Akciğer Maligniteleri

49 soru

Soru 21Soru

6666 yaşında erkek hasta, 60 paket-yıl60 \text{ paket-yıl} sigara öyküsü, öksürük ve son zamanlarda gelişen hemoptizi nedeniyle başvuruyor. Çekilen toraks BT'de sağ akciğer üst lobda 3.5 cm3.5 \text{ cm} boyutunda kitle ve sağ orta lobda 1 cm1 \text{ cm} çapında bir nodül izleniyor. Yapılan PET-BT'de her iki lezyonda da yüksek FDG tutulumu saptanırken, mediastinal lenf nodlarında veya uzak organlarda patolojik tutulum izlenmiyor. Kraniyal MR normal olarak değerlendiriliyor. Yapılan biyopsi sonucu "yassı hücreli karsinom" olarak raporlanıyor.

Sekizinci TNM evreleme sistemine göre bu hastanın evresi ve en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre IIIA - Cerrahi rezeksiyon (bilobektomi veya pnömonektomi)

Cevap

Sekizinci TNM evreleme sistemine göre bu hasta Evre IIIA (T4N0M0) olup en uygun tedavi yaklaşımı cerrahi rezeksiyondur.
Sekizinci TNM evreleme kılavuzuna göre, primer tümörle aynı taraftaki ancak farklı bir lobda yer alan nodüller T4T4 kategorisine girer. Hastada mediastinal lenf nodu tutulumu (N) ve uzak metastaz (M) saptanmadığı için evre T4N0M0T4 N0 M0 yani Evre IIIA'dır. Bu evredeki hastalar, anatomik olarak rezeksiyona (genellikle bilobektomi veya pnömonektomi) uygunluk açısından değerlendirilir ve cerrahi tedavi ilk seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
T (Primer Tümör) faktörünü belirle
T4T4
Primer tümör 3.5 cm3.5 \text{ cm} (T2aT2a) olsa da, aynı akciğerin farklı bir lobunda (orta lob) ek bir tümör nodülü olması durumu TNM 8'de T4T4 olarak tanımlanır.
2
N (Lenf Noduna Göre Evreleme) ve M (Metastaz) faktörünü değerlendir
N0N0 ve M0M0
PET-BT'de mediastinal tutulum saptanmaması ve mediastinoskopinin negatif olması N0N0, uzak organ tutulumu olmaması M0M0 olduğunu gösterir.
3
Evreyi birleştir ve tedavi kararını ver
Evre IIIA, Operabl
T4N0M0T4 N0 M0 kombinasyonu Evre IIIA'dır. Uydu nodüle bağlı T4T4 vakalarında cerrahi rezeksiyon (teknik olarak mümkünse) standart yaklaşımdır.

Anahtar Kavram

TNM 8'de ipsilateral farklı lobdaki nodüller T4 olarak sınıflandırılır ve N0 durumunda Evre IIIA olarak cerrahiye uygundur.
Soru 22Soru

58 yaşında erkek hasta, son 3 aydır devam eden ve sağ omuzdan kolun iç yüzüne (ulnar taraf) yayılan şiddetli ağrı şikayetiyle başvuruyor. Hastanın fizik muayenesinde sağ göz kapağında düşüklük (pitozis) ve sağ pupillada miyozis saptanıyor; ayrıca sağ el intrensek kaslarında atrofi gözleniyor. Toraks görüntülemesinde sağ akciğer apeksinde yerleşen, göğüs duvarını ve brakiyal pleksusu invaze eden bir kitle (Süperior Sulkus Tümörü) tespit ediliyor. Yapılan evrelemede mediastinal lenf nodu tutulumu veya uzak metastaz saptanmıyor (cT3N0M0). Bu hasta için sağkalım avantajı sağladığı kanıtlanmış en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İndüksiyon (neoadjuvan) kemoradyoterapi ve sonrasında cerrahi rezeksiyon

Cevap

İndüksiyon (neoadjuvan) kemoradyoterapi ve sonrasında cerrahi rezeksiyon
Soruda tarif edilen hasta, Horner sendromu (pitozis, miyozis) ve brakiyal pleksus tutulumu (omuz/kol ağrısı, el atrofisi) ile giden klasik bir Pancoast (Süperior Sulkus) tümörü tablosudur. Evrelemede mediastinal lenf nodu tutulumu ve uzak metastaz olmadığı (T3N0M0) belirtilmiştir. Rezektabl Pancoast tümörlerinde altın standart tedavi yaklaşımı 'Trimodalite' tedavisidir. Bu yaklaşım, ameliyat öncesi (neoadjuvan/indüksiyon) eş zamanlı kemoradyoterapi uygulanmasını ve ardından hastanın cerrahiye alınmasını içerir. Bu yöntem, tam rezeksiyon (R0) oranlarını artırır ve sağkalımı iyileştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu tanıla
Pancoast (Süperior Sulkus) Tümörü
Omuz ağrısı, C8-T1 dağılımında radikülopati ve Horner sendromu (pitozis, miyozis) üçlüsü Pancoast tümörü için tipiktir.
2
Tümör evresini belirle
Evre IIB veya IIIA (T3N0M0)
Göğüs duvarı ve brakiyal pleksus invazyonu tümörü T3 yapar (T4 olması için vertebraları veya subklavyen damarları sarması gerekir, ancak invazyon derecesi T3 veya T4 olsa da prensip benzerdir). N0 ve M0 olduğu belirtilmiştir.
3
Tedavi algoritmasını uygula
Trimodalite Tedavisi
Rezektabl Pancoast tümörlerinde güncel standart tedavi, cerrahi sınır negatifliğini (R0) artırmak ve lokal nüksü azaltmak için önce kemoradyoterapi (indüksiyon), ardından cerrahidir.

Anahtar Kavram

Pancoast (Süperior Sulkus) Tümörü Tedavisi

İpuçları

1
Hastadaki tablo (Horner sendromu + omuz ağrısı) apeks yerleşimli bir tümöre (Pancoast) işaret ediyor.
2
Bu bölgedeki tümörlerin cerrahisi zordur; tümörü küçültmek ve cerrahi sınırları temiz hale getirmek önceliklidir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 23Soru

Sol akciğer alt lobunda 3 cm çaplı, radyolojik olarak evre IA (T1cN0M0) ve anatomik açıdan rezektabl kabul edilen 65 yaşında erkek hasta preoperatif fizyolojik değerlendirmeye alınıyor. Yapılan solunum fonksiyon testinde FEV1 1.3 L (beklenen değerin %42'si) ve DLCO beklenen değerin %38'i olarak saptanıyor. Perfüzyon sintigrafisi kullanılarak hesaplanan öngörülen postoperatif (ppo) FEV1 %31 ve ppoDLCO %29 bulunuyor.

ACCP (American College of Chest Physicians) kılavuzlarına göre, bu hastanın cerrahi riskini belirlemek ve operabilite kararı vermek için bir sonraki aşamada yapılması gereken en uygun tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kardiyopulmoner egzersiz testi (KPET)

Cevap

Kardiyopulmoner egzersiz testi (KPET)
Akciğer kanseri cerrahisi öncesi fizyolojik değerlendirmede, eğer hastanın hesaplanan öngörülen postoperatif (ppo) FEV1 veya ppoDLCO değerleri %40'ın (veya bazı kaynaklara göre %30) altındaysa, cerrahi riskin yüksek olduğu kabul edilir. Bu aşamada operabiliteye kesin karar vermek için hastanın fonksiyonel kapasitesini en iyi gösteren test Kardiyopulmoner Egzersiz Testi'dir (KPET/CPET). Bu test ile ölçülen VO2max değeri 10 ml/kg/dk'nın altındaysa hasta inoperabl kabul edilir; 10-15 ml/kg/dk arasında ise yüksek riskli cerrahi, >15-20 ml/kg/dk ise standart risk ile ameliyat edilebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın başlangıç SFT ve DLCO değerlerini analiz et
Her iki değer de düşük (<%80), bu nedenle ileri değerlendirme (split fonksiyon) yapılmış.
Düşük akciğer rezervi olan hastalarda cerrahi sonrası kalan akciğerin yetip yetmeyeceği hesaplanmalıdır.
2
Hesaplanan ppo (postoperatif öngörülen) değerleri kılavuz sınırlarıyla karşılaştır
ppoFEV1 %31 ve ppoDLCO %29. Her ikisi de %40 sınırının (ve hatta %30 sınırının) altında veya sınırda.
ACCP kılavuzlarına göre ppoFEV1 veya ppoDLCO <%40 (bazı kaynaklarda <%30) olan hastalar yüksek risk grubundadır.
3
Yüksek risk grubundaki hastalar için algoritmadaki sonraki adımı belirle
Fizyolojik limitlerdeki hastaların ameliyatı kaldırıp kaldıramayacağını anlamak için Kardiyopulmoner Egzersiz Testi (KPET/CPET) ile maksimal oksijen tüketimi (VO2max) ölçülmelidir.
VO2max < 10 ml/kg/dk ise mortalite çok yüksektir (inoperabl); >15-20 ise risk kabul edilebilir düzeydedir.

Anahtar Kavram

Akciğer rezeksiyonu öncesi fizyolojik değerlendirme algoritması (SFT -> DLCO -> ppoDeğerler -> KPET)

İpuçları

1
Hastanın postoperatif tahmini solunum değerleri (ppo) %30-40 bandında, yani 'sınırda' veya 'yüksek riskli' gruptadır.
2
Sadece akciğer hacmi değil, hastanın metabolik olarak ameliyat stresini kaldırıp kaldıramayacağını ölçen 'fonksiyonel' bir test gereklidir.
3
Bu durumda cerrahiye uygunluk için altın standart parametre VO2max (maksimum oksijen tüketimi) değeridir.

Alternatif Yöntem

Eğer KPET imkanı yoksa, 'Merdiven Çıkma Testi' (stair climbing) kaba bir tahmin için kullanılabilir (>22 metre irtifa çıkabilmek genellikle güvenlidir), ancak KPET altın standarttır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 24Soru

5454 yaşında erkek hasta, 4545 paket-yıl sigara öyküsü mevcut. Check-up amacıyla çekilen toraks BT'de sağ akciğer periferinde 1.4 cm1.4 \text{ cm} çapında, spiküler uzanımları olan bir nodül saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde sodyum değeri 131 mEq/L131 \text{ mEq/L} olarak bulunuyor. Yapılan PET-BT'de nodülde yoğun patolojik tutulum (SUVmax:10.5SUV_{max}: 10.5) izlenirken; mediastende, hiler bölgede veya uzak organlarda tutulum saptanmıyor. Hastaya yapılan transtorasik iğne biyopsisi "Küçük hücreli akciğer karsinomu" olarak raporlanıyor. Evreleme amaçlı yapılan EBUS ve mediastinoskopide lenf nodu tutulumu saptanmıyor (N0N0). Bu hasta için en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anatomik rezeksiyon (lobektomi) ve sonrasında adjuvan kemoterapi

Cevap

Anatomik rezeksiyon (lobektomi) ve sonrasında adjuvan kemoterapi
Küçük hücreli akciğer kanseri (KHAK) hastalarının %5'inden azı evre I (T12,N0,M0T1-2, N0, M0) olarak tanı alır. Bu çok sınırlı evre grubunda, cerrahi rezeksiyon (tercihen lobektomi) ve beraberinde mediastinal lenf nodu diseksiyonu yapılması, ardından adjuvan platin bazlı kemoterapi verilmesi en yüksek kür şansını sunan yaklaşımdır. Cerrahi sonrası hastanın genel durumu iyiyse profilaktik kranial ışınlama da düşünülmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Histolojik tipin ve laboratuvar bulgularının analizi
Hasta küçük hücreli akciğer kanseri (KHAK) tanısı almış ve eşlik eden hiponatremi (SIADH şüphesi) bu tanıyı desteklemektedir.
KHAK genellikle santral yerleşimli ve sistemik yayılım eğilimli olsa da periferik nodül şeklinde de prezente olabilir.
2
Hastalığın evresinin belirlenmesi
Tümör boyutu 1.4 cm1.4 \text{ cm} (T1T1) ve lenf nodu tutulumu yok (N0N0).
EBUS ve mediastinoskopi ile lenf nodu negatifliğinin doğrulanması operabilite kararı için kritiktir.
3
Tedavi protokolünün seçilmesi
Çok sınırlı evre (T12,N0T1-2, N0) KHAK'da cerrahi rezeksiyon (lobektomi) + adjuvan kemoterapi uygulanır.
KHAK sistemik bir hastalık kabul edilse de, lenf nodu tutulumu olmayan çok erken evrelerde cerrahi kür şansını artırır.

Anahtar Kavram

Küçük hücreli akciğer kanserinde (KHAK) cerrahi endikasyonları sınırlıdır ve sadece klinik evre I (T12,N0T1-2, N0) olan hastalarda geçerlidir.

Daha Fazla Pratik

KHAK'da cerrahi sonrası nüks riskini azaltmak için hangi tedavi modalitelerinin eklendiğini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 25Soru

Altmış dört yaşında, 5050 paket-yıl sigara öyküsü olan erkek hasta; son bir aydır artan öksürük, iştahsızlık, halsizlik ve son birkaç gündür eklenen kabızlık ve konfüzyon şikayetleriyle başvuruyor. Çekilen toraks bilgisayarlı tomografisinde sağ akciğer santral yerleşimli, içerisinde kavitasyon alanı barındıran 5 cm5 \text{ cm} çaplı kitle saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum kalsiyum düzeyi 12,8 mg/dL12,8 \text{ mg/dL}, parathormon (PTH) düzeyi ise baskılanmış (<10 pg/mL< 10 \text{ pg/mL}) olarak bulunuyor. Bu hasta için en olası histopatolojik tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yassı hücreli (skuamöz) karsinom

Cevap

En olası histopatolojik tanı yassı hücreli (skuamöz) karsinomdur.
Doğru yanıt olan seçenek, sigara öyküsü, santral yerleşim, kavitasyon ve PTHrP salınımına bağlı hiperkalsemi özelliklerini bir arada bulundurması nedeniyle vakaya en uygun tanıdır. Skuamöz hücreli karsinomda hiperkalsemi kemik metastazı olmadan da PTHrP etkisiyle gelişebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik verilerin analizi
Hasta ağır sigara kullanıcısı, kitle santral yerleşimli ve kavitasyon içeriyor.
Sigara, santral yerleşim ve kavitasyon skuamöz hücreli karsinom için klasik üçlüdür.
2
Laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi
Yüksek kalsiyum (12,8 mg/dL12,8 \text{ mg/dL}) ve baskılanmış PTH düzeyi saptandı.
Bu tablo, akciğer kanserlerinde en sık görülen paraneoplastik sendrom olan PTHrP (parathormon ilişkili protein) salınımına işaret eder.
3
Tümör tipi ve sendrom eşleştirmesi
PTHrP salınımı ve buna bağlı hiperkalsemi en sık skuamöz hücreli karsinomda görülür.
Küçük hücreli kanser SIADH/Cushing yaparken, skuamöz hücreli kanser hiperkalsemi yapar.

Anahtar Kavram

Skuamöz hücreli akciğer karsinomunun 'C' harfi kuralı: Central (santral), Cavitary (kavitasyonel), Cigarette (sigara) ve Calcium (hiperkalsemi).

İpuçları

1
Hastadaki konfüzyon ve kabızlık, yüksek kalsiyum düzeyine (hiperkalsemi) bağlı gelişmiş semptomlardır.
2
Akciğer kanserinde kalsiyum yüksekliği ve PTH baskılanması, tümörden salgılanan PTHrP (Parathormon Related Protein) nedeniyle olur.
3
Sigara içen birinde santral kitle, kavitasyon ve hiperkalsemi görüldüğünde akla ilk 'Skuamöz hücreli karsinom' gelmelidir.

Daha Fazla Pratik

Akciğer kanserlerinde operabilite kriterlerini (N evrelemesi) ve küçük hücreli kanserde sınırlı/yaygın hastalık ayrımını gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 26Soru

5858 yaşında erkek hasta, 45 paket/yıl45\text{ paket/yıl} sigara öyküsü mevcuttur. Son bir aydır gelişen belirgin halsizlik, yaygın ödem, deri renginde koyulaşma (hiperpigmentasyon) ve yeni başlangıçlı dirençli hipertansiyon şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde potasyum: 2.8 mEq/L2.8\text{ mEq/L}, açlık kan şekeri: 240 mg/dL240\text{ mg/dL} saptanıyor ve arter kan gazında metabolik alkaloz izleniyor. Çekilen toraks BT'de hiler yerleşimli kitle ve mediastinal lenfadenopatiler saptanıyor.

Bu klinik tabloya neden olan en olası akciğer kanseri tipi ve ilişkili paraneoplastik sendrom eşleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Küçük hücreli karsinom - Ektopik ACTH salınımı

Cevap

Küçük hücreli karsinom ve buna bağlı ektopik ACTH salınımı
Hastada saptanan dirençli hipertansiyon, ödem, hiperpigmentasyon (ACTH'ın MSH benzeri etkisi), belirgin hipokalemi, hiperglisemi ve metabolik alkaloz tablosu ektopik Cushing sendromu için klasiktir. Akciğer kanserleri arasında ektopik ACTH salınımı en sık küçük hücreli karsinomda görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının analizi
Hipokalemi (2.8 mEq/L2.8\text{ mEq/L}), hiperglisemi (240 mg/dL240\text{ mg/dL}), hipertansiyon ve metabolik alkaloz varlığı.
Bu bulgular mineralokortikoid etkisi de gösteren yüksek kortizol düzeylerini, yani ektopik Cushing sendromunu işaret eder.
2
Radyolojik bulguların histolojik tiple eşleştirilmesi
Hiler (santral) yerleşimli kitle.
Ektopik ACTH üretimi en sık santral yerleşimli bir tümör olan küçük hücreli akciğer kanserinde görülür.

Anahtar Kavram

Küçük hücreli akciğer kanseri (KHAK), nöroendokrin kökenli olması nedeniyle en sık ektopik hormon üretimi (ACTH, ADH) yapan akciğer kanseridir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 27Soru

6666 yaşında erkek hasta, 50 paket-yıl50 \text{ paket-yıl} sigara öyküsü, son iki aydır giderek artan nefes darlığı, iştahsızlık ve ses kısıklığı şikayetleri ile başvuruyor. Toraks BT incelemesinde sol akciğer üst lobda 3.5 cm3.5 \text{ cm} çapında kitle saptanırken, aynı akciğerin alt lobunda 1.2 cm1.2 \text{ cm} çapında ayrı bir tümör nodülü izleniyor. PET-BT'de her iki odak ile sol alt paratrakeal (N2N2) ve sol hiler (N1N1) lenf nodlarında yoğun FDG tutulumu izleniyor. Yapılan kranial MR ve abdominal BT'de uzak metastaz saptanmıyor. Laringoskopik muayenede sol vokal kord paralizisi saptanırken, EBUS-TBNA ile sol alt paratrakeal lenf nodu biyopsisi adenokarsinom ile uyumlu geliyor. Bu hastanın TNM (88. edisyon) evresi ve en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre IIIB - Eş zamanlı kemoradyoterapi

Cevap

Hastanın TNM evresi IIIB olup en uygun yaklaşım eş zamanlı kemoradyoterapidir.
Hastada hem vokal kord paralizisi (n.laryngeusrecurrensn. laryngeus recurrens invazyonu) hem de primer tümörün bulunduğu akciğerin farklı bir lobunda nodül saptanması, hastayı T4T4 kategorisine sokar. Sol akciğer tümörü için sol paratrakeal lenf nodu tutulumu N2N2 (ipsilateral mediastinal) olarak değerlendirilir. TNM 88. edisyona göre T4N2T4N2 kombinasyonu Evre IIIB'ye karşılık gelir. Evre IIIB Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanserlerinde cerrahi şansı bulunmadığından, tedavi eş zamanlı kemoradyoterapi (CRT) ile yönetilir.

Adım Adım Çözüm

1
TT evresini belirle
T4T4
Aynı taraf farklı lobdaki uydu nodül ve n.recurrensn. recurrens tutulumuna bağlı vokal kord paralizisi T4T4 kriteridir.
2
NN evresini belirle
N2N2
Sol taraflı tümörde sol paratrakeal lenf nodu tutulumu ipsilateral mediastinal tutulum (N2N2) anlamına gelir.
3
TNM Evresini hesapla
Evre IIIB
88. edisyon TNM klasifikasyonuna göre T4N2M0T4N2M0 kombinasyonu Evre IIIB'dir.
4
Tedavi protokolünü seç
Kemoradyoterapi
Evre IIIB Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri (KHDAK) vakalarında cerrahi endikasyonu yoktur; standart tedavi definitif kemoradyoterapidir.

Anahtar Kavram

TNM 8. Edisyon Evreleme ve Operabilite Kriterleri

Daha Fazla Pratik

TNM 8. edisyonda T kategorisindeki boyut değişikliklerini (her 1 cm'de bir T değişimi) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 28Soru

58 yaşında kadın hasta, 40 paket-yıl40 \text{ paket-yıl} sigara öyküsü mevcuttur. Nefes darlığı şikayetiyle çekilen toraks BT'de sağ akciğer orta lobda 3.5 cm3.5 \text{ cm} çaplı kitle ve sağ diyafram elevasyonu saptanıyor. Yapılan mediastinoskopide sağ alt paratrakeal (İstasyon 4R) ve sol alt paratrakeal (İstasyon 4L) lenf nodlarında metastatik adenokarsinom saptanıyor. Uzak metastazı saptanmayan bu hastanın IASLC 8. TNM evreleme sistemine göre klinik evresi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre IIIC

Cevap

Hastanın klinik evresi Evre IIIC'dir.
IASLC 8. TNM evreleme sistemine göre, Nervus phrenicus tutulumu (klinik olarak diyafram elevasyonu ile kendini gösterir) T3 kriteridir. Sağ taraf yerleşimli bir kitle için sol mediastinal lenf nodu (İstasyon 4L) tutulumu kontralateral mediastinal nodal tutulumu ifade eder ve N3 olarak evrelenir. T3 N3 M0 kombinasyonu, 8. edisyonda yeni tanımlanan Evre IIIC kategorisine girmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
T faktörünün belirlenmesi
T3
Kitle boyutu 3.5 cm3.5 \text{ cm} (T2a) olsa da, diyafram elevasyonuna neden olan Nervus phrenicus invazyonu tümörü T3 kategorisine yükseltir.
2
N faktörünün belirlenmesi
N3
Sağ akciğer yerleşimli bir tümör için karşı taraf (sol) mediastinal lenf nodu (İstasyon 4L) tutulumu kontralateral mediastinal metastaz yani N3 olarak tanımlanır.
3
TNM evrelerinin birleştirilmesi
T3 N3 M0 = Evre IIIC
IASLC 8. edisyon TNM evreleme tablosuna göre T3 ve N3 birlikteliği Evre IIIC olarak kabul edilir.

Anahtar Kavram

Akciğer kanserinde 8. TNM evrelemesinde T3 (phrenic sinir) ve N3 (kontralateral mediastinal) ayrımı.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 29Soru

5858 yaşında erkek hasta, 40 paket-yıl40 \text{ paket-yıl} sigara öyküsü ile başvuruyor. Son 22 ay içerisinde sağ bacağında ve sol kolunda; ağrılı, hiperemik ve kordon şeklinde hissedilen, bir süre sonra kendiliğinden gerileyen gezici vasküler lezyonlar tarifliyor. Fizik muayenesinde sol alt ekstremitede gode bırakan ödem saptanıyor. Çekilen toraks BT’de sol akciğer alt lobda 3.5 cm3.5 \text{ cm} çapında kitle ve sol akciğer üst lobda 1.2 cm1.2 \text{ cm} çapında ayrı bir solid nodül izleniyor. Yapılan EBUS (Endobronşiyal Ultrasonografi) incelemesinde subkarinal lenf nodundan alınan biyopsi metastatik adenokarsinom ile uyumlu geliyor. Uzak metastaz saptanmayan bu hasta için en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eş zamanlı kemoradyoterapi ve ardından progresyon izlenmezse durvalumab konsolidasyonu

Cevap

Eş zamanlı kemoradyoterapi ve ardından progresyon izlenmezse durvalumab konsolidasyonu
Hastanın klinik bulguları (Trousseau sendromu) adenokarsinomu desteklemektedir. Evreleme açısından, aynı tarafın farklı bir lobunda (sol alt lobda kitle, sol üst lobda nodül) uydu nodül bulunması T4T4 kriteridir. Subkarinal lenf nodu (İstasyon 7) tutulumu ise N2N2 evresini ifade eder. TNM 8. baskıya göre T4N2M0T4N2M0 vakaları Evre IIIB olarak sınıflandırılır. Evre IIIB KHDAK'de cerrahinin sağkalım avantajı gösterilememiştir ve standart tedavi yaklaşımı eş zamanlı kemoradyoterapidir. PACIFIC çalışması verilerine göre, CRT sonrası progresyon saptanmayan hastalarda durvalumab (anti-PD-L1) konsolidasyonu sağkalımı anlamlı düzeyde artırmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paraneoplastik sendromu tanımla
Gezici vasküler lezyonlar (Migratuar yüzeyel tromboflebit) Trousseau sendromu olarak bilinir ve en sık adenokarsinomlarla ilişkilidir.
Klinik tabloyu ve olası histolojik tipi belirlemek için.
2
TNM 8. baskıya göre T evresini belirle
Aynı taraf farklı lobda (ipsilateral farklı lob) nodül varlığı T4T4 kriteridir.
TNM evrelemesi operabilite kararını doğrudan etkiler.
3
Nodal (N) evreyi belirle
Subkarinal lenf nodu (İstasyon 7) tutulumu N2N2 (ipsilateral mediastinal) olarak kabul edilir.
Lenf nodu istasyonları evreleme için kritiktir.
4
Evreyi ve tedavi planını belirle
T4N2M0T4N2M0 kombinasyonu Evre IIIB’dir. Evre IIIB KHDAK vakalarında cerrahi endikasyonu yoktur; küratif amaçlı eş zamanlı kemoradyoterapi (CRT) önerilir.
Evre IIIB ve IIIC hastalıkta standart tedavi protokolünü uygulamak için.

Anahtar Kavram

T4N2 (Evre IIIB) küçük hücreli dışı akciğer kanserinde cerrahi inoperabilite ve kemoradyoterapi endikasyonu.

Daha Fazla Pratik

Akciğer kanserinde TNM 8. baskı ile değişen TT kriterlerini (5 cm5 \text{ cm} ve 7 cm7 \text{ cm} sınırları) ve küçük hücreli karsinomun cerrahi yapılabilecek tek istisnası olan 'T1-2 N0' durumunu tekrar ediniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 30Soru

60 yaşında erkek hasta, son iki aydır artan inatçı öksürük ve nefes darlığı şikayeti ile başvuruyor. Çekilen toraks BT'de sağ ana bronşu tıkayan ve tüm sağ akciğerde atelektaziye neden olan 3.5 cm3.5\text{ cm} çapında kitle saptanıyor. Bronkoskopik incelemede kitlenin ana karinaya uzaklığı 1.5 cm1.5\text{ cm} olarak ölçülüyor ve karina tutulumu gözlenmiyor. Yapılan EBUS-TBNA ve PET-BT incelemelerinde mediastinal lenf nodu tutulumu (N0) ve uzak metastaz (M0) saptanmayan hastanın biyopsi sonucu 'yassı hücreli karsinom' olarak raporlanıyor. IASLC 8. TNM evreleme sistemine göre bu hastanın klinik evresi hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre IB

Cevap

IASLC 8. TNM evreleme sistemine göre hastanın klinik evresi IB olarak belirlenir.
IASLC 8. TNM evreleme sisteminde yapılan önemli güncellemelerden biri, atelektazi ve ana bronş tutulumu kriterleridir. Önceki baskılarda tüm akciğeri kapsayan atelektazi T3 iken, güncel sistemde T2'ye indirilmiştir. Benzer şekilde, ana bronş tutulumunun karinaya olan mesafesi (karina bizzat tutulmadığı sürece) T evresini T3'ten T2'ye çekmiştir. Hastadaki 3.5 cm3.5\text{ cm} kitle boyutu T2a sınıfına girer. N0 ve M0 durumunda T2a, Evre IB olarak karşımıza çıkar.

Adım Adım Çözüm

1
T evresini belirle
T2a
Kitle boyutunun 3.5 cm3.5\text{ cm} olması (>3>3 ile 4 cm4\text{ cm} arası) T2a kriteridir. Ayrıca 8. TNM sisteminde tüm akciğeri kapsayan atelektazi ve karina tutulmadığı sürece ana bronş mesafesi T2 olarak kabul edilir.
2
N ve M evresini doğrula
N0 ve M0
EBUS ve PET-BT ile mediastinal lenf nodu ve uzak metastazın dışlandığı belirtilmiştir.
3
TNM bileşenlerini evre tablosuyla eşleştir
Evre IB
8. TNM tablosunda T2a N0 M0 dizilimi Evre IB'ye karşılık gelmektedir.

Anahtar Kavram

Akciğer Kanseri 8. TNM Evreleme Değişiklikleri

Daha Fazla Pratik

Akciğer kanserinde operabiliteyi etkileyen T4 ve N3 kriterlerini tekrar gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 31Soru

Anatomik olarak rezektabl (Evre I) akciğer kanseri tanısı alan 70 yaşındaki erkek hastanın cerrahi öncesi fizyolojik değerlendirmesi yapılmaktadır. Solunum fonksiyon testlerinde FEV1 değeri 1.2 litre (%45) ve difüzyon kapasitesi (DLCO) %40 olarak saptanmıştır. Hastanın tahmini postoperatif (ppo) değerlerinin risk sınırında (%30-40 aralığında) hesaplanması üzerine, cerrahi rezeksiyon riskini belirlemek ve operabilite kararını kesinleştirmek için uygulanması gereken en güvenilir (altın standart) fizyolojik test aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kardiyopulmoner egzersiz testi (KPET) ile VO2max ölçümü

Cevap

Doğru cevap, kardiyopulmoner egzersiz testi (KPET) ile VO2max ölçümüdür.
Akciğer kanseri cerrahisi planlanan hastalarda FEV1 veya DLCO değerleri beklenenden düşükse (%80 altı), tahmini postoperatif (ppo) değerler hesaplanır. Eğer ppoFEV1 veya ppoDLCO değerleri %40'ın altındaysa (veya bazı kılavuzlara göre %30-60 arası gri bölgedeyse), hastanın egzersiz kapasitesi objektif olarak ölçülmelidir. Bu amaçla kullanılan en güvenilir (altın standart) test Kardiyopulmoner Egzersiz Testi (KPET)'dir. Bu testte ölçülen VO2max değeri 10 ml/kg/dk'nın altındaysa cerrahi risk kabul edilemez düzeyde yüksektir (inoperabel).

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın mevcut durumunu analiz et
Hasta anatomik olarak ameliyat edilebilir (Evre I) ancak fizyolojik rezervleri düşüktür (FEV1 %45, DLCO %40).
Akciğer kanseri cerrahisinde hem anatomik evre (TNM) hem de fizyolojik uygunluk değerlendirilmelidir.
2
Fizyolojik değerlendirme algoritmasını uygula
İlk basamak testler (SFT ve DLCO) düşük çıktığı için tahmini postoperatif (ppo) değerler hesaplanmıştır. Bu değerler riskli sınırda (%30-40) olduğu için ileri teste ihtiyaç vardır.
ppo değerleri >%40 ise düşük risk, <%30 ise yüksek risktir. Aradaki gri bölge için ileri test gerekir.
3
Altın standart testi belirle
Yüksek riskli hastalarda operabilite kararını veren en güvenilir test, maksimum oksijen tüketimini (VO2max) ölçen KPET'tir.
VO2max < 10 ml/kg/dk ise cerrahi mortalite çok yüksektir ve operasyon kontrendikedir.

Anahtar Kavram

Akciğer Kanseri Fizyolojik Operabilite Değerlendirmesi

İpuçları

1
Hastanın rutin testleri sınırda olduğu için efor kapasitesini doğrudan ölçen bir teste ihtiyaç vardır.
2
Bu test, hastanın egzersiz sırasındaki oksijen tüketimini (VO2) ölçer.

Daha Fazla Pratik

Postoperatif tahmin edilen (ppo) değerlerin nasıl hesaplandığını (segment sayma yöntemi vs.) gözden geçiriniz.

Alternatif Yöntem

Eğer KPET imkanı yoksa, 'Merdiven Çıkma Testi' pratik bir tarama yöntemi olarak kullanılabilir ancak KPET kadar kesin sonuç vermez.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 32Soru

65 yaşında erkek hasta; sağ omuz ağrısı ve sağ el küçük kaslarında belirgin güçsüzlük şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde sağda ptozis, miyozis ve anhidrozis saptanıyor. Çekilen toraks MR incelemesinde sağ akciğer apeksinde yerleşimli kitlenin T2T2 vertebra korpusuna ve brakiyal pleksusun alt trunkusuna invaze olduğu, ancak mediastinal lenfadenopati veya uzak metastaz bulunmadığı saptanıyor. Bu hasta için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kitlenin vertebra korpusuna invazyon göstermesi nedeniyle T4 olarak evrelenir.

Cevap

Vertebra korpusu invazyonu olan süperior sulkus tümörü T4 olarak evrelenir.
Akciğer kanserinde TNM 8. edisyonu uyarınca, tümörün vertebra korpusuna invazyon göstermesi, kitle boyutundan bağımsız olarak T4 evresini belirler. Süperior sulkus (Pancoast) tümörlerinde bu ayrım cerrahi karar açısından kritiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu tanımla
Pancoast (Süperior Sulkus) Sendromu
Omuz ağrısı, ulnar sinir dağılımında nörolojik bulgular ve Horner sendromu (ptozis, miyozis, anhidrozis) bu sendromun tipik triadıdır.
2
TNM 8. Edisyon evreleme kriterlerini uygula
T4 evresi
Brakiyal pleksus, göğüs duvarı ve kaburga tutulumu T3 iken; vertebra korpusu, özofagus, trakea, büyük damarlar ve diyafram invazyonu T4 kriteridir.
3
Lenf nodu ve metastaz durumunu değerlendir
N0 M0 (Evre IIIA)
Mediastinal lenf nodu veya uzak metastaz saptanmadığı için evre T4N0M0 yani Evre IIIA olarak belirlenir.

Anahtar Kavram

Akciğer Kanseri TNM 8. Edisyon T3 ve T4 Ayrımı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 33Soru

62 yaşında, 50 paket/yıl50\text{ paket/yıl} sigara öyküsü olan erkek hasta; son bir aydır belirginleşen halsizlik, merdiven çıkmada zorlanma ve ağız kuruluğu şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede proksimal kas gücü 3/53/5 olarak saptanıyor ancak tekrarlayan nörolojik muayene testleriyle kas gücünün kısmen düzeldiği gözleniyor. Toraks BT'de sol hiler bölgede 4.5 cm4.5\text{ cm}'lik kitle ve aynı taraf mediastinal lenfadenopatiler izleniyor. Bu hasta için en olası tanı ve evreleme/yönetim yaklaşımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En olası histopatolojik tanı küçük hücreli karsinomdur; tümörün tek bir hemitoraksta sınırlı olması ve güvenle tek bir radyoterapi portuna sığabilmesi "sınırlı evre" olarak tanımlanır.

Cevap

En olası tanı küçük hücreli akciğer karsinomudur ve hastalığın tek bir radyoterapi alanına sığabilmesi 'sınırlı evre' olarak tanımlanır.
Doğru seçenek, hastanın klinik bulgularının (proksimal güçsüzlüğün egzersizle düzelmesi ve hiler kitle) KHAK-LEMS ilişkisini yansıttığını ve KHAK'ın özgün sınırlı evre tanımını (tek radyoterapi portuna sığma) doğru şekilde ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik semptomların analiz edilmesi.
Lambert-Eaton Myastenik Sendromu (LEMS) tanısı koyulur.
Tekrarlayan hareketle düzelen proksimal güçsüzlük ve otonomik bulgular (ağız kuruluğu) LEMS için karakteristiktir.
2
Paraneoplastik sendrom ile akciğer kanseri tipi eşleştirilmesi.
En olası tip Küçük Hücreli Akciğer Karsinomudur (KHAK).
LEMS olgularının yaklaşık %5060\%50-60'ında altta yatan bir malignite (en sık KHAK) saptanır.
3
KHAK evreleme kriterlerinin uygulanması.
Hastalık tek bir radyoterapi portuna sığabiliyorsa 'Sınırlı Evre'dir.
Veterans Administration Lung Cancer Study Group (VALG) sınıflamasına göre sınırlı evre; tümörün tek hemitoraksta olması ve tek bir radyoterapi alanına dahil edilebilmesidir.

Anahtar Kavram

Küçük Hücreli Akciğer Kanseri (KHAK) evrelemesi (Sınırlı vs Yaygın) ve Lambert-Eaton paraneoplastik ilişkisi.
Soru 34Soru

66 yaşında, 50 paket/yıl50\text{ paket/yıl} sigara öyküsü olan erkek hasta, sağ yan ağrısı ve eforla artan nefes darlığı şikayetleriyle başvuruyor. Çekilen toraks BT'de sağ alt lobda diyaframa invaze 3.5 cm3.5\text{ cm} çapında kitle saptanıyor. PET-BT incelemesinde hiler veya mediastinal patolojik tutulum izlenmiyor. Yapılan mediastinoskopide örneklenen istasyonların tamamı benign olarak raporlanıyor. Uzak metastaz saptanmayan bu hastada IASLC 8. evreleme sistemine göre en uygun evre ve tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: T3N0M0T3N0M0 (Evre IIB) - Cerrahi rezeksiyon

Cevap

T3N0M0T3N0M0 (Evre IIB) evrelemesi ile cerrahi rezeksiyon kararı en uygun yaklaşımdır.
IASLC 8. evreleme sisteminde, akciğer kanserinin diyaframa invaze olması, tümörün boyutundan bağımsız olarak T3 evresine girmesini sağlar. Mediastinoskopi ile lenf nodu tutulumu dışlandığı için hasta N0'dır. T3N0M0 kombinasyonu Evre IIB'ye karşılık gelir ve bu aşamadaki hastalar için standart tedavi cerrahi rezeksiyondur.

Adım Adım Çözüm

1
T evresini belirle
T3
Kitlenin boyutu 3.5 cm3.5\text{ cm} olsa da (normalde T2a), diyafram invazyonu IASLC 8. evreleme sistemine göre T3 kriteridir.
2
N evresini belirle
N0
PET-BT'de mediastinal tutulumun olmaması ve altın standart olan mediastinoskopinin benign gelmesi lenf nodu tutulumu olmadığını (N0) kesinleştirir.
3
Klinik evreyi birleştir
Evre IIB
T3 ve N0 kombinasyonu, uzak metastazın (M0) yokluğunda Evre IIB'ye karşılık gelir.
4
Tedavi yaklaşımını seç
Cerrahi rezeksiyon
Evre IIB küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK) hastaları, cerrahi rezeksiyon için uygun (operabl ve rezektabl) gruptadır.

Anahtar Kavram

IASLC 8. Evreleme Sistemi'nde diyafram invazyonu T3 kriteridir.
Soru 35Soru

6262 yaşında erkek hastanın toraks BT incelemesinde sağ üst lobda 2.5 cm2.5\text{ cm} ve aynı lobda 1.2 cm1.2\text{ cm} çapında iki ayrı kitle saptanıyor. Mediastinoskopi ve PET-BT incelemesinde lenf nodu tutulumu veya uzak metastaz saptanmıyor. Bu hasta için TNM 8. edisyona göre evreleme ve en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre IIB - Lobektomi

Cevap

Evre IIB - Lobektomi
TNM 8. edisyon akciğer kanseri evreleme sistemine göre, primer tümör ile aynı akciğer lobu içinde yer alan ek tümör nodülleri T3T3 olarak tanımlanır. Hastada lenf nodu tutulumu (N0N0) ve uzak metastaz (M0M0) bulunmadığından, T3N0M0T3N0M0 profili Evre IIBIIB grubuna girer. Evre IIBIIB hastaları, cerrahi rezeksiyon için uygun (operabel) adaylardır ve her iki odak aynı lobda olduğu için lobektomi en uygun cerrahi yaklaşımdır.

Adım Adım Çözüm

1
T faktörünü belirle
T3T3
TNM 8. edisyona göre, aynı lobda ayrı bir tümör nodülü varlığı T3T3 kriteridir.
2
N ve M faktörlerini ekleyerek evre grubunu belirle
Evre IIBIIB
T3N0M0T3N0M0 kombinasyonu Evre IIBIIB olarak sınıflandırılır.
3
Evreye uygun tedavi yöntemini seç
Cerrahi (Lobektomi)
Evre IIBIIB akciğer kanserinde, mediastinal tutulum (N2) veya uzak metastaz yoksa ilk seçenek cerrahidir. Nodüller aynı lobda olduğu için lobektomi yeterlidir.

Anahtar Kavram

Akciğer kanserinde uydu nodüllerin (satellite nodules) TNM evrelemesindeki yeri.

Daha Fazla Pratik

Nodüllerin farklı loblarda veya karşı akciğerde olması durumunda evrenin nasıl değişeceğini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 36Soru

Acil servise letarji, inatçı kabızlık ve poliüri şikayetleriyle getirilen 58 yaşındaki erkek hastanın öyküsünden 40 paket-yılı sigara kullandığı öğreniliyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kalsiyum düzeyi 14.2 mg/dL, fosfor düzeyi 2.1 mg/dL saptanıyor. Çekilen toraks bilgisayarlı tomografisinde (BT) sağ hiler bölgede, santral yerleşimli ve kavitasyon içeren 5 cm çapında bir kitle izleniyor. Bu hastadaki klinik ve radyolojik bulgulara en sık neden olan akciğer malignitesi histolojik tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yassı hücreli (Skuamöz) karsinom

Cevap

Yassı hücreli (Skuamöz) karsinom
Sorudaki vaka, akciğer kanserinin paraneoplastik ve radyolojik özelliklerini test etmektedir. Yassı hücreli (Skuamöz) karsinom, karakteristik olarak santral hava yollarından köken alır (santral kitle), tümör nekrozu nedeniyle sık kavitasyon gösterir ve parathormon benzeri peptid (PTHrP) salgılayarak malignite hiperkalsemisine neden olur. Bu üç bulgunun (Santral + Kaviter + Hiperkalsemi) bir arada olması yassı hücreli karsinom için çok güçlü bir ipucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Hasta hiperkalsemi semptomları (letarji, kabızlık, poliüri) ve radyolojik olarak santral, kaviter bir kitle ile başvurmuştur.
Semptom ve radyoloji korelasyonu histolojik tip tahmininde en önemli basamaktır.
2
Paraneoplastik sendromu tanımla
Maligniteye bağlı hiperkalsemi (PTH-benzeri peptid / PTHrP salgılanması).
Akciğer kanserlerinde görülen paraneoplastik sendromlar hücre tipine özgüdür.
3
Histolojik tiple eşleştir
Yassı hücreli karsinom: Santral yerleşim, kavitasyon eğilimi ve PTHrP ilişkili hiperkalsemi triadı.
Diğer tipler (Küçük hücreli -> SIADH/ACTH; Adeno -> Periferik/HPOA) bu tabloya uymaz.

Anahtar Kavram

Paraneoplastik Hiperkalsemi ve Akciğer Kanseri İlişkisi

İpuçları

1
Hastanın semptomları (kabızlık, çok su içme) ve laboratuvarı belirgin bir elektrolit bozukluğuna (Kalsiyum yüksekliği) işaret ediyor.
2
Akciğer kanserlerinden bir alt tip, PTH benzeri bir peptid (PTHrP) salgılayarak bu tabloya neden olmasıyla meşhurdur.
3
Santral yerleşim ve kavitasyon (oyuklaşma) kelimeleri sizi doğrudan 'Yassı' hücreli tipe yönlendirmelidir.

Daha Fazla Pratik

Küçük hücreli akciğer kanserinde görülen paraneoplastik sendromlar (SIADH, Cushing) ile ilgili bir soru çözerek farkı pekiştirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 37Soru

60 yaşında, 40 paket/yıl40\text{ paket/yıl} sigara öyküsü olan erkek hasta; öksürük ve balgamda kan görülmesi şikayetleriyle başvuruyor. Çekilen akciğer grafisinde sağ üst lobda yerleşimli, kalın duvarlı ve içerisinde hava-sıvı seviyesi (kavitasyon) izlenen bir kitle saptanıyor. Bu hasta için en olası histopatolojik tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Skuamöz (yassı) hücreli karsinom

Cevap

En olası tanı, kavitasyon yapma eğilimi ve sigara ile güçlü ilişkisi nedeniyle Skuamöz (yassı) hücreli karsinomdur.
Doğru yanıt olan Skuamöz (yassı) hücreli karsinom, akciğer kanserleri içinde kavitasyon bulgusunun en sık izlendiği tiptir. Özellikle santral yerleşimli olması ve ağır sigara içiciliği ile ilişkisi bu tanıyı desteklemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ipuçlarını değerlendir.
Hasta yaşlı, ağır sigara içicisi ve radyolojisinde üst lobda kavitasyon saptanmış.
Sigara kullanımı ve kavitasyon, belirli akciğer kanseri türlerine yönlendiren anahtarlardır.
2
Histopatolojik tiplerle radyolojik bulguları eşleştir.
Kavitasyon en sık Skuamöz hücreli karsinomda görülür.
Skuamöz hücreli karsinomda merkezi nekroz gelişimi sıktır ve bu da radyolojik olarak kavitasyon şeklinde izlenir.

Anahtar Kavram

Skuamöz hücreli karsinom, akciğer maligniteleri arasında en sık kavitasyon (hava-sıvı seviyesi) yapan histopatolojik tiptir.

İpuçları

1
Akciğer kanserleri arasında hangisi daha çok 'boşluklu' veya 'kovuklu' (kavitasyon) kitle yapar?

Daha Fazla Pratik

Skuamöz hücreli karsinomun en sık hangi elektrolit bozukluğu (paraneoplastik olarak) ile ilişkili olduğunu tekrar edin.
Tahmini Süre:45s
Soru 38Soru

Altmış iki yaşında erkek hasta, son üç aydır giderek artan halsizlik, kas güçsüzlüğü ve gövdesinde oluşan mor renkli çatlaklar nedeniyle başvuruyor. Kırk beş paket-yıl sigara öyküsü olan hastanın fizik muayenesinde belirgin santral obezite, supraklaviküler yağ yastıkçıkları, gövdede geniş mor striae ve yaygın deri hiperpigmentasyonu saptanıyor. Kan basıncı 175/105 mmHg175/105 \text{ mmHg} ölçülüyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum potasyumu 2.6 mEq/L2.6 \text{ mEq/L}, kan glukozu 225 mg/dL225 \text{ mg/dL} ve plazma ACTH düzeyi normalin çok üzerinde bulunuyor. Akciğer tomografisinde sağ hiler bölgede 5 cm5 \text{ cm} çaplı, mediastinal lenfadenopatilerin eşlik ettiği santral yerleşimli kitle izleniyor.

Bu klinik tablo ve tetkik bulguları göz önüne alındığında, en olası patolojik tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Küçük hücreli karsinom

Cevap

Küçük hücreli karsinom
Küçük hücreli karsinom, nöroendokrin kökenli olması nedeniyle paraneoplastik sendromların en sık görüldüğü akciğer kanseri tipidir. Ektopik ACTH üretimi sonucu gelişen Cushing sendromu, bu tümör tipinin karakteristik bir özelliğidir. Derin hipokalemi, hiperpigmentasyon ve hızlı gelişen Cushing bulguları ektopik ACTH üretimi için tipiktir ve en sık küçük hücreli karsinomda görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Hastada santral obezite, striae ve hipertansiyon gibi Cushing sendromu bulguları mevcut.
Paraneoplastik sendromun türünü belirlemek tanıda ilk adımdır.
2
Laboratuvar verilerini yorumla
Yüksek ACTH seviyesi ve derin hipokalemi (2.6 mEq/L2.6 \text{ mEq/L}), ektopik bir kaynağa işaret etmektedir.
Ektopik ACTH sendromunda mineralokortikoid etki nedeniyle hipokalemik metabolik alkaloz sıktır.
3
Risk faktörleri ve radyolojiyi birleştir
45 paket-yıl sigara öyküsü ve santral yerleşimli kitle varlığı saptandı.
Küçük hücreli karsinom sigara ile en güçlü ilişkili ve tipik olarak santral yerleşimli tümördür.
4
Ayırıcı tanı yap
Ektopik ACTH üreten en yaygın akciğer kanseri küçük hücreli karsinomdur.
Diğer hücre tipleri farklı paraneoplastik tablolarla (örneğin skuamöz hücreli karsinomda hiperkalsemi) ilişkilidir.

Anahtar Kavram

Akciğer kanserinde paraneoplastik sendromlar ve tümör tipi eşleşmesi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 39Soru

54 yaşında, sigara öyküsü olmayan kadın hasta, bir aydır devam eden nefes darlığı ve sağ yan ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Çekilen toraks BT incelemesinde sağ akciğer üst lob periferinde 4 cm4\text{ cm} çapında düzensiz sınırlı kitle ve sağ plevral efüzyon saptanıyor. Yapılan torasentezde plevral sıvının sitolojik incelemesi adenokarsinom ile uyumlu geliyor. Uzak organ metastazı saptanmayan bu hasta için en uygun yönetim stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hastalığın evre IVA olarak kabul edilip sistemik tedavi planlanması

Cevap

Malign plevral efüzyon varlığı nedeniyle hastalığın evre IVA kabul edilerek sistemik tedavi uygulanması en uygun yaklaşımdır.
Adenokarsinomlu bir hastada plevral sıvıda malign hücrelerin saptanması, hastalığın plevral metastaz (M1a) yaptığını gösterir. Bu durum, AJCC TNM evreleme sistemine göre Evre IVA olarak sınıflandırılır. Evre IV akciğer kanserinde ana tedavi yaklaşımı cerrahi değil, sistemik tedavidir (kemoterapi, immünoterapi veya mutasyon varlığında hedefe yönelik ajanlar).

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve radyolojik bulguların TNM sistemine göre değerlendirilmesi.
Periferik 4 cm4\text{ cm} kitle (T2b) ve malign plevral efüzyon (M1a).
Evreleme için her bileşenin doğru tanımlanması gerekir.
2
Plevral sıvının sitolojik karakterinin belirlenmesi.
Sitolojide malign hücrelerin görülmesi, plevral efüzyonun 'malign' olduğunu kanıtlar.
Sadece plevral efüzyonun varlığı değil, malign olması evreyi değiştirir.
3
M1a kategorisinin evre karşılığının saptanması.
M1a kategorisi, AJCC 8. edisyonuna göre Evre IVA'ya karşılık gelir.
M1 hastalarda operabilite şansı ortadan kalkar.
4
Evreye uygun tedavi modalitesinin seçilmesi.
Evre IV hastalar için sistemik tedavi (kemoterapi, hedefe yönelik tedaviler veya immünoterapi) planlanır.
Metastatik hastalıkta lokal tedaviler (cerrahi/RT) genellikle palyatiftir.

Anahtar Kavram

Akciğer kanserinde malign plevral efüzyon varlığı, TNM evrelemesinde M1a olarak sınıflandırılır ve hastalığı doğrudan Evre IVA (metastatik) yapar; bu durumda küratif cerrahi endikasyonu yoktur.

Daha Fazla Pratik

Akciğer kanserinde operabiliteyi engelleyen diğer TNM bulgularını (N3 tutulumu, trakea veya özofagus invazyonu gibi) tekrar ediniz.

Alternatif Yöntem

Hastanın sigara içmemiş olması ve adenokarsinom tanısı alması nedeniyle, sistemik tedavi öncesi EGFR, ALK ve ROS1 gibi moleküler testlerin yapılması tedavi seçiminde (hedefe yönelik tedavi) kritik öneme sahiptir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 40Soru

6464 yaşında erkek hasta, 50 paket-yıl50 \text{ paket-yıl} sigara öyküsü, son 22 aydır artan öksürük ve iştahsızlık şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde serum sodyum düzeyi 124 mEq/L124 \text{ mEq/L}, serum osmolalitesi 255 mOsm/kg255 \text{ mOsm/kg} (düşük), idrar osmolalitesi ise 550 mOsm/kg550 \text{ mOsm/kg} (yüksek) olarak saptanıyor. Çekilen toraks BT'de hiler bölgede santral yerleşimli kitle izleniyor. Bu hastada en olası histopatolojik tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Küçük hücreli karsinom

Cevap

En olası tanı, santral yerleşimli kitle ve eşlik eden Uygunsuz ADH Sendromu bulguları nedeniyle küçük hücreli karsinomdur.
Küçük hücreli karsinom, akciğer kanserleri arasında Uygunsuz ADH Sendromu'na (SIADH) en sık yol açan türdür. Santral yerleşimli olması ve ağır sigara öyküsü klinik tabloyu tam olarak destekler.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik verileri analiz et
Hasta yaşlı, ağır sigara içicisi ve santral (hiler) yerleşimli kitleye sahip.
Sigara ve santral yerleşim bizi öncelikle küçük hücreli karsinom ve yassı hücreli karsinoma yönlendirir.
2
Laboratuvar bulgularını yorumla
Hiponatremi (124 mEq/L124 \text{ mEq/L}), düşük serum osmolalitesi ve yüksek idrar osmolalitesi Uygunsuz ADH Sendromu'nu (SIADH) gösterir.
Akciğer kanserlerinde paraneoplastik sendromlar ayırıcı tanıda kritiktir.
3
Tümör tipi ile paraneoplastik sendromu eşleştir
SIADH, en sık küçük hücreli akciğer kanserinde görülür.
Küçük hücreli karsinom, nöroendokrin orijinli olduğu için ektopik hormon üretimine (ADH, ACTH) en yatkın tümördür.

Anahtar Kavram

Küçük hücreli karsinom ve Uygunsuz ADH Sendromu (SIADH) birlikteliği.
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 2 / 3Sonraki
Akciğer Maligniteleri Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 2 | Examkin