gelişme riskinin, anti-topoizomeraz I (Scl70Scl-70) pozitifliği olan bir hastaya göre daha yüksek olması beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İzole pulmoner arteriyel hipertansiyon

Cevap

İzole pulmoner arteriyel hipertansiyon seçeneği, sınırlı sistemik skleroz ve anti-sentromer antikor pozitifliği olan hastalarda en karakteristik geç dönem komplikasyondur.
Sentromer paterninde ANA pozitifliği ve metakarpofalangeal eklemlere distal deri tutulumu olan hastalarda 'Sınırlı Sistemik Skleroz' tanısı konur. Bu hastalarda geç dönemde gelişen izole pulmoner arteriyel hipertansiyon riski, diffüz tipte (anti-Scl-70 pozitif) görülen interstisyel akciğer hastalığı riskine göre istatistiksel olarak daha belirgindir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik ve laboratuvar verilerini sentezle.
Raynaud, sınırlı deri tutulumu (distal) ve anti-sentromer pozitifliği 'Sınırlı Sistemik Skleroz' (Juvenil başlangıçlı) tanısına yönlendirir.
Sistemik sklerozda deri tutulumunun yaygınlığı ve antikor profili prognozu belirler.
2
Sınırlı ve Diffüz alt tiplerin organ tutulum risklerini karşılaştır.
Anti-sentromer (sınırlı tip) geç dönemde izole pulmoner arteriyel hipertansiyon (PAH) riski ile, anti-Scl-70 (diffüz tip) ise erken dönem interstisyel akciğer hastalığı (İAH) riski ile ilişkilidir.
Antikorlar spesifik organ hasarı paternleri için prediktif değere sahiptir.

Anahtar Kavram

Sistemik skleroz alt tiplerinde (sınırlı vs. diffüz) otoantikorların komplikasyonlarla olan spesifik ilişkisi.

Alternatif Yöntem

Sistemik sklerozda antikorları komplikasyonlarla eşleştirirken: Sentromer = Sınırlı/PAH, Scl-70 = Diffüz/ILD (İAH), RNA Pol III = Diffüz/Renal Kriz şeklinde gruplandırmak çözümü kolaylaştırır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 13Soru

1515 yaşında bir kız çocuk; ellerde ve parmaklarda belirgin ödemli şişlik ("puffy fingers"), soğukla tetiklenen parmak ucu morarması (Raynaud fenomeni), eklem ağrıları ve proksimal kaslarda güçsüzlük şikayetleriyle getiriliyor. Laboratuvar incelemesinde ANA 1:25601:2560 titrasyonda benekli (speckled) patern saptanıyor. Bu hastada Miks Bağ Dokusu Hastalığı (MCTD) tanısı ve klinik seyri göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tanı için yüksek titrede anti-U1RNP antikor varlığı zorunludur; ancak klinik takipte bu antikorun kaybolup anti-dsDNA'nın belirmesi Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) yönüne fenotipik kaymayı işaret eder.

Cevap

Anti-U1RNP varlığı MCTD için zorunludur ve antikor profilindeki değişim SLE veya SSc yönüne fenotipik kaymayı işaret eder
Miks Bağ Dokusu Hastalığı (MCTD) tanısı için yüksek titrede (>1:1000>1:1000) anti-U1RNP antikor varlığı zorunlu bir kriterdir. Çocuklarda bu hastalık erişkinlerden farklı olarak oldukça dinamik bir süreç izler. Hastalık seyri sırasında anti-U1RNP antikor titresi düşerken anti-dsDNA ve anti-Sm antikorlarının belirmesi, klinik tablonun Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) yönüne evrildiğini (fenotipik kayma) gösteren en önemli laboratuvar bulgusudur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Raynaud + Puffy fingers + Artrit + Miyozit + speckled ANA = MCTD (Sharp Sendromu) ön tanısı
MCTD, SLE, Sistemik Skleroz ve Dermatomiyozit özelliklerinin bir arada görüldüğü bir overlap sendromudur.
2
Serolojik kriteri belirle
Anti-U1RNP pozitifliği (>1:1000>1:1000 titre)
Tanı için yüksek titre anti-U1RNP varlığı şarttır; anti-Sm veya anti-dsDNA'nın başlangıçta negatif olması beklenir.
3
Pediatrik progresyonu değerlendir
Fenotipik kayma (Phenotypic shift) riski
MCTD tanılı çocukların yaklaşık %25-50'si yıllar içinde izole bir bağ dokusu hastalığına (en sık SLE veya SSc) dönüşebilir; bu durum antikor profilindeki değişimle (anti-U1RNP'nin düşüp diğerlerinin yükselmesi) takip edilir.
4
Mortalite nedenlerini karşılaştır
Pulmoner arteriyel hipertansiyon (PAH) en önemli risk
MCTD'de renal kriz veya şiddetli nefrit nadirdir; en sık ölüm nedeni PAH'tır.

Anahtar Kavram

MCTD'de Tanısal Seroloji ve Fenotipik Kayma Kavramı

Daha Fazla Pratik

MCTD, SLE ve SSc arasındaki renal tutulum farklarını (Nefrit vs Renal Kriz vs Nadirlik) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 14Soru

1313 yaşında kız çocuk; ellerde soğukla tetiklenen renk değişikliği (Raynaud fenomeni), yutma güçlüğü ve parmaklarda cilt gerginliği (sklerodaktili) şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde yüzde telanjiektaziler, ağız açıklığında azalma ve parmak uçlarında küçük dijital çukurlanmalar (pitting skarları) saptanmıştır. Bu hastada yaygın (diffüz) kutanöz tutulum ile ilişkili olan ve pulmoner fibrozis (intersitisyel akciğer hastalığı) gelişimi için önemli bir risk faktörü kabul edilen otoantikor aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anti-Scl-70 (Anti-topoizomeraz I)

Cevap

Anti-Scl-70 (Anti-topoizomeraz I) antikoru, diffüz sistemik sklerozun karakteristik markerıdır ve akciğer tutulumu riskini artırır.
Hastada saptanan yaygın cilt gerginliği, özofagus tutulumu ve pulmoner fibrozis riski, Diffüz Sistemik Skleroz tablosuna işaret etmektedir. Bu tabloda en sık görülen ve akciğer tutulumu ile doğrudan ilişkili olan otoantikor Anti-Scl-70'tir (Anti-topoizomeraz I).

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Raynaud fenomeni, sklerodaktili, özofagus tutulumu ve maske yüz görünümü 'Sistemik Skleroz' tanısını düşündürür.
Bu bulgular bağ dokusunda yaygın fibrozis ve vasküler hasarı gösteren klasik semptomlardır.
2
Hastalık alt tipini belirle.
Hızlı ilerleyen cilt tutulumu ve pulmoner fibrozis riski vurgulandığı için 'Diffüz Sistemik Skleroz' ön plandadır.
Limited tipte cilt tutulumu kısıtlıdır ve fibrozisten ziyade vasküler komplikasyonlar ön plandadır.
3
Spesifik otoantikoru seç.
Anti-Scl-70 pozitifliği diffüz tip ile uyumludur.
Anti-topoizomeraz I (Scl-70), diffüz kutanöz sistemik sklerozun en önemli serolojik markerıdır.

Anahtar Kavram

Sistemik skleroz alt tiplerinin klinik ve serolojik ayrımı (Diffüz vs Limited).

İpuçları

1
Hastada görülen cilt bulguları ve iç organ tutulumu sistemik bir bağ dokusu hastalığını işaret ediyor.
2
Diffüz ve limited skleroderma tiplerini ayıran en önemli özellik cilt tutulumunun yaygınlığı ve eşlik eden spesifik antikorlardır.

Daha Fazla Pratik

Limited skleroderma (CREST) semptomlarını ve anti-sentromer antikorunun klinik önemini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 15Soru

1515 yaşında bir kız çocuk; parmaklarında deri gerginliği (sklerodaktili), soğukla tetiklenen morarma (Raynaud fenomeni) ve yutma güçlüğü şikayetleriyle izlenmektedir. Son iki gündür gelişen şiddetli baş ağrısı ve idrar miktarında azalma nedeniyle acil servise başvuran hastanın yapılan muayenesinde kan basıncı 165/110165/110 mmHg saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde kreatinin düzeyinde belirgin artış ve periferik yaymasında şistositlerin eşlik ettiği mikroanjiyopatik hemolitik anemi bulguları saptanıyor. Bu klinik tabloda böbrek hasarının gelişiminden sorumlu olan temel patolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Renal afferent arteriollerde intimal proliferasyon ve lümen daralması

Cevap

Renal afferent arteriollerde intimal proliferasyon ve lümen daralması
Doğru seçenek olan renal afferent arteriollerde intimal proliferasyon ve lümen daralması, Skleroderma Renal Krizi'nin (SRK) temel patolojik sürecidir. Bu tabloda damar lümenlerinin tıkanması sonucu renal perfüzyon azalır, bu da kontrol edilemeyen bir renin artışına ve malign hipertansiyona neden olur. Bu vaskülopati süreci ayrıca mikroanjiyopatik hemolitik anemiye (şistositlerin görülmesi) yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Sklerodaktili ve Raynaud fenomeni olan bir hastada gelişen malign hipertansiyon, MAHA ve böbrek yetmezliği saptandı.
Bu bulgular sistemik sklerozun en ciddi komplikasyonlarından biri olan 'Skleroderma Renal Krizi'ni (SRK) tanımlar.
2
Hastalığın patogenezini hatırla
SRK bir glomerülonefrit değil, non-inflamatuar bir vaskülopatidir.
Scleroderma dokularda fibrozis ve damarlarda daralma ile karakterizedir; böbrekte bu durum afferent arteriollerde görülür.
3
Patolojik süreci tanımla
Arteriollerde 'soğan zarı' tarzında intimal kalınlaşma lümeni daraltır ve iskemiye yol açar.
İskemi sonucu tetiklenen renin-anjiyotensin sistemi aktivasyonu malign hipertansiyonun nedenidir.

Anahtar Kavram

Skleroderma renal krizi (SRK), inflamatuar bir süreçten ziyade böbrek arteriollerini tutan ağır bir vaskülopatidir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 16Soru

1010 yaşında bir kız çocuk, ellerinde soğukla tetiklenen beyazlaşma ve ardından morarma (Raynaud fenomeni), parmak derisinde gerginlik ve yutma güçlüğü şikayetleriyle getiriliyor. Fizik muayenede; el parmaklarında deri kalınlaşması (sklerodaktili), ağız açıklığında kısıtlılık ve akciğer bazallerinde bilateral ince raller saptanıyor. Bu hastada yaygın (diffüz) tutulumlu sistemik skleroz tanısını en güçlü destekleyen otoantikor aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anti-topoizomeraz I (Anti-Scl-70)

Cevap

Klinik bulguları diffüz sistemik sklerozu işaret eden bu hastada en spesifik otoantikor Anti-topoizomeraz I (Anti-Scl-70) antikordur.
Anti-topoizomeraz I (Anti-Scl-70) antikoru, sistemik sklerozun diffüz kütanöz alt tipi ile güçlü bir şekilde ilişkilidir ve bu hastalarda interstisyel akciğer hastalığı gelişme riski yüksektir. Hastadaki raller ve yaygın deri bulguları bu antikorun pozitif olma olasılığını en üst düzeye çıkarır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Raynaud fenomeni, sklerodaktili ve özofagus tutulumu sistemik sklerozu (skleroderma) düşündürür.
Skleroderma, deri ve iç organlarda fibrozis ile karakterize kronik bir bağ dokusu hastalığıdır.
2
Hastalık alt tipinin belirlenmesi
Akciğer tutulumu (raller) ve deri bulgularının yaygınlığı diffüz formu işaret eder.
Diffüz form, iç organ tutulumunun (özellikle interstisyel akciğer hastalığı) daha sık görüldüğü ve prognozun daha ağır seyrettiği alt tiptir.
3
Spesifik antikorun seçilmesi
Anti-Scl-70 (Anti-topoizomeraz I) antikoru diffüz form için %9010090-100 spesifiktir.
Otoantikorlar, sistemik sklerozun hem tanısında hem de klinik alt tipinin ayrımında kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kavram

Sistemik sklerozun diffüz formunda Anti-Scl-70, sınırlı formunda ise Anti-sentromer antikorları karakteristiktir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 17Soru

On üç yaşında bir kız çocuk; ellerinde ve yüzünde başlayan, son bir ayda gövdesine ve kollarının üst kısmına hızla yayılan deri sertleşmesi, belirgin halsizlik ve şiddetli baş ağrısı şikayetleriyle getiriliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 160/105160/105 mmHg (yaşa göre >99. persantil) saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin 8,28,2 g/dL, periferik yaymada şistositler, indirekt bilirubin yüksekliği ve serum kreatinin düzeyinde belirgin artış saptanıyor. Bu klinik tabloda, hızlı ilerleyen deri tutulumu ve renal kriz gelişimi ile en spesifik ilişkisi olan otoantikor aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anti-RNA polimeraz III

Cevap

Anti-RNA polimeraz III antikoru, diffüz kutanöz sistemik sklerozda hızlı seyreden deri kalınlaşması ve en korkulan komplikasyonlardan biri olan skleroderma renal krizi ile en spesifik ilişkisi olan otoantikor seçeneğidir.
Vakada tanımlanan klinik tablo (hızlı deri sertleşmesi, malign hipertansiyon ve mikroanjiyopatik hemolitik anemi) tipik bir skleroderma renal krizidir. Anti-RNA polimeraz III antikoru, diffüz sistemik sklerozu olan hastalarda hem deri tutulumunun hızla yayılacağını öngörür hem de renal kriz gelişme riskinin en yüksek olduğu grubu belirler.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Hızlı ilerleyen deri sertleşmesi (diffüz tutulum), ani gelişen şiddetli hipertansiyon, mikroanjiyopatik hemolitik anemi (şistositler) ve akut böbrek hasarı saptandı.
Bu bulgular tipik bir 'Skleroderma Renal Krizi' (SRK) tablosuna işaret eder.
2
Sistemik skleroz formunu belirle
Gövde ve proksimal ekstremite tutulumu olduğu için tanı 'Diffüz Sistemik Skleroz'dur.
Deri tutulumunun yayılımı, hastalık alt tipini ve olası organ tutulumlarını öngörmek için kritiktir.
3
Marker ve komplikasyon ilişkisini kur
Anti-RNA polimeraz III antikoru pozitifliği belirlendi.
Literatürde diffüz formdaki hızlı deri progresyonu ve renal kriz riski ile en spesifik ilişkili marker Anti-RNA polimeraz III'tür.

Anahtar Kavram

Skleroderma Renal Krizi (SRK) ve Anti-RNA Polimeraz III İlişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 18Soru

1414 yaşında bir kız hasta; parmaklarda soğukla tetiklenen renk değişikliği (RaynaudRaynaud fenomeni), el eklemlerinde ağrı, şişlik ve sabah tutukluğu ile merdiven çıkarken zorlanma ve proksimal kas ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede her iki el parmaklarında şişkin (puffypuffy) görünüm, metakarpofalanjiyal eklemlerde sinovit ve proksimal kaslarda 4/54/5 kas gücü saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde ANAANA 1:12801:1280 (granüler patern) ve AntiU1RNPAnti-U1RNP antikor düzeyi belirgin yüksek (>100>100 U/mL) saptanırken; AntidsDNAAnti-dsDNA, AntiSmAnti-Sm ve AntiScl70Anti-Scl-70 antikorları negatif bulunuyor. Bu hastanın klinik tablosu ve laboratuvar bulguları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Trigeminal duyusal nöropati görülmesi bu tablo için karakteristik bir nörolojik bulgudur

Cevap

Trigeminal duyusal nöropati görülmesi Miks Bağ Dokusu Hastalığı (MBDH) için karakteristik bir nörolojik bulgudur.
Miks Bağ Dokusu Hastalığı (MBDH), SLE, sistemik skleroz ve polimiyozit/dermatomiyozit özelliklerini içeren ve yüksek titrede Anti-U1RNP antikorunun saptandığı bir tablodur. Trigeminal duyusal nöropati, bu hastalık grubunda diğer konnektif doku hastalıklarına göre çok daha karakteristik ve tanısal değeri yüksek bir nörolojik bulgu olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Hastada Raynaud fenomeni, şişkin (puffy) eller, artrit (sinovit) ve miyozit (kas güçsüzlüğü) bulguları mevcut.
Bu bulgular Sistemik Lupus Eritematozus (SLE), Sistemik Skleroz (SSc) ve Dermatomiyozit/Polimiyozit özelliklerinin bir örtüşme (overlap) içinde olduğunu gösterir.
2
Serolojik verileri değerlendir
ANA 1:1280 granüler (speckled) patern ve yüksek titrede Anti-U1RNP pozitifliği saptanırken, SLE (dsDNA, Sm) ve SSc (Scl-70) spesifik antikorları negatiftir.
Yüksek titrede Anti-U1RNP varlığı, bu örtüşme sendromunun Miks Bağ Dokusu Hastalığı (MBDH) olarak tanımlanmasını sağlar.
3
Ayırıcı tanı ve karakteristik özellikleri hatırla
MBDH'de böbrek tutulumu SLE'ye göre çok daha nadirdir; mortalitenin ana nedeni pulmoner hipertansiyondur ve trigeminal nöropati en karakteristik nörolojik bulgudur.
TUS gibi sınavlarda bu tür ayırıcı 'anahtar' klinik özellikler (niche findings) tanı koydurucu veya doğrulayıcı olarak sorulur.

Anahtar Kavram

Miks Bağ Dokusu Hastalığı (MBDH) ve Ayırıcı Tanı Özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 19Soru

11 yaşında bir kız hasta; parmak uçlarında soğukla tetiklenen renk değişikliği ve el cildinde gerginlik yakınmalarıyla başvuruyor. Fizik muayenede el sırtından başlayıp el bileğini geçerek ön kola uzanan, parmakla sıkıştırılamayan sert ve parlak cilt görünümü saptanıyor. Bu klinik tabloya göre Juvenil Sistemik Skleroz (jSScjSSc) tanısı için EULAR/PRESEULAR/PRES sınıflandırma kriterlerine göre aşağıdakilerden hangisi majör kriter olarak kabul edilmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Metakarpofalangeal eklemlerin proksimaline uzanan cilt kalınlaşması

Cevap

Metakarpofalangeal eklemlerin proksimaline uzanan cilt kalınlaşması
Juvenil Sistemik Skleroz (jSSc) tanısı için kullanılan EULAR/PRES kriterlerine göre, proksimal skleroderma (metakarpofalangeal veya metatarsofalangeal eklemlerin proksimalindeki deri kalınlaşması) tek başına majör kriterdir. Bu kriterin varlığına ek olarak en az 2 minör kriterin bulunması tanı için gereklidir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik bulgularını (Raynaud, proksimal cilt sertliği, yutma güçlüğü) değerlendir
Bulgular Juvenil Sistemik Skleroz (jSSc) ile uyumlu saptandı.
Tanısal yaklaşım için klinik şüphe oluşturulmalıdır.
2
EULAR/PRES jSSc sınıflandırma kriterlerini hatırla
Sınıflandırma 1 majör ve 9 minör kriterden oluşmaktadır.
Tanı kriterlerinin hiyerarşisini belirlemek gerekir.
3
Seçenekler arasından majör kriteri ayırt et
Proksimal skleroderma (MCP eklemlerin proksimalindeki deri sertliği) majör kriterdir.
Majör kriter tanıyı koydurmada belirleyici temel unsurdur.

Anahtar Kavram

Juvenil Sistemik Skleroz (jSSc) EULAR/PRES Tanı Kriterleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru

On iki yaşında bir kız çocuk; ellerinde soğukla tetiklenen morarma (Raynaud fenomeni), parmaklarda şişlik ve eklem ağrısı şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde el parmak derisinde gerginlik (sklerodaktili) ve artrit saptanıyor. Klinik olarak Miks Bağ Dokusu Hastalığı (MBDH) ön tanısı konulan bu hastada, tanıyı doğrulamak için saptanması beklenen spesifik otoantikor aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anti-U1RNP (Ribonükleoprotein)

Cevap

Miks Bağ Dokusu Hastalığı tanısını en güçlü şekilde destekleyen antikor Anti-U1RNP'dir.
Miks Bağ Dokusu Hastalığı (MBDH), klinik olarak SLE, sistemik skleroz ve polimiyozit bulgularının bir arada görüldüğü bir tablodur. Bu hastalığın serolojik imzası ve tanı kriterlerinin merkezinde yer alan antikor Anti-U1RNP'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik bulgularını analiz et
Raynaud fenomeni, sklerodaktili ve artrit varlığı; SLE, skleroderma ve miyozit özelliklerinin örtüştüğünü gösterir.
MBDH, birden fazla bağ dokusu hastalığının klinik özelliklerini taşıyan bir 'overlap' sendromudur.
2
Klinik tabloya uygun spesifik laboratuvar testini belirle
MBDH tanısı için olmazsa olmaz kriter yüksek titreli Anti-U1RNP pozitifliğidir.
Tanı kriterleri (Sharp veya Kasukawa kriterleri) bu antikorun varlığını şart koşar.

Anahtar Kavram

MBDH Tanısal Belirteci

İpuçları

1
Bu hastalıkta SLE, skleroderma ve miyozit bulguları iç içe geçer.
2
Tanı için mutlaka pozitif bulunması gereken antikor bir ribonükleoproteindir.

Daha Fazla Pratik

Sistemik sklerozda (Skleroderma) akciğer tutulumu riskini artıran antikoru tekrar edin.
Tahmini Süre:45s
Sayfa 1 / 2Sonraki
Skleroderma ve Miks Bağ Dokusu Hastalığı Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin