Hematoloji

$28$ yaşında erkek hasta, çocukluğundan beri devam eden halsizlik ve çabuk yorulma şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde konjonktivaların soluk olduğu izleniyor ve palpasyonla dalak kot kavisini $3$ cm geçiyor (splenomegali). Laboratuvar incelemesinde şu bulgular saptanıyor:

- Hemoglobin ($Hb$): $8.6$ g/dL
- $MCV$: $62$ fL
- Eritrosit sayısı ($RBC$): $5.3 \times 10^6/\mu L$
- $RDW$: $\%19$
- Serum demiri, total demir bağlama kapasitesi ve ferritin: Normal
- Hemoglobin elektroforezi: $HbA$ $\%86$, $HbA_2$ $\%1.4$, $HbF$ $\%1.1$

Periferik yaymanın parlak krezil mavisi (brilliant cresyl blue) ile boyanmasında eritrositler içinde çok sayıda ince granüler inklüzyonlar ("golf topu" görünümü) izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

48 yaşında erkek hasta, son 3 aydır giderek artan halsizlik, çabuk yorulma ve karın sol tarafında dolgunluk hissi şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde pletorik görünüm saptanmıyor, ancak dalak kostal marjın $12 \text{ cm}$ altında palpe ediliyor. Laboratuvar incelemesinde; hemoglobin $10,8 \text{ g/dL}$, lökosit $145.000/mm^3$, trombosit $520.000/mm^3$ saptanıyor. Periferik yaymada miyeloblasttan segmente kadar tüm miyeloid serinin izlendiği (miyelosit hörgücü), $\%8$ oranında bazofili ve $\%3$ oranında blast olduğu görülüyor. Lökosit alkalen fosfataz (LAP) skoru düşük olarak saptanan bu hastada, kesin tanı için gösterilmesi gereken sitogenetik bozukluk aşağıdakilerden hangisidir?

68 yaşında erkek hasta; son altı aydır artan halsizlik, kilo kaybı, gece terlemeleri ve karnın sol tarafında erken doyma hissi şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede deri ve konjonktivalar soluk izleniyor; dalak palpasyonla kosta yayını 8 cm geçecek şekilde (masif splenomegali) ele geliyor. Laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin 9.2 g/dL, lökosit 26.000/mm³, trombosit 580.000/mm³ saptanıyor. Periferik kan yaymasında belirgin anizopoikilositoz, gözyaşı damlası (dakrosit) hücreleri ve normoblastlar (çekirdekli eritrositler) görülüyor. JAK2 V617F mutasyon analizi pozitif olarak raporlanıyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

62 yaşında erkek hasta, baş ağrısı ve yüz kızarıklığı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde pletorik yüz görünümü ve belirgin splenomegali saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin $18 g/dL$, hematokrit $\%54$ ve $JAK2 V617F$ mutasyonu pozitif bulunuyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 2022 kriterlerine göre bu hastada Polisitemia Vera tanısını destekleyen minör kriter aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında erkek hasta, rutin sağlık taramasında saptanan lökositoz ($32.000/\mu L$, $\%85$ lenfosit) nedeniyle hematoloji polikliniğine sevk ediliyor. Fizik muayenesinde bilateral aksiller ve inguinal bölgelerde ağrısız lenfadenopatiler ve splenomegali (kot kavsini $3$ cm geçiyor) saptanıyor. Hemoglobin $13.5 g/dL$ ve trombosit $165.000/\mu L$ olarak ölçülüyor. Periferik yaymada olgun görünümlü küçük lenfositler ve tipik 'ezilme hücreleri' (smudge cells) görülüyor. Flow sitometride $CD5$, $CD19$ ve $CD23$ pozitifliği saptanarak Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısı konuyor. Bu hastanın takibi sırasında aşağıdakilerden hangisinin saptanması, tedaviye başlanması için bir endikasyon olarak değerlendirilmez?

56 yaşında kadın hasta, rutin kontrol sırasında saptanan trombositoz nedeniyle hematoloji polikliniğine başvuruyor. Fizik muayenesinde dalak kostal marjin altında $3 cm$ palpabl saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde; hemoglobin $13,1 g/dL$, lökosit $13.200/mm^3$, trombosit $820.000/mm^3$ ve LDH $520 U/L$ (N: 120-240) bulunuyor. Periferik yaymada hafif sola kayma ve seyrek gözyaşı hücreleri izleniyor. Moleküler analizde $JAK2 V617F$ mutasyonu pozitif saptanırken $BCR-ABL1$ füzyon geni saptanmıyor. Kemik iliği biyopsisinde; yaşa göre artmış selülarite (panmiyolozis), yoğun kümelenmiş ve atipik maturasyon gösteren 'bulutsu' (bulbous/cloud-like) nükleuslu megakaryosit proliferasyonu raporlanıyor. Gümüşleme boyasında retikülin fibrozisi Evre 0 ($Grade 0$) olarak saptanıyor.

WHO 2022 tanı kriterlerine göre bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

22 yaşında erkek hasta, evlilik öncesi tarama testlerinde saptanan anemi nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın herhangi bir şikayeti bulunmuyor ve fizik muayenesi tamamen normal saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde şu sonuçlar elde ediliyor:

Periferik yaymasında belirgin mikrositoz ve hedef hücreleri (target cells) izlenen bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik böbrek hastalığı nedeniyle $2$ yıldır haftada $3$ kez subkutan eritropoetin (EPO) tedavisi alan $54$ yaşında erkek hastada, son $1$ aydır belirginleşen halsizlik ve nefes darlığı şikayetleri üzerine yapılan incelemelerde derin anemi saptanıyor. Hastanın son laboratuvar bulguları aşağıdadır:

Hastanın kemik iliği aspirasyon ve biyopsisinde hücresellik $\%40$ saptanmış olup; miyeloid ve megakaryositer seriler normal, ancak eritroid öncülleri $\%0.5$'in altında bulunmuştur. Bu hastanın yönetimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi en uygundur?

$38$ yaşında kadın hasta, check-up sırasında saptanan trombositoz nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Öyküsünde herhangi bir şikayeti olmayan hastanın fizik muayenesi tamamen normaldir; splenomegali saptanmamıştır. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin $13.2 \text{ g/dL}$, lökosit $8.600/\mu \text{L}$, trombosit $920.000/\mu \text{L}$ saptanıyor. Periferik yaymada dev trombosit kümeleri görülürken; lökosit formülü ve eritrosit morfolojisi normal bulunuyor. Serum ferritin ve CRP düzeyleri normal sınırlardadır. Bu hastada Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) $2022$ kriterlerine göre Esansiyel Trombositemi (ET) tanısı için aşağıdakilerden hangisi "majör" bir tanı kriteridir?

$61$ yaşında erkek hasta; son $4$ aydır devam eden, akşamları yükselen ve $38.5^\circ C$’yi bulan ateş, çamaşır değiştirmeyi gerektirecek düzeyde gece terlemesi ve son $6$ ayda vücut ağırlığının $\%12$’sine tekabül eden istem dışı kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde sol servikal bölgede $4$ cm, sağ supraklavikular bölgede $3$ cm ve bilateral inguinal bölgede en büyüğü $5$ cm olan ağrısız, lastik kıvamlı lenfadenopatiler saptanıyor. Batın muayenesinde dalak kot kavsini $6$ cm geçiyor. Yapılan PET-BT görüntülemesinde tanımlanan lenf nodu istasyonlarında ve dalakta yoğun $18$ F-FDG tutulumu izlenirken, karaciğer sağ lobunda herhangi bir lenf nodu istasyonuyla komşuluğu bulunmayan $2.5$ cm çaplı soliter hipermetabolik bir odak tespit ediliyor. Sol servikal lenf nodu eksizyonel biyopsisi "Diffüz Büyük B Hücreli Lenfoma" (CD20+, CD10-, BCL-6+, Ki-67 $\%85$) ile uyumlu geliyor. Bu hasta için en olası Ann Arbor evresi aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında erkek hasta, idrar yolu enfeksiyonu nedeniyle trimetoprim-sulfametoksazol kullanmaya başladıktan üç gün sonra halsizlik, göz aklarında sararma ve koyu renkli idrar yakınmalarıyla başvuruyor. Fizik muayenesinde ikter ve hafif splenomegali saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; Hemoglobin: $9.2$ $g/dL$, Retikülosit: $\%7$, İndirekt bilirubin: $3.4$ $mg/dL$ ve LDH: $850$ $U/L$ olarak saptanıyor. Periferik yayma preparatında "ısırılmış hücreler" (bite cells) izlenirken, kristal viyole boyası ile yapılan incelemede eritrosit içi inklüzyonlar (Heinz gövdeleri) görülüyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$64$ yaşında erkek hasta, son $3$ aydır artan halsizlik ve sol koltuk altında fark ettiği şişlikler nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede bilateral servikal ve aksiller bölgelerde en büyüğü $3 cm$ çapında, ağrısız, mobil, lastik kıvamlı lenfadenopatiler saptanıyor. Batın muayenesinde dalak kot kenarını $4 cm$ geçiyor, karaciğer ise kot kenarında palpabl olarak değerlendiriliyor. Laboratuvar incelemesinde; hemoglobin $11.5 g/dL$, trombosit $160.000/ \mu L$, lökosit $52.000/ \mu L$ ($\%82$ lenfosit) ölçülüyor. Periferik yaymada olgun küçük lenfositler ve yaygın Gumprecht gölgeleri (smudge cells) izleniyor. Akım sitometrisinde (flow cytometry) malign hücrelerin $CD5(+)$, $CD19(+)$, $CD23(+)$ olduğu; $FMC-7$ ve yüzeyel immünglobulinin ($sIg$) ise negatif olduğu belirleniyor. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastanın Rai evresi ve tedavi kararı verilmeden önce bakılması gereken en kritik prognostik gösterge aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

52 yaşında kadın hasta, rutin sağlık taramasında saptanan trombositoz ($840.000/mm^3$) nedeniyle hematoloji polikliniğine başvuruyor. Hastanın fizik muayenesinde dalak kot kavsini $2$ cm geçmektedir. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin $13,4 g/dL$, beyaz küre $12.200/mm^3$ ve LDH $260 U/L$ (Normal: $<240$) olarak saptanıyor. $JAK2$ $V617F$ mutasyonu pozitif bulunan hastada tanısal amaçlı kemik iliği biyopsisi yapılıyor. Aşağıdaki kemik iliği bulgularından hangisinin saptanması, bu hasta için Esansiyel Trombositemi (ET) yerine Pre-fibrotik Primer Miyelofibroz (Pre-PMF) tanısını en güçlü şekilde destekler?

26 yaşında kadın hasta, son bir haftadır diş eti kanamaları ve cildinde morluklar oluşması şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde yaygın ekimozlar ve gövdede peteşiler saptanıyor; organomegali veya lenfadenopati eşlik etmiyor. Laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin $7.8 \text{ g/dL}$, lökosit $2.100/\text{mm}^3$ ve trombosit $18.000/\text{mm}^3$ bulunuyor. Periferik yaymada sitoplazmasında demetler halinde Auer çubukları (faggot hücreleri) içeren yoğun granüllü blastlar görülüyor. Bu hasta için en olası tanısal genetik anomali aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında kadın hasta, son birkaç aydır aralıklı karın ağrısı ve sabahları daha belirgin olan idrar renginde koyulaşma şikayetleriyle başvuruyor. Özgeçmişinde iki yıl önce saptanan ve nedeni açıklanamayan portal ven trombozu öyküsü mevcut. Fizik muayenede hafif ikter ve konjonktivalarda solukluk saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin $8.2$ g/dL, retikülosit $\%6$, indirekt bilirubin $3.4$ mg/dL, LDH $950$ U/L ve haptoglobin saptanamayacak düzeyde düşük bulunuyor. Direkt Coombs testi negatif saptanan bu hastada, tanıyı kesinleştirmek için istenmesi gereken en uygun tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

Geçirdiği atipik pnömoni kliniği sonrası halsizlik ve koyu renkli idrar çıkarma şikayetleriyle başvuran bir hastada, laboratuvar incelemesinde hemoglobin $7.8$ g/dL, MCHC $40$ g/dL ve MCV $108$ fL saptanıyor. Periferik yaymada yaygın eritrosit aglütinasyonları izleniyor. Direkt Coombs testinde anti-C3d pozitifliği saptanırken, anti-IgG negatif bulunuyor.

Bu hastadaki tablonun patogenezi ve özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

52 yaşında erkek hasta, sıcak suyla banyo yaptıktan sonra tüm vücudunda gelişen şiddetli kaşıntı ve ellerinde yanma hissi (eritromelalji) şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde pletorik yüz görünümü ve kot kavsini $3 cm$ geçen splenomegali saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde Hemoglobin: $18.5 g/dL$, Hematokrit: $\%56$, Beyaz küre: $13.500/mm^3$ ve Trombosit: $520.000/mm^3$ değerleri izleniyor. Bu hastada Polisitemia Vera tanısını kesinleştirmek için değerlendirilen WHO 2022 kriterlerine göre aşağıdakilerden hangisi minör kriterdir?

Rutin sağlık kontrolleri sırasında derin anemi saptanan 64 yaşındaki kadın hasta hematoloji polikliniğine yönlendiriliyor. Fizik muayenede solukluk dışında patolojik bulgu izlenmiyor. Tam kan sayımında Hemoglobin: 8.2 g/dL, MCV: 104 fL, Lökosit: 5.400/mm³ ve Trombosit: 210.000/mm³ olarak ölçülüyor. Periferik yaymada makrositoz ve anizositoz görülüyor; vitamin B12 ve folat düzeyleri normal sınırlarda bulunuyor.

Yapılan kemik iliği aspirasyonunda eritroid seride displazi ve %8 oranında halka sideroblast (ring sideroblast) saptanıyor. Blast oranı %1 olarak raporlanıyor ve Auer cisimciği görülmüyor.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) güncel sınıflamasına göre, bu hastaya 'Halka Sideroblastlı Miyelodisplastik Sendrom (MDS-RS)' tanısı koyabilmek için aşağıdaki ek bulgulardan hangisinin varlığı zorunludur?

Herediter sferositoz tanısı ile takip edilen $22$ yaşında kadın hasta, son $3$ gündür halsizlik, çarpıntı ve nefes darlığı şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın laboratuvar değerleri ve bazal (eski) değerleri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Bu klinik tabloya neden olan en olası patojen aşağıdakilerinden hangisidir?

Halsizlik şikayetiyle başvuran 58 yaşındaki erkek hastanın tam kan sayımında hemoglobin 8.2 g/dL, MCV 102 fL, nötrofil 1.100/mm³ ve trombosit 45.000/mm³ saptanıyor. Periferik yaymada %1 blast görülüyor. Kemik iliği biyopsisinde selülarite %70 olup, üç seride belirgin displazi ve %8 blast oranı izleniyor. Sitogenetik analizde kompleks karyotip (≥3 anomali) ve moleküler analizde *TP53* geninde %60 varyant allel frekansı (VAF) ile mutasyon tespit ediliyor.

WHO 2022 sınıflandırması ve güncel prognostik yaklaşımlara göre, bu hastanın tanısı ve klinik seyri ile ilgili en doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?