Endometrium Kanseri

29 soru

Soru 1Soru

Postmenopozal dönemdeki 5656 yaşındaki bir kadın hasta, vajinal lekelenme nedeniyle jinekoloji polikliniğine başvurmuştur. Yapılan transvajinal ultrasonografide endometrial kalınlık 12 mm12\text{ mm} saptanmış ve endometrial biyopsi sonucunda 'Grade 2 endometrioid adenokarsinom' tanısı konulmuştur. Hastaya uygulanan cerrahi evreleme sonucunda; tümörün myometriumun %65\%65'ini infiltre ettiği, servikal stromaya invazyon gösterdiği, ancak uterus serozası, adneksler ve pelvik lenf nodlarının tümörden ari olduğu (negatif) saptanmıştır.

Bu hasta için FIGO 2023 sınıflamasına göre evreleme ve klinik yaklaşım hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Servikal stroma tutulumu mevcut olduğu için FIGO 2023'e göre Evre II olarak sınıflandırılır.

Cevap

Servikal stroma tutulumu mevcut olduğu için FIGO 2023'e göre Evre II olarak sınıflandırılır.
Vakada belirtilen servikal stroma tutulumu, endometrium kanserinde FIGO sınıflamasına göre hastalığı Evre II (spesifik olarak FIGO 2023'te IIA) kategorisine sokar. Myometrial invazyon derinliği %50\%50'den fazla olsa bile, servikal stroma invazyonu eşlik ettiğinde evre I'den II'ye geçiş yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
Tümör histolojisini ve invazyon derinliğini değerlendir.
Grade 2 endometrioid adenokarsinom ve %65\%65 myometrial invazyon saptanmıştır (Bu durum tek başına Evre IB'dir).
Evreleme hiyerarşik ilerler ve en ileri bulgu esas alınır.
2
Servikal tutulum varlığını kontrol et.
Servikal stroma invazyonu saptanmıştır.
FIGO 2023 sınıflamasında servikal stroma tutulumu Evre IIA olarak tanımlanır.
3
Uterus dışı yayılımı (seroza, adneks, lenf nodu) kontrol et.
Hepsi negatif bulunmuştur.
Eğer bunlar pozitif olsaydı evre III veya IV olurdu.
4
Final evreyi belirle.
Hasta Evre II olarak evrelenir.
Servikal stroma tutulumu Evre I'i Evre II'ye yükselten kritik bulgudur.

Anahtar Kavram

Endometrium kanserinde FIGO 2023 evrelemesine göre servikal stroma tutulumu varlığında evre II olarak sınıflandırma yapılır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru

65 yaşında, vücut kitle indeksi (VKİ) 32 kg/m232\text{ kg/m}^2 olan ve postmenopozal kanama şikayetiyle başvuran hastanın transvajinal ultrasonografisinde endometrial kalınlık 22 mm22\text{ mm} olarak ölçülmüştür. Yapılan endometrial biyopsi sonucu "Grade 2 endometrioid adenokarsinom" olarak raporlanmıştır. Hastaya total histerektomi, bilateral salpingo-ooferektomi ve lenf nodu diseksiyonu uygulanmıştır. Patolojik incelemede; tümörün %30\%30 myometrial invazyon yaptığı, servikal stromaya invazyon gösterdiği, lenfovenöz alan invazyonu (LVSI) saptanmadığı ve lenf nodlarının negatif olduğu görülmüştür. Moleküler analizde POLE ekzonükleaz domain mutasyonu (POLEmut) saptanmıştır.

FIGO 2023 evreleme sistemine göre bu hastanın evresi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre IA (m)

Cevap

Moleküler analizde POLE mutasyonu saptanan ve hastalık uterusta (korpus ve serviks dahil) sınırlı olan olgular Evre IA (m) olarak kabul edilir.
FIGO 2023 endometrium kanseri evreleme sisteminde en önemli yeniliklerden biri moleküler belirteçlerin evrelemeye dahil edilmesidir. Vakada sunulan POLE mutasyonu (POLEmut), prognozu en iyi olan gruptur. Bu mutasyona sahip tümörler; myometrial invazyon derinliği, tümör derecesi (grade) veya servikal stromal tutulumdan bağımsız olarak, hastalık uterusa (korpus + serviks) sınırlı kaldığı sürece Evre IA (m) olarak tanımlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Anatomik yayılımı belirle.
Tümör myometriumun yarısından azına (yüzeyel) ve servikal stromaya invaze durumdadır. Lenf nodları negatiftir.
Geleneksel anatomik evrelemede servikal stromal invazyon Evre II'ye işaret eder.
2
Moleküler profilin evreye etkisini analiz et.
POLEmut saptanmıştır.
FIGO 2023 sisteminde POLE mutasyonu olan tümörler, uterusa sınırlı kaldığı sürece (grade veya invazyon derinliğine bakılmaksızın) düşük riskli kabul edilir ve evre IA (m) olarak sınıflanır.
3
Diğer moleküler alt tiplerle (p53, MMRd) karşılaştır.
p53abn olsaydı evre IIC, MMRd veya NSMP olsaydı anatomik yayılım gereği evre IIA olurdu.
Sadece POLEmut ve p53abn varlığı, uterusa sınırlı hastalıklarda spesifik moleküler evreleme (IAm ve IIC) kurallarını tetikler.

Anahtar Kavram

FIGO 2023 Endometrium Kanseri Evrelemesinde Moleküler Sınıflandırma

Daha Fazla Pratik

FIGO 2023'te lenfovenöz alan invazyonunun (LVSI) yaygınlığına göre değişen Evre IIB kriterlerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru

Elli yedi yaşında, postmenopozal bir kadın hasta, aralıklı vajinal kanama şikayetiyle başvuruyor. Transvajinal ultrasonografide endometrial kalınlık 14 mm olarak ölçülüyor. Endometrial biyopsi sonucu 'endometrioid tip adenokarsinom, Grade 2' olarak raporlanıyor. Yapılan MRI'da tümörün myometriyuma %65 oranında invaze olduğu, servikal stromayı tutmadığı, ancak uterin serozayı aştığı ve sol adnekse yayıldığı görülüyor. Peritoneal sitoloji negatif. Pelvik ve paraaortik lenf nodları negatif. Tüm bu bulgular ışığında, FIGO 2023 sınıflamasına göre bu hastanın evresi ve birincil tercih edilecek adjuvan tedavi yaklaşımı hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre IIIA — Pelvik eksternal radyoterapi + vajinal brakiterapi

Cevap

Evre IIIA — Pelvik eksternal radyoterapi + vajinal brakiterapi
Hastada uterin serozanın aşılması ve sol adnekse yayılım saptanmıştır. FIGO 2023 sınıflamasına göre servikal stromal tutulumu olmaksızın serozal veya adneksiyal tutulum Evre IIIA'ya karşılık gelir. Pelvik ve paraaortik lenf nodlarının negatif olması Evre IIIC'yi dışlar. Bu evrede, ekstrauterin hastalık varlığı nedeniyle pelvik eksternal radyoterapi endikedir; vajinal güdük nüksünü önlemek amacıyla brakiterapi eklenir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları FIGO 2023 evreleme kriterleriyle eşleştir
Serozal tutulum ve sol adnekse yayılım tespit edilmiştir; servikal stroma tutulumu yoktur, lenf nodları negatiftir
FIGO 2023 evrelemesinde uterus dışına çıkmış ancak lenf nodu tutulumu olmayan olgularda serozal veya adneksiyal tutulum Evre IIIA olarak tanımlanır
2
Evre IIIA kriterlerini doğrula: uterin seroza ve/veya adneks tutulumu (lenf nodu negatif, servikal stroma negatif)
Tüm kriterler Evre IIIA ile uyumludur
Evre IB için yalnızca myometrial invazyon >%50 gerekir; Evre II için servikal stromal invazyon şarttır; Evre IIIC için lenf nodu pozitifliği gerekir. Bu bulgular mevcut değildir.
3
Evre IIIA, Grade 2 endometrioid adenokarsinomda önerilen adjuvan tedaviyi belirle
Pelvik eksternal radyoterapi + vajinal brakiterapi kombinasyonu standart adjuvan yaklaşımdır
Ekstrauterin yayılım (serozal/adneksiyal) varlığında pelvik kontrol için EBRT gerekirken vajinal güdük nüksünü önlemek amacıyla VBT eklenir; lenf nodu negatif olgularda tek başına kemoterapi yeterli değildir

Anahtar Kavram

FIGO 2023 endometrium kanseri evrelemesinde Evre IIIA kriterleri (serozal tutulum ve/veya adneks yayılımı) ve buna uygun adjuvan radyoterapi yaklaşımı
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 4Soru

55 yaşında postmenopozal bir kadın, altı aydır süren düzensiz vajinal kanama şikayetiyle başvuruyor. Transvajinal ultrasonografide endometrium kalınlığı 12 mm olarak ölçülüyor. Yapılan endometrial biopsi sonucu grade 1 endometrioid adenokarsinom olarak raporlanıyor. Preoperatif görüntülemelerde miyometriyal invazyonun %60'a ulaştığı, serviksin tümörsüz olduğu, pelvik lenf nodlarının normal sınırlarda olduğu ve uzak metastaz bulunmadığı saptanıyor. Bu hastanın FIGO 2023 evrelemesine göre hastalığının evresi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre IB

Cevap

Miyometriyal invazyon %50 veya üzerinde olan ve hastalığı uterus korpusunda sınırlı kalan bu hasta Evre IB olarak evrelenir.
Miyometriyal invazyon %60 düzeyinde olup FIGO 2023 kriterlerine göre %50 eşiğini aşmaktadır. Hastalık uterus korpusunda sınırlı kalmakta, servikal stroma tutulumu, lenf nodu metastazı ve uzak metastaz bulunmamaktadır. Bu bulgular birlikte değerlendirildiğinde FIGO Evre IB evrelemesi yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları değerlendirin: miyometriyal invazyon derinliği, servikal tutulum, lenf nodu durumu ve uzak metastaz varlığını belirleyin.
Miyometriyal invazyon %60 (yani ≥%50), serviks normal, pelvik lenf nodları normal, uzak metastaz yok.
FIGO evrelemesinde her parametrenin doğru tespiti evreyi belirler.
2
FIGO 2023 endometrium kanseri evreleme sistemine göre miyometriyal invazyon eşiğini uygulayın.
İnvazyon ≥%50 → Evre IB; İnvazyon <%50 → Evre IA; servikal stroma tutulumu yok → Evre II dışlanır.
Miyometriyal invazyonun %50 eşiği, Evre I alt gruplarını (IA ve IB) birbirinden ayıran temel kriterdir.
3
Lenf nodu ve uzak metastaz yokluğunu teyit ederek Evre III ve IV olasılıklarını dışlayın.
Pelvik/paraaortik lenf nodu ve uzak metastaz bulunmaması Evre III ve IV'ü ekarte ettirir.
Evre III ve üzeri ekstrauterin yayılım veya lenf nodu tutulumu gerektirdiğinden bu bulgular evreyi doğrudan etkiler.

Anahtar Kavram

FIGO 2023 Endometrium Kanseri Evrelemesi — miyometriyal invazyon derinliğine göre Evre IA (<%50) ve Evre IB (≥%50) ayrımı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 5Soru

Postmenopozal kanama şikayetiyle başvuran 62 yaşındaki hastaya total abdominal histerektomi, bilateral salpingo-ooferektomi ve pelvik-paraortik lenf nodu diseksiyonu uygulanıyor. Patoloji raporunda; 3,5 cm çapında, Grade 2 endometrioid tip adenokarsinom saptanıyor. Tümörün miyometriumun dış yarısına invaze olduğu (>%50), endoservikal glandüler tutulumun mevcut olduğu ancak servikal stroma invazyonunun bulunmadığı belirtiliyor. Lenfovasküler alan invazyonu (LVSI) izlenmeyen ve lenf nodları negatif (0/32) olan bu hasta için en uygun FIGO evresi ve adjuvan tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre IB – Vajinal brakiterapi

Cevap

Evre IB – Vajinal brakiterapi
Hastada >%50 miyometrial invazyon olduğu için evre en az IB'dir. Servikal tutulum sadece 'glandüler' düzeydedir; servikal 'stroma' invazyonu olmadığı sürece bu durum Evre II olarak kabul edilmez, hasta Evre I olarak kalır. Bu nedenle doğru evre Evre IB'dir. Tedavi planlamasında ise; 60 yaş üstü, Grade 2 ve derin invazyonu olan hastalar 'Yüksek-Orta Risk' grubundadır. Bu grupta vajinal nüksü önlemek için en uygun yaklaşım Vajinal Brakiterapidir (VBT).

Adım Adım Çözüm

1
Patolojik bulgulara göre FIGO evresini belirle
Evre IB
Miyometrial invazyon >%50 olduğu için Evre IB'dir. Endoservikal gland tutulumu (stroma invazyonu olmadan) evreyi değiştirmez ve Evre II yapmaz. Evre II için servikal stroma invazyonu gereklidir.
2
Risk grubunu belirle (GOG-99 veya PORTEC kriterleri)
Yüksek-Orta Risk (High-Intermediate Risk)
Hasta 62 yaşında (>50-60 yaş), derin miyometrial invazyon var ve Grade 2. Bu faktörler hastayı 'Yüksek-Orta Risk' grubuna sokar.
3
Belirlenen risk grubu için uygun adjuvan tedaviyi seç
Vajinal Brakiterapi (VBT)
Yüksek-orta risk grubunda, vajinal nüks riskini azaltmak için vajinal brakiterapi, toksisitesi daha yüksek olan pelvik eksternal radyoterapiye (EBRT) tercih edilir (PORTEC-2 çalışması).

Anahtar Kavram

Endometrium kanserinde sadece glandüler servikal tutulum Evre I olarak kabul edilir; Evre II için stromal invazyon şarttır. Derin invazyonu olan yaşlı hastalarda (Yüksek-Orta Risk) vajinal brakiterapi standarttır.

İpuçları

1
Servikal tutulumun tipine dikkat edin: Glandüler mi yoksa stromal mi? Bu ayrım evrelemeyi değiştirir.
2
FIGO evrelemesinde servikal gland tutulumu artık Evre II kriteri değildir. Evre II için tümörün serviksin bağ dokusuna (stromasına) ilerlemesi gerekir.
3
Derin miyometrial invazyon (>%50) Evre IB işaretidir. 60 yaş üstü + derin invazyon 'Yüksek-Orta Risk' demektir ve bu grup genellikle vajinal brakiterapi ile yönetilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 6Soru

Vücut kitle indeksi (VKİ) 33 kg/m233\text{ kg/m}^2 olan 62 yaşındaki bir kadın hasta, yeni başlayan vajinal lekelenme şikayetiyle başvurmuştur. Transvajinal ultrasonografide endometrium kalınlığı 12 mm12\text{ mm} olarak ölçülmüş ve yapılan endometrial biyopsi sonucunda "Grade 1 endometrioid tip adenokarsinom" tanısı konulmuştur. Bu hastalık süreci ve klinik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Endometrium kanserinin en sık karşılaşılan klinik başvuru semptomu, bu hastada da görülen postmenopozal kanamadır.

Cevap

Endometrium kanserinin en sık karşılaşılan klinik başvuru semptomu postmenopozal kanamadır.
Endometrium kanseri vakalarının yaklaşık %75-90'ında ilk ve en sık görülen belirti anormal vajinal kanamadır. Menopoz sonrası her türlü vajinal kanama, aksi ispat edilene kadar malignite açısından değerlendirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın semptom ve bulgularını değerlendir
Postmenopozal kanama ve artmış endometrial kalınlık (12 mm12\text{ mm}) saptandı.
Endometrium kanserinde klinik şüphe ve tanı basamaklarını belirlemek için ilk adımdır.
2
Klinik özellikler ile hastalık arasındaki ilişkiyi kur
Postmenopozal kanamanın en sık başvuru semptomu olduğu bilgisi teyit edildi.
Hastalığın literatürdeki en karakteristik klinik prezentasyonunu tanımlamak esastır.

Anahtar Kavram

Endometrium kanserinde en sık klinik bulgu postmenopozal kanamadır ve obezite (hiperöstrojenizm üzerinden) temel risk faktörüdür.
Soru 7Soru

Histopatoloji sonucu düşük dereceli endometrioid endometrium adenokarsinomu (Grade 1) olarak raporlanan 55 yaşında bir hastada, total abdominal histerektomi + bilateral salpingo-ooforektomi + pelvik ve paraaortik lenf nodu diseksiyonu yapılmıştır. İntraoperatif frozen section sonuçlarına göre tümör myometriuma %62 oranında invaze olmuş, peritoneal yıkama sitolojisi negatif, her iki over ve tuba uterina makroskopik ve mikroskopik olarak normal bulunmuş, serviks stromasında tümör infiltrasyonu saptanmamıştır. Operasyon sonrası patoloji raporunda omentum ve tüm lenf nodları negatif olarak bildirilmiştir. Bu hastanın nihai FIGO 2023 evresi ve bu evrelemeye göre standart adjuvan tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre IB — adjuvan vajinal brakiterapi

Cevap

Evre IB — adjuvan vajinal brakiterapi
Miyometrial invazyon %62 olarak saptanmıştır; bu değer FIGO 2023 eşiği olan %50'nin üzerindedir. Servikal stroma tutulumu, over/tuba invazyonu, lenf nodu metastazı ve peritoneal yayılım yoktur. Bu bulgular hastalığı Evre IB olarak konumlandırır. Grade 1 endometrioid histoloji ile lenf nodu negatif Evre IB olgularda, randomize çalışmalar vajinal brakiterapinin vajinal relapsı etkin biçimde önlediğini, pelvik EBRT'nin ise ek sağkalım katkısı sağlamadan toksisite eklediğini ortaya koymuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Evreleme için kriterleri belirle
Miyometrial invazyon: %62 (>%50); Servikal stroma: negatif; Over/tuba: normal; Peritoneal sitoloji: negatif; Lenf nodları: tamamı negatif
FIGO 2023 endometrium kanseri evrelemesi cerrahi-patolojik bulgulara dayanır; her kriter ayrı ayrı değerlendirilmelidir
2
FIGO 2023 Evre I alt gruplarını uygula
Miyometrial invazyon >%50 ve organ sınırlı hastalık → Evre IB
Evre IA: invazyon <%50 veya yok; Evre IB: invazyon ≥%50; servikal stroma negatif olduğundan Evre II dışlanır
3
Risk grubunu ve adjuvan tedavi endikasyonunu belirle
Evre IB Grade 1 endometrioid: ara risk grubu → vajinal brakiterapi endike; pelvik EBRT endikasyonu yok
GOG-99 ve PORTEC çalışmaları, lenf nodu negatif Evre IB Grade 1-2 endometrioid histolojide vajinal brakiterapinin yeterli lokal kontrolü sağladığını göstermiştir; ek pelvik EBRT toksisiteyi artırır ancak sağkalımı iyileştirmez

Anahtar Kavram

FIGO 2023 endometrium kanseri evrelemesinde miyometrial invazyon eşiği (%50) ve adjuvan tedavi seçiminde risk sınıflandırması
Soru 8Soru

60 yaşında, vücut kitle indeksi (VKİ) 32 kg/m232\text{ kg/m}^2 olan bir hasta, postmenopozal vajinal kanama şikayetiyle jinekoloji polikliniğine başvuruyor. Yapılan transvajinal ultrasonografide endometrium kalınlığı 10 mm10\text{ mm} ölçülüyor ve endometrial biyopsi sonucunda 'endometrioid tip adeno karsinom' tanısı alıyor. Bu hasta ve tanısı konulan hastalık ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu hastalıkta en sık görülen histolojik tip endometrioid tip adeno karsinomdur.

Cevap

Endometrium kanserinde en sık görülen histolojik tip endometrioid tip adeno karsinomdur.
Endometrium kanserleri iki ana tipte incelenir. Tip 1 (Endometrioid) en sık görülen tiptir (%80-85), genellikle iyi prognozludur ve karşılanmamış östrojen maruziyeti (obezite, nulliparite vb.) ile yakından ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik verilerini analiz et.
60 yaş (postmenopozal), obezite (32 kg/m232\text{ kg/m}^2 VKİ) ve vajinal kanama, endometrium kanseri (Tip 1) için klasik bir sunumdur.
Tip 1 endometrium kanserleri genellikle östrojen bağımlıdır ve obezite gibi hiperöstrojenik durumlarla ilişkilidir.
2
Tanı yöntemini ve sonucunu değerlendir.
Biyopsi sonucunda saptanan 'endometrioid tip adeno karsinom', en sık rastlanan histolojik varyanttır.
Epidemiyolojik olarak endometrium kanserlerinin büyük çoğunluğu bu histolojik tipe sahiptir.
3
Seçeneklerdeki bilgileri doğruluk açısından karşılaştır.
A seçeneği temel epidemiyolojik bilgiyi doğru yansıtmaktadır; diğer seçenekler evreleme, genetik risk ve koruyucu faktörler konusunda hatalı bilgiler içermektedir.
Doğru seçeneği belirlemek için temel TUS düzeyindeki onkoloji bilgisi yeterlidir.

Anahtar Kavram

Endometrium kanseri epidemiyolojisi ve en sık görülen histolojik tipleri.

Daha Fazla Pratik

Endometrium kanserinde Tip 1 ve Tip 2 (seröz/berrak hücreli) ayrımını, p53 mutasyonu ve prognoz farkları açısından tekrar ediniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 9Soru

62 yaşında, vücut kitle indeksi 32 kg/m232 \ kg/m^2 olan hasta, son 2 aydır devam eden postmenopozal vajinal kanama şikayetiyle başvuruyor. Yapılan transvajinal ultrasonografide endometrium kalınlığı 14 mm14 \ mm ölçülüyor. Endometrial biyopsi sonucu "FIGO Grade 2 endometrioid adenokarsinom" olarak raporlanıyor. Hastaya yapılan cerrahi evreleme sonucunda şu bulgular elde ediliyor:

- Tümörün uterus korpusuna sınırlı olduğu,
- Myometriumun iç 1/3'lük kısmına invaze olduğu (toplam myometrium kalınlığının %20'si),
- Servikal stroma, adneksler ve serozanın normal olduğu,
- Lenfuvasküler alan invazyonunun (LVSI) izlenmediği,
- Pelvik ve paraaortik lenf nodu örneklemelerinin negatif olduğu saptanıyor.

Yapılan moleküler patolojik incelemede; p53 immunohistokimyasal boyamasında yaygın ve güçlü "overexpression" (patern 1) izleniyor; MMR proteinleri ise intakt (MMR-k) bulunuyor.

Buna göre, FIGO 2023 sınıflamasına göre bu hastanın evresi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre IICm (p53abn)

Cevap

FIGO 2023 evrelemesine göre myometrial invazyon gösteren ve p53abn moleküler profiline sahip endometrioid karsinomlar Evre IICm (p53abn) olarak sınıflandırılır.
Doğru seçenek olan evreleme, FIGO 2023'ün getirdiği en önemli yeniliklerden birini yansıtmaktadır. Endometrioid tip karsinom korpus uteriye sınırlı olsa bile, eğer p53 immunohistokimyasal incelemesinde anormallik (overexpression veya null patern) izleniyorsa ve herhangi bir derinlikte myometrial invazyon varsa, bu durum biyolojik olarak daha agresif kabul edilerek Evre IIC olarak sınıflandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Morfolojik bulguların değerlendirilmesi
Tümör korpus uteriye sınırlı ve myometrial invazyon <%50'dir.
Klasik (2009) evrelemeye göre bu durum Evre IA'ya karşılık gelir.
2
Moleküler profilin analizi
p53 'overexpression' (anormal patern) saptanmıştır; bu durum p53abn (p53 abnormal) moleküler alt grubunu temsil eder.
FIGO 2023 sınıflaması artık moleküler alt tipleri evreleme sürecine entegre etmiştir.
3
Moleküler verinin evrelemeye entegrasyonu
p53abn varlığında ve myometrial invazyon eşliğinde evre IIC'ye yükselir.
FIGO 2023 kuralına göre, korpus sınırlı endometrioid karsinomlarda p53abn ve myometrial invazyon birlikteliği doğrudan Evre IIC olarak tanımlanır.

Anahtar Kavram

FIGO 2023 Endometrium Kanseri Moleküler Evreleme Entegrasyonu

Daha Fazla Pratik

POLE mutasyonu saptanan ancak lenf nodu metastazı olan bir vakada FIGO 2023 evrelemesinin nasıl değiştiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 10Soru

Endometrium kanserinin en sık görülen histolojik tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Endometrioid adenokarsinom

Cevap

Endometrioid adenokarsinom, endometrium kanserlerinin en sık görülen histolojik tipidir.
Endometrium kanserlerinin büyük çoğunluğunu (%80-85) oluşturan histolojik tip endometrioid adenokarsinomdur. Bu kanserler Tip I grubuna girer; östrojen uyarısıyla ilişkilidir, iyi diferansiye olma eğilimindedir ve görece iyi prognoza sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Endometrium kanserlerinin histolojik sınıflandırmasını hatırla
Endometrium kanserleri Tip I (östrojen bağımlı) ve Tip II (östrojen bağımsız) olmak üzere iki ana gruba ayrılır.
Sınıflandırmayı bilmek hangi tipin daha sık görüldüğünü belirlemede temeldir.
2
Tip I kanserlerin özelliklerini ve sıklığını değerlendir
Tip I kanserlerin prototipi endometrioid adenokarsinomdur ve tüm endometrium kanserlerinin yaklaşık %80-85'ini oluşturur.
Tip I kanserler östrojen uyarısıyla ilişkili olup daha iyi prognozludur ve çok daha sık görülür.
3
Diğer tiplerin sıklığını karşılaştır
Seröz karsinom (%5-10), berrak hücreli karsinom, müsinöz karsinom ve karsinosarkom çok daha nadir görülür.
Frekans karşılaştırması endometrioid adenokarsinomun baskın tip olduğunu doğrular.

Anahtar Kavram

Endometrium kanserinin Tip I/Tip II sınıflandırması ve histolojik tiplerin sıklığı
Soru 11Soru

52 yaşında, vücut kitle indeksi (VKİ) 34kg/m234 kg/m^2 olan ve 2 yıl önce menopoza girdiği bilinen hasta, son 3 aydır devam eden postmenopozal vajinal kanama şikayetiyle jinekoloji polikliniğine başvuruyor. Transvajinal ultrasonografide endometrium kalınlığı 14mm14 mm olarak ölçülüyor. Yapılan Pipelle biyopsi sonucu 'Grade 3 endometrioid tip endometrium adenokarsinomu' olarak raporlanıyor. Hastaya total abdominal histerektomi, bilateral salpingo-ooferektomi ve pelvik-paraaortik lenf nodu diseksiyonu uygulanıyor. Patoloji raporunda; tümörün myometriumun %60\%60'ını invaze ettiği, servikal stromal tutulumun mevcut olduğu, ancak seroza, adneksler ve lenf nodlarının negatif olduğu belirtiliyor. Peritoneal sitoloji ise negatiftir. Bu hastanın klinik ve patolojik verileri ışığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mevcut bulgulara göre en olası FIGO evresi II'dir.

Cevap

Mevcut klinik ve patolojik bulgular ışığında hastanın en olası FIGO evresi II'dir.
Hastanın patoloji raporunda belirtilen servikal stromal invazyon, FIGO 2009/2021 (ve 2023 revizyonunda da korunan temel prensip) uyarınca hastalığı Evre II kategorisine sokar. Myometrial invazyonun %60\%60 olması (Evre IB kriteri), servikal tutulumun varlığı nedeniyle ikincil kalır.

Adım Adım Çözüm

1
Myometrial invazyon derinliğini değerlendir.
İnvazyon %60\%60 (>%50\%50) olup, sadece korpusta sınırlı olsaydı Evre IB olacaktı.
Evre I'de myometrial tutulum sınırı %50\%50 üzerinden belirlenir.
2
Servikal tutulumun varlığını ve tipini analiz et.
Servikal stromal invazyon saptanmıştır.
Servikal glandüler tutulum artık evrelemeyi değiştirmezken, stromal tutulum evreyi II yapar.
3
Ekstrauterin yayılım bulgularını (seroza, adneks, lenf nodu) kontrol et.
Tüm bölgesel yayılım ve lenfatik alanlar negatiftir.
Uterus dışı tutulum olmaması evrenin III veya IV olmasını engeller.

Anahtar Kavram

Endometrium kanserinde servikal stromal tutulum varlığı, tümör korpusa sınırlı kalsa dahi evreyi II yapar.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru

Altmış yaşında, tip 2 diyabet ve obezitesi (VKİ: 34 kg/m²) olan bir kadın hasta, 3 aydır süren postmenopozal vajinal kanama şikayetiyle başvuruyor. Endometrial biyopsi sonucu 'düşük dereceli endometrioid adenokarsinom' olarak raporlanıyor. Yapılan MRI'da tümörün myometriuma %60 oranında invaze olduğu, serviksin glandüler epiteline uzandığı (ancak stromasının tutulmadığı) ve adneksiyel yapıların normal göründüğü saptanıyor. Pelvik ve paraaortik lenf nodu diseksiyonu yapıldığında lenf nodu tutulumu saptanmıyor. Patoloji raporunda ayrıca 'mismatch repair deficiency (MMRd)' ile uyumlu immünohistokimyasal bulgular raporlanıyor. FIGO 2023 evreleme sistemine göre bu hastanın evresi ve bunu belirleyen en kritik patolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre IB — myometriyuma %60 invazyonun ≥%50 eşiğini geçmesi

Cevap

Evre IB — myometriyuma %60 invazyonun ≥%50 eşiğini geçmesi, bu hastanın evresini belirleyen en kritik patolojik bulgudur.
Miyometrial invazyon %60 olarak saptanmış olup bu değer ≥%50 eşiğini karşılamaktadır; bu durum FIGO 2023'e göre Evre IB'yi belirler. Servikal tutulum yalnızca glandüler epiteli içermekte olup stromal invazyon yoktur, dolayısıyla Evre II kriterleri karşılanmamaktadır. Lenf nodu tutulumu da bulunmadığından hastalık uterus ile sınırlı kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Endometrium kanseri evrelemesinde FIGO 2023 kriterleri gözden geçirilir.
Evre I: tümör uterus korpusunda sınırlı; Evre IA: miyometrial invazyon <%50; Evre IB: miyometrial invazyon ≥%50.
FIGO 2023 evreleme sistemi, miyometrial invazyon derinliğini birincil anatomik belirleyici olarak kullanır.
2
Servikal tutulumun tipi değerlendirilir: glandüler epitele uzanım mı, yoksa stromal invazyon mu?
Glandüler epitel tutulumu Evre I'i değiştirmez. Evre II için servikal stromal invazyon şarttır.
FIGO 2023'te bu ayrım kritiktir; servikal gland tutulumu tek başına evre yükseltmez.
3
Lenf nodu ve uzak metastaz durumu değerlendirilir.
Pelvik ve paraaortik lenf nodları negatif → Evre III veya IV kriterleri karşılanmıyor.
Lenf nodu tutulumu Evre IIIC'yi, adneks tutulumu Evre IIIA'yı belirler; her ikisi de bu hastada yok.
4
MMRd moleküler alt tipinin FIGO 2023'teki evre üzerindeki etkisi değerlendirilir.
MMRd, FIGO 2023'te moleküler alt sınıflandırmada 'MMRd' olarak raporlanır ancak anatomik evreyi otomatik yükseltmez. Evre IIC yalnızca p53abn alt tipi için geçerlidir.
FIGO 2023 moleküler sınıflandırma, anatomik evre ile birlikte kullanılır ve MMRd alt tipi, p53abn alt tipinin aksine evre yükseltme kriteri taşımaz.

Anahtar Kavram

FIGO 2023 endometrium kanseri evrelemesinde miyometrial invazyon derinliği (<%50 vs ≥%50) ve servikal stromal invazyon ile glandüler epitel tutulumu ayrımı; MMRd moleküler alt tipinin evreleme üzerindeki etkisizliği.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 13Soru

62 yaşında, 15 yıl önce menopoza giren bir kadın, son 2 aydır aralıklı vajinal kanama şikayetiyle jinekoloji polikliniğine başvuruyor. Transvajinal ultrasonografide endometrium kalınlığı 6 mm olarak ölçülüyor. Endometrial biyopsi sonucu endometrioid adenokarsinom (Grade 2) olarak raporlanıyor. Ameliyat sırasında tümörün miyometriuma invazyon derinliği %55 olarak saptanıyor; servikal stroma invazyonu ve lenf nodu tutulumu bulunmuyor. Bu hastanın FIGO 2023 evrelemesine göre hastalık evresi ve en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre IB – Total abdominal histerektomi + bilateral salpingooferektomi yapılmış olup Grade 2 tümörde adjuvan vajinal brakiterapi düşünülmelidir

Cevap

Miyometrial invazyon ≥%50 ve servikal stromal invazyon olmayan bu hasta FIGO 2023'e göre Evre IB olarak sınıflandırılır; Grade 2 endometrioid karsinomda Evre IB için standart adjuvan tedavi vajinal brakiterapidir.
Bu hastada miyometrial invazyon derinliği %55 olup servikal stromal invazyon ve lenf nodu tutulumu yoktur. FIGO 2023 evrelemesine göre miyometrial invazyonun ≥%50 olması ve servikal tutulumun bulunmaması Evre IB tanısını koydurur. Grade 2 endometrioid karsinomda Evre IB için vajinal brakiterapi standart adjuvan yaklaşım olarak kabul edilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Miyometrial invazyon derinliğini değerlendir
İnvazyon derinliği %55 → miyometriuma invazyon ≥%50
FIGO 2023 evrelemesinde Evre IA için invazyon derinliği <%50, Evre IB için ≥%50 kriteri kullanılır
2
Servikal stroma ve lenf nodu tutulumunu kontrol et
Servikal stromal invazyon yok, lenf nodu tutulumu yok
Servikal stromal invazyon varlığı Evre II'ye, lenf nodu tutulumu ise Evre III'e işaret eder; her ikisi de bu hastada yoktur
3
FIGO 2023 evrelemesini uygula
Evre IB: miyometrial invazyon ≥%50, servikal tutulum yok, lenf nodu negatif
Tüm kriterler Evre IB ile uyumludur
4
Adjuvan tedavi kararını belirle
Grade 2 Evre IB endometrioid karsinom → vajinal brakiterapi önerilir
Güncel kılavuzlara göre Evre IB Grade 1-2 endometrioid karsinomda vajinal brakiterapi lokal nükse karşı etkin ve standart adjuvan seçenektir

Anahtar Kavram

FIGO 2023 endometrium kanseri evrelemesinde miyometrial invazyon derinliği (<%50 vs ≥%50) Evre IA ile IB ayrımını belirler; Evre II için servikal stromal invazyon şarttır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 14Soru

64 yaşında, yaklaşık 4 aydır lekelenme tarzında postmenopozal kanaması olan hastanın yapılan transvajinal ultrasonografisinde endometrium kalınlığı 15mm15 mm saptanmıştır. Hastaya yapılan endometrial biyopside "Grade 2 endometrioid adenokarsinom" tanısı konulmuştur. Hastanın özgeçmişinde 48 yaşında geçirilmiş kolon cerrahisi öyküsü mevcut olup, bir kız kardeşine de 45 yaşında endometrium kanseri tanısı konulduğu öğrenilmiştir. Hastaya yapılan cerrahi evreleme sonucunda; tümörün myometriumun dış yarısını invaze ettiği (%65\%65), servikal stromaya yayıldığı, pelvik lenf nodlarının 3 adedinde metastaz olduğu, paraaortik lenf nodlarının ise negatif olduğu saptanmıştır.

Bu klinik verilere göre, hastanın en olası FIGO evresi ve Lynch sendromu taraması için yapılması gereken ilk moleküler değerlendirme aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre IIIC1 - İmmünohistokimyasal (IHC) mismatch repair (MMR) protein analizi

Cevap

Evre IIIC1 - İmmünohistokimyasal (IHC) mismatch repair (MMR) protein analizi
Vakada pelvik lenf nodu metastazı saptanmış, ancak paraaortik lenf nodları negatif bulunmuştur. FIGO 2009 evreleme sistemine göre bu durum evre IIIC1 olarak tanımlanır. Ayrıca, hastanın kendisinde ve ailesinde erken yaşta görülen Lynch sendromu ilişkili kanser öyküsü (kolon ve endometrium), genetik bir yatkınlığı düşündürür. Lynch sendromu taramasında güncel yaklaşım, tümör dokusunda 'mismatch repair' (MMR) proteinlerinin immünohistokimyasal (IHC) analizi veya mikrosatellit instabilite (MSI) testi ile başlamaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Myometrial invazyon derinliğini ve servikal tutulumu değerlendir.
Myometriumun dış yarısı (%65\%65) invazedir (Evre IB potansiyeli) ve servikal stroma tutulumu vardır (Evre II potansiyeli).
FIGO evrelemesinde tümörün lokal yayılım sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
Lenf nodu durumunu analiz et.
Pelvik lenf nodu metastazı mevcut (3/183/18), ancak paraaortik lenf nodları negatiftir.
Bölgesel lenf nodu tutulumu, lokal evreleri (I-II) bypass ederek evreyi III'e taşır.
3
FIGO 2009 hiyerarşisine göre nihai evreyi belirle.
Pelvik lenf nodu metastazı nedeniyle en yüksek evre olan IIIC1 tanısı konur.
Evrelemede saptanan en ileri bulgu esas alınır; pelvik LN tutulumu (IIIC1), servikal stroma tutulumundan (II) daha ileri bir evredir.
4
Lynch sendromu tarama protokolünü uygula.
Aile öyküsü ve erken yaş kolon kanseri nedeniyle Lynch şüphesi vardır. İlk basamak tümör dokusunda IHC ile MMR proteinlerinin (MLH1, MSH2, MSH6, PMS2) kaybını araştırmaktır.
Evrensel tarama stratejisinde maliyet ve hız açısından IHC ilk tercihtir; germline analiz bu testin sonucuna göre yapılır.

Anahtar Kavram

Endometrium kanserinde cerrahi evreleme (FIGO 2009) ve Lynch sendromu tarama algoritması.
Soru 15Soru

Kırk sekiz yaşında, premenopozal dönemde olan bir kadın hasta, son 4 aydır devam eden menometroraji şikayetiyle başvuruyor. Yapılan transvajinal ultrasonografide endometrium kalınlığı 14 mm olarak ölçülüyor ve endometrial biyopsi sonucu 'endometrioid tip adenokarsinom, Grade 2' olarak raporlanıyor. Preoperatif MRI incelemesinde tümörün myometriyumun %55'ini invaze ettiği, serviks stroma tutulumunun olmadığı, adnekslerin serbest olduğu ve pelvik lenf nodlarının normal boyutlarda olduğu saptanıyor. Cerrahide total histerektomi + bilateral salpingo-ooforektomi + pelvik ve paraaortik lenf nodu diseksiyonu yapılıyor; cerrahi-patoloji incelemesinde lenf nodu tutulumu saptanmıyor, periton lavajı negatif bulunuyor ve p53 immünohistokimyası wild-type olarak raporlanıyor. FIGO 2023 evreleme sistemine göre bu hastanın evresi ve standart adjuvan tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre IB — vajinal brakiterapi (VBT) önerilir

Cevap

Evre IB — adjuvan vajinal brakiterapi (VBT) önerilir
Myometriyal invazyon ≥%50 (bu olguda %55) olduğundan FIGO 2023 Evre IB kriteri karşılanmaktadır. Servikal stroma tutulumu, adneks ya da periton yayılımı ve lenf nodu metastazı olmadığından ileri evreleme yapılamaz. p53 wild-type olması moleküler alt grubu NSMP (non-specific molecular profile) olarak belirler ve bu hastayı intermediate-risk kategorisine sokar. Bu kategoride standart adjuvan tedavi vajinal brakiterapidir (VBT); pelvik EBRT eklenmesi lokal kontrol avantajı sağlamaz ve ek toksisite yaratır.

Adım Adım Çözüm

1
FIGO 2023 evreleme kriterlerine göre myometriyal invazyon derinliğini değerlendir
Myometriyal invazyon %55 → ≥%50 olduğundan Evre IB kriteri karşılanmaktadır
FIGO 2023 sisteminde Evre IA: <%50 myometriyal invazyon; Evre IB: ≥%50 myometriyal invazyon (servikal stroma ve ekstrauterin tutulum olmaksızın)
2
Ekstrauterin yayılımı ve lenf nodu durumunu kontrol et
Servikal stroma tutulumu yok (Evre II dışlanır), adneksler serbest, lenf nodları negatif, periton lavajı negatif
Evre II için servikal stroma invazyonu, Evre IIIA için seroza/adneks tutulumu, Evre IIIC için lenf nodu pozitifliği gerekmektedir; hepsi bu olguda mevcut değil
3
Moleküler alt grubu (p53 durumu) ve histolojik dereceyi adjuvan tedavi planlaması için değerlendir
p53 wild-type (NSMP alt grubu), Grade 2, Evre IB → intermediate-risk kategorisi
FIGO 2023 ve ESGO/ESTRO/ESP 2020 kılavuzlarına göre Evre IB, Grade 1-2, p53 wild-type hastalar intermediate-risk olup adjuvan VBT önerilir; pelvik EBRT eklenmesi lokal kontrolü artırmaz, toksisiteyi artırır

Anahtar Kavram

FIGO 2023 endometrium kanseri evreleme sistemi: myometriyal invazyon derinliği (<%50 vs ≥%50), servikal stroma tutulumu ve moleküler alt grubun (p53 durumu) adjuvan tedavi kararına etkisi
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 16Soru

60 yaşında, postmenopozal vajinal kanama şikayeti ile başvuran bir kadın hastaya yapılan endometrial biyopsi sonucunda 'Grade 2 endometrioid tip adenokarsinom' tanısı konulmuştur. Hastanın aile öyküsünde kız kardeşinin 42 yaşında kolorektal kanser tanısı aldığı öğrenilmiştir. Hastaya yapılan cerrahi evreleme sonrasında patoloji raporu aşağıdaki bulguları içermektedir:

ParametreBulgular
Tümör boyutu3.5 cm3.5\text{ cm}
Myometrial invazyon%40\%40 (İç yarım)
Servikal stroma tutulumuNegatif
Lenfovasküler alan invazyonu (LVSI)Yaygın (Substantial)
Lenf nodu metastazı (0/22)Negatif
İmmünohistokimya (MMR)MSH2 ve MSH6 ekspresyon kaybı (MMRd)

Bu hasta, FIGO 2023 evreleme sistemine göre aşağıdakilerin hangisinde doğru sınıflandırılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre IIC

Cevap

Hasta, FIGO 2023 sistemine göre Evre IIC olarak sınıflandırılmalıdır.
Doğru yanıt olan Evre IIC, FIGO 2023 endometrium kanseri evreleme güncellemesinde tanımlanmıştır. Bu yeni sisteme göre; corpus uteriye sınırlı (Evre I) veya servikal stroma tutulumu olan (Evre II) olgularda, eğer 'yaygın (substantial) LVSI' mevcutsa veya tümör agresif histolojik tipteyse (Seröz, Berrak hücreli, Karsinosarkom, Grade 3 endometrioid vb.), hastalık Evre IIC olarak kabul edilir. Bu vakada invazyon derinliği iç yarımda kalsa da yaygın LVSI varlığı evreyi IIC yapmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve patolojik verilerin analizi
Grade 2 endometrioid karsinom, <%50 myometrial invazyon, servikal stroma negatif, lenf nodları negatif.
Evreleme için tümörün yayılım derinliği ve ekstrapelvik tutulumu belirlenmelidir.
2
Lenfovasküler alan invazyonu (LVSI) durumunun değerlendirilmesi
Yaygın (substantial) LVSI saptanmıştır.
FIGO 2023 güncellemesinde LVSI derecesi evreleme üzerinde doğrudan etkilidir.
3
FIGO 2023 evreleme kriterlerinin uygulanması
Evre I veya II olan tümörlerde 'yaygın LVSI' varlığı evreyi IIC'ye taşır.
Yeni evreleme sistemi, prognostik önemi olan morfolojik ve moleküler parametreleri evreleme içine dahil etmiştir.

Anahtar Kavram

FIGO 2023 Endometrium Kanseri Evrelemesi ve Yaygın LVSI Etkisi

Daha Fazla Pratik

POLE mutasyonu saptanan ve uterus dışına taşmamış vakalarda FIGO 2023'e göre 'Evre IAm' sınıflandırmasını gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 17Soru

62 yaşında, postmenopozal vajinal kanama şikayetiyle başvuran hastada yapılan biyopside grade 2 endometrioid tip endometrium adenokarsinomu saptanmıştır. Hastaya cerrahi evreleme yapılmış ve nihai patoloji raporunda; tümörün myometriumun dış 1/31/3'üne invaze olduğu (%50\geq \%50), servikal stroma tutulumunun mevcut olduğu, yaygın (substantial) lenfovasküler alan invazyonu (LVSI) izlendiği, ancak adnekslerin, serozanın ve lenf nodlarının tümörden ari olduğu bildirilmiştir. Bu hasta FIGO 2023 evreleme sistemine göre aşağıdakilerden hangisi ile evrelenmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre IIB

Cevap

FIGO 2023 kriterlerine göre endometrioid tip endometrium kanserinde yaygın (substantial) LVSI varlığı nedeniyle doğru tanı Evre IIB'dir.
FIGO 2023 evreleme sisteminde, endometrioid tip endometrium kanserinde yaygın (substantial) LVSI (3 veya daha fazla damarda tümör hücresi görülmesi) varlığı tek başına Evre IIB tanısı için yeterlidir. Vakada servikal stroma tutulumu (IIA kriteri) bulunsa da, yaygın LVSI varlığı evreyi IIB basamağına taşımaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Myometrial invazyon derinliğini değerlendir.
Myometriumun >%50>\%50 invazyonu (dış 1/3) saptandı.
Bu bulgu tümörü başlangıçta en az Evre IB kategorisine sokar.
2
Servikal tutulum ve LVSI durumunu analiz et.
Servikal stroma tutulumu (IIA kriteri) ve yaygın LVSI (IIB kriteri) mevcuttur.
FIGO 2023 revizyonunda lenfovasküler alan invazyonunun (LVSI) yaygınlığı evreleme için kritik bir belirteç haline gelmiştir.
3
FIGO 2023 Evre II alt gruplarını karşılaştır.
IIB kriteri (yaygın LVSI), IIA kriterine (servikal stroma) göre daha öncelikli ve ileri bir bulgudur.
Endometrioid kanserlerde yaygın LVSI varlığı, prognozu servikal stroma tutulumundan daha belirgin etkilediği için evre IIB olarak tanımlanır.

Anahtar Kavram

FIGO 2023 Endometrium Kanseri Evrelemesi ve LVSI'nın Rolü

İpuçları

1
FIGO 2023 revizyonunda LVSI (lenfovasküler alan invazyonu) artık sadece bir prognostik faktör değil, doğrudan evreleme kriteridir.
2
Servikal stroma tutulumu olan endometrioid karsinomlar FIGO 2023'te Evre IIA olarak sınıflandırılırken, yaygın LVSI varlığı IIB olarak sınıflandırılır.

Daha Fazla Pratik

Moleküler sınıflandırmanın (POLE mutasyonu, p53 durumu) FIGO 2023 evrelemesini nasıl değiştirdiğini gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 18Soru

51 yaşında, gravida 2, parite 2 olan bir kadın hasta, son 6 aydır devam eden düzensiz ve artan vajinal kanama şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde hipertansiyon bulunan hastanın vücut kitle indeksi 29 kg/m229 \ kg/m^2 olarak ölçülüyor. Yapılan endometrial biyopsi sonucu 'Endometrioid tip adenokarsinom, Grade 2' olarak raporlanıyor. Hastaya total histerektomi, bilateral salpingo-ooferektomi ve pelvik-paraortik lenf nodu diseksiyonu uygulanıyor. Cerrahi piyesin patolojik incelemesinde; tümörün myometriumun dış yarısına invaze olduğu (derin invazyon), servikal stromada tümör tutulumu bulunduğu, ancak seroza ve adnekslerin salim olduğu izleniyor. Çıkarılan lenf nodlarında metastaz saptanmıyor.

Buna göre, hastanın FIGO (Uluslararası Jinekoloji ve Obstetrik Federasyonu) evresi ve önerilen moleküler yaklaşım açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Servikal stroma invazyonu nedeniyle Evre II olarak evrelenir ve yaş kriterine bakılmaksızın tümör dokusunda MMR (Mismatch Repair) analizi yapılmalıdır

Cevap

Servikal stroma invazyonu nedeniyle Evre II olarak evrelenir ve yaş kriterine bakılmaksızın tümör dokusunda MMR (Mismatch Repair) analizi yapılmalıdır
FIGO evreleme sistemine göre, tümörün servikal stromaya invaze olması ancak uterus dışına (seroza veya adnekslere) taşmamış olması Evre II olarak tanımlanır. Eskiden kullanılan servikal glandüler tutulum kriteri artık evrelemeyi değiştirmez (Evre I kabul edilir), ancak stromal invazyon Evre II'dir. Ayrıca, Lynch sendromu (HNPCC) endometrium kanserli hastaların yaklaşık %2-5'inde görülür ve klinik kriterler (Amsterdam/Bethesda) vakaların bir kısmını atlayabildiği için, günümüzde tüm endometrial kanser olgularına yaşa bakılmaksızın evrensel MMR (Mismatch Repair) taraması (immünohistokimya ile) önerilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın patolojik bulgularını FIGO evreleme kriterlerine göre analiz et
Tümör myometriumun >%50'sini tutuyor (derin invazyon) ve servikal stromaya yayılmış. Adneks veya seroza tutulumu yok.
Evreleme, anatomik yayılımın doğru tespitine dayanır.
2
Servikal tutulumun evreye etkisini belirle
Servikal stroma invazyonu, hastalığı Evre I'den Evre II'ye taşır. Sadece glandüler tutulum olsaydı Evre I kabul edilirdi, ancak stroma invazyonu Evre II'dir.
FIGO evreleme sisteminde servikal stroma invazyonu Evre II'nin tanımlayıcı özelliğidir.
3
Lynch sendromu tarama endikasyonunu değerlendir
Güncel kılavuzlar (NCCN, FIGO), yaş ve aile öyküsünden bağımsız olarak tüm endometrial kanser olgularında Lynch sendromu (MMR eksikliği) taramasını önermektedir.
Lynch sendromlu hastaların bir kısmı Bethesda kriterlerini karşılamayabilir, bu nedenle evrensel tarama standarttır.

Anahtar Kavram

Endometrium kanserinde servikal stroma invazyonu Evre II olarak tanımlanır ve tüm hastalara evrensel Lynch sendromu taraması önerilir.

İpuçları

1
Tümörün yayıldığı anatomik bölgelere dikkat edin: Uterus korpusundan serviksin 'stromasına' geçmiş ancak dışarı (adneks/seroza) çıkmamış.
2
Servikal glandüler tutulum ile stromal tutulum arasındaki farkı hatırlayın; biri evreyi değiştirmezken diğeri Evre II yapar.
3
Lynch sendromu taraması için 'Evrensel Tarama' prensibi, yaş veya aile öyküsünden bağımsız olarak tüm hastalarda test yapılmasını ifade eder.

Daha Fazla Pratik

Endometrium kanserinde moleküler sınıflandırma (POLE, MMR-d, p53 abn, NSMP) ve bunun tedaviye etkisini içeren sorular çözülebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 19Soru

Endometrium kanseri için en önemli risk faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uzun süreli östrojen maruziyeti (karşılanmamış östrojen)

Cevap

Uzun süreli östrojen maruziyeti (karşılanmamış östrojen), endometrium kanserinin en önemli risk faktörüdür.
Karşılanmamış östrojen maruziyeti, endometrial hücrelerin sürekli proliferasyonuna yol açarak hiperplazi ve nihayetinde malign transformasyona zemin hazırlar. Bu nedenle obezite, nulliparite, anovulasyon, yalnız östrojen içeren HRT ve tamoksifen kullanan hastaların endometrium kanseri riski artmıştır; bu durumların tamamında progesteron tarafından dengelenmeyen östrojen etkisi söz konusudur.

Adım Adım Çözüm

1
Endometrium kanserinin patofizyolojisini hatırla
Endometrium kanseri, uzun süreli östrojenik uyarı sonucunda gelişen endometrial hiperplazi zemininde ortaya çıkar.
Östrojen endometriumu prolifere ederken progesteron bu etkiyi dengeler; progesteron yokluğunda 'karşılanmamış östrojen' endometrium kanserine zemin hazırlar.
2
Risk faktörlerini karşılanmamış östrojen konsepti çerçevesinde değerlendir
Obezite (periferal östrojen üretimi), nulliparite, anovulatuar sikluslar, hormon replasman tedavisi (yalnız östrojen), tamoksifen kullanımı ve erken menarş/geç menopoz hepsi karşılanmamış östrojeni artırır.
Bu faktörlerin ortak paydası, endometriuma uygulanan östrojenik uyarının progesteron tarafından yeterince karşılanmamasıdır.
3
Doğru seçeneği belirle
Karşılanmamış (progesteron ile dengelenmemiş) östrojen maruziyeti, endometrium kanserinin temel patogenetik mekanizmasını oluşturan en önemli risk faktörüdür.
Diğer tüm risk faktörleri bu temel mekanizma üzerinden etki etmekte ya da koruyucu rol oynamaktadır.

Anahtar Kavram

Endometrium kanserinde karşılanmamış östrojen maruziyeti ve risk faktörleri
Tahmini Süre:45s
Soru 20Soru

Otuz sekiz yaşında, nullipar bir kadın, HNPCC (Lynch sendromu) tanısı nedeniyle genetik takip programına alınmıştır. Rutin kontrol sırasında yapılan transvajinal ultrasonografide endometrium kalınlığı 11mm11 mm ölçülmüş; endometrial biyopside düşük dereceli (grade 1) endometrioid adenokarsinom saptanmıştır. Ameliyat öncesi MRG'de myometrial invazyonun 13\frac{1}{3} iç kesimi aştığı (%55\%55 invazyon) ancak serozayı geçmediği, serviksin glandüler yapılarında tümör tutulumu olmadığı, adnekslerin sağlam olduğu izlenmiştir. Peritoneal sitoloji negatif, pelvik ve paraaortik lenf nodları radyolojik olarak reaktif görünümde olmakla birlikte hasta yumurtalıklarını koruma isteğini dile getirmektedir. Cerrah, FIGO evrelemesine göre asgari gerekli cerrahi prosedürü ve adjuvan tedavi planını değerlendirmektedir. Bu hasta için en uygun yönetim aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Total histerektomi + bilateral salpingo-ooferektomi + pelvik lenf nodu diseksiyonu yapılmalı; postoperatif vajinal brakiterapi uygulanmalıdır.

Cevap

Total histerektomi + bilateral salpingo-ooferektomi + pelvik lenf nodu diseksiyonu yapılmalı; postoperatif vajinal brakiterapi uygulanmalıdır.
Olguda miyometrial invazyon %55 ile FIGO Evre IB kriterini (≥%50 invazyon, organ dışı yayılım yok) karşılamaktadır. Lynch sendromu tanısı nedeniyle overlerin korunması risk azaltıcı BSO endikasyonu oluşturduğundan bilateral salpingo-ooferektomi zorunludur. Pelvik lenf nodu diseksiyonu patolojik evreleme için standarttır. Adjuvan tedavide PORTEC-2 çalışması verileri doğrultusunda Evre IB grade 1 endometrioid için vajinal brakiterapi, pelvik eksternal radyoterapiye tercih edilmektedir; lokal kontrol benzer ancak yan etki profili daha iyidir.

Adım Adım Çözüm

1
FIGO evresini belirle
Miyometrial invazyon %55 (≥%50), servikal glandüler tutulum yok, serozaya geçiş yok, lenf nodu ve uzak metastaz yok → FIGO 2023 Evre IB
Evre sınırı %50 miyometrial invazyon; %55 bu eşiği geçtiğinden Evre IB (daha önce Evre IC olan tanım artık Evre IB olarak birleştirilmiştir). Servikal glandüler tutulum olsaydı Evre II olurdu.
2
Lynch sendromunun cerrahi kararına etkisini değerlendir
Lynch sendromunda overlerin korunması önerilmez; risk azaltıcı BSO gereklidir
HNPCC/Lynch sendromunda endometrium kanseri dışında over kanseri riski %9-12, kolorektal kanser riski artmıştır. SGO ve ESGO kılavuzları fertilite tamamlanmışsa eş zamanlı BSO'yu önermektedir.
3
Cerrahi evreleme gereksinimini belirle
Pelvik ± paraaortik lenf nodu diseksiyonu (veya sentinel LN biyopsisi) standart evreleme prosedürüdür
Evre IB tümörlerde lenf nodu durumu adjuvan tedavi kararını etkiler; radyolojik negatiflik patolojik evrelemenin yerini tutmaz.
4
Adjuvan tedavi modalitesini seç
Evre IB grade 1 endometrioid için vajinal brakiterapi (VBT) standart adjuvan tedavidir
PORTEC-2 çalışması: Evre IB-IIA grade 1-2 endometrioid için VBT, EBRT ile benzer lokal relaps kontrolü sağlar ancak pelvik yan etkiler anlamlı düzeyde azdır. EBRT Evre III veya servikal stromayı tutan olgular için saklanır. Lynch sendromu varlığı tek başına EBRT veya kemoterapi endikasyonu oluşturmaz.

Anahtar Kavram

Endometrium kanseri FIGO evrelemesi (miyometrial invazyon eşiği, servikal tutulum ayrımı), Lynch sendromunda risk azaltıcı cerrahi ve Evre IB grade 1 için adjuvan tedavi seçimi (VBT vs. EBRT)
Tahmini Süre:3m 30s
Sayfa 1 / 2Sonraki
Endometrium Kanseri Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin