Glomerüler Hastalıklar

48 soru

Soru 21Soru

6464 yaşında erkek hasta, son 11 aydır devam eden halsizlik, iştahsızlık ve yaklaşık 66 kg kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın idrar renginde koyulaşma fark ettiği öğreniliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 155/95155/95 mmHg saptanıyor ve her iki alt ekstremitede basmakla solmayan purpurik döküntüler (palpabl purpura) izleniyor.

Laboratuvar tetkiklerinde:
- Serum Kreatinin: 3.93.9 mg/dL (Baseline: 1.21.2 mg/dL, 22 ay önce)
- Serum Albumin: 3.23.2 g/dL
- 2424 saatlik idrar proteini: 1.41.4 g/gün
- İdrar mikroskopisi: Her sahada bol dismorfik eritrosit ve eritrosit silindirleri
- Seroloji: p-ANCA (MPO-ANCA) (+), c-ANCA (PR3-ANCA) (-), Anti-GBM (-), ANA (-)
- Kompleman: C3 ve C4 normal düzeyde
- Akciğer grafisi: Normal; sinüzit veya astım öyküsü saptanmıyor.

Bu klinik ve laboratuvar bulguları ışığında, hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mikroskobik polianjitis

Cevap

Mikroskobik polianjitis
Hastada görülen hızlı progresif seyirli böbrek yetmezliği, nefritik idrar sedimenti (eritrosit silindirleri), normal kompleman düzeyleri ve p-ANCA pozitifliği, 'Pauci-İmmün RPGN' (Tip 3) tablosunu tanımlar. Üst solunum yolu tutulumunun (sinüzit, semer burun vb.) ve akciğerde kavitasyonel lezyonların olmaması, tanıyı Mikroskobik Polianjitis'e yönlendirir. Ayrıca palpable purpura küçük damar vaskülitlerinde sık görülen bir fizik muayene bulgusudur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun tanımlanması
Hızlı ilerleyen glomerülonefrit (RPGN) tablosu
Kısa sürede kreatinin değerinin 1.21.2'den 3.93.9'a çıkması, hipertansiyon ve nefritik idrar (eritrosit silindirleri) varlığı RPGN'yi düşündürür.
2
Serolojik belirteçlerin analizi
Tip 3 (Pauci-İmmün) RPGN
Kompleman düzeylerinin normal olması ve p-ANCA (MPO) pozitifliği, immün kompleks birikiminin olmadığını (pauci-immün) gösterir.
3
Ayırıcı tanı ve organ tutulumu değerlendirmesi
Mikroskobik polianjitis tanısının kesinleşmesi
Üst solunum yolu tutulumu (sinüzit vb.) ve granülomatoz yapıların (akciğer kaviteleri) yokluğu, hastayı Granülomatoz Polianjitis'ten (Wegener) ayırarak Mikroskobik Polianjitis tanısına yönlendirir.

Anahtar Kavram

Tip 3 Hızlı İlerleyen Glomerülonefrit (Pauci-İmmün RPGN) ve ANCA ilişkili vaskülitlerin ayırıcı tanısı.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 22Soru

2222 yaşında kadın hasta, son bir yıldır yüz ve boyun bölgesindeki yağ dokusunda belirgin azalma (parsiyel lipodistrofi) şikayetiyle başvuruyor. Son bir aydır bacaklarında şişlik ve idrar renginde koyulaşma fark eden hastanın fizik muayenesinde kan basıncı 150/95150/95 mmHg saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; serum albumin 2.82.8 g/dL, kreatinin 1.41.4 mg/dL, 2424 saatlik idrar proteini 4.24.2 g/gün ve idrar mikroskopisinde her sahada çok sayıda dismorfik eritrosit ile eritrosit silendirleri izleniyor. Kompleman düzeylerinde C3C3 1818 mg/dL (Düşük), C4C4 3232 mg/dL (Normal) olarak bulunuyor. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına sahip hastada, böbrek biyopsisinde saptanması en olası histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Glomerüler bazal membranda şerit benzeri (ribbon-like) elektron-dens birikimler

Cevap

Glomerüler bazal membranda şerit benzeri (ribbon-like) elektron-dens birikimler saptanması en olasıdır.
Hastada tarif edilen parsiyel lipodistrofi öyküsü, izole C3C3 hipokomplemanemisi ve nefritik/nefrotik özellikler gösteren glomerülonefrit tablosu, 'Dense Deposit Disease' (Yoğun Birikim Hastalığı) için karakteristiktir. Bu hastalıkta alternatif kompleman yolunu stabilize eden C3C3 nefritik faktör mevcuttur. Histopatolojik olarak elektron mikroskopisinde, bazal membranın lamina densa tabakasında izlenen oldukça koyu, şerit benzeri (ribbon-like) birikimler bu hastalık için ayırt edicidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ipuçlarını değerlendir.
Hastada parsiyel lipodistrofi (Barraquer-Simons sendromu) mevcuttur.
Parsiyel lipodistrofi, nefroloji pratiğinde spesifik olarak Yoğun Birikim Hastalığı (Dense Deposit Disease - DDD) ile ilişkilidir.
2
Kompleman profilini yorumla.
İzole C3 düşüklüğü ve normal C4 düzeyi saptanmıştır.
Bu tablo, alternatif kompleman yolunun aktivasyonunu ve klasik yolun (C4) korunmuş olduğunu gösterir; DDD'de bulunan C3 nefritik faktör (C3NeF) bu durumdan sorumludur.
3
Klinik tabloyu birleştir.
Lipodistrofi + İzole C3 düşüklüğü + Nefritik/Nefrotik tablo = Dense Deposit Disease (Eski adıyla MPGN Tip 2).
En olası tanıyı belirleyerek histopatolojik bulguya geçiş yapılır.
4
Histopatolojik bulguyu belirle.
Bazal membran içinde şerit benzeri (ribbon-like) yoğun birikimler.
DDD'nin patognomonik elektron mikroskopi bulgusu bazal membranın lamina densa tabakasındaki bu özel birikimlerdir.

Anahtar Kavram

Parsiyel lipodistrofi ve izole C3 düşüklüğü varlığında 'Dense Deposit Disease' (Yoğun Birikim Hastalığı) düşünülmelidir; patognomonik bulgusu bazal membranda 'ribbon-like' birikimlerdir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 23Soru

4242 yaşında kadın hasta, son 22 aydır tekrarlayan sinüzit atakları, burun tıkanıklığı ve kanlı burun akıntısı şikayetleriyle başvuruyor. Son 11 haftadır öksürük ve hemoptizi (öksürükle kan gelmesi) eklenen hastanın fizik muayenesinde burun kökünde çökme (semer burun deformitesi) saptanıyor.

Laboratuvar bulguları aşağıda sunulmuştur:

ParametreSonuçReferans Aralığı
Serum Kreatinin2.62.6 mg/dL0.71.20.7 - 1.2 mg/dL
Tam İdrar TetkikiBol eritrosit, eritrosit silendirleriNegatif
2424 Saatlik İdrar Proteini1.81.8 g/gün<0.15< 0.15 g/gün
Akciğer GrafisiBilateral kaviter nodüler lezyonlarNormal
Serolojic-ANCA (PR3-ANCA) pozitifNegatif

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastada görülen böbrek tutulumundan sorumlu en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Granülomatoz polianjitis

Cevap

Granülomatoz polianjitis, üst ve alt solunum yolları ile böbrek tutulumu gösteren, c-ANCA pozitifliği ile karakterize bir küçük damar vaskülitidir.
Hastada görülen kronik sinüzit, semer burun deformitesi, hemoptizi, akciğerde kaviter nodüller ve böbrek yetmezliği ile giden nefritik tablo (hematüri, eritrosit silendirleri) 'Granülomatoz polianjitis' (eski adıyla Wegener) için klasik triaddır. Bu tabloya eşlik eden c-ANCA pozitifliği tanıyı doğrular.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik semptomları ve fizik muayeneyi analiz et.
Tekrarlayan sinüzit, kanlı burun akıntısı ve semer burun deformitesi Granülomatoz polianjitis (Wegener) için spesifik üst solunum yolu bulgularıdır.
Vaskülit tiplerini ayırmak için tutulan organ sistemlerinin belirlenmesi gerekir.
2
Radyolojik ve laboratuvar bulgularını değerlendir.
Akciğerdeki kaviter nodüller ve idrardaki eritrosit silendirleri ile birlikte artan kreatinin, hızlı ilerleyen bir glomerulonefrit (RPGN) tablosuna işaret eder.
Böbrek tutulumunun tipini (nefritik/nefrotik) ve ciddiyetini belirlemek için gereklidir.
3
Serolojik belirteçleri klinik tablo ile birleştir.
c-ANCA (PR3-ANCA) pozitifliği, Wegener granülomatozisi tanısını %90'ın üzerinde özgüllükle destekler.
ANCA ilişkili vaskülitlerin (GPA, MPA, EGPA) ayırıcı tanısında seroloji kritiktir.

Anahtar Kavram

ANCA İlişkili Vaskülitlerde Organ Tutulum Paternleri

İpuçları

1
Hastadaki üst solunum yolu, alt solunum yolu ve böbrek tutulumu üçlüsüne odaklanın.
2
Semer burun deformitesi ve akciğerdeki 'kaviter' nodüller hangi vaskülit için tipiktir?
3
c-ANCA (PR3-ANCA) pozitifliği en çok Wegener granülomatozisi ile ilişkilidir.

Daha Fazla Pratik

ANCA ilişkili vaskülitlerin böbrek biyopsisi bulgularını (pauci-immün kresentik GN) gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 24Soru

58 yaşında kadın hasta, son iki haftadır bacaklarında ortaya çıkan kırmızı-mor renkli döküntüler ve gezici eklem ağrıları şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde 25 yıl önce geçirilmiş majör cerrahi ve kan transfüzyonu öyküsü bulunuyor. Fizik muayenede alt ekstremitelerde palpabl purpura ve hepatomegali saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kreatinin 1.9 mg/dL1.9\text{ mg/dL}, Romatoid Faktör (RF) pozitif, serum C4 düzeyi düşük, C3 düzeyi ise normal sınırlarda bulunuyor. İdrar incelemesinde proteinüri (++++) ve eritrosit silendirleri izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kriyoglobulinemik Glomerülonefrit

Cevap

Kriyoglobulinemik Glomerülonefrit
Bu hasta tipik Kriyoglobulinemik Vaskülit/Glomerülonefrit tablosu sergilemektedir. Tanıyı destekleyen anahtar bulgular şunlardır: 1) Meltzer Triadı (Palpabl purpura, artralji, halsizlik), 2) Böbrek tutulumu (Eritrosit silendirleri, proteinüri, kreatinin artışı), 3) İzole veya orantısız C4 düşüklüğü (Klasik yol aktivasyonuna bağlı), 4) Romatoid Faktör (RF) pozitifliği (Tip II ve III kriyoglobulinler RF aktivitesine sahiptir), 5) Hepatit C için risk faktörü (Eski kan transfüzyonu). Kriyoglobulinemik GN genellikle Membranoproliferatif GN (MPGN) paterninde seyreder.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik triadı tanı
Palpabl purpura, artralji ve halsizlik (Meltzer Triadı) sistemik bir vasküliti işaret eder.
Hastanın başvuru şikayetleri glomerüler hastalığın sistemik bir hastalığın parçası olduğunu gösterir.
2
Serolojik belirteçleri ve risk faktörlerini analiz et
İzole C4 düşüklüğü, RF pozitifliği ve kan transfüzyonu öyküsü (Hepatit C riski).
RF aktivitesi gösteren kriyoglobulinler klasik kompleman yolunu aktive ederek özellikle C4'ü tüketir; C3 genellikle normal kalır veya hafif düşer.
3
Ayırıcı tanıyı daralt
İzole C4 düşüklüğü ve RF pozitifliği Kriyoglobulinemiyi, diğer hipokomplementemik nedenlerden (Lupus, APSGN) ayırır.
Lupus'ta her ikisi düşer, APSGN'de C3 baskın düşer.

Anahtar Kavram

Kriyoglobulinemik vaskülitte izole veya baskın C4 düşüklüğü, RF pozitifliği ve palpabl purpura tipik tanısal ipuçlarıdır.

İpuçları

1
Hastadaki cilt bulguları (palpabl purpura) ve eklem ağrıları sistemik bir vasküliti işaret ediyor.
2
Laboratuvar bulgularında 'Romatoid Faktör pozitifliği' ve 'C4 düşüklüğü' kombinasyonu spesifik bir etyolojiyi işaret eder.
3
Bu tablo sıklıkla Hepatit C enfeksiyonu ile ilişkilidir ve kanda soğukta çöken proteinler bulunur.

Daha Fazla Pratik

Kriyoglobulinemik glomerülonefritin en sık görülen histopatolojik paterninin Membranoproliferatif Glomerülonefrit (MPGN) olduğunu hatırlayınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 25Soru

2424 yaşında kadın hasta, son bir aydır giderek artan bacak ödemi ve idrarda köpürme şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 145/95145/95 mmHg ölçülüyor; her iki bacakta 2+2+ gode bırakan ödem ve yüzün üst yarısında belirgin subkütan yağ dokusu kaybı saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; serum albumin 2.62.6 g/dL, total kolesterol 280280 mg/dL, kreatinin 1.51.5 mg/dL, 2424 saatlik idrarda protein 5.25.2 g bulunuyor. İdrar sedimentinde dismorfik eritrositler ve eritrosit silindirleri izleniyor. Serum kompleman analizinde C3 düzeyi 3535 mg/dL (N: 8016080-160) iken C4 düzeyi 2222 mg/dL (N: 154515-45) olarak ölçülüyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dense deposit hastalığı

Cevap

Dense deposit hastalığı
Doğru seçenek olan Dense deposit hastalığı, alternatif kompleman yolunun kontrolsüz aktivasyonu ile karakterize bir C3 glomerulopatidir. Hastadaki düşük C3 ve normal C4 profili alternatif yol aktivasyonunu doğrular. Ayrıca, hastada saptanan parsiyel lipodistrofi (yüzde yağ dokusu kaybı), bu hastalıkta görülen C3 nefritik faktörün (C3NeF) varlığıyla ilişkili klasik bir klinik belirteçtir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik sendromun belirlenmesi
Nefrotik sınırda proteinüri (5.25.2 g/gün) ve nefritik sediment (eritrosit silindirleri) varlığı
Hastanın hem nefritik hem de nefrotik bulguları bir arada içeren (mikst) bir glomerülonefrit tablosuna sahip olduğunu anlamak için.
2
Kompleman profilinin analizi
Düşük C3 ve normal C4 düzeyi
Kompleman aktivasyonunun klasik yol üzerinden değil, alternatif yol üzerinden gerçekleştiğini saptamak için.
3
Ekstra-renal bulguların değerlendirilmesi
Parsiyel lipodistrofi (yüzde yağ kaybı)
Bu bulgunun alternatif kompleman yolunu stabilize eden C3 nefritik faktör (C3NeF) ve Dense Deposit Hastalığı ile olan spesifik birlikteliğini tanımak için.
4
Tanının konulması
En olası tanı Dense Deposit Hastalığıdır
Tüm klinik ve laboratuvar verileri bu patoloji ile tam uyum sağlamaktadır.

Anahtar Kavram

Dense Deposit Hastalığı (Tip 2 MPGN/C3 Glomerülopatisi), alternatif kompleman yolu aktivasyonu (C3NeF) sonucu düşük C3/normal C4 düzeyi ve klinik olarak parsiyel lipodistrofi ile karakterizedir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 26Soru

48 yaşında erkek hasta, bacaklarda şişlik şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde özellik saptanmıyor. Fizik muayenede kan basıncı 130/80 mmHg ve gode bırakan pretibial ödem (+++) tespit ediliyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kreatinin 0.9 mg/dL, albümin 2.4 g/dL, total kolesterol 260 mg/dL olarak bulunuyor. 24 saatlik idrar analizinde 5.5 gram protein saptanıyor. Böbrek biyopsisinde ışık mikroskobunda glomerüler bazal membranlarda diffüz kalınlaşma, gümüş boyasında ise subepitelyal 'diken' (spike) görünümü izleniyor. İmmünfloresan incelemede granüler tarzda IgG ve C3 birikimi görülüyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Membranöz nefropati

Cevap

Doğru cevap Membranöz nefropati seçeneğidir.
Soruda tarif edilen vaka tipik bir Nefrotik Sendrom tablosudur (Masif proteinüri, hipoalbüminemi, ödem, hiperlipidemi). Erişkin erkek hastada bu tablonun en sık nedenlerinden biri Membranöz Nefropatidir. Tanıyı kesinleştiren en önemli ipucu biyopsi bulgularıdır: Glomerüler bazal membranda subepitelyal alanda immün kompleks birikimi ve bu birikimlerin arasında bazal membran materyalinin uzanması sonucu gümüş boyasında 'diken' (spike) görünümü oluşur. İmmünfloresanda granüler IgG ve C3 birikimi de bu tanıyı destekler.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu tanımla
Ödem, Hipoalbüminemi (<3.5 g/dL), Hiperlipidemi ve Masif Proteinüri (>3.5 g/gün) bulguları 'Nefrotik Sendrom'u işaret etmektedir.
Hastanın tanısına giden yolda ilk adım sendromik tanıyı (Nefrotik vs Nefritik) koymaktır.
2
Biyopsi bulgularını yorumla
Işık mikroskobunda 'diffüz bazal membran kalınlaşması' ve gümüş boyasında subepitelyal immün kompleks birikimine bağlı 'diken' (spike) görünümü Membranöz Nefropati için patognomoniktir.
Glomerüler hastalıkların kesin ayrımı histopatolojik bulgularla yapılır.
3
Ayırıcı tanıyı yap
Diğer seçenekler elenir: FSGS sklerozla, MPGN çift konturla, IgA mezangiyal birikimle, Minimal Değişiklik ise normal ışık mikroskobu ile karakterizedir.
Tanının doğrulanması için diğer benzer klinik tabloların dışlanması gerekir.

Anahtar Kavram

Nefrotik sendromlu yetişkin bir hastada, böbrek biyopsisinde bazal membran kalınlaşması ve gümüş boyasında 'diken' (spike) görünümü Membranöz Nefropati'nin karakteristik bulgusudur.

Daha Fazla Pratik

Primer membranöz nefropati tanısı konulan bu hastada, kanda hangi spesifik antikorun pozitif olması beklenir? (Cevap: Anti-PLA2R)
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 27Soru

2424 yaşında erkek hasta, boğaz ağrısı ve ateş şikayeti başladıktan bir gün sonra idrar renginde koyulaşma (c\cayçay rengirengi idraridrar) fark etmesi üzerine polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 120/80120/80 mmHgmmHg saptanıyor ve hafif farenjit bulguları dışında özellik saptanmıyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin 0.90.9 mg/dLmg/dL, kompleman C3C3 ve C4C4 düzeyleri normal sınırlarda bulunuyor. Tam idrar tetkikinde her sahada bol eritrosit ve 1+1+ proteinüri saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IgA nefropatisi

Cevap

En olası tanı IgA nefropatisidir.
Doğru yanıt olan seçenek, hastanın klinik tablosuyla tam uyumludur. Genç erişkinlerde üst solunum yolu enfeksiyonu sırasında veya hemen sonrasındaki 244824-48 saat içinde ortaya çıkan makroskopik hematüri atakları IgA nefropatisinin klasik sunumudur. Ayrıca laboratuvarda kompleman düzeylerinin (C3,C4C3, C4) normal saptanması, kompleman tüketimi ile giden diğer nefritik tabloları (PSGN, MPGN vb.) dışlar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik başlangıç zamanlamasını değerlendir
Hematüri, üst solunum yolu enfeksiyonundan sadece 11 gün sonra başlamıştır (sinfarenjitik hematüri).
Enfeksiyonla eş zamanlı başlangıç, IgA nefropatisi ile post-streptokokal glomerülonefriti ayıran en önemli klinik ipucudur.
2
Kompleman düzeylerini kontrol et
Kompleman C3C3 ve C4C4 düzeyleri normaldir.
IgA nefropatisinde kompleman düzeyleri normal kalırken, post-streptokokal glomerülonefritte C3C3 belirgin şekilde düşer.
3
Diğer glomerüler hastalıkları ele
Hastada nefrotik sendrom bulguları (ağır ödem, masif proteinüri) yoktur.
Minimal değişim, Membranöz nefropati ve FSGS öncelikle nefrotik sendrom tablolarıdır.

Anahtar Kavram

Sinfarenjitik makroskopik hematüri ve normal kompleman düzeyi IgA nefropatisi (Berger Hastalığı) için karakteristiktir.
Tahmini Süre:45s
Soru 28Soru

Üst solunum yolu enfeksiyonu semptomlarının başlamasından yaklaşık 48 saat sonra idrar renginde çay rengi koyulaşma şikayetiyle başvuran 23 yaşında erkek hasta değerlendiriliyor. Hastanın özgeçmişinde bilinen bir kronik hastalık öyküsü bulunmuyor. Fizik muayenede kan basıncı 130/80 mmHg ölçülüyor ve pretibial ödem saptanmıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kreatinin düzeyi 0.9 mg/dL, serum C3 ve C4 düzeyleri normal sınırlarda bulunuyor. Tam idrar analizinde proteinüri (+) ve mikroskopide bol eritrosit ile eritrosit silindirleri izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IgA nefropatisi

Cevap

IgA nefropatisi
Sorudaki vaka IgA nefropatisinin (Berger hastalığı) klasik prezentasyonudur. Genç erkek hastalarda, üst solunum yolu enfeksiyonu başladıktan kısa bir süre sonra (24-48 saat içinde, 'sinfarenjitik') ortaya çıkan makroskobik hematüri atakları tipiktir. Laboratuvar bulgularında serum kompleman düzeylerinin (C3, C4) normal olması, hipokomplementemik seyreden diğer nefritlerden (APSGN, MPGN, Lupus nefriti) ayrımı sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik senaryoyu analiz et
Genç erkek hasta, enfeksiyonla eş zamanlı (48 saat içinde) gelişen makroskobik hematüri (çay rengi idrar).
Semptomların zamanlaması ayırıcı tanıda kilit noktadır.
2
Laboratuvar bulgularını değerlendir
Böbrek fonksiyonları korunmuş (Kreatinin 0.9), Komplemanlar (C3, C4) normal.
Kompleman düzeyleri Poststreptokoksik GN ve MPGN gibi hipokomplementemik nedenleri ekarte ettirir.
3
Tanıyı belirle
Sinfarenjitik hematüri + Normal kompleman = IgA Nefropatisi (Berger Hastalığı).
En sık görülen primer glomerülonefrittir ve tipik sunumu budur.

Anahtar Kavram

Sinfarenjitik hematüri (enfeksiyonla eş zamanlı) IgA nefropatisinin, latent periyotlu (1-3 hafta) hematüri ise Akut Poststreptokoksik Glomerülonefritin (APSGN) tipik özelliğidir.

İpuçları

1
Enfeksiyon ile idrar rengi değişikliği arasındaki süreye (48 saat) dikkat edin.
2
Kompleman düzeylerinin normal olması, Poststreptokoksik Glomerülonefrit ve Lupus Nefriti gibi seçenekleri ekarte etmenize yardımcı olur.
3
Genç erkeklerde en sık görülen glomerülonefrittir ve 'sinfarenjitik hematüri' ile karakterizedir.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 29Soru

32 yaşında erkek hasta, yaklaşık 10 gündür devam eden öksürük, kanlı balgam çıkarma ve son 2 gündür fark ettiği idrar renginde koyulaşma şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Özgeçmişinde aktif sigara kullanımı dışında özellik saptanmıyor. Fizik muayenede kan basıncı 150/90150/90 mmHg, solunum sayısı 2222/dk ölçülüyor; akciğer oskültasyonunda bilateral bazallerde krepitan raller duyuluyor, pretibial ödem (+). Laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin 9.29.2 g/dL, serum kreatinin 3.13.1 mg/dL, BUN 4545 mg/dL saptanıyor. Tam idrar tetkikinde bol eritrosit ve eritrosit silindirleri görülüyor. Serum C3 ve C4 düzeyleri normal sınırlarda, ANA ve ANCA testleri negatif bulunuyor.

Bu hasta için en olası tanıyı kesinleştirmek amacıyla yapılacak böbrek biyopsisinin immünfloresan incelemesinde aşağıdaki bulgulardan hangisinin görülmesi beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Glomerüler bazal membran boyunca lineer IgG birikimi

Cevap

Glomerüler bazal membran boyunca lineer IgG birikimi
Vaka; hemoptizi (alveoler hemoraji) ve hızlı ilerleyen glomerülonefrit (RPGN) tablosu ile başvuran, sigara içicisi genç bir erkek hastadır. Bu klinik tablo 'Goodpasture Sendromu' (Anti-GBM hastalığı) için tipiktir. Hastanın ANCA ve ANA negatif olması, C3/C4 düzeylerinin normal olması diğer nedenleri (ANCA ilişkili vaskülitler, SLE) dışlar. Anti-GBM hastalığında, glomerüler bazal membrana karşı gelişen antikorlar immünfloresan incelemede tipik olarak 'lineer IgG birikimi' şeklinde görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Genç erkek hasta, hemoptizi (akciğer kanaması) ve akut böbrek yetmezliği (hematüri, yüksek kreatinin) ile başvuruyor. Bu tablo 'Pulmoner-Renal Sendrom'u işaret eder.
Hemoptizi ve nefritik sendromun bir arada olması ayırıcı tanıyı daraltır.
2
Serolojik belirteçleri değerlendir
C3/C4 normal (Lupus ve post-streptokokal ekarte edilir), ANA negatif (Lupus ekarte edilir), ANCA negatif (GPA ve MPA gibi pauci-immün vaskülitler daha az olası hale gelir).
Normal kompleman ve negatif ANCA, immün kompleks veya pauci-immün mekanizmalardan ziyade anti-GBM mekanizmasını düşündürür.
3
Patolojik bulguyu eşleştir
Pulmoner-Renal sendrom yapan, ANCA negatif ve komplemanları normal olan en olası hastalık Anti-GBM hastalığıdır (Goodpasture).
Anti-GBM hastalığının tipik immünfloresan bulgusu, antikorların bazal membrana doğrudan bağlanması sonucu oluşan lineer IgG birikimidir.

Anahtar Kavram

Pulmoner-Renal sendrom ayırıcı tanısında immünfloresan paterni (Lineer vs Granüler vs Pauci-immün) belirleyicidir.

İpuçları

1
Hastada hem akciğer (hemoptizi) hem de böbrek (hematüri, böbrek yetmezliği) tutulumu var. Bu tabloya 'Pulmoner-Renal Sendrom' denir.
2
Serolojik testlerde ANCA ve ANA negatif, komplemanlar normal. Bu durum, sorunun sistemik bir vaskülit veya lupus'tan ziyade, doğrudan böbrek membranına karşı bir antikorla ilgili olduğunu düşündürür.
3
Genç erkek, sigara kullanımı ve akciğer-böbrek tutulumu Goodpasture Sendromu triadıdır. Bu hastalıkta antikorlar bazal membrana 'sıvanmış' gibi yapışır.

Daha Fazla Pratik

Goodpasture sendromunun tedavisinde plazmaferez ve immünsupresif tedavinin yerini sorgulayan bir tedavi sorusu.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 30Soru

65 yaşında erkek hasta, son 3 aydır bacaklarında giderek artan şişlik, halsizlik ve iştahsızlık şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde 45 paket-yıl sigara öyküsü olan hastanın fizik muayenesinde kan basıncı 140/90140/90 mmHg ve her iki bacakta +3+3 pretibial ödem saptanıyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde aşağıdaki bulgular elde ediliyor:

ParametreSonuç
Serum Kreatinin1.21.2 mg/dL
Serum Albümin2.32.3 g/dL
Total Kolesterol290290 mg/dL
24 Saatlik İdrar Proteini6.86.8 g
İdrar Mikroskopisi1-2 RBC/HPF, Lipid silindirleri
Serum C3 ve C4 DüzeyiNormal

Hastanın çekilen akciğer grafisinde sağ hiler bölgede düzensiz sınırlı kitle saptanıyor. Yapılan böbrek biyopsisinde ışık mikroskobunda glomerül bazal membranında (GBM) diffüz kalınlaşma, gümüşleme (silver stain) ile bazal membranda "diken ve kubbe" (spike and dome) görünümü izleniyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Membranöz nefropati

Cevap

Membranöz nefropati
Membranöz nefropati, erişkinlerde nefrotik sendromun en sık nedenlerinden biridir. Özellikle ileri yaş hastalarda solid organ maligniteleri (akciğer, mide, kolon vb.) ile paraneoplastik olarak ortaya çıkabilir. Işık mikroskobunda GBM'de diffüz kalınlaşma ve gümüşleme (Jones metenamin silver) boyasında subepitelyal birikimler arasındaki bazal membran uzantıları nedeniyle oluşan 'diken ve kubbe' (spike and dome) görünümü tanı koydurucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun analiz edilmesi
Hastada nefrotik sendrom bulguları (>3.5>3.5 g/gün proteinüri, hipoalbüminemi, ödem) mevcuttur.
Tanıya ulaşmak için ilk aşama klinik sendromun (nefrotik/nefritik) belirlenmesidir.
2
Eşlik eden risk faktörlerinin ve laboratuvarın değerlendirilmesi
Yaşlı hasta, sigara öyküsü ve akciğer kitlesi varlığı sekonder bir neden olan maligniteye bağlı nefropatiyi düşündürür.
Membranöz nefropati, erişkinlerde solid organ maligniteleri ile en sık ilişkili nefrotik sendrom nedenidir.
3
Patolojik bulguların yorumlanması
Gümüşleme ile 'diken ve kubbe' (spike and dome) görünümü saptanmıştır.
Bu patolojik görünüm, subepitelyal immün kompleks birikimlerine yanıt olarak bazal membran materyalinin podositler arasına doğru uzanmasıyla oluşur ve membranöz nefropati için patognomoniktir.

Anahtar Kavram

Erişkinlerde solid organ maligniteleri ile en sık ilişkili nefrotik sendrom nedeni membranöz nefropatidir ve gümüşleme ile 'spike and dome' görünümü verir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 31Soru

1818 yaşında erkek hasta, rutin sağlık taraması sırasında idrar tetkikinde kan saptanması üzerine polikliniğe başvuruyor. Hastanın özgeçmişinden çocukluk çağından itibaren ilerleyici bilateral işitme kaybı olduğu ve işitme cihazı kullandığı öğreniliyor. Yapılan oftalmolojik muayenesinde bilateral anterior lentikonus saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; serum kreatinin: 1.31.3 mg/dL, idrar mikroskopisinde her sahada 1515-2020 dismorfik eritrosit ve eritrosit silindirleri, 2424 saatlik idrarda protein: 1.21.2 g/gün tespit ediliyor. Serum kompleman (C3C3, C4C4) düzeyleri normal sınırlardadır. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alport sendromu

Cevap

Kalıtımsal bir tip IV kollajen sentez bozukluğu olan Alport sendromu; hematüri, sensorinöral işitme kaybı ve anterior lentikonus birlikteliği ile karakterizedir.
Hastanın kliniğinde yer alan hematüri, proteinüri ve hafif kreatinin yüksekliği bir glomerülonefrit tablosuna işaret ederken; bu tabloya eşlik eden ilerleyici sensorinöral işitme kaybı ve patognomonik bir bulgu olan anterior lentikonus, tip IV kollajen defektine bağlı gelişen Alport sendromu tanısını koydurur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik triadın analizi
Hastada renal (hematüri, proteinüri), odyolojik (sensorinöral işitme kaybı) ve oftalmolojik (anterior lentikonus) bulgular bir aradadır.
Sistemik tutulum gösteren kalıtsal glomerüler hastalıkları ayırt etmek için gereklidir.
2
Laboratuvar verilerinin yorumlanması
Dismorfik eritrositler glomerüler hasarı, normal kompleman düzeyleri ise immün kompleks aracılı olmayan süreçleri düşündürür.
Nefritik sendromun etiyolojik ayrımı için kompleman düzeyleri kritiktir.
3
Ayırıcı tanı ve kesinleştirme
Özellikle anterior lentikonus, Alport sendromu için patognomonik bir bulgu olup tanıyı doğrular.
Benzer renal bulgular veren İnce Bazal Membran Hastalığı veya IgA nefropatisinden ayrımı sağlar.

Anahtar Kavram

Alport sendromu, tip IV kollajen (α3, α4 veya α5 zincirleri) genlerindeki mutasyonlar sonucu bazal membran yapısının bozulmasıyla seyreden kalıtsal bir hastalıktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 32Soru

2626 yaşında erkek hasta, son 2424 saattir devam eden idrar renginde koyulaşma (çay rengi) ve hafif yan ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın hikayesinden yaklaşık 22 gün önce boğaz ağrısı ve ateş ile seyreden bir üst solunum yolu enfeksiyonu geçirdiği öğreniliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 155/95155/95 mmHg, nabız 84/dk84/dk ve her iki alt ekstremitede +1+1 pretibial ödem saptanıyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde;

ParametreSonuç
Serum Kreatinin1.51.5 mg/dL
Serum Albümin3.73.7 g/dL
2424 Saatlik İdrar Proteini2.22.2 g
Serum C3C3 Düzeyi115115 mg/dL (N:80160N: 80-160)
Serum C4C4 Düzeyi2828 mg/dL (N:1545N: 15-45)

İdrar mikroskopisinde bol dismorfik eritrosit ve eritrosit silendirleri saptanan bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IgA nefropatisi

Cevap

IgA nefropatisi
Doğru seçenek olan tanı, dünyada en sık görülen primer glomerulonefrit olan IgA nefropatisidir. Bu hastalıkta makroskobik hematüri atakları genellikle bir üst solunum yolu veya gastrointestinal sistem enfeksiyonunu takip eden ilk 244824-48 saat içinde (senfarenjitik) tetiklenir. Laboratuvarda kompleman (C3,C4C3, C4) düzeylerinin normal olması tanı için çok değerli bir ipucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Hastada hematüri, hipertansiyon, ödem ve hafif kreatinin artışı ile karakterize 'nefritik sendrom' bulguları mevcuttur.
Tanıya yaklaşım için öncelikle sendromik ayrım yapılmalıdır.
2
Hematüri zamanlamasını değerlendir
Hematüri, üst solunum yolu enfeksiyonundan sadece 121-2 gün sonra (senfarenjitik) ortaya çıkmıştır.
Senfarenjitik hematüri IgA nefropatisi için tipikken, post-streptokokal GN'de latent dönem (102110-21 gün) beklenir.
3
Kompleman düzeylerini kontrol et
Serum C3C3 ve C4C4 düzeyleri normal sınırlardadır.
Normal kompleman düzeyleri, kompleman tüketen hastalıkları (PSGN, MPGN, Lupus) dışlamaya yardımcı olur.

Anahtar Kavram

Senfarenjitik makroskobik hematüri ve normal kompleman düzeyleri varlığında öncelikle IgA nefropatisi (Berger Hastalığı) düşünülmelidir.
Soru 33Soru

58 yaşında kadın hasta, bacaklarda şişlik ve halsizlik şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde özellik saptanmayan hastanın fizik muayenesinde kan basıncı 145/90145/90 mmHg ve her iki alt ekstremitede (+++) gode bırakan ödem tespit ediliyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin 1.71.7 mg/dL, albümin 2.82.8 g/dL; idrar analizinde protein (++++++++), eritrosit 565-6/HPF saptanıyor. 24 saatlik idrar protein atılımı 5.25.2 gram olarak ölçülüyor. Yapılan böbrek biyopsisinin ışık mikroskobik incelemesinde mezangiyal matris artışı ve kapiller duvar kalınlaşması izlenirken, Kongo kırmızısı boyası negatif sonuç veriyor. İmmünfloresan incelemede mezangiyumda ve kapiller duvarda poliklonal IgG ve C3 birikimi görülüyor. Elektron mikroskobunda ise 182218-22 nm çapında, rastgele dizilim gösteren fibrillerin varlığı dikkati çekiyor.

Buna göre, bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fibriler Glomerülonefrit

Cevap

Fibriler Glomerülonefrit
Vaka, nefrotik sendromla başvuran ve biyopsisinde fibriler depozitler saptanan bir hastayı tanımlamaktadır. Tanıdaki kilit noktalar; Kongo kırmızısı boyasının negatif olması (Amiloidozu dışlar) ve elektron mikroskobunda saptanan fibrillerin özellikleridir. Fibriler Glomerülonefrit (FGN), tipik olarak mezangiyum ve kapiller duvarda biriken, Kongo kırmızısı ile boyanmayan, 10-30 nm (ortalama 18-22 nm) çapında, rastgele karışık dizilim gösteren fibrillerle karakterizedir. İmmünfloresanda genellikle poliklonal (özellikle IgG4 baskın) IgG ve C3 birikimi izlenir. DNAJB9 (DnaJ homolog subfamily B member 9) bu hastalık için spesifik bir belirteçtir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Nefrotik sendrom (Proteinüri > 3.5 g, hipoalbüminemi, ödem) ve böbrek fonksiyon bozukluğu (Kreatinin 1.7 mg/dL).
Glomerüler bir patoloji olduğunu doğrulamak için.
2
Amiloidozu dışla
Kongo kırmızısı negatif.
Nefrotik sendrom ve fibriler depozitlerin en sık nedeni olan amiloidozda Kongo kırmızısı pozitifliği ve polarize ışıkta elma yeşili yansıma beklenir.
3
Elektron mikroskobu bulgularını yorumla
18-22 nm çapında (ortalama 20 nm), rastgele dizilim gösteren fibriller.
Bu çap ve düzen, spesifik tanı için ayırıcı kriterdir.
4
Ayırıcı tanıyı tamamla
Fibriler Glomerülonefrit tanısı konur.
Amiloid fibrilleri daha incedir (8-12 nm), İmmunotaktoid fibrilleri ise daha kalındır (>30 nm) ve organize (mikrotübüler) yapıdadır.

Anahtar Kavram

Fibriler Glomerülonefrit Tanı Kriterleri
Soru 34Soru

6262 yaşında kadın hasta, 2020 yıldır Tip 22 Diyabetes Mellitus tanısıyla takip edilmektedir. Ayak bileklerinde şişlik şikayetiyle başvuran hastanın fizik muayenesinde kan basıncı 155/95155/95 mmHg ve bilateral pretibial +2+2 ödem saptanıyor. Fundoskopik muayenede proliferatif diyabetik retinopati bulguları izleniyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin 1.71.7 mg/dL, serum albümin 2.92.9 g/dL, 2424 saatlik idrarda protein 4.54.5 g olarak saptanıyor. İdrar mikroskopisinde eritrosit veya silendir görülmüyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Diyabetik nefropati

Cevap

Hastanın klinik ve laboratuvar bulguları ışığında en olası tanı diyabetik nefropatidir.
Diyabetik nefropati tanısı, hastadaki 2020 yıllık uzun süreli diyabet öyküsü, eşlik eden diyabetik retinopati (ki bu bulgu nefropati tanısını %90'ın üzerinde destekler) ve idrar mikroskopisinde eritrosit bulunmaması (asellüler sediment) ile nefrotik düzeyde proteinüri görülmesi nedeniyle en olası tanıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Diyabet süresini ve eşlik eden komplikasyonları değerlendir.
2020 yıllık diyabet öyküsü ve proliferatif diyabetik retinopati varlığı saptandı.
Diyabetik nefropati genellikle diyabet tanısından 101510-15 yıl sonra gelişir ve retinopati varlığı nefropati ile güçlü korelasyon gösterir.
2
Proteinüri düzeyini ve idrar sedimentini incele.
4.54.5 g/gün (nefrotik düzey) proteinüri ve asellüler (eritrosit içermeyen) sediment saptandı.
Diyabetik nefropati progresif bir proteinüriye neden olur ve sedimentte genellikle inflamatuar hücreler veya eritrositler izlenmez.
3
Klinik tabloyu olası tanılarla karşılaştır.
Diyabetik nefropati tablosuyla tam uyum saptandı.
Retinopatisi olan uzun süreli bir diyabetik hastada asellüler nefrotik proteinüri görülmesi aksi kanıtlanana kadar diyabetik nefropatidir.

Anahtar Kavram

Diyabetik nefropatide tanı koydurucu en önemli klinik ipuçları; uzun diyabet süresi, retinopati eşliği ve idrar sedimentinin 'fakir' (asellüler) olmasıdır.
Tahmini Süre:45s
Soru 35Soru

34 yaşında erkek hasta, son bir aydır giderek artan bacaklarda şişlik ve idrarında köpürme şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 145/95 mmHg145/95\text{ mmHg} ölçülüyor ve her iki alt ekstremitede (+++)(+++) gode bırakan ödem saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde; serum kreatinin 1.3 mg/dL1.3\text{ mg/dL}, serum albümin 2.2 g/dL2.2\text{ g/dL}, total kolesterol 320 mg/dL320\text{ mg/dL} ve 2424 saatlik idrarda protein 7.2 g7.2\text{ g} olarak bulunuyor. İdrar mikroskobisinde eritrosit saptanmıyor; ancak oval yağ cisimcikleri izleniyor. Serum C3C_3, C4C_4 ve ANAANA düzeyleri normal sınırlardadır. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fokal segmental glomerüloskleroz

Cevap

Hastanın klinik ve laboratuvar bulguları ışığında en olası tanı fokal segmental glomerülosklerozdur.
Hastada saptanan masif proteinüri (7.2 g/gu¨n7.2\text{ g/gün}), hipoalbüminemi ve ödem nefrotik sendromu tanımlar. Erişkinlerde, özellikle hipertansiyon ve hafif böbrek yetmezliği bulgularının eşlik ettiği primer nefrotik sendrom vakalarında en olası tanı fokal segmental glomerülosklerozdur (FSGS). Ayrıca kompleman düzeylerinin normal olması tanıyı destekler.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun tanımlanması
Nefrotik Sendrom
Ağır proteinüri (>3.5 g/gu¨n>3.5\text{ g/gün}), hipoalbüminemi, ödem ve hiperlipidemi varlığı nefrotik sendromu doğrular.
2
Ayırıcı tanı için ek bulguların değerlendirilmesi
Normal kompleman düzeyleri ve hipertansiyon
Kompleman düzeylerinin (C3,C4C_3, C_4) normal olması, membranoproliferatif GN veya post-infeksiyöz GN gibi durumları dışlar. Hipertansiyon varlığı primer nedenler arasında fokal segmental glomerülosklerozu (FSGS) ön plana çıkarır.
3
Epidemiyolojik ve klinik eşleştirme
En olası tanı: FSGS
Genç erişkin erkek hastada nefrotik sendrom, eşlik eden hipertansiyon ve hafif renal disfonksiyon varlığında FSGS en tipik tanıdır.

Anahtar Kavram

Erişkinlerde hipertansiyonun eşlik ettiği primer nefrotik sendrom tablolarında fokal segmental glomerüloskleroz (FSGS) ilk sırada düşünülmelidir.

İpuçları

1
Hastadaki proteinüri düzeyi nefrotik mi yoksa nefritik sendrom mu olduğunu belirlemenize yardımcı olacaktır.
2
Normal kompleman düzeyleri ve eşlik eden hipertansiyon, bazı glomerülonefrit tiplerini elemenizi sağlar.

Daha Fazla Pratik

FSGS'nin sekonder nedenlerini (HIV, obezite, eroin kullanımı) ve histolojik varyantlarını (örneğin 'collapsing' varyantı) gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 36Soru

2424 yaşında erkek hasta, göz kapaklarında şişlik ve idrar renginde koyulaşma şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın hikayesinden 22 hafta önce ateşli boğaz ağrısı nedeniyle antibiyotik kullandığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 150/95150/95 mmHg, nabız 84/dakika84/dakika ve pretibial 1+1+ ödem saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin 1.41.4 mg/dL, albümin 3.73.7 g/dL olarak bulunuyor. Tam idrar tetkikinde 2+2+ proteinüri, her sahada 405040-50 eritrosit ve eritrosit silendirleri izleniyor. Serum kompleman düzeylerinde C3 düşük, C4 ise normal saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Post-streptokokal glomerülonefrit

Cevap

Post-streptokokal glomerülonefrit (PSGN), özellikle latent dönem ve spesifik kompleman profili nedeniyle en olası tanıdır.
Post-streptokokal glomerülonefrit tanısı; geçirilmiş boğaz enfeksiyonu sonrası gelişen 131-3 haftalık latent dönem, nefritik sendrom (hematüri, eritrosit silendirleri, hipertansiyon, ödem) bulguları ve serumda alternatif yol aktivasyonunu gösteren düşük C3 / normal C4 düzeyleri ile doğrulanır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik prezentasyonun analizi
Hastada hematüri (idrar renginde koyulaşma), hipertansiyon ve ödem mevcuttur; bu tablo 'Akut Nefritik Sendrom' olarak tanımlanır.
Tanıya yaklaşımda temel sendromu belirlemek ilk adımdır.
2
Anamnezdeki zamanlamanın değerlendirilmesi
Enfeksiyon ile renal semptomlar arasında 22 haftalık bir 'latent dönem' mevcuttur.
Latent dönem varlığı PSGN'yi, enfeksiyonla eş zamanlı başlayan IgA nefropatisinden ayırır.
3
Laboratuvar ve kompleman paterninin yorumlanması
Düşük C3 ve normal C4 düzeyi, alternatif kompleman yolunun aktive olduğunu gösterir.
Bu patern PSGN için karakteristiktir; MPGN veya SLE gibi durumlarda C4 de genellikle düşüktür.

Anahtar Kavram

Akut Post-streptokokal Glomerülonefrit (PSGN) tanısında 'latent dönem' ve 'izole C3 düşüklüğü' en önemli ipuçlarıdır.

İpuçları

1
Hastanın enfeksiyon öyküsü ile şikayetlerinin başlaması arasındaki süreye dikkat edin.
2
Kompleman paneline odaklanın; C3 düşük ancak C4 normal ise hangi kompleman yolu aktive olmuştur?

Daha Fazla Pratik

PSGN tanısı alan bir hastada kompleman düzeylerinin ne kadar süre sonra normale dönmesi beklendiğini (genellikle 686-8 hafta) gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 37Soru

1010 yaşında bir kız çocuk, göz kapaklarında şişlik ve idrar renginde koyulaşma şikayetleriyle ailesi tarafından polikliniğe getiriliyor. Öyküsünden yaklaşık 22 hafta önce ateşli bir boğaz enfeksiyonu geçirdiği öğreniliyor. Yapılan fizik muayenede kan basıncı 135/90135/90 mmHg ölçülüyor ve pretibial ++++ ödem saptanıyor. Laboratuvar bulguları aşağıda sunulmuştur:

İncelemeSonuçReferans Aralığı
Serum C3C34242 mg/dL8016080-160 mg/dL
Serum C4C42828 mg/dL154515-45 mg/dL
İdrar MikroskopisiBol eritrosit, eritrosit silendirleriNegatif

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Akut post-streptokokal glomerülonefrit

Cevap

Sunulan klinik tablo (enfeksiyon sonrası nefritik sendrom ve izole C3C3 düşüklüğü) akut post-streptokokal glomerülonefrit tanısı ile tam uyumludur.
Vakadaki 1010 yaşındaki hastada üst solunum yolu enfeksiyonundan 22 hafta sonra gelişen hipertansiyon, ödem ve hematüri (eritrosit silendirleri) 'akut nefritik sendrom' tablosuna işaret eder. Laboratuvarda saptanan izole C3C3 düşüklüğü, bu tablonun akut post-streptokokal glomerülonefrit (APSGNT) olduğunu kesinleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun nefritik mi yoksa nefrotik mi olduğunun belirlenmesi.
Hematüri (eritrosit silendirleri), hipertansiyon ve ödem varlığı hastada 'Nefritik Sendrom' olduğunu gösterir.
Tanısal algoritmanın ilk basamağı glomerüler hasar paternini tanımlamaktır.
2
Öyküdeki zamanlamanın ve kompleman düzeylerinin analizi.
Enfeksiyondan 22 hafta sonra ortaya çıkış ve serum C3C3 düzeyinin düşük, C4C4 düzeyinin normal olması (alternatif yolak aktivasyonu).
Post-streptokokal glomerülonefriti diğer hipokomplemanemik glomerülonefritlerden ayıran en önemli özelliklerden biri bu zamanlama ve izole C3C3 düşüklüğüdür.
3
En olası tanının konulması.
Akut post-streptokokal glomerülonefrit.
Çocuk yaş grubunda boğaz enfeksiyonu sonrası gelişen en yaygın nefritik sendrom nedenidir.

Anahtar Kavram

Akut Post-streptokokal Glomerülonefrit (APSGNT)

Alternatif Yöntem

Kompleman düzeyi üzerinden eleme yöntemi: Soruda C3C3 düşük, C4C4 normal verilmiştir. Bu durum 'alternatif yolak' aktivasyonunu gösterir ve APSGNT için patognomoniktir. Diğer seçeneklerin çoğunda kompleman normaldir veya her ikisi de düşüktür.
Tahmini Süre:45s
Soru 38Soru

4545 yaşında erkek hasta, son bir aydır her iki bacakta giderek artan şişlik şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde her iki bacakta 2+2+ gode bırakan pretibial ödem saptanıyor ve kan basıncı 125/80125/80 mmHgmmHg ölçülüyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin 1.11.1 mg/dLmg/dL, serum albümin 2.22.2 g/dLg/dL, toplam kolesterol 280280 mg/dLmg/dL ve 2424 saatlik idrarda protein 7.27.2 gg olarak bulunuyor. İdrar mikroskopisinde eritritrosit veya silindir saptanmıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Membranöz nefropati

Cevap

Membranöz nefropati, erişkin bir hastada masif proteinüri (>3.5>3.5 g/gu¨ng/gün), hipoalbüminemi ve ödem ile karakterize olan saf nefrotik sendrom tablosunun en olası nedenidir.
Hastadaki klinik ve laboratuvar bulguları (ağır proteinüri, hipoalbüminemi, ödem ve hiperlipidemi) tam bir nefrotik sendrom tablosudur. İdrar sedimentinin temiz olması (hematüri yokluğu) ve kan basıncının normal olması bu tablonun 'saf' olduğunu gösterir. 4545 yaşındaki bir erişkinde saf nefrotik sendromun en olası primer nedeni membranöz nefropatidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun tanımlanması
Nefrotik Sendrom
Hastada masif proteinüri (7.27.2 g/gu¨ng/gün), hipoalbüminemi (2.22.2 g/dLg/dL) ve ödem mevcuttur.
2
İdrar sedimentinin değerlendirilmesi
Asellüler (saf) sediment
İdrar mikroskopisinde eritrosit veya silindir olmaması, tablonun 'nefritik' değil 'nefrotik' olduğunu doğrular.
3
Epidemiyolojik verilerle eşleştirme
Membranöz nefropati
4545 yaşındaki bir erişkinde, sekonder nedenler (diyabet gibi) dışlandığında saf nefrotik sendromun en sık primer nedenlerinden biri membranöz nefropatidir.

Anahtar Kavram

Nefrotik sendrom (proteinüri >3.5>3.5 g/gu¨ng/gün, hipoalbüminemi, ödem, hiperlipidemi) ile nefritik sendrom (hematüri, hipertansiyon, azotemi) ayrımı.

Daha Fazla Pratik

Membranöz nefropati tanısı alan bir erişkinde altta yatabilecek malignite (akciğer, kolon, prostat) veya enfeksiyon (Hepatit B) taraması yapılması gerektiğini unutmayın.
Tahmini Süre:45s
Soru 39Soru

5555 yaşında erkek hasta, bacaklarda döküntü ve şişlik şikayetiyle başvuruyor. Öyküsünden 1010 yıldır Hepatit C virüsü (HCV) ile enfekte olduğu ve tedavi almadığı öğreniliyor. Fizik muayenede alt ekstremitelerde palpabl purpura ve pretibial 2+/2+2+/2+ ödem saptanıyor. Kan basıncı 155/95155/95 mmHg ölçülüyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin 1.91.9 mg/dL, albümin 2.82.8 g/dL ve 2424 saatlik idrar proteini 4.24.2 g olarak bulunuyor. İdrar mikroskopisinde dismorfik eritrositler ve eritrosit silendirleri gözleniyor. Kompleman düzeylerinde C3 hafif düşük (7575 mg/dL, N: 8016080-160) bulunurken, C4 düzeyi belirgin derecede düşük (22 mg/dL, N: 154515-45) olarak saptanıyor. Romatoid faktör (RF) testi pozitif sonuçlanıyor. Bu klinik tabloya göre, bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Esansiyel mikst kriyoglobulinemi

Cevap

Esansiyel mikst kriyoglobulinemi
Hastanın klinik tablosu (HCV öyküsü, palpabl purpura, ödem) ve laboratuvar bulguları (RF pozitifliği, nefritik sediment, nefrotik proteinüri) tipik bir mikst kriyoglobulinemi vakasını göstermektedir. Bu hastalıkta böbrek biyopsisinde en sık Membranoproliferatif Glomerulonefrit (MPGN) Tip 1 paterni görülür. Tanıda en ayırt edici laboratuvar bulgusu, C3'ün normal veya hafif düşük olmasına rağmen C4 düzeyinin ekstrem düşük saptanmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik triadı değerlendir
Meltzer triadı (Purpura, artralji, halsizlik/ödem)
Vaskülitik semptomların varlığını belirlemek için.
2
Etiyolojik ipuçlarını analiz et
Kronik Hepatit C (HCV) enfeksiyonu
HCV, mikst kriyoglobulineminin en sık nedenidir.
3
Kompleman profilini yorumla
İzole/belirgin C4 düşüklüğü
Kriyoglobulinemide klasik kompleman yolu aktivasyonu nedeniyle C4, C3'e göre çok daha belirgin düşer.
4
Böbrek tutulum tipini belirle
Nefritik ve nefrotik bulguların bir arada olması (MPGN paterni)
İdrar sedimentindeki eritrosit silendirleri ve nefrotik sınırdaki proteinüri membranoproliferatif bir süreci işaret eder.

Anahtar Kavram

Kriyoglobulinemik vaskülitte (özellikle Tip 2) kompleman aktivasyonu klasik yol üzerinden gerçekleşir ve bu durum serumda belirgin bir C4 düşüklüğüne (yalancı C4 düşüklüğü gibi de yorumlanabilir) yol açar.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 40Soru

22 yaşında kadın hasta, bacaklarda ödem ve idrar renginde koyulaşma şikayetleriyle nefroloji polikliniğine başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde, çocukluk çağında başlayan, yüz ve üst gövdede belirgin yağ dokusu kaybı ile karakterize edinsel parsiyel lipodistrofi (Barraquer-Simons sendromu) öyküsü olduğu öğreniliyor. Fizik muayenede kan basıncı 150/90 mmHg, pretibial 2+ ödem saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; serum kreatinin 1.5 mg/dL, C3 düzeyi belirgin düşük (18 mg/dL), C4 düzeyi normal sınırlarda ve ANA negatif bulunuyor. İdrar analizinde hematüri ve nefrotik düzeyde olmayan proteinüri (2.4 g/gün) izleniyor. Yapılan böbrek biyopsisinin ışık mikroskopisinde membranoproliferatif patern (mezangiyal proliferasyon ve çift kontur görünümü), immünofloresan incelemede ise immünoglobulin birikimi olmaksızın izole ve parlak C3 birikimi saptanıyor. Elektron mikroskopisinde glomerüler bazal membranın lamina densasında ozmiyoilik, şerit benzeri (ribbon-like) elektron-yoğun birikimler görülüyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yoğun Birikim Hastalığı (Dense Deposit Disease)

Cevap

Yoğun Birikim Hastalığı (Dense Deposit Disease)
Vaka, Yoğun Birikim Hastalığı (Dense Deposit Disease - DDD) için tipik özellikler taşımaktadır. DDD, C3 Glomerülopatileri grubunda yer alır ve kompleman sisteminin alternatif yolunun kontrolsüz aktivasyonu (sıklıkla C3 Nefritik Faktör varlığı) ile karakterizedir. Tanısal ipuçları şunlardır: 1) Parsiyel Lipodistrofi: Özellikle DDD ile güçlü bir ilişkisi vardır. 2) Kompleman Profili: İzole C3 düşüklüğü ve normal C4, alternatif yol aktivasyonunu gösterir. 3) Patoloji: MPGN paternine ek olarak, immünofloresanda sadece C3 birikimi olması 'C3 Glomerülopatisi' tanısını koydurur. Elektron mikroskopisinde glomerüler bazal membranın lamina densasında elektron-yoğun şerit benzeri (ribbon-like) birikimlerin görülmesi DDD için patognomoniktir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik ve laboratuvar profilini analiz et
Genç hasta, nefritik-nefrotik tablo, izole C3 düşüklüğü (alternatif yol aktivasyonu), normal C4 ve parsiyel lipodistrofi öyküsü.
Lipodistrofi ve izole C3 düşüklüğü spesifik bir etyolojiye işaret eder.
2
Biyopsi bulgularını yorumla
Işık mikroskopisinde MPGN paterni, İmmünofloresanda izole C3 pozitifliği (C3 Glomerülopatisi), Elektron mikroskopisinde lamina densada şerit benzeri birikim.
C3 Glomerülopatileri (C3GN ve DDD) immünoglobulinsiz C3 birikimi ile karakterizedir.
3
Ayırıcı tanıyı kesinleştir
Lamina densadaki spesifik birikim ve lipodistrofi birlikteliği Yoğun Birikim Hastalığı (eski adıyla Tip 2 MPGN) tanısını koydurur.
Lipodistrofi hastalarında C3 Nefritik Faktör (C3NeF) pozitifliği ve buna bağlı DDD sık görülür.

Anahtar Kavram

C3 Glomerülopatileri ve Parsiyel Lipodistrofi İlişkisi

İpuçları

1
C3 düşük ancak C4 normal ise, sorun kompleman sisteminin 'alternatif' yolundadır.
2
İmmünofloresan incelemede İmmünoglobulin (Ig) birikimi olmaması, hastalığın bir 'İmmün Kompleks' hastalığı (Lupus, Kriyoglobulinemi vb.) olmadığını gösterir.
3
Parsiyel lipodistrofi öyküsü ve lamina densada şerit benzeri birikimler, C3 Nefritik Faktör ile ilişkili olan hastalığa özgüdür.

Daha Fazla Pratik

Kompleman sisteminin alternatif yol regülasyon bozukluklarını ve C3 Nefritik Faktörün mekanizmasını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 2 / 3Sonraki
Glomerüler Hastalıklar Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 2 | Examkin