Glomerüler Hastalıklar

48 soru

Soru 1Soru

Yedi yaşında bir erkek çocuk, annesi tarafından idrar renginde belirgin koyulaşma ve göz kapaklarında şişlik şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Öyküsünden yaklaşık 1010 gün önce ateşli boğaz ağrısı geçirdiği öğreniliyor. Fizik muayenede kan basıncı 135/85135/85 mmHg ölçülüyor ve her iki alt ekstremitede pretibial ++ ödem saptanıyor.

Hastanın laboratuvar bulguları aşağıdadır:

TetkikSonuç
İdrar mikroskopisiBol dismorfik eritrosit ve eritrosit silindirleri
2424 saatlik idrar proteini1.11.1 g/gün
Serum kreatinin0.80.8 mg/dL
Kompleman C3C32222 mg/dL (Düşük)
Kompleman C4C43232 mg/dL (Normal)

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Post-streptokokal glomerülonefrit

Cevap

Post-streptokokal glomerülonefrit
Hastada saptanan makroskopik hematüri, hipertansiyon ve ödem varlığı 'Akut Nefritik Sendrom' tablosuna işaret eder. Öyküdeki farenjit sonrası geçen 1010 günlük süre (latent dönem) ve laboratuvarda saptanan düşük C3C3 ile normal C4C4 düzeyi (alternatif yolak aktivasyonu), bu tablonun en sık nedeni olan post-streptokokal glomerülonefriti desteklemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz edin
Akut nefritik sendrom tespiti
Hastadaki hematüri (çay rengi idrar), hipertansiyon, ödem ve idrardaki eritrosit silindirleri akut nefritik sendromu tanımlar.
2
Enfeksiyon öyküsü ve zamanlamasını değerlendirin
Post-enfeksiyöz süreç doğrulaması
Boğaz ağrısından yaklaşık 1010 gün sonra semptomların başlaması, post-streptokokal bir süreç için tipik latent dönemi (131-3 hafta) karşılar.
3
Kompleman profilini inceleyin
Alternatif yolak aktivasyonu tespiti
Düşük C3C3 ve normal C4C4 düzeyi, kompleman sisteminin alternatif yolaktan aktive olduğunu gösterir; bu durum post-streptokokal glomerülonefrit için klasiktir.
4
Tanıyı netleştirin
Post-streptokokal glomerülonefrit tanısı
Tüm klinik ve laboratuvar verileri birleştiğinde en olası tanı APSGN (Akut Post-streptokokal Glomerülonefrit) olarak belirlenir.

Anahtar Kavram

Akut Post-streptokokal Glomerülonefrit (APSGN) tanısında nefritik sendrom bulguları, latent dönem ve kompleman (düşük C3, normal C4) paterni belirleyicidir.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 2Soru

Kronik Hepatit C tanısı olan 5252 yaşında erkek hasta; bacaklarda döküntü, eklem ağrısı ve her iki bacakta şişlik şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde her iki alt ekstremitede palpabl purpuralar ve 2+2+ pretibial ödem saptanıyor.

Laboratuvar bulguları aşağıdadır:

TetkikSonuç
Serum Kreatinin1.7 mg/dL1.7 \text{ mg/dL}
Serum Albumin2.8 g/dL2.8 \text{ g/dL}
2424 saatlik idrar proteini3.8 g/gu¨n3.8 \text{ g/gün}
İdrar mikroskopisi152015-20 eritrosit (dismorfik), eritrosit silindirleri
Kompleman C3C375 mg/dL75 \text{ mg/dL} (N: 8016080-160)
Kompleman C4C42 mg/dL2 \text{ mg/dL} (N: 154515-45)
Romatoid Faktör (RFRF)Pozitif

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kriyoglobulinemik vaskülit

Cevap

Kriyoglobulinemik vaskülit
Kronik Hepatit C enfeksiyonu olan bir hastada palpabl purpura, artralji ve böbrek tutulumunun (Meltzer triadı) görülmesi mikst kriyoglobulinemi için tipiktir. Laboratuvarda saptanan mikst nefritik/nefrotik tablo, RFRF pozitifliği ve özellikle C3C3'e kıyasla çok daha belirgin olan C4C4 düşüklüğü tanıyı doğrular.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik triadı değerlendir
Hepatit C + Palpabl purpura + Artralji (Meltzer Triadı)
Bu kombinasyon mikst kriyoglobulinemi vasküliti için yüksek derecede karakteristiktir.
2
Böbrek tutulumunu analiz et
Nefritik sediment (hematüri, eritrosit silindirleri) ve nefrotik düzeyde proteinüri
Kriyoglobulinemik vaskülitte tipik olarak Membranoproliferatif Glomerülonefrit (MPGN) paterninde böbrek tutulumu görülür.
3
Serolojik belirteçleri yorumla
Belirgin C4C4 düşüklüğü ve RFRF pozitifliği
Kriyoglobulinler klasik kompleman yolunu aktive ederek özellikle C4C4 düzeyini düşürür ve sıklıkla romatoid faktör aktivitesine sahiptirler.

Anahtar Kavram

Mikst Kriyoglobulinemik Vaskülit

Daha Fazla Pratik

Bu hastanın tanısını kesinleştirmek için istenmesi gereken spesifik serolojik test kriyoglobulin düzeyidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru

2626 yaşında kadın hasta; son 22 haftadır yüzünde güneşle artan döküntü, her iki el eklemlerinde ağrı, idrar renginde koyulaşma ve bacaklarda şişlik şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde malar raş, el bileklerinde hassasiyet ve pretibial +2+2 ödem saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; serum kreatinin: 1.81.8 mg/dL, albümin: 2.72.7 g/dL, tam idrar tetkikinde; protein: 3+3+, mikroskopide 202520-25 dismorfik eritrosit ve eritrosit silendirleri gözleniyor. İmmünolojik tetkiklerde ANA 1/12801/1280 homojen pozitif, anti-dsDNA pozitif, C3C_3 ve C4C_4 seviyeleri belirgin düşük saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı ve böbrek biyopsisinde görülmesi beklenen en karakteristik ışık mikroskopisi bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre IV Lupus Nefriti - Subendotelyal depolara bağlı "wire-loop" (tel halka) görünümleri

Cevap

Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) tanılı hastada nefritik/nefrotik özellikler, hipokomplementemi ve aktif idrar sedimenti varlığında en olası tanı Evre IV Lupus Nefriti'dir ve biyopsi karakteristik olarak tel halka (wire-loop) lezyonlarını gösterir.
Hastada görülen sistemik bulgular (malar raş, artralji) ve seroloji (ANA, Anti-dsDNA, düşük C3/C4) SLE ile uyumludur. Böbrek tutulumunun hematüri, eritrosit silendirleri (nefritik) ve masif proteinüri (nefrotik) ile birlikte olması, komplemanların belirgin düşük olması Evre IV (Diffüz Proliferatif) Lupus Nefriti için klasiktir. Bu evrenin en karakteristik ışık mikroskopisi bulgusu ise yoğun subendotelyal immün kompleks birikimi sonucu oluşan tel halka (wire-loop) görünümleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve serolojik verileri sentezle.
Malar raş, artralji, ANA/Anti-dsDNA pozitifliği ile Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) tanısı konur.
Tanının belirlenmesi böbrek tutulumunun tipini anlamak için temeldir.
2
Renal tutulum paternini analiz et.
Hem proteinüri hem de aktif sediment (eritrosit silindirleri) varlığı nefritik-nefrotik bir süreci, düşük C3/C4 ise immün kompleks tüketimini gösterir.
Lupus nefriti evreleri klinik ve laboratuvar bulgularına göre farklılık gösterir.
3
En olası evreyi ve biyopsi bulgusunu eşleştir.
Bu tablo SLE hastalarında en sık görülen ve en agresif seyreden Evre IV (Diffüz Proliferatif) tutuluma uyar; subendotelyal depolanmalar tel halka (wire-loop) görüntüsüne neden olur.
Evre IV tutulumu, yaygın glomerüler tutulum ve karakteristik morfolojik değişikliklerle tanımlanır.

Anahtar Kavram

Lupus Nefriti Evrelemesi ve Evre IV (Diffüz Proliferatif) Karakteristikleri
Soru 4Soru

2828 yaşında erkek hasta, son 11 haftadır devam eden nefes darlığı, öksürük ve ağızdan kan gelmesi (hemoptizi) şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Özgeçmişinde sigara kullanımı dışında özellik saptanmayan hastanın fizik muayenesinde kan basıncı 155/95mmHg155/95 \, mmHg, dinlemekle her iki akciğer bazalinde raller ve pretibial 1+1+ ödem saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin 3.9mg/dL3.9 \, mg/dL (üç gün önceki tetkikinde 1.1mg/dL1.1 \, mg/dL), hemoglobin 8.8g/dL8.8 \, g/dL, idrar mikroskopisinde bol dismorfik eritrosit ve eritrosit silindirleri izleniyor. Serum kompleman (C3,C4C3, C4) düzeyleri normal sınırlarda saptanıyor. Yapılan böbrek biyopsisinde ışık mikroskopisinde glomerüllerin %75\%75'inde kresent (ayçöreği) oluşumu gözleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anti-GBM hastalığı (Goodpasture Sendromu)

Cevap

Hastanın klinik ve laboratuvar bulguları (hemoptizi + hızlı ilerleyen böbrek yetmezliği + kresentik glomerülonefrit + normal kompleman düzeyleri) en olası tanının Anti-GBM hastalığı (Goodpasture Sendromu) olduğunu göstermektedir.
Genç erkek hastada ortaya çıkan hemoptizi ve hızlı ilerleyen böbrek yetmezliği tablosu (pulmorenal sendrom), böbrek biyopsisinde kresentik glomerülonefrit ve normal kompleman düzeyleri ile birleştiğinde en olası tanı Anti-GBM hastalığıdır. Bu hastalıkta glomerül bazal membranına karşı oluşan antikorlar, immünfloresan incelemede karakteristik 'lineer' (çizgisel) IgG birikimine neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun tanımlanması
Pulmorenal sendrom (Akciğer hemorajisi + Glomerülonefrit)
Hastada hemoptizi ve idrarda eritrosit silindirleri ile seyreden akut böbrek hasarı mevcuttur.
2
Böbrek yetmezliği hızının değerlendirilmesi
Hızlı İlerleyen Glomerülonefrit (RPGN)
Serum kreatinin değerinin 3 günde 1.11.1'den 3.9mg/dL3.9 \, mg/dL'ye çıkması ve biyopsinde kresentlerin görülmesi RPGN tanısını koydurur.
3
Etiyolojik ayrım için kompleman düzeylerinin analizi
İmmün kompleks dışı veya Anti-GBM lehine bulgu
Normal C3C3 ve C4C4 düzeyleri, hipokomplemanemi ile giden SLE ve PSGN gibi hastalıkları dışlar.
4
Tanının netleştirilmesi
Anti-GBM Hastalığı
Genç erkek hastada pulmorenal sendromun en tipik nedenlerinden biri olan anti-GBM, normal kompleman ve kresentik tutulum ile uyumludur.

Anahtar Kavram

Hızlı ilerleyen glomerülonefritlerde (RPGN) immünfloresan mikroskopi paternine göre ayırıcı tanı yapılır: Tip 1 (Lineer: Anti-GBM), Tip 2 (Granüler: İmmün kompleks), Tip 3 (Pauci-immün: ANCA vaskülitleri).

Daha Fazla Pratik

Anti-GBM hastalığında prognozu belirleyen en önemli faktörün başvurudaki serum kreatinin düzeyi olduğunu ve tedavide plazmaferezin kritik rol oynadığını unutmayın.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru

1919 yaşında erkek hasta, askeri okul muayenesi sırasında saptanan mikroskobik hematüri nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde çocukluğundan beri bilateral işitme cihazı kullandığı öğrenilen hastanın soygeçmişinde, dayısının 3030 yaşında son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle diyalize girdiği belirtiliyor. Fizik muayenede kan basıncı 120/80120/80 mmHg saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin 0.90.9 mg/dL, serum albümin 3.93.9 g/dL, tam idrar tetkikinde her sahada bol eritrosit ve 2424 saatlik idrarda 750750 mg proteinüri saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alport sendromu

Cevap

En olası tanı Alport sendromudur.
Alport sendromu, tip IVIV kollajen sentezindeki genetik defektlere bağlı gelişen bir hastalıktır. Genç erkek hastalarda hematüriye eşlik eden sensörinöral işitme kaybı ve ailede böbrek yetmezliği öyküsü varlığı bu tanı için karakteristiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının analizi
Hastada hematüri ve hafif proteinüri ile giden nefritik bir tablo saptanmıştır.
Primer böbrek tutulum paternini belirlemek.
2
Ekstrarenal bulguların değerlendirilmesi
Bilateral sensörinöral işitme kaybı saptanmıştır.
Hematüriye eşlik eden sistemik veya kalıtsal hastalıkları araştırmak.
3
Aile öyküsü ile bulguların birleştirilmesi
Dayıda erken yaşta gelişen böbrek yetmezliği ve hastadaki işitme kaybı birlikteliği saptanmıştır.
Tip IVIV kollajen mutasyonlarını düşündüren kalıtsal nefrit tanısına ulaşmak.

Anahtar Kavram

Alport sendromu; persistan hematüri, progresif böbrek yetmezliği ve sensörinöral işitme kaybı ile karakterize kalıtsal bir hastalıktır.
Tahmini Süre:50s
Soru 6Soru

3838 yaşında, 33 yıldır HIV pozitif tanısı olan ve antiretroviral tedavi uyumu zayıf olan erkek hasta; son 22 haftada gelişen masif bacak ödemi ve halsizlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde her iki alt ekstremitede +3+3 gode bırakan ödem saptanıyor. Kan basıncı 150/95150/95 mmHg ölçülüyor. Laboratuvar tetkiklerinde; serum kreatinin 2.82.8 mg/dL (bazal değeri 1.01.0 mg/dL), serum albumin 2.12.1 g/dL, toplam kolesterol 310310 mg/dL saptanıyor. Tam idrar tetkikinde; 4+4+ proteinüri, mikroskopide ise her sahada 121-2 hyalen silindir izleniyor. 2424 saatlik idrarda protein miktarı 12.512.5 gram ölçülüyor. Yapılan böbrek biyopsisinde; ışık mikroskobunda glomerül yumağında total kollaps ve üzerindeki podositlerde belirgin hipertrofi ve hiperplazi izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kollabe varyant fokal segmental glomerüloskleroz

Cevap

Kollabe varyant fokal segmental glomerüloskleroz
Kollabe varyant fokal segmental glomerüloskleroz, HIV pozitif hastalarda (HIVAN) en sık görülen glomerüler lezyondur. Işık mikroskobunda glomerül yumağının tamamen büzülmesi (kollaps) ve üzerindeki visseral epitel hücrelerinin (podositler) hipertrofisi ve hiperplazisi tipiktir. Bu tablo klinik olarak masif nefrotik sendrom ve hızla ilerleyen böbrek yetmezliği ile karakterizedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik ve epidemiyolojik verilerini analiz et.
HIV pozitif, masif nefrotik sendrom ve akut böbrek hasarı tablosu saptandı.
HIV ile ilişkili nefropati (HIVAN) genellikle masif proteinüri ve hızlı progresif böbrek yetmezliği ile prezante olur.
2
Böbrek biyopsisi bulgularını yorumla.
Glomerül yumağında total kollaps ve podosit hipertrofisi/hiperplazisi görüldü.
Bu morfolojik bulgular fokal segmental glomerülosklerozun (FSGS) 'kollabe varyantı' için patognomoniktir.
3
Etiyolojik bağlantıyı kur.
HIVAN'ın klasik histopatolojik karşılığı kollabe FSGS'dir.
Tedavi edilmeyen veya dirençli HIV vakalarında podosit hasarı sonucu bu tablo gelişir.

Anahtar Kavram

HIV-ilişkili nefropatinin (HIVAN) en karakteristik histopatolojik bulgusu kollabe varyant FSGS'dir.

İpuçları

1
Hastanın HIV pozitif olması ve proteinürinin çok yüksek olması tanıda yol göstericidir.
2
Biyopside 'glomerüler kollaps' ve 'podosit hiperplazisi' ifadeleri spesifik bir varyantı işaret eder.
3
Bu tablo HIVAN (HIV-associated nephropathy) olarak bilinir ve histolojik karşılığı FSGS'dir.

Daha Fazla Pratik

Diğer FSGS varyantlarını (uç lezyon, perihiler, hücresel) ve ayırıcı tanıdaki klinik özelliklerini tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru

34 yaşında erkek hasta, rutin kontrollerinde saptanan hipertansiyon ve idrar tahlilindeki anormallikler nedeniyle nefroloji polikliniğine yönlendiriliyor. Hastanın bilinen bir sistemik hastalığı bulunmuyor. Fizik muayenede kan basıncı 150/95 mmHg ölçülüyor ve alt ekstremitelerde 1+ gode bırakan ödem saptanıyor.

Laboratuvar tetkiklerinde:
Serum Kreatinin: 1.6 mg/dL
Serum Albümin: 3.4 g/dL
Tam İdrar Tetkiki: Protein (+++), Eritrosit 10-15/her sahada, eritrosit silendirleri görülüyor.
Serum C3 düzeyi: 45 mg/dL (Düşük)
Serum C4 düzeyi: 24 mg/dL (Normal)
ANA, ANCA, HBsAg, Anti-HCV ve HIV serolojileri: Negatif

Böbrek biyopsisinde ışık mikroskobunda glomerüllerde mezangiyal hiperselülarite, lobüler aksentuasyon ve bazal membranlarda 'çift kontur' (tram-track) görünümü izleniyor. İmmünofloresan incelemede glomerüler kapiller duvarda ve mezangiumda kaba granüler tarzda kuvvetli (3+) C3 birikimi saptanırken; IgG, IgA, IgM ve C1q boyanması izlenmiyor.

Bu hastadaki klinik tablonun gelişiminde rol oynayan temel patofizyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alternatif kompleman yolunun kontrolsüz aktivasyonu

Cevap

Alternatif kompleman yolunun kontrolsüz aktivasyonu
Hastada ışık mikroskobunda Membranoproliferatif Glomerulonefrit (MPGN) paterni (çift kontur, lobüler aksentuasyon) mevcuttur. Ancak tanıyı kesinleştiren immünofloresan (IF) bulgusudur. IF incelemede immünoglobülin (IgG, IgA, IgM) birikimi olmaksızın izole ve baskın C3 birikimi saptanması, hastalığın 'C3 Glomerulopatisi' grubunda olduğunu gösterir. C3 glomerulopatileri, antikor-antijen kompleksleri (immün kompleksler) ile değil, alternatif kompleman yolunun genetik veya edinsel (örn. C3 Nefritik Faktör) nedenlerle kontrolsüz aktivasyonu sonucu oluşur. Serumda C3'ün düşük, C4'ün normal olması da alternatif yol aktivasyonunu destekler.

Adım Adım Çözüm

1
Biyopsi bulgularını analiz et
Işık mikroskobunda MPGN paterni (çift kontur), İmmünofloresanda (IF) sadece C3 birikimi var (İmmünoglobülin negatif).
Tanısal ayrım için en önemli basamak IF bulgularıdır.
2
Serolojik verileri değerlendir
Serum C3 düşük, C4 normal. Otoantikorlar ve viral markırlar negatif.
İzole C3 düşüklüğü alternatif yol patolojisini destekler.
3
Tanıyı belirle
Bulgular C3 Glomerulopatisi (C3G) ile uyumludur.
İmmünoglobülin birikimi olmaksızın izole C3 birikimi C3G tanısı koydurur.
4
Mekanizmayı eşleştir
C3 Glomerulopatisi, alternatif kompleman yolunun edinsel (örn. C3 Nefritik Faktör) veya genetik disregülasyonu sonucu oluşur.
Patofizyolojik kökenin belirlenmesi.

Anahtar Kavram

Membranoproliferatif patern gösteren bir biyopside, immünofloresanda immünoglobülin negatifliğine rağmen izole C3 pozitifliği 'C3 Glomerulopatisi' tanısını koydurur. Bu durum alternatif kompleman yolunun disregülasyonuna bağlıdır.

İpuçları

1
Biyopside immünoglobülin birikimi (IgG, IgM, IgA) görülmemesi, olayın antikor aracılı (immün kompleks) olmadığını gösterir.
2
Serumda C4 normal iken C3'ün düşük olması, kompleman sisteminin 'Alternatif Yolu' üzerinden aktive olduğunu işaret eder.
3
MPGN paterni + Sadece C3 pozitifliği = C3 Glomerulopatisi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8Soru

45 yaşında erkek hasta, son 6 aydır bacaklarda hafif ödem ve idrarda köpürme şikayeti ile başvuruyor. Öyküsünden 20 yıl önce geçirdiği bir trafik kazası sonrası sağ nefrektomi uygulandığı ve son 5 yıldır obezite (Vücut Kitle İndeksi: 34kg/m234 kg/m^2) tanısı olduğu öğreniliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 155/95mmHg155/95 mmHg ve pretibial 1+1+ ödem saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; serum kreatinin: 1.7mg/dL1.7 mg/dL, serum albümin: 3.8g/dL3.8 g/dL, toplam kolesterol: 210mg/dL210 mg/dL ve 24 saatlik idrarda protein: 5.6g5.6 g ölçülüyor. Yapılan böbrek biyopsisinde ışık mikroskobunda bazı glomerüllerde perihiler bölgede segmental skleroz izleniyor. Bu hasta için en olası elektron mikroskobu bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Podosit ayak çıkıntılarında yama tarzında (fokal) silinme

Cevap

Sekonder fokal segmental glomerüloskleroz vakalarında elektron mikroskobunda podosit ayak çıkıntılarında yama tarzında (fokal) silinme izlenir.
Hastada tek böbrekli olma ve obeziteye bağlı gelişen 'hiperfiltrasyon FSGS'si' mevcuttur. Bu tabloda serum albümini genellikle korunur ve ödem hafiftir. Patolojik olarak perihiler bölge tutulumu sıktır ve elektron mikroskobunda podosit ayak çıkıntısı silinmesi, primer formun aksine tüm glomerül yüzeyini tutmaz, yama tarzında (fokal) sınırlı kalır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun analiz edilmesi
Nefrotik düzeyde proteinüri (5.6g5.6 g) olmasına rağmen serum albümin düzeyinin (3.8g/dL3.8 g/dL) normal sınırlarda olması.
Bu durum 'subklinik nefrotik sendrom' olarak adlandırılır ve genellikle primer değil, sekonder süreçlere işaret eder.
2
Risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Tek böbrekli olma (nefrektomi öyküsü) ve morbid obezite varlığı.
Azalmış nefron kütlesi ve obezite, sağlam kalan nefronlarda hiperfiltrasyon hasarına yol açarak sekonder FSGS gelişimine neden olur.
3
Patolojik bulguların eşleştirilmesi
Işık mikroskobunda perihiler varyant FSGS görülmesi sekonder formu destekler.
Sekonder FSGS'de elektron mikroskobunda podosit hasarı primer formdaki kadar yaygın değildir, yama tarzında (fokal) ayak çıkıntısı silinmesi beklenir.

Anahtar Kavram

Primer ve Sekonder FSGS Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Sekonder FSGS'nin diğer nedenleri olan HIV (genellikle kollaps varyant), eroin kullanımı ve vezikoüreteral reflü gibi durumları gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 9Soru

5252 yaşında kadın hasta; bacaklarda tekrarlayan döküntü, halsizlik ve eklem ağrıları şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde her iki alt ekstremitede palpabl purpurik lezyonlar saptanıyor. Özgeçmişinde 1010 yıldır devam eden ve tedavi edilmemiş kronik Hepatit C enfeksiyonu öyküsü mevcut. Laboratuvar tetkiklerinde elde edilen bulgular aşağıdadır:

ParametreSonuçReferans Aralığı
Serum Kreatinin1.91.9 mg/dL0.71.20.7 - 1.2 mg/dL
Serum Albümin3.13.1 g/dL3.55.03.5 - 5.0 g/dL
24 Saatlik İdrar Proteini2.82.8 g/gün<0.15< 0.15 g/gün
İdrar Mikroskobisi152015-20 dismorfik eritrosit, eritrosit silendirleri030-3 / saha
Kompleman 33 (C3)9292 mg/dL8016080 - 160 mg/dL
Kompleman 44 (C4)1.51.5 mg/dL154515 - 45 mg/dL
Romatoid Faktör (RF)145145 IU/mL<20< 20 IU/mL
ANANegatifNegatif

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kriyoglobulinemik Glomerülonefrit

Cevap

Kriyoglobulinemik Glomerülonefrit
Kriyoglobulinemik glomerülonefrit, özellikle kronik HCV enfeksiyonu olan hastalarda Meltzer triadı (purpura, halsizlik, artralji) ile seyreder. Laboratuvarda RF pozitifliği ve klasik yolak aktivasyonuna bağlı olarak C4 düzeyinin çok düşük, C3 düzeyinin ise normal veya hafif düşük olması en ayırt edici bulgudur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik triadın değerlendirilmesi
Meltzer triadı (purpura, artralji, halsizlik) saptandı.
Bu triad karma kriyoglobulineminin klasik klinik sunumudur.
2
Etiyolojik faktörün belirlenmesi
Kronik Hepatit C (HCV) enfeksiyonu mevcut.
Karma kriyoglobulinemilerin yaklaşık %90'ı kronik HCV enfeksiyonu ile ilişkilidir.
3
Kompleman profilinin analizi
Belirgin C4 düşüklüğüne rağmen C3'ün normal sınırlarda olması.
Kriyoglobulinler klasik kompleman yolunu aktive ederek erken kompleman bileşenlerini (C1q, C4, C2) tüketir; C3 ise genellikle korunur veya hafif etkilenir.
4
Serolojik belirteçlerin yorumlanması
Romatoid Faktör (RF) pozitifliği ve ANA negatifliği.
Tip II kriyoglobulinemide kriyoglobulinler genellikle poliklonal IgG'ye karşı monoklonal IgM (RF aktivitesi) içerir, bu da RF pozitifliğine yol açar.

Anahtar Kavram

Karma kriyoglobulinemik glomerülonefrit, HCV ile güçlü ilişkisi olan, 'C4 çok düşük, C3 normal' kompleman paterni ve RF pozitifliği ile karakterize bir MPGN tablosudur.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 10Soru

1818 yaşında erkek hasta, bir hafta içinde gelişen tüm vücutta şişlik ve idrarda köpürme şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede kan basıncı 115/70115/70 mmHg, pretibial ödem +3/+3+3/+3 ve periorbital ödem saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; serum kreatinin: 0.90.9 mg/dL, albumin: 2.22.2 g/dL, total kolesterol: 340340 mg/dL bulunuyor. İdrar analizinde 4+4+ proteinüri saptanırken, mikroskopide eritrosit görülmüyor. Serum C3 ve C4 seviyeleri normal sınırlardadır. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Minimal değişiklik hastalığı

Cevap

Minimal değişiklik hastalığı
Hastada saptanan masif proteinüri, hipoalbuminemi, hiperlipidemi ve yaygın ödem tablosuna 'nefrotik sendrom' denir. Genç bir hastada hipertansiyon ve hematürinin eşlik etmediği (saf nefrotik), kompleman düzeylerinin normal olduğu bu tablo, ışık mikroskobunda belirgin değişiklik görülmemesi ile karakterize olan 'Minimal Değişiklik Hastalığı' için tipiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik tablosunu sınıflandırın.
Masif proteinüri (4+4+), hipoalbuminemi (2.22.2 g/dL), hiperlipidemi ve yaygın ödem varlığı 'Nefrotik Sendrom' tanısını koydurur.
Nefrotik sendromun temel bileşenleri bu hastada tam olarak mevcuttur.
2
Eşlik eden negatif veya pozitif bulguları değerlendirin.
Hastada hipertansiyon yok, hematüri (eritrositüri) yok ve serum kompleman (C3, C4) düzeyleri normal.
Bu bulgular nefritik süreçleri (PSGN vb.) ve kompleman tüketen hastalıkları dışlamaya yardımcı olur.
3
Yaş ve prezentasyon hızı ile korelasyon kurun.
Genç bir hastada ani başlangıçlı 'saf' nefrotik sendromun en sık nedeni minimal değişiklik hastalığıdır.
Epidemiyolojik veriler ve klinik prezentasyon bu tanıyı öncelikle destekler.

Anahtar Kavram

Nefrotik sendrom tanımı ve genç erişkinlerdeki en sık 'saf' nefrotik tablo nedeni.

Daha Fazla Pratik

Nefrotik sendrom nedenlerini kompleman düzeylerine göre (normal vs. düşük) sınıflandırmayı tekrar edin.
Tahmini Süre:45s
Soru 11Soru

3232 yaşında erkek hasta, son 33 aydır her iki bacakta giderek artan şişlik ve idrarda köpürme şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde çocukluk çağından itibaren tekrarlayan, yaklaşık 232-3 gün süren ve kendiliğinden düzelen ateş ile karın ağrısı atakları olduğu; ancak son 22 yıldır bu ataklar için reçete edilen kolşisin tedavisini düzenli kullanmadığı öğreniliyor. Fizik muayenede her iki alt ekstremitede pretibial +3/3+3/3 gode bırakan ödem saptanıyor.

Laboratuvar bulguları aşağıdadır:

ParametreDeğer
Serum albumin2.52.5 g/dLg/dL
2424 saatlik idrar proteini5.55.5 gg
Serum kreatinin1.11.1 mg/dLmg/dL
Tam idrar tetkikiProtein (+++), Eritrosit (-)

Böbrek biyopsisinde glomerüllerde Kongo kırmızısı ile boyanan, polarize ışıkta elma yeşili refle veren amorf madde birikimi izleniyor.

Bu klinik tabloya göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sekonder (AA) amiloidoz

Cevap

Sekonder (AA) amiloidoz
Sekonder (AA) amiloidoz seçeneği doğrudur çünkü hastanın uzun süreli kontrolsüz Ailesel Akdeniz Ateşi (FMF) öyküsü olması, bu kronik inflamatuar sürece sekonder olarak serum amiloid A (SAA) proteininin böbreklerde birikmesine yol açmıştır. Bu durum tipik olarak nefrotik sendrom ile sonuçlanır ve böbrek biyopsisinde Kongo kırmızısı ile boyanan amorf birikimler görülmesi tanıyı kesinleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın mevcut klinik tablosu (ödem, hipoalbuminemi, masif proteinüri) değerlendirilir.
Hastada bir nefrotik sendrom tablosu olduğu doğrulanır.
2424 saatlik idrarda 3.53.5 gg üzerindeki proteinüri nefrotik sınır kabul edilir.
2
Hastanın özgeçmişindeki tekrarlayan ateş ve karın ağrısı atakları ile ilaç uyumsuzluğu sorgulanır.
Zemininde kontrolsüz Ailesel Akdeniz Ateşi (FMF) olduğu saptanır.
FMF gibi kronik inflamatuar hastalıklar sekonder amiloidoz gelişimi için en önemli risk faktörüdür.
3
Biyopsi bulguları (Kongo kırmızısı ve polarize ışık incelemesi) incelenir.
Amiloid birikimi kesinleştirilir.
Kongo kırmızısı ile boyanma ve polarize ışıkta elma yeşili refle amiloidoz için patognomoniktir.

Anahtar Kavram

Kronik inflamatuar hastalıklarda (FMF, RA, Bronşektazi vb.) kolşisin veya uygun tedavi eksikliğinde böbrekte AA tipi amiloid birikimi sonucu nefrotik sendrom gelişebilir.
Tahmini Süre:45s
Soru 12Soru

2222 yaşında erkek hasta, son 55 yıldır özellikle üst solunum yolu enfeksiyonlarını (ÜSYE) takip eden ilk 4848 saat içinde ortaya çıkan, tekrarlayan makroskobik hematüri atakları şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 145/95145/95 mmHg saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde serum kreatinin 1.61.6 mg/dL, serum albümin 3.83.8 g/dL ve 2424 saatlik idrar proteini 1.81.8 g/gün olarak saptanıyor. İdrar mikroskopisinde bol dismorfik eritrosit ve eritrosit silindirleri izleniyor. Hastanın çocukluk döneminden beri yüksek frekanslı sesleri duymakta güçlük çektiği ve maternal dayısının 3535 yaşında son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyaliz programına alındığı öğreniliyor. Oftalmolojik muayenede bilateral anterior lentikonus saptanıyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alport sendromu

Cevap

Alport sendromu
Vakadaki hasta, tekrarlayan hematüri atakları, progresif böbrek yetmezliği bulguları (kreatinin ve kan basıncı yüksekliği), sensörinöral işitme kaybı ve anterior lentikonus ile klasik Alport sendromu tablosundadır. Anterior lentikonus, lensin ön kapsülünün incelerek öne doğru çıkıntı yapmasıdır ve bu hastalık için ayırt edici, patognomonik bir bulgudur. Tip IV kollajen zincirlerini (α3\alpha-3, α4\alpha-4, α5\alpha-5) kodlayan genlerdeki mutasyonlar sonucu bazal membran yapısı bozulur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik prezantasyonun değerlendirilmesi
Senfarenjitik hematüri (ÜSYE ile eş zamanlı veya hemen sonrası) saptandı.
Bu tablo hem IgA nefropatisinde hem de Alport sendromunda görülebilir.
2
Ekstrarenal bulguların analizi
Sensörinöral işitme kaybı ve anterior lentikonus belirlendi.
Anterior lentikonus Alport sendromu için patognomonik bir bulgudur.
3
Aile öyküsü ve geçiş paterninin incelenmesi
Maternal dayıda erken yaşta böbrek yetmezliği öyküsü mevcut.
Bu durum, Alport sendromunun en sık görülen formu olan X'e bağlı geçiş (%80) ile uyumludur.
4
Laboratuvar verileriyle tanının kesinleştirilmesi
Hematüriye eşlik eden proteinüri, hipertansiyon ve kreatinin yüksekliği progresif nefriti destekler.
Alport sendromu zamanla böbrek yetmezliğine ilerleyen kalıtsal bir nefrittir.

Anahtar Kavram

Alport sendromu; tip IV kollajen sentezindeki defekt sonucu gelişen, hematüri, işitme kaybı ve oküler bulgularla karakterize kalıtsal bir hastalıktır.

Daha Fazla Pratik

Alport sendromunda elektron mikroskopisinde izlenen 'basket-weave' (sepet örgüsü) görünümünü ve moleküler düzeyde etkilenen kollajen zincirlerini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 13Soru

2020 yaşında erkek hasta, tekrarlayan makroskobik hematüri ve halsizlik şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın fizik muayenesinde kan basıncı 140/85140/85 mmHgmmHg saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin 1.41.4 mg/dLmg/dL, tam idrar tetkikinde her sahada bol eritrosit ve 2+2+ proteinüri saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde çocukluk çağından itibaren sensorinöral işitme kaybı olduğu ve dayısının 3535 yaşında kronik böbrek yetmezliği nedeniyle diyalize girdiği öğreniliyor. Göz muayenesinde anterior lentikonus saptanıyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alport sendromu

Cevap

Alport sendromu
Alport sendromu, tip IV kollajen zincirlerinin sentezindeki genetik bir kusur sonucu gelişen, ilerleyici nefrit, sensorinöral işitme kaybı ve oküler anomalilerle (anterior lentikonus, makülopati) karakterize bir hastalıktır. Olguda sunulan hematüri, renal disfonksiyon, işitme kaybı, anterior lentikonus ve aile öyküsü kombinasyonu bu tanı için tipiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik triadın değerlendirilmesi
Hastada nefritik spektrumda bulgular (hematüri, hafif proteinüri, renal disfonksiyon) ile birlikte sensorinöral işitme kaybı ve anterior lentikonus mevcuttur.
Bu bulgular tipik olarak kollajen tip IV sentez kusurunu işaret eder.
2
Aile öyküsünün analiz edilmesi
Dayısının erken yaşta diyalize girmesi, hastalığın X'e bağlı geçiş paterni (en sık form) ile uyumludur.
Alport sendromu vakalarının yaklaşık %80'i X'e bağlı (COL4A5 mutasyonu) kalıtılır.
3
Ayırıcı tanının yapılması
İşitme kaybı ve oküler bulgu (lentikonus) varlığı, hastayı diğer familyal hematüri nedenlerinden ayırarak tanıyı kesinleştirir.
Anterior lentikonus Alport sendromu için patognomonik kabul edilen bir bulgudur.

Anahtar Kavram

Alport Sendromu Klinik Triadı

Daha Fazla Pratik

Alport sendromunda elektron mikroskobisinde izlenen 'basket-weave' (sepet örgüsü) görünümünü ve genetik geçiş modellerini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 14Soru

2424 yaşında kadın hasta, son 22 haftadır giderek artan yüz ve ayak bileği şişliği, halsizlik ve idrar miktarında azalma şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde son 66 aydır devam eden aralıklı el eklemlerinde ağrı ve güneşe hassasiyet öyküsü mevcuttur. Fizik muayenesinde kan basıncı 155/95155/95 mmHg, nabız 8484/dk saptanıyor. Malar bölgede eritematöz döküntü ve alt ekstremitelerde ++/++++/++ gode bırakan ödem izleniyor. Laboratuvar incelemelerinde; serum kreatinin: 1.61.6 mg/dL, albümin: 2.62.6 g/dL saptanıyor. Tam idrar tetkikinde; proteinüri (++++++), mikroskobik hematüri ve idrar sedimentinde eritrosit silendirleri görülüyor. 2424 saatlik idrarda protein ekskresyonu 4.54.5 g olarak hesaplanıyor. Serum kompleman düzeylerinde C3 ve C4 belirgin düşük bulunuyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Diffüz proliferatif lupus nefriti (Sınıf IV)

Cevap

Hastanın klinik (malar döküntü, artrit) ve laboratuvar (nefritik+nefrotik tablo, düşük C3 ve C4) bulguları ile en olası tanı diffüz proliferatif lupus nefritidir (Sınıf IV).
Hastada saptanan malar döküntü ve eklem ağrısı altta yatan bir SLE tablosuna işaret etmektedir. Böbrek tutulumu açısından değerlendirildiğinde; hipertansiyon, aktif idrar sedimenti (hematüri, eritrosit silendirleri) ve nefrotik düzeyde proteinürinin (4.54.5 g/gün) bir arada bulunması 'mikst' bir tabloyu yansıtır. Bu durum, serum C3 ve C4 düzeylerinin her ikisinin birden düşük olmasıyla birleştiğinde, klasik kompleman yolağının aktif olduğu Diffüz Proliferatif Lupus Nefriti (Sınıf IV) tanısını kesinleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ipuçlarını değerlendir.
Genç kadın hasta, malar döküntü (güneş hassasiyeti) ve eklem ağrısı Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) düşündürür.
Glomerüler hastalıkların ayırıcı tanısında sistemik hastalık varlığı çok kritiktir.
2
Renal sendromu tanımla.
Hipertansiyon, hematüri ve eritrosit silendirleri (nefritik) ile 4.54.5 g/gün proteinüri (nefrotik) bir aradadır (Miks tablo).
Sınıf IV Lupus Nefriti klasik olarak hem nefritik hem de nefrotik bulguların en belirgin olduğu tiptir.
3
Kompleman profilini analiz et.
Hem C3 hem de C4 belirgin düşük saptanmıştır.
SLE'de klasik yolak aktivasyonu nedeniyle hem C3 hem de C4 düşer; oysa PSGN'de sadece C3 düşer (alternatif yolak).

Anahtar Kavram

Lupus Nefriti (Sınıf IV) Tanı Kriterleri

Daha Fazla Pratik

Lupus nefriti sınıflarını (I-VI) ve her birinin tipik klinik prezentasyonlarını (örneğin Sınıf V'in saf nefrotik tablo yapması gibi) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 15Soru

26 yaşında erkek hasta, son iki aydır devam eden istemsiz kilo kaybı, ateş ve gece terlemeleri şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın fizik muayenesinde sol servikal zincirde lastik kıvamında, ağrısız, hareketli lenfadenopatiler ve bacaklarda gode bırakan ödem (+3) saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde serum kreatinin düzeyi 0,8 mg/dL, albümin 2,1 g/dL olarak ölçülüyor. Tam idrar tetkikinde protein (++++) saptanırken, eritrosit veya lökosit görülmüyor. 24 saatlik idrar analizinde 6,5 gram protein kaybı tespit ediliyor. Bu hastadaki renal tablo ile en sık ilişkilendirilen malignite aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hodgkin lenfoma

Cevap

Hodgkin lenfoma seçeneği doğrudur.
Hastada nefrotik sendrom bulguları (ödem, ağır proteinüri, hipoalbüminemi) mevcuttur. Genç erişkin bir hastada, eşlik eden B semptomları (gece terlemesi, kilo kaybı) ve servikal lenfadenopati Hodgkin Lenfoma'yı düşündürmektedir. Hodgkin Lenfoma ile en sık ilişkilendirilen paraneoplastik glomerüler hastalık Minimal Değişiklik Hastalığıdır (MCD). Bu ilişki o kadar güçlüdür ki, lenfoma tedavisiyle nefrotik sendrom da genellikle düzelir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Genç erkek hasta, masif proteinüri (6.5 g/gün), hipoalbüminemi ve ödem varlığı Nefrotik Sendromu işaret etmektedir.
Tanısal yaklaşım için sendromun belirlenmesi gereklidir.
2
Eşlik eden sistemik bulguları değerlendir
Kilo kaybı, gece terlemesi, ateş (B semptomları) ve lastik kıvamında servikal lenfadenopati Hodgkin Lenfoma şüphesini kuvvetlendirmektedir.
Renal patolojinin etiyolojisini (primer vs sekonder) belirlemek için önemlidir.
3
Malignite ve glomerüler hastalık ilişkisini kur
Hodgkin Lenfoma, paraneoplastik bir sendrom olarak en sık Minimal Değişiklik Hastalığına (MCD) neden olur. Solid tümörler ise daha çok Membranöz Nefropati yapar.
Doğru eşleştirmeyi yaparak tanıya ulaşmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Paraneoplastik Glomerülopatiler
Soru 16Soru

5252 yaşında erkek hasta, son 22 aydır devam eden halsizlik, öksürük ve burun tıkanıklığı şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde son 11 yıldır tekrarlayan sinüzit atakları ve tedaviye dirençli otit öyküsü mevcuttur. Fizik muayenede kan basıncı 155/95155/95 mmHgmmHg, akciğer oskültasyonunda bilateral raller saptanıyor. Laboratuvar tetkik sonuçları aşağıdadır:

ParametreSonuç
Serum Kreatinin3.43.4 mg/dLmg/dL (22 hafta önce 1.21.2 mg/dLmg/dL)
Albumin3.63.6 g/dLg/dL
2424 Saatlik İdrar Proteini1.81.8 g/gu¨ng/gün
Tam İdrar Tetkiki3+3+ kan, 2+2+ protein, bol dismorfik eritrosit ve eritrosit silindirleri
C3 ve C4 düzeyleriNormal

Bu hastada kesin tanı için yapılan böbrek biyopsisinde saptanması en olası bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İmmünfloresan incelemede pauci-immün patern ve ışık mikroskobunda kresent oluşumu

Cevap

İmmünfloresan incelemede pauci-immün patern ve ışık mikroskobunda kresent oluşumu
Hastada saptanan hızlı ilerleyen böbrek yetmezliği, nefritik idrar sedimenti (hematüri, eritrosit silindirleri), akciğer tutulumu (raller, öksürük) ve özellikle üst solunum yolu tutulumu (tekrarlayan sinüzit, otit) klasik bir Granülomatoz Polianjiitis (GPA) tablosudur. GPA, ANCA-ilişkili bir vaskülit olup böbrek biyopsisinde immünfloresan mikroskopta immün birikimin izlenmediği (pauci-immün) ve ışık mikroskobunda kresentik glomerulonefrit ile karakterizedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun analiz edilmesi
Hızlı ilerleyen böbrek yetmezliği (RPGN), nefritik idrar sedimenti ve multisistemik (üst/alt solunum yolu) tutulum saptandı.
Hastanın kreatinin değerindeki hızlı artış ve idrar bulguları böbrek tutulumunun ciddiyetini gösterir.
2
Ayırıcı tanının yapılması
Sinüzit, otit ve akciğer tutulumu birlikteliği Granülomatoz Polianjiitis (GPA - Wegener) tanısını destekler.
Anti-GBM hastalığında üst solunum yolu tutulumu beklenmez; sistemik lupus eritematozus (SLE) veya MPGN gibi durumlarda ise kompleman düşüklüğü eşlik eder.
3
Patolojik bulgunun belirlenmesi
GPA bir pauci-immün küçük damar vaskülitidir ve böbrekte nekrotizan kresentik glomerulonefrit yapar.
Kesin tanı için böbrek biyopsisinde immün kompleks birikiminin izlenmediği (pauci-immün) kresent oluşumu aranır.

Anahtar Kavram

Granülomatoz Polianjiitis (GPA) ve Hızlı İlerleyen Glomerülonefrit (RPGN)
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 17Soru

6 yaşında bir erkek çocuk, yaklaşık üç gün önce başlayan göz kapaklarında ve bacaklarında şişlik şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenede kan basıncı 90/60 mmHg90/60 \text{ mmHg} (normal) ölçülüyor ve her iki bacakta 2+2+ pretibial ödem saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde tam idrar tetkikinde protein 4+4+, mikroskopide ise hücre veya silindir saptanmıyor. Serum albümin düzeyi 2.2 g/dL2.2 \text{ g/dL}, total kolesterol 280 mg/dL280 \text{ mg/dL}, serum kreatinin 0.4 mg/dL0.4 \text{ mg/dL} ve kompleman (C3C3, C4C4) düzeyleri normal sınırlarda bulunuyor. Bu çocukta en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Minimal değişiklik hastalığı

Cevap

Minimal değişiklik hastalığı
Doğru yanıt olan hastalık, çocukluk çağında nefrotik sendromun en yaygın nedenidir. Vakada sunulan masif proteinüri, hipoalbüminemi ve ödem kompleksi nefrotik sendromu; normal kan basıncı, normal kreatinin ve normal kompleman düzeyleri ise bu tanıyı destekleyen klasik bulgulardır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun analiz edilmesi
Ödem, masif proteinüri (4+4+), hipoalbüminemi ve hiperlipidemi bulguları 'Nefrotik Sendrom' tablosunu doğrular.
Hastanın temel semptom ve laboratuvar bulgularının hangi sendroma uyduğunu belirlemek tanı için ilk adımdır.
2
Eşlik eden bulguların ve yaşın değerlendirilmesi
Hastanın 6 yaşında olması, kan basıncının normal olması, hematürinin olmaması ve kompleman düzeylerinin normal olması tipiktir.
Çocukluk çağında sekonder nedenler ve nefritik bileşenler (hipertansiyon, hematüri) dışlanarak en olası primer nedene odaklanılır.
3
En olası tanının belirlenmesi
Çocukluk çağındaki primer nefrotik sendromların %8090\%80-90'ından sorumlu olan minimal değişiklik hastalığı tanısına ulaşılır.
Epidemiyolojik veriler ve klinik uyum bu tanıyı en olası kılar.

Anahtar Kavram

Çocukluk çağında ani gelişen, hipertansiyon ve hematürinin eşlik etmediği, kompleman düzeylerinin normal olduğu nefrotik sendrom tablosunda ilk düşünülmesi gereken tanı Minimal Değişiklik Hastalığıdır.

Daha Fazla Pratik

Minimal değişiklik hastalığının tedavisinde ilk basamak olan steroid yanıtını ve biyopsi endikasyonlarını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 18Soru

3838 yaşında erkek hasta, son 22 haftadır giderek artan bacak ödemi ve halsizlik şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde özellik saptanmayan hastanın fizik muayenesinde kan basıncı 155/95155/95 mmHg ölçülüyor ve pretibial bölgede 3+3+ ödem izleniyor. Yapılan laboratuvar tetkikleri aşağıdadır:

TetkikSonuçReferans Aralığı
Serum Kreatinin1.51.5 mg/dL0.71.30.7 - 1.3 mg/dL
Serum Albümin2.42.4 g/dL3.55.03.5 - 5.0 g/dL
Toplam Kolesterol310310 mg/dL<200< 200 mg/dL
2424 Saatlik İdrar Proteini5.85.8 g/gün<150< 150 mg/gün
Serum C3C3 ve C4C4Normal-

İdrar sedimentinde eritrosit saptanmıyor, ancak bol miktarda oval yağ cisimcikleri ve granüler silindirler görülüyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fokal segmental glomerüloskleroz

Cevap

Fokal segmental glomerüloskleroz
Fokal segmental glomerüloskleroz, erişkinlerde nefrotik sendromun en sık primer nedenlerinden biridir. Tipik olarak masif proteinüri ile seyreder ve diğer primer nefrotik süreçlerin aksine tanı anında hipertansiyon ve serum kreatinin düzeyinde hafif yükselme sıkça görülür. Kompleman düzeylerinin normal olması tanıyı destekler.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu tanımla
Nefrotik sendrom (Proteinüri > 3.53.5 g/gün, hipoalbüminemi, ödem, hiperlipidemi).
Hastanın idrar ve serum bulguları klasik nefrotik sendrom tanımına uymaktadır.
2
Kompleman düzeylerini değerlendir
Normal C3C3 ve C4C4 düzeyleri.
Düşük komplemanla seyreden hastalıkları (MPGN, PSGN, Lupus nefriti) ayırıcı tanıda dışlamak için kullanılır.
3
Erişkin yaş ve ek bulguları analiz et
Hipertansiyon ve hafif kreatinin yüksekliği fokal segmental glomerülosklerozu destekler.
Minimal değişim hastalığında hipertansiyon ve böbrek yetmezliği nadirdir; bu bulgular daha çok fokal segmental glomerülosklerozda görülür.

Anahtar Kavram

Erişkinlerde hipertansiyon ve böbrek fonksiyon bozukluğu ile birlikte görülen normokomplemantemik nefrotik sendrom tablolarında öncelikle fokal segmental glomerüloskleroz düşünülmelidir.

Daha Fazla Pratik

Fokal segmental glomerülosklerozun sekonder nedenlerini (HIV, obezite, eroin kullanımı) ve primer formun tedavisini (steroidler) tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 19Soru

4545 yaşında erkek hasta, son 11 haftadır tüm vücudunda aniden gelişen şişlik ve idrar miktarında azalma şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde kronik bel ağrısı nedeniyle son 11 aydır yüksek doz non-steroid anti-inflamatuar ilaç (NSAİİ) kullanımı öyküsü mevcut. Fizik muayenesinde tansiyonu 120/80120/80 mmHg, pretibial ++++++ ödem ve asit saptanıyor.

Laboratuvar bulguları aşağıdadır:

ParametreSonuç
Serum Kreatinin1.11.1 mg/dL
Serum Albümin1.81.8 g/dL
Total Kolesterol320320 mg/dL
24 Saatlik İdrar Proteini1212 g/gün
İdrar MikroskobisiSilendir veya eritrosit saptanmadı

Yapılan böbrek biyopsisinde ışık mikroskobisi normal bulunmuş, immünofloresan incelemede boyanma saptanmamıştır.

Bu klinik ve laboratuvar bulguları ışığında, hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Minimal değişiklik hastalığı

Cevap

Minimal değişiklik hastalığı
Minimal değişiklik hastalığı, nefrotik sendromun klasik bir nedenidir ve en ayırt edici özelliği böbrek biyopsisinde ışık mikroskobisinin tamamen normal görünmesi, immünofloresan incelemede ise herhangi bir birikim saptanmamasıdır. Tanı ancak elektron mikroskobunda podositlerin ayakçıklarında silinme (foot process effacement) görülmesi ile doğrulanır. Erişkinlerde idiopatik olabileceği gibi, bu vakada olduğu gibi NSAİİ kullanımı ile tetiklenebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu değerlendir
Hastada masif proteinüri (>3.5>3.5 g/gün), hipoalbüminemi ve ödem mevcuttur; bu tablo nefrotik sendrom ile uyumludur.
Tanıya gitmek için öncelikle hastanın hangi sendromik tablo (nefritik vs nefrotik) içinde olduğunu belirlemek gerekir.
2
Biyopsi bulgularını analiz et
Işık mikroskobisi normal ve immünofloresan inceleme negatiftir.
Biyopsi bulguları, nefrotik sendrom nedenleri arasında ayırıcı tanı yapılmasını sağlar.
3
Etyolojik faktörleri ve tanısal eşleşmeyi kur
Normal ışık mikroskobisi bulguları ve NSAİİ kullanımı minimal değişiklik hastalığı (MDH) tanısını destekler.
MDH, erişkinlerde NSAİİ veya Hodgkin lenfoma gibi ikincil nedenlerle tetiklenebilir ve tipik olarak biyopsisi normal görünür.

Anahtar Kavram

Minimal değişiklik hastalığı, ışık mikroskobunda normal görünmesine rağmen elektron mikroskobunda podosit ayakçıklarında silinme ile karakterize bir nefrotik sendrom nedenidir.

İpuçları

1
Hastadaki masif proteinüri ve yaygın ödem bir nefrotik sendrom tablosuna işaret etmektedir.
2
Böbrek biyopsisinde ışık mikroskobunun 'normal' olarak rapor edilmesi en kritik ayırt edici bulgudur.
3
NSAİİ kullanımı erişkinlerde minimal değişiklik hastalığı için bilinen bir risk faktörüdür.

Daha Fazla Pratik

Minimal değişiklik hastalığının elektron mikroskobu bulgularını ve steroid tedavisine yanıtını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru

6565 yaşında, 1515 yıldır tip 22 diabetes mellitus ve hipertansiyon öyküsü olan erkek hasta; bacaklarda şişlik, nefes darlığı ve idrar miktarında azalma şikayetiyle başvuruyor. Öyküsünden 22 hafta önce sağ bacağındaki geniş bir karbünkül (enfekte apse) nedeniyle antibiyotik kullandığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 170/100170/100 mmHg, nabız 9292/dakika, pretibial (+++)(+++) ödem ve akciğer bazallerinde ince raller saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; serum kreatinin: 3.43.4 mg/dL (bazal: 1.21.2 mg/dL), serum albümin: 2.62.6 g/dL, 2424 saatlik idrarda protein: 4.24.2 g saptanıyor. İdrar mikroskopisinde her sahada 202520-25 dismorfik eritrosit ve granüler silendirler görülüyor. Kompleman düzeylerinde C3: 3838 mg/dL (N: 8016080-160), C4: 3232 mg/dL (N: 154515-45) olarak bulunuyor. Bu hastada yapılması planlanan böbrek biyopsisinde aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması en olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İmmünfloresan incelemede kapiller duvar ve mezanjiyumda yoğun IgA birikimi

Cevap

İmmünfloresan incelemede kapiller duvar ve mezanjiyumda yoğun IgA birikimi
Hastanın yaşlı ve diyabetik olması, 22 hafta önce stafilokok kaynaklı bir deri enfeksiyonu geçirmiş olması ve laboratuvarda düşük C3 ile seyreden nefritik/nefrotik tablo göstermesi 'Stafilokok ilişkili IgA-dominant post-infeksiyöz glomerülonefrit' (SAGN) tanısını koydurur. Bu hastalıkta biyopsi bulgusu, immünfloresan incelemede kapiller duvar ve mezanjiyumda yoğun IgA birikimidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun analizi
Hastada akut böbrek hasarı, hematüri (dismorfik eritrositler), hipertansiyon ve nefrotik düzeyde proteinüri mevcuttur. Bu tablo akut bir glomerülonefriti (GN) gösterir.
Ayırıcı tanıya başlamak için klinik sendromun (nefritik/nefrotik) tanımlanması gerekir.
2
Kompleman düzeylerinin değerlendirilmesi
C3 düşük, C4 normaldir. Bu durum alternatif kompleman yolağının aktive olduğunu (post-infeksiyöz GN, MPGN veya C3G) kanıtlar.
Kompleman profili, GN ayırıcı tanısında en kritik laboratuvar basamağıdır.
3
Etiyolojik tetikleyicinin ve hasta profilinin birleştirilmesi
Yaşlı, diyabetik hasta ve 22 hafta önce geçirilmiş derin cilt enfeksiyonu (stafilokok odağı). Bu kombinasyon 'Stafilokok ilişkili IgA-dominant post-infeksiyöz GN (SAGN)' için klasiktir.
PSGN'den farklı olarak SAGN yaşlılarda, diyabetiklerde ve stafilokok enfeksiyonları sonrası gelişir.
4
Biyopsi bulgusunun belirlenmesi
SAGN'de, immünfloresan incelemede klasik post-streptokokal GN'nin aksine (IgG baskınlığı yerine) mezanjiyum ve kapiller duvar boyunca baskın IgA ve C3 birikimi görülür.
Hastalığın isminde yer alan IgA dominansı, tanıyı PSGN'den ayıran en önemli patolojik özelliktir.

Anahtar Kavram

Stafilokok ilişkili IgA-dominant post-infeksiyöz glomerülonefrit (SAGN), özellikle yaşlı ve diyabetik popülasyonda görülen, IgA nefropatisi ile karıştırılabilen ancak kompleman düşüklüğü ve enfeksiyon sonrası zamanlamasıyla ayrılan bir klinik tablodur.
Tahmini Süre:3m 0s
Sayfa 1 / 3Sonraki
Glomerüler Hastalıklar Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin