Tüm alıştırma soruları

6755 soru

Soru 2601Soru
aa ve bb gerçel sayıları için
a<0ba < 0 \le b
eşitsizliği veriliyor.

Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisinin değeri her zaman pozitif bir gerçel sayıya eşittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: bab - a

Cevap

Fark ifadesi (bab - a) her zaman pozitif bir sayıya eşittir.
Fark ifadesi (bab - a), en az sıfır olan bir sayıdan (b0b \ge 0) negatif bir sayının (a<0a < 0) çıkarılması anlamına gelir. Matematiksel olarak ba=b+(a)b - a = b + (-a) şeklinde yazılabilir. a<0a < 0 olduğundan a>0-a > 0 olur. Pozitif bir sayı ile sıfır veya pozitif bir sayının toplamı her zaman sıfırdan büyük (pozitif) olacağı için bu ifade daima pozitif bir gerçel sayı belirtir.

Adım Adım Çözüm

1
a<0a < 0 ve b0b \ge 0 eşitsizliklerini inceleyerek değişkenlerin işaretlerini belirlemek.
aa negatif bir gerçel sayı, bb ise sıfır veya pozitif bir gerçel sayıdır.
İfadelerin işaret analizini yapabilmek için değişkenlerin sınır değerlerini bilmek gerekir.
2
bab - a ifadesinin işaretini analiz etmek.
a<0    a>0a < 0 \implies -a > 0 olur. b0b \ge 0 olduğuna göre, en az sıfır olan bb sayısı ile kesinlikle pozitif olan a-a sayısının toplamı (b+(a)b + (-a)) sıfırdan büyük olur.
bab - a farkının her koşulda pozitif olduğunu kanıtlamak.

Anahtar Kavram

Pozitif ve Negatif Sayılar
Soru 2602Soru

Doğal su kaynaklarındaki çözünmüş iyonlar, suyun sertlik derecesini ve günlük yaşamdaki kullanım özelliklerini doğrudan etkiler. Laboratuvarda gerçekleştirilen bir deneyde, üç farklı temiz su örneğinin içerdiği baskın iyonlar ve bu sulara uygulanan işlemler aşağıda verilmiştir:

* I. Örnek: Bünyesinde bol miktarda Ca2+Ca^{2+} ve HCO3HCO_3^- iyonları bulundurur. Bu örnek kaynatıldığında kap tabanında beyaz tortu oluştuğu ve suyun sertliğinin azaldığı saptanmıştır.
* II. Örnek: Bünyesinde yüksek derişimde Na+Na^+ ve ClCl^- iyonları bulundurur. Bu örneğe sabun eklendiğinde kolayca köpürdüğü ve çökelek oluşturmadığı gözlenmiştir.
* III. Örnek: Bünyesinde bol miktarda Mg2+Mg^{2+} ve SO42SO_4^{2-} iyonları bulundurur. Bu örnek kaynatıldığında sertliğinde bir değişim gözlenmemiş, ancak ortama Na2CO3Na_2CO_3 ilave edildiğinde sertliğinin giderildiği belirlenmiştir.

Buna göre, bu su örnekleri ve yapılan deneylerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III. su örneğindeki Mg2+Mg^{2+} iyonları, sabun molekülleriyle etkileşime girerek çözünmeyen tuzlar oluşturur; ancak bu durum sabunun temizleme kapasitesini etkilemeyip yalnızca köpürme süresini uzatarak enerji kaybına yol açar.

Cevap

Magnezyum iyonlarının sabunun temizleme kapasitesini etkilemediğini belirten ifade yanlıştır. Sert sulardaki magnezyum iyonları sabunla çökelek oluşturarak temizleme kapasitesini doğrudan azaltır.
Yanlış olan ve dolayısıyla doğru cevap seçeneği olan ifade, magnezyum iyonlarının sabunun temizleme kapasitesini etkilemediğini iddia eden ifadedir. Sert sularda bulunan kalsiyum ve magnezyum iyonları sabun molekülleriyle birleşerek çökelek oluşturur. Bu durum sabunun köpürmesini engellediği gibi kirleri temizleme verimini ve kapasitesini de doğrudan düşürür.

Adım Adım Çözüm

1
Su örneklerinin içerdikleri iyonlara göre sertlik türlerini belirleme.
I. örnek geçici sertliğe (Ca2+Ca^{2+} ve HCO3HCO_3^-), III. örnek kalıcı sertliğe (Mg2+Mg^{2+} ve SO42SO_4^{2-}) sahiptir. II. örnek ise sert su değildir.
Sertlik türlerinin ve hangi iyonların sertliğe neden olduğunun ayırt edilmesi gerekir.
2
Geçici ve kalıcı sertlik giderme yöntemlerini inceleme.
I. örnek kaynatılarak sertliği giderilir ve kalsiyum karbonat çöker. III. örnek kaynatmayla giderilemez, sodyum karbonat eklenerek magnezyum iyonları çöktürülür.
Uygulanan kimyasal ve fiziksel yöntemlerin doğruluğunu test etmek.
3
Sertliğin sabun ve deterjan üzerindeki etkisini değerlendirme.
Sert sudaki katyonlar sabunu çöktürerek temizleme gücünü düşürür ve sarfiyatı artırır. Deterjanlar ise sert sulardan etkilenmez.
Sert suların temizlik malzemelerinin temizleme kapasitesi üzerindeki etkisini açıklamak.

Anahtar Kavram

Suyun sertlik derecesi, geçici ve kalıcı sertliğin nedenleri, sertlik giderme yöntemleri ve sert suların sabun/deterjan verimliliğine etkisi.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 2603Soru

Her biri birer tam sayı olan aa, bb ve cc sayıları için
* a+ba + b toplamının çift sayı
* bcb \cdot c çarpımının tek sayı
olduğu biliniyor.

Buna göre,
I. ab+ca \cdot b + c
II. b(a+c)b \cdot (a + c)
III. ac+ba^c + b

ifadelerinden hangileri her zaman bir çift sayıya eşittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve II

Cevap

I ve II ifadeleri her zaman bir çift sayıya e��ittir.
Verilen bilgiler doğrultusunda aa, bb ve cc sayılarının tamamı tek tam sayıdır. Tek sayıların çarpımı tek olduğundan aba \cdot b tektir, buna tek sayı olan cc eklendiğinde sonuç çift sayı olur. a+ca + c toplamı iki tek sayının toplamı olduğundan çifttir, çift bir sayının bb tam sayısı ile çarpımı da çifttir. Üçüncü öncülde ise negatif üs durumunda ifadenin tam sayı olmama olasılığı bulunduğundan her zaman çift sayıya eşit olduğunu söyleyemeyiz.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen çarpımın teklik-çiftlik durumunu analiz etmek.
bb ve cc sayılarının her ikisi de tek tam sayıdır.
İki tam sayının çarpımının tek sayı olması için her iki sayının da tek sayı olması gerekir.
2
Verilen toplamın teklik-çiftlik durumunu analiz etmek.
aa sayısı tek tam sayıdır.
bb tek sayı olduğuna göre, a+ba + b toplamının çift sayı olabilmesi için aa say��sının da tek sayı olması gerekir.
3
Birinci öncülü (ab+ca \cdot b + c) değerlendirmek.
ab+ca \cdot b + c ifadesi her zaman çift sayıdır.
aa ve bb tek sayı olduğundan çarpımları aba \cdot b tek sayıdır. Tek sayı olan aba \cdot b ile tek sayı olan cc toplandığında sonuç çift sayı olur.
4
İkinci öncülü (b(a+c)b \cdot (a + c)) değerlendirmek.
b(a+c)b \cdot (a + c) ifadesi her zaman çift sayıdır.
aa ve cc tek sayı olduğundan toplamları a+ca + c çift sayıdır. Çift bir sayının herhangi bir tam sayı (bb) ile çarpımı her zaman çift sayıdır.
5
Üçüncü öncülü (ac+ba^c + b) değerlendirmek.
ac+ba^c + b ifadesi her zaman çift sayıya eşit değildir.
cc tek bir tam sayıdır ve negatif olabilir (örneğin c=1c = -1). Bu durumda a=3a = 3 ve b=1b = 1 için ac+b=31+1=4/3a^c + b = 3^{-1} + 1 = 4/3 elde edilir ki bu sayı tam sayı bile değildir, dolayısıyla tekliği veya çiftliği tanımlı değildir.

Anahtar Kavram

Tam sayılarda tek ve çift sayıların özellikleri ve kuvvet alırken üssün pozitifliği/negatifliği durumunun incelenmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2604Soru

Türkiye'de bölgesel kalkınma planlarının hazırlanması ve sosyoekonomik analizlerin yapılması amacıyla Avrupa Birliği standartlarına uygun olarak İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS) kullanılmaktadır. Bu sınıflandırma, coğrafi alanın büyüklüğü ve idari yapıya göre hiyerarşik bir yapıda üç farklı düzeyden oluşmaktadır. Buna göre, İBBS düzeylerini hiyerarşik ölçeğin en üst basamağından (en geniş kapsamlı/makro) en alt basamağına (en dar kapsamlı/mikro) doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İBBS düzeylerinin en üst hiyerarşik basamaktan en alta doğru doğru sıralaması sırasıyla İBBS Düzey 1 Bölgeleri, İBBS Düzey 2 Bölgeleri ve İBBS Düzey 3 Bölgeleri şeklindedir.
İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS), en genişten en dara doğru hiyerarşik olarak Düzey 1 (12 makro bölge), Düzey 2 (26 alt bölge) ve Düzey 3 (81 il) şeklinde sıralanır. Dolayısıyla en üst basamaktan en alt basamağa doğru yapılan doğru sıralama Düzey 1, Düzey 2 ve Düzey 3 şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İBBS hiyerarşisinin en üst düzeyini (makro düzey) belirlemek.
İBBS Düzey 1 Bölgeleri (12 bölge), coğrafi alan olarak en geniş ve en üst düzey birimdir.
Hiyerarşik sıralamaya en geniş kapsamlı makro düzey olan Düzey 1 ile başlanır.
2
Orta düzeydeki alt bölgeleri tespit etmek.
İBBS Düzey 2 Bölgeleri (26 bölge), kalkınma ajanslarının çalışma sınırlarını da belirleyen orta kademe bölgelerdir.
Makro düzey ile il düzeyleri arasındaki koordinasyonu sağlayan ara basamaktır.
3
İBBS hiyerarşisinin en alt düzeyini (en dar kapsamlı/mikro düzey) belirlemek.
İBBS Düzey 3 Bölgeleri (81 il), doğrudan il sınırlarına karşılık gelen en alt basamaktır.
Verilerin en detaylı (il bazında) toplandığı hiyerarşik ölçeğin son basamağını oluşturur.

Anahtar Kavram

İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması'nın (İBBS) hiyerarşik yapısı ve işlevsel bölge niteliği.
Soru 2605Soru

İslam dünyasında inanç esasları ve devlet yönetimi gibi temel konular etrafında şekillenen görüşler 'itikadî ve siyasî yorumlar' başlığı altında incelenirken, günlük hayat ve ibadetlerin pratik uygulamaları 'amelî ve fıkhî yorumlar' kapsamında değerlendirilir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi itikadî ve siyasî yorumlar sınıfına giren bir mezheptir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şîa

Cevap

Şîa
Doğru cevap Şîa'dır. Şîa, İslam düşüncesinde özellikle devlet başkanlığı (imamet) ve buna bağlı inanç esasları üzerinden gelişen, siyasî-itikadî niteliğe sahip bir mezheptir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki itikadî-siyasî ve amelî-fıkhî yorumların ayrımını tanımlayın.
İtikadî ve siyasî yorumlar inanç (akide) ve yönetim (hilafet/imamet) meselelerine odaklanırken; amelî-fıkhî yorumlar ibadet ve hukuk kuralları gibi uygulama alanlarına yöneliktir.
Seçeneklerdeki mezheplerin hangi amaca yönelik kurulduğunu sınıflandırabilmek için bu tanımların yapılması gerekir.
2
Seçeneklerdeki mezhepleri kategorize ederek doğru sonuca ulaşın.
Hanefîlik, Şâfiîlik, Mâlikîlik ve Hanbelîlik ibadetlerin uygulamasına yönelik amelî-fıkhî mezheplerdir. Şîa ise imamet meselesini inanç esası olarak kabul eden itikadî-siyasî bir mezheptir.
Soruda istenen itikadî-siyasî mezhep kategorisine sadece Şîa uymaktadır.

Anahtar Kavram

İslam Düşüncesinde Yorum Biçimleri (İtikadî-Siyasî ve Amelî-Fıkhî Mezhepler)
Tahmini Süre:45s
Soru 2606Soru

Descartes, felsefesinde 'düşünen töz' (res cogitans) ve 'yer kaplayan töz' (res extensa) adını verdiği iki temel tözün varlığını savunur. Düşünen töz yer kaplamaz, yer kaplayan töz ise düşünemez. Birbirine tamamen zıt ve indirgenemez nitelikteki bu iki yapının insan varlı��ında nasıl bir araya gelip etkileştiği sorusuna ise Descartes, insan beynindeki kozalaksı bez (epifiz) aracılığıyla zihnin bedeni yönlendirdiği cevabını verir.

Bu parçaya göre Descartes'ın varlık görüşüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Varlığın temelinde birbirine indirgenemeyen ve bağımsız niteliklere sahip iki ayrı tözün bulunduğunu kabul etmektedir.

Cevap

Varlığın temelinde birbirine indirgenemeyen ve bağımsız niteliklere sahip iki ayrı tözün bulunduğunu kabul etmektedir.
Varlığın temelinde birbirine indirgenemeyen iki ayrı tözün (zihin ve beden) bulunduğunu savunan seçenek doğrudur. Descartes düalizminde zihin (düşünce) ve beden (yer kaplama) birbirine indirgenemez bağımsız tözlerdir. Metinde de bu iki tözün niteliklerinin birbirine zıt olduğu ve insan varlığında kozalaksı bez aracılığıyla etkileştiği belirtilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde Descartes'ın töz tanımlarını analiz etme.
Düşünen tözün yer kaplamadığı, yer kaplayan tözün ise düşünemediği, dolayısıyla bu iki tözün birbirine indirgenemez zıt nitelikte olduğu saptanır.
Parçadaki temel felsefi kavramların içeriğini belirlemek için.
2
Zihin-beden etkileşiminin nasıl açıklandığını belirleme.
Descartes'ın bu iki bağımsız tözü insan varlığında 'kozalaksı bez' aracılığıyla etkileşime soktuğu belirlenir.
İki farklı yapının bir arada bulunmasının düalist (ikici) ontolojideki yerini anlamak için.
3
Bu verileri felsefi akımlarla ilişkilendirip doğru seçeneğe ulaşma.
Hem maddeyi hem ideayı (zihni) temel alan, birbirine indirgenemeyen iki tözlü bu yaklaşımın 'düalizm' (ikicilik) olduğu ve doğru yargının bu iki ayrı tözün varlığını kabul etmek olduğu sonucuna varılır.
Parçadan çıkarılabilecek en genel ve doğru ontolojik yargıyı belirlemek için.

Anahtar Kavram

Descartes'ın Zihin-Beden Düalizmi (İkicilik)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2607Soru

Bir eğitim kurumunda müdürlük yapan Esra Hanım, öğretmenler arasında ders programı planlaması yaparken tüm öğretmenlere tamamen aynı saatte ve aynı zorluk derecesinde sınıflar vermek yerine; öğretmenlerin uzmanlık alanlarını, mesleki tecrübelerini, pedagojik eğilimlerini ve özel durumlarını dikkate almaktadır. Herkesin potansiyelini en verimli şekilde kullanabileceği, hakkaniyete uygun ve dengeli bir dağılımı hedeflemektedir.

Buna göre, Esra Hanım'ın sergilediği bu yönetim anlayışı ve tutumu, İslam ahlakında yer alan aşağıdaki temel erdemlerden hangisiyle doğrudan ilişkilendirilebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adalet

Cevap

Esra Hanım'ın sergilediği tutum adalet erdemiyle ilişkilendirilir.
Adalet erdemi; eşitlikten ziyade hakkaniyeti, her şeye hakkını vermeyi ve dengeli olmayı ifade eder. Esra Hanım'ın çalışanlarının bireysel durum ve yeteneklerini gözeterek hakkaniyete uygun bir dağılım yapması, bu erdemin yönetim alanındaki doğrudan bir uygulamasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde verilen olaydaki yönetim davranışını analiz etmek.
Yöneticinin herkese tamamen aynı programı vermek yerine, öğretmenlerin uzmanlık, tecrübe ve özel durumlarını gözeterek dengeli ve hakkaniyetli bir paylaşım yaptığı tespit edilir.
Tutumun ahlaki boyutunu belirlemek için metindeki temel davranışı ortaya koymak gerekir.
2
Tespit edilen hakkaniyetli ve dengeli dağıtım davranışını İslam ahlakındaki temel kavramlarla eşleştirmek.
Hakkı sahibine teslim etmek ve dengeyi korumak anlamına gelen kavramın adalet olduğu sonucuna ulaşılır.
Soruda istenen doğru ahlaki erdemi kavramsal tanımıyla eşleştirmek için bu adım gereklidir.

Anahtar Kavram

İslam ahlakında adalet erdemi ve hakkaniyet ilişkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2608Soru

İslam kelamında imanın bilgi ve delille olan ilişkisi bakımından farklı iman dereceleri tanımlanmıştır.

Aşağıda sol sütunda verilen açıklamaları, sağ sütundaki kavramsal karşılıklarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kişinin, ailesinden ve çevresinden gördüğü dini kabulleri herhangi bir araştırma yapmadan, delillere dayandırmadan doğrudan benimsemesi.
Kişinin aklını kullanarak, evrendeki nizamı gözlemleyerek ve dini delilleriyle inceleyerek zihninde hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde elde ettiği sarsılmaz inanç.
Dini delillere dayanmadığı için karşıt fikirler, felsefi şüpheler veya sarsıcı hayat olayları karşısında korunmasız olan ve kolayca zayıflayabilen inanç derecesi.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki birinci ifade sağ sütundaki ikinci ifadeyle (taklidî imanın oluşum biçimi); ikinci ifade sağ sütundaki birinci ifadeyle (tahkikî imanın tanımı ve mahiyeti); üçüncü ifade ise sağ sütundaki üçüncü ifadeyle (taklidî imanın teolojik zaafiyeti ve riski) eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; delilsiz ve çevresel etkiyle benimsenen inanç taklidî imanın oluşumunu; delillere dayalı ve araştırma sonucu kazanılan sarsılmaz inanç tahkikî imanın tanımını; delilsiz olmasından ötürü şüpheler karşısında sarsılma riski taşıması ise taklidî imanın teolojik zaafiyetini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci ifadenin analiz edilmesi
İfadedeki 'herhangi bir araştırma yapmadan' ve 'çevresinden gördüğü' ibareleri taklit etmeye işaret eder. Bu durum taklidî imanın nasıl oluştuğunu açıkladığından 'Taklidî imanın oluşum biçimi' ile eşleşir.
Taklidî iman, delilsiz ve çevreyi taklit ederek oluşan bir iman türüdür.
2
İkinci ifadenin analiz edilmesi
İfadedeki 'aklını kullanarak', 'delilleriyle inceleyerek' ve 'sarsılmaz inanç' ifadeleri, tahkikî (araştırılmış, doğrulanmış) imanın temel özelliklerini belirtir. Bu nedenle 'Tahkikî imanın tanımı ve mahiyeti' ile eşleşir.
Tahkikî iman, bilgiye, araştırmaya ve delillere dayanan sarsılmaz inançtır.
3
Üçüncü ifadenin analiz edilmesi
İfadedeki 'karşıt fikirler karşısında korunmasız olması' ve 'kolayca zayıflayabilmesi' durumları, taklidî imanın teolojik olarak taşıdığı zayıflıkları ve riskleri ortaya koyar. Bu yüzden 'Taklidî imanın teolojik zaafiyeti ve riski' ile eşleşir.
Taklidî iman geçerli kabul edilmekle birlikte, delilden yoksun olduğu için şüpheler karşısında sarsılma riski taşır.

Anahtar Kavram

Taklidi ve tahkiki iman arasındaki farklar, oluşum süreçleri ve teolojik durumları.
Soru 2609Soru

Hz. Muhammed'in hayatını inceleyen bir araştırmacı; onun adaletli bir yönetici, merhametli bir aile reisi ve güvenilir bir komşu olarak sergilediği davranışların yalnızca kendi dönemiyle sınırlı olmadığını, aksine tüm insanlığa yön verecek evrensel ahlaki ilkeler barındırdığını savunmaktadır. Bu durumun kurani temeli olarak da Ahzâb suresi 21. ayetini delil göstermektedir.

Buna göre araştırmacının, peygamberin örnekliğine dair vurgulamak istediği temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hz. Muhammed'in örnekliğinin (üsve-i hasene) hayatın her alanını kapsayan, zamansal ve mekânsal sınırları aşan evrensel bir niteliğe sahip olduğu

Cevap

Hz. Muhammed'in örnekliğinin (üsve-i hasene) hayatın her alanını kapsayan, zamansal ve mekânsal sınırları aşan evrensel bir niteliğe sahip olduğu
Doğru cevap, Hz. Muhammed'in örnekliğinin (üsve-i hasene) hayatın her alanını kapsayan, zamansal ve mekânsal sınırları aşan evrensel bir niteliğe sahip olduğunu belirten seçenektir. Parçada araştırmacının, peygamberin sergilediği ahlaki davranışların tüm insanlığa yön verecek evrensel ilkeler barındırdığını ve bunu Ahzâb suresi 21. ayetiyle temellendirdiğini ifade etmesi, üsve-i hasene kavramının evrenselliğini ve bütüncüllüğünü ortaya koymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki temel vurguyu analiz etmek
Araştırmacının, Hz. Muhammed'in ahlaki ilkelerinin tarihsel sınırları aşarak tüm insanlığa hitap eden evrensel değerler taşıdığını savunduğu belirlenir.
Sorunun kökünde yer alan iddiayı doğru anlamak çözüme giden ilk adımdır.
2
Ahzâb suresi 21. ayetinde geçen 'üsve-i hasene' kavramını tanımlamak
Üsve-i hasene kavramının, inananlar için en güzel örnek anlamına geldiği ve hayatın her alanını kapsayan evrensel bir rehberlik sunduğu tespit edilir.
Ayetin kavramsal çerçevesiyle parçadaki örnekler arasındaki ilişkiyi kurmak gerekir.
3
Seçenekleri değerlendirerek doğru yargıya ulaşmak
Hz. Muhammed'in örnekliğinin hayatın her alanını kapsayan, zamansal ve mekânsal sınırları aşan evrensel bir niteliğe sahip olduğunu belirten seçeneğin doğru cevap olduğu sonucuna varılır.
Parçada savunulan evrensellik ve kapsayıcılık düşüncesi bu yargı ile tam olarak örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

Üsve-i Hasene kavramının kapsamı ve Ahzâb Suresi 21. ayetinin evrensel ahlaki boyutu
Soru 2610Soru

Bir torbada üzerinde sırasıyla 16-\sqrt{16}, 3-3, 00, 73\frac{7}{3}, 5\sqrt{5} ve π\pi sayılarının yazılı olduğu 6 adet kart bulunmaktadır. Bu kartlardan üzerinde bir rasyonel sayı yazılı olanların tamamı boş bir kutuya atılıyor.

Buna göre, son durumda kutuda bulunan kart sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4

Cevap

Son durumda kutuda bulunan kart sayısı 4'tür.
Verilen sayılardan 16=4-\sqrt{16} = -4, 3-3, 00 ve 73\frac{7}{3} sayıları rasyonel sayı kümesinin (Q\mathbb{Q}) elemanlarıdır. Kutuya atılan kart sayısı bu sayıların adedi olan 4'tür.

Adım Adım Çözüm

1
Kartların üzerindeki sayıların rasyonel olup olmadığının sınıflandırılması.
16-\sqrt{16}, 3-3, 00 ve 73\frac{7}{3} sayıları rasyonel; 5\sqrt{5} ve π\pi sayıları irrasyoneldir.
Rasyonel sayılar kümesi (Q\mathbb{Q}), iki tam sayının oranı şeklinde yazılabilen sayıları kapsar. Köklü ifadelerden tam sayıya dönüşebilen 16=4-\sqrt{16} = -4 rasyoneldir. Ancak 5\sqrt{5} ve π\pi bu biçimde yazılamadığından irrasyoneldir.
2
Rasyonel sayı olan kartların toplam adedinin hesaplanması.
Toplam 4 adet kart kutuya atılmıştır.
Kutuya sadece rasyonel sayı içeren kartlar atılmaktadır.

Anahtar Kavram

Rasyonel sayılar kümesinin elemanlarını tanıma ve irrasyonel sayılardan ayırt etme.
Soru 2611Soru

Bir kargo firmasında bulunan üç farklı koli grubundaki koli sayıları sırasıyla aa, bb ve cc pozitif tam sayılarıdır.
* Birinci ve ikinci gruptaki koli sayılarının toplamı bir tek sayıdır.
* İkinci ve üçüncü gruptaki koli sayılarının çarpımı bir çift sayıdır.

Buna göre;
I. ab+ca \cdot b + c
II. (a+b)c(a + b) \cdot c
III. b(a+c)b \cdot (a + c)

ifadelerinden hangileri her zaman bir çift sayıya eşittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yalnız III

Cevap

Yalnız III
Yalnız üçüncü ifade incelendiğinde; ikinci değişken çift olduğunda çarpım doğrudan çift sayı olur. İkinci değişken tek olduğunda ise birinci ve üçüncü değişkenler çift olmak zorundadır. Bu durumda parantez içi toplam çift olacağından çarpım yine çift sayı olur. Dolayısıyla bu ifade her durumda çift sayıya eşittir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen sözel öncülleri matematiksel teklik-çiftlik ifadelerine dönüştürmek.
a+ba + b toplam�� bir tek sayı (T) ve bcb \cdot c çarpımı bir çift sayıdır (Ç).
Soru kökündeki bilgileri analiz edebilmek için cebirsel gösterimlerden yararlanmamız gerekir.
2
a,ba, b ve cc değişkenlerinin alabileceği teklik-çiftlik durumlarını belirlemek için durum analizi yapmak.
İki temel durum mevcuttur:
1. Durum: bb çift (Ç) ise aa tek (T) olmalıdır. Bu durumda cc sayısı tek (T) veya çift (Ç) olabilir.
2. Durum: bb tek (T) ise aa çift (Ç) ve cc çift (Ç) olmalıdır.
Toplamın tek olması için terimlerden birinin tek, diğerinin çift olması gerekir; çarpımın çift olması için ise en az bir terimin çift olması şarttır.
3
Elde edilen tüm olası teklik-çiftlik kombinasyonlarını öncüllerde yerine yazarak denetlemek.
I. ab+ca \cdot b + c ifadesi: 1. durum altında cc tek olduğunda TC\c+T=TT \cdot Ç + T = T (tek) olur.
II. (a+b)c(a + b) \cdot c ifadesi: 1. durum altında cc tek olduğunda (T+C\c)T=T(T + Ç) \cdot T = T (tek) olur.
III. b(a+c)b \cdot (a + c) ifadesi: bb çift ise çarpım çift olur. bb tek ise aa ve cc çift olduğundan a+ca+c toplamı çift olur ve çarpım yine çift olur.
İfadelerin 'her zaman' çift sayı olabilmesi için tüm olasılıklarda çift sayı üretmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Tek ve çift sayılarda toplama ve çarpma işlemlerinin özellikleri ile çok değişkenli durum analizi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2612Soru

x,yx, y ve zz gerçel sayıları sırasıyla

* xNx \in \mathbb{N}
* yZy \in \mathbb{Z}^-
* zQZz \in \mathbb{Q} \setminus \mathbb{Z}

kümelerinin birer elemanıdır.

Buna göre,

I. xyx \cdot y
II. yzy \cdot z
III. x+y+zx + y + z

ifadelerinden hangileri bir pozitif tam sayıya eşit olabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yalnız II

Cevap

Yalnız II ifadesi bir pozitif tam sayıya eşit olabilir.
Yalnız II ifadesi pozitif bir tam sayıya eşit olabilir. Negatif bir tam sayı ile tam sayı olmayan rasyonel bir sayının çarpımı pozitif bir tam sayı üretebilir. Örneğin, 2-2 ile 12-\frac{1}{2} çarpıldığında 11 elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Tanımlanan sayı kümelerinin özelliklerini belirlemek.
xx bir doğal sayı olduğu için 0,1,2,0, 1, 2, \dots değerlerini alabilir. yy bir negatif tam sayı olduğu için 1,2,3,-1, -2, -3, \dots değerlerini alabilir. zz ise tam sayı olmayan rasyonel bir sayıdır (örneğin 12-\frac{1}{2} veya 34\frac{3}{4}).
Soruda verilen ifadelerin hangi sayı kümelerine ait olduğunu netleştirmek doğru analiz yapmayı sağlar.
2
Birinci öncülü (xyx \cdot y) değerlendirmek.
xy0x \cdot y \le 0 olur.
x0x \ge 0 ve y<0y < 0 olduğundan, bu iki sayının çarpımı ya sıfır (eğer x=0x = 0 ise) ya da negatif bir tam sayıdır. Dolayısıyla pozitif bir tam sayı olamaz.
3
İkinci öncülü (yzy \cdot z) değerlendirmek.
yzy \cdot z ifadesi pozitif bir tam sayıya eşit olabilir.
Örnek olarak y=2y = -2 (negatif tam sayı) ve z=12z = -\frac{1}{2} (tam sayı olmayan rasyonel sayı) seçilirse, yz=(2)(12)=1y \cdot z = (-2) \cdot \left(-\frac{1}{2}\right) = 1 elde edilir. 11 sayısı pozitif bir tam sayıdır.
4
Üçüncü öncülü (x+y+zx + y + z) değerlendirmek.
x+y+zx + y + z ifadesi tam sayı olamaz, dolayısıyla pozitif tam sayı da olamaz.
İki tam sayının toplamı her zaman bir tam sayıdır. Burada xx ve yy birer tam sayı olduğundan x+yx + y toplamı da bir tam sayıdır. Bir tam sayı ile tam sayı olmayan bir rasyonel sayının (zz) toplamı ise her zaman tam sayı olmayan bir rasyonel sayı belirtir.

Anahtar Kavram

Sayı kümelerinin tanımları, eleman özellikleri ve kapalılık ilişkileri
Soru 2613Soru

Descartes, Balmumu Örneği'nde petekten yeni alınmış bir balmumunu betimler. Bu balmumu henüz balın kokusunu korumakta, rengi, şekli ve boyutu belirgindir. Ancak balmumu ateşe yaklaştırıldığında rengi değişir, şekli bozulur, kokusu ve tadı yok olur, sertliği gider ve sıvılaşır. Kısacası, duyularla algılanan tüm özellikleri değişime uğrar. Buna rağmen onun aynı balmumu olduğu kabul edilmeye devam edilir. Descartes, balmumunun kendisinin ne olduğunu kavrayan gücün duyularımız olamayacağını belirtir; çünkü duyuların bize sunduğu her nitelik değişmiştir.

Buna göre Descartes'ın balmumu örneğinden yola çıkılarak rasyonalist (akılcı) bilgi kuramı hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nesnelerin özüne dair kesin ve değişmez bilgiye duyusal algılarla değil, zihinsel kavrayış (akıl) yoluyla ulaşılır.

Cevap

Nesnelerin özüne dair kesin ve değişmez bilgiye duyusal algılarla değil, zihinsel kavrayış yoluyla ulaşıldığını savunan yargı doğrudur.
Descartes'ın balmumu analizi, duyuların bize sunduğu değişken niteliklerin ötesinde nesnenin kalıcı ve temel yapısını kavrayan gücün zihinsel bir görü (akıl) olduğunu gösterir. Bu durum, kesin bilginin kaynağını akılda bulan rasyonalist bilgi kuramının temel savıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki balmumu örneğini analiz etmek.
Balmumunun sıcaklık etkisiyle tüm duyusal özelliklerinin (renk, koku, tat, şekil, sertlik) değiştiği, ancak nesnenin özünün (aynı balmumu olma durumunun) değişmediği belirlenir.
Duyuların bize sunduğu verilerin değişken ve yanıltıcı olduğunu, dolayısıyla nesnenin değişmeyen özünü kavramada yetersiz kaldığını göstermek.
2
Descartes'ın bu tespitten çıkardığı epistemolojik sonucu belirlemek.
Balmumunun ne olduğunu kavrayan gücün duyular değil, sadece zihin (akıl) olduğu sonucuna ulaşılır.
Bilginin kaynağında aklın duyulara olan üstünlüğünü ve önceliğini ortaya koymak.
3
Elde edilen sonucu rasyonalist bilgi kuramının temel ilkeleriyle eşleştirmek.
Kesin ve değişmez bilgiye ancak akıl (zihinsel kavrayış) yoluyla ulaşılabileceğini savunan seçeneğin doğru olduğu tespit edilir.
Rasyonalizmin apriori (akla dayalı) bilgi anlayışını doğrulamak.

Anahtar Kavram

Rasyonalizm ve Apriori Bilgi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2614Soru

Bir nn pozitif tam sayısı için

xn=n2+15nx_n = \sqrt{n^2 + 15n}

sayısı tanımlanıyor.

Buna göre, xnx_n sayısının bir rasyonel sayı olmasını sağlayan ka�� farklı nn değeri vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4

Cevap

İfadenin rasyonel bir sayı olmasını sağlayan 4 farklı pozitif tam sayı değeri vardır.
Verilen kareköklü ifadenin rasyonel bir sayı belirtmesi, kök içerisindeki n2+15nn^2 + 15n ifadesinin bir tam kare olmasını gerektirir. Tam kareye tamamlama metodu ve iki kare farkı yardımıyla elde edilen (2n+152k)(2n+15+2k)=225(2n + 15 - 2k)(2n + 15 + 2k) = 225 denkleminde, 225'in çarpanları üzerinden n>0n > 0 koşulunu sağlayan tam olarak 4 farklı nn pozitif tam sayısı (1,5,12,491, 5, 12, 49) elde edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Kökün içindeki ifadenin rasyonellik şartını belirlemek.
n2+15n=k2n^2 + 15n = k^2 (burada kk bir pozitif tam sayıdır)
Pozitif bir tam sayının karekökünün rasyonel sayı olabilmesi için sayının tam kare olması gerekir.
2
Denklemi düzenleyerek iki kare farkı şeklinde çarpanlarına ayırmak.
(2n+152k)(2n+15+2k)=225(2n + 15 - 2k)(2n + 15 + 2k) = 225
Çarpan analizi yaparak bilinmeyenlerin alabileceği tam sayı değerlerini sınırlandırmak.
3
225'in çarpan çiftleri üzerinden nn değerlerini elde etmek.
nn değerleri 49, 12, 5 ve 1 olarak bulunur.
nn ve kk değerlerinin pozitif tam sayı olma koşulunu sağlayan tüm durumları incelemek.

Anahtar Kavram

Rasyonel ve İrrasyonel Sayı Kümesi İlişkileri
Soru 2615Soru

Bir kimsenin bir hakikati zihnen bilmesi, ona iman ettiği anlamına gelmez. Söz gelimi, İslam’ın temel inanç esaslarını araştıran ve bunların mantıksal tutarlılığını onaylayan bir gayrimüslim araştırmacı, bu bilgisine rağmen kalbiyle teslimiyet gösterip inanmadıkça mümin olarak nitelendirilemez. Diğer taraftan, kalbinde inanç meşalesini yakan bir kimse de bu inancını ibadetlerle ve ahlaki erdemlerle beslemezse, dünyevi fırtınalar karşısında imanın kalpteki varlığını koruması oldukça güçleşir.

Bu parçada anlatılanlardan hareketle bilgi, iman ve amel ilişkisine dair aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bilgi imanın zihni hazırlayıcısı, salih ameller ise kalpte gerçekleşen tasdiki dış dünyada koruyan ve güçlendiren bir kalkandır.

Cevap

Bilgi imanın zihni hazırlayıcısı, salih ameller ise kalpte gerçekleşen tasdiki dış dünyada koruyan ve güçlendiren bir kalkandır.
Doğru yargı, bilginin imanın zihni hazırlayıcısı olduğunu, salih amellerin ise kalpteki tasdiki dış dünyadaki olumsuz etkenlere karşı koruyan bir kalkan olduğunu belirtmektedir. Parçadaki gayrimüslim araştırmacı örneği bilginin tek başına yeterli olmadığını gösterirken, inancın ibadet ve ahlakla beslenmemesi durumunda korunmasının zorlaşacağı tespiti amelin koruyucu rolünü ortaya koyar.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki bilgi ve iman ilişkisi çözümlenir.
Dini esasları bilmenin tek başına imanı oluşturmadığı, zihni bilginin ötesinde kalbi teslimiyetin (tasdik) şart olduğu belirlenir.
Parçada gayrimüslim bir araştırmacının teorik bilgisine rağmen kalbiyle inanmadığı sürece mümin kabul edilemeyeceği örneğinden bu sonuca ulaşılır.
2
Parçadaki iman ve amel ilişkisi analiz edilir.
Amelin imanın bir parçası olmadığı ancak kalpteki inancın korunmasında ve güçlenmesinde hayati bir koruyucu işlevi bulunduğu sonucuna varılır.
Metindeki 'inancını ibadet ve ahlakla beslemeyenlerin imanın varlığını korumasının zorlaşacağı' ifadesi bunu desteklemektedir.
3
Seçeneklerdeki ifadeler parçada ulaşılan sonuçlarla karşılaştırılır.
Bilginin zihni bir hazırlık safhası olduğu, salih amellerin ise kalpteki inancı besleyip dış fırtınalara karşı koruyan bir kalkan işlevi gördüğü yargısı en doğru ifade olarak belirlenir.
Parçanın ana fikri ve verilen analojiler (inanç meşalesi ve rüzgar fırtınası) bu yargıyla tam olarak örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

Bilgi, iman ve amel arasındaki bütünsel ve tamamlayıcı ilişki
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2616Soru
a,btextvectextgerc\celsayılarıic\cina, b \\text{ ve } c \\text{ gerçel sayıları için}
a3cdotb2<0a^3 \\cdot b^2 < 0
b3cdotc5=0b^3 \\cdot c^5 = 0
ab>0a - b > 0
textoldug˘ubilinmektedir.\\text{olduğu bilinmektedir.}

Buna göre,
I. acdotbcdotc<0a \\cdot b \\cdot c < 0
II. a2cdotb>0-a^2 \\cdot b > 0
III. ac<0a - c < 0

ifadelerinden hangileri her zaman doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II ve III

Cevap

II ve III ifadeleri her zaman doğrudur.
Doğru cevap olan II ve III ifadesi, bulunan a<0a < 0, b<0b < 0 ve c=0c = 0 değerleriyle tam olarak uyuşmaktadır. İkinci öncüldeki a2cdotb>0-a^2 \\cdot b > 0 ifadesi negatif iki değerin çarpımından dolayı pozitif ve doğrudur. Üçüncü öncüldeki ac<0a - c < 0 ifadesi ise a0=a<0a - 0 = a < 0 olduğundan her zaman doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen a3cdotb2<0a^3 \\cdot b^2 < 0 eşitsizliğinden yararlanarak aa ve bb sayılarının durumlarını incelemek.
b2b^2 ifadesi her gerçel sayı için sıfırdan büyük veya eşittir. Çarpımın sonucu sıfırdan küçük olduğu için bneq0b \\neq 0 ve b2>0b^2 > 0 olmalıdır. Buradan a3<0impliesa<0a^3 < 0 \\implies a < 0 (negatif) olarak bulunur.
Değişkenlerin sıfır olup olamayacağını ve işaretlerini netleştirmek için.
2
b3cdotc5=0b^3 \\cdot c^5 = 0 eşitliğini analiz ederek cc sayısının değerini bulmak.
İlk adımdan bneq0b \\neq 0 olduğunu bildiğimiz için b3neq0b^3 \\neq 0 olur. Eşitliğin sağlanabilmesi için c5=0impliesc=0c^5 = 0 \\implies c = 0 olmalıdır. Sıfır sayısı işaretsiz (nötr) bir sayıdır.
cc değişkeninin değerini ve nötr olma özelliğini belirlemek için.
3
ab>0a - b > 0 eşitsizliğini kullanarak bb sayısının işaretini belirlemek.
ab>0impliesa>ba - b > 0 \\implies a > b olur. a<0a < 0 olduğunu bildiğimiz için bb sayısı aa'dan da küçük olmalıdır. Bu durumda b<a<0b < a < 0 olduğundan b<0b < 0 (negatif) bulunur.
bb sayısının negatif olduğunu kesinleştirmek için.
4
Elde edilen a<0a < 0, b<0b < 0 ve c=0c = 0 değerlerine göre öncülleri değerlendirmek.
I. öncül için: c=0c = 0 olduğundan acdotbcdotc=0a \\cdot b \\cdot c = 0 olur. 0<00 < 0 eşitsizliği yanlıştır. II. öncül için: a<0a < 0 ise a2>0a^2 > 0 ve önündeki eksi işaretinden dolayı a2<0-a^2 < 0 (negatif) olur. b<0b < 0 olduğundan iki negatif sayının çarpımı pozitiftir, yani a2cdotb>0-a^2 \\cdot b > 0 doğrudur. III. öncül için: a<0a < 0 ve c=0c = 0 olduğundan ac=a0=a<0a - c = a - 0 = a < 0 doğrudur.
Öncüllerin doğruluk değerlerini kesinleştirip sonuca ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Pozitif ve Negatif Sayılar
Soru 2617Soru

Aslı, Banu ve Cemal'in ellerindeki kart sayıları sırasıyla aa, bb ve cc pozitif tam sayılarıdır.

* Aslı kartlarının yarısını Banu'ya verirse, Banu'nun kart sayısı tek sayı oluyor.
* Banu kartlarının üçte birini Cemal'e verirse, Cemal'in kart sayısı çift sayı oluyor.

Buna göre,

I. b+cb + c
II. a+b+ca + b + c
III. ab+ca \cdot b + c

ifadelerinden hangileri her zaman çift sayıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve II

Cevap

I ve II
Birinci ve ikinci ifadeler her zaman çift sayıdır. bb ve cc değişkenlerinin teklik-çiftlik durumlarının aynı olduğu belirlendiğinde, toplamları olan b+cb + c ifadesinin daima çift olduğu ortaya çıkar. aa sayısının da çift olduğu bilindiğinden, a+b+ca + b + c toplamı da iki çift sayının toplamı olarak daima çifttir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen bölme işlemlerinden değişkenlerin temel özelliklerini belirleme
aa sayısı çift sayıdır ve bb sayısı 3'ün katı olan bir pozitif tam sayıdır.
Aslı kartlarının yarısını (a/2a/2), Banu ise kartlarının üçte birini (b/3b/3) verebildiğine göre kart sayıları tam sayı olmalıdır.
2
Birinci ifadeden elde edilen parite ilişkisini kurma
b+a2b + \frac{a}{2} toplamı tek sayıdır.
Aslı kartlarının yarısını Banu'ya verdiğinde Banu'nun yeni kart sayısı tek sayı olmaktadır.
3
İkinci ifadeden elde edilen parite ilişkisini kurma
c+b3c + \frac{b}{3} toplamı çift sayıdır.
Banu kartlarının üçte birini Cemal'e verdiğinde Cemal'in yeni kart sayısı çift sayı olmaktadır.
4
bb ve cc değişkenlerinin teklik-çiftlik durumlarını ilişkilendirme
bb ve cc sayılarının teklik-çiftlik durumları aynıdır. Yani ikisi de aynı anda tek veya ikisi de aynı anda çifttir.
b=3mb = 3m (mm tam sayı) olsun. Bu durumda bb ile mm aynı paritededir. İkinci adımdan, c+mc + m çift olduğuna göre cc ile mm aynı paritededir. Dolayısıyla bb ile cc aynı paritededir.
5
Önermeleri tek tek analiz etme
I. b+cb+c toplamı daima çifttir. II. a+b+ca+b+c toplamı daima çifttir. III. ab+ca \cdot b + c ifadesi ise her zaman çift değildir.
bb ve cc aynı paritede olduğundan toplamları b+cb+c daima çifttir. aa çift olduğundan a+(b+c)a+(b+c) da daima çifttir. Ancak a/2a/2 çift ise bb ve cc tek olur, bu durumda ab+ca \cdot b + c tek olur. a/2a/2 tek ise bb ve cc çift olur, bu durumda ab+ca \cdot b + c çift olur.

Anahtar Kavram

Tek ve çift sayılarda toplama, çarpma işlemleri ve bölme içeren tam sayı koşullarının analiz edilmesi.
Soru 2618Soru

Verilen xx ve yy tam sayıları için x+yx + y toplamının bir tek sayı olduğu bilinmektedir.

Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi her zaman bir çift sayıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: xyx \cdot y

Cevap

İki sayının çarpımı olan ifade daima çift sayıdır.
Toplamları tek sayı olan iki tam sayıdan biri tek, diğeri çifttir. Çarpma işleminde çarpanlardan birinin çift sayı olması, çarpımın sonucunun daima çift sayı olmasını sağlar. Bu yüzden iki sayının çarpımını gösteren ifade her zaman çift sayıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplamları tek olan iki tam sayının teklik-çiftlik durumlarını belirleyin.
Sayılardan biri tek, diğeri çift sayıdır.
İki tam sayının toplamının tek sayı olabilmesi için bu sayılardan birinin tek, diğerinin çift olması gerekir.
2
Seçeneklerdeki çarpım ifadesinin teklik-çiftlik durumunu inceleyin.
İki sayının çarpımı daima çift sayı olur.
Çarpanlardan biri çift olduğunda çarpımın sonucu daima çift olacağından, biri tek diğeri çift olan iki sayının çarpımı her zaman çift sayı sonucunu verir.

Anahtar Kavram

Toplamları tek olan iki tam sayıdan biri tek, diğeri çifttir. Çarpanlarından en az biri çift olan çarpım işlemleri daima çift sayıdır.
Soru 2619Soru

Okyanusal levha ile kıtasal levhanın karşılaştığı yakınsayan levha sınırlarında; yoğunluğu daha fazla olan okyanusal kabuk, kıtasal kabuğun altına dalarak mantoda erir. Bu dalar-batar (subdüksiyon) alanlarında yeryüzünün en hareketli tektonik süreçleri yaşanır.

Buna göre, okyanusal ve kıtasal levhaların çarpışma sınırlarında aşağıdaki jeolojik yapılardan veya olaylardan hangisinin oluşması beklenmez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kıta içi rift vadileri

Cevap

Kıta içi rift vadileri
Doğru cevap kıta içi rift vadileridir. Çünkü kıta içi rift vadileri (örneğin Doğu Afrika Rift Sistemi), levhaların birbirine yaklaştığı dalar-batar (yakınsayan) sınırlarında değil, levhaların birbirinden uzaklaştığı ıraksayan levha sınırlarında yer kabuğunun gerilerek incelmesi ve çökmesi sonucu oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Levha hareket yönlerini ve dalar-batar alanlarının niteliğini analiz etmek.
Okyanusal ve kıtasal levhaların karşılaştığı alanlar yakınsayan (birbirine doğru hareket eden) levha sınırlarıdır.
Hangi yer şeklinin hangi levha hareketine bağlı olarak geliştiğini belirlemek için hareket yönünü anlamak gerekir.
2
Verilen yer şekillerinin ve jeolojik olayların oluşum mekanizmalarını incelemek.
Derin okyanus hendekleri, kıta kenarı volkanik dağ sıraları, derin odaklı depremler ve kıvrımlı tabakalar sıkışma ve dalma-batma sonucu oluşurken; kıta içi rift vadileri levhaların birbirinden uzaklaşması (ıraksama) sonucu gerilme kuvvetleriyle oluşur.
Soruda dalar-batar alanlarında oluşması beklenmeyen jeolojik yapıyı bulmak hedeflenmiştir.

Anahtar Kavram

Levha Sınırları ve Oluşan Yer Şekilleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2620Soru
Tam sayılar kümesinin elemanları olan aa, bb ve cc için
ab+ca \cdot b + c
bc+ab \cdot c + a
ifadelerinin her ikisinin de birer tek sayı olduğu bilinmektedir.

Buna göre,
I. a+b+ca + b + c
II. abca \cdot b \cdot c
III. ab+bc+caa^b + b^c + c^a

ifadelerinden hangileri her zaman bir çift sayıya eşittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve II

Cevap

Birinci ve ikinci ifadeler her zaman çift sayıdır.
Birinci ve ikinci ifadeler, bb sayısının tek veya çift olmasına bağlı her iki durumda da çift sayı sonucu verir. Üçüncü ifade ise negatif üs durumunda tam sayı belirtmeyebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen ifadelerin teklik-çiftlik durumlarının belirlenmesi.
ab+ca \cdot b + c ifadesinin tek sayı ve bc+ab \cdot c + a ifadesinin de tek sayı olduğu belirlenir.
Soruda bu iki ifadenin tek sayı olduğu doğrudan verilmiştir.
2
bb değişkeninin durumuna göre durum analizi yapılması.
Durum 1: Eğer bb çift sayı ise, aba \cdot b çift olur. ab+ca \cdot b + c tek olduğundan cc tek sayı olmalıdır. Benzer şekilde, bcb \cdot c çift olur ve bc+ab \cdot c + a tek olduğundan aa tek sayı olmalıdır. Bu durumda bb çift, aa ve cc tektir.
Durum 2: Eğer bb tek sayı ise, ab+ca \cdot b + c tek olduğundan a+ca + c toplamı tek olmalıdır. Bu durumda aa ve cc sayılarından biri çift, diğeri tek sayı olmak zorundadır.
Çarpım ve toplam işlemlerinde teklik ve çiftlik kurallarını incelemek amacıyla durum analizi yapılmıştır.
3
Öncüllerin her iki durum için de değerlendirilmesi.
I. a+b+ca + b + c ifadesi: Durum 1 için Tek + Çift + Tek = Çift olur. Durum 2 için a+ca+c tek ve bb tek olduğundan Tek + Tek = Çift olur. Dolayısıyla bu ifade her zaman çifttir.
II. abca \cdot b \cdot c ifadesi: Durum 1'de bb çift olduğundan çarpım çifttir. Durum 2'de aa ve cc sayılarından en az biri çift olduğundan çarpım yine çifttir. Dolayısıyla bu ifade her zaman çifttir.
III. ab+bc+caa^b + b^c + c^a ifadesi: Soruda aa, bb ve cc'nin pozitif tam sayı olduğu belirtilmemiştir. Örneğin, b=2b = -2 gibi negatif bir tam sayı seçildiğinde ifade rasyonel sayıya dönüşebilir ve tek veya çift olarak tanımlanamaz.
Her bir öncülün kesinlikle çift sayı olup olmadığını test etmek amacıyla analiz gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kavram

Tek ve çift tam sayılarda temel işlemler ve üslerin negatif tam sayı olabilme durumu
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 131 / 338Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin