Tüm alıştırma soruları

6755 soru

Soru 2801Soru

Empirist (deneyci) bilgi felsefesinin iki kurucu figürü olan John Locke ve David Hume'un epistemolojik ayrımlarına ait aşağıdaki açıklamaları ilgili kavramlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Duyum ve düşünüm yoluyla zihne gelen, zihnin üzerinde hiçbir değişiklik yapmadan edilgen bir şekilde aldığı en temel bilgi birimleri (Locke).
Zihnin aktif bir biçimde çalışarak basit tasarımları karşılaştırması, birleştirmesi ve soyutlaması sonucunda ortaya koyduğu zihinsel yapılar (Locke).
Doğruluğu deneyime dayanmayan, yadsınması mantıksal bir çelişki doğuran, sadece zihinsel işlemlerle bilinebilen önermeler (Hume).
Dış dünyaya ait olan, doğrulanması gözleme dayanan ve aksinin düşünülmesi mantıksal bir çelişki yaratmayan deneysel bilgiler (Hume).

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci tanım Basit Fikirler kavramıyla, ikinci tanım Karmaşık Fikirler kavramıyla, üçüncü tanım Fikir İlişkileri kavramıyla ve dördüncü tanım Olgu Sorunları kavramıyla eşleşmelidir.
Locke'un duyum ve düşünüm yoluyla zihnin edilgen aldığı verilere basit fikirler, bunları aktif olarak işlemesiyle oluşan yapılara karmaşık fikirler denir. Hume'da ise deneyden bağımsız mantıksal doğruluklar fikir ilişkilerini, dış dünyaya dayalı deneysel bilgiler ise olgu sorunlarını temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Duyum ve düşünümün edilgen sonuçlarına odaklanan ilk tanımı inceleme.
Bu tanımın Locke'un 'Basit Fikirler' kavramsallaştırmasına karşılık geldiği bulunur.
Locke felsefesinde zihnin dış dünyadan doğrudan ve işlem yapmadan aldığı ilk veriler basit fikirlerdir.
2
Zihnin aktif olarak basit fikirleri birleştirmesine dayanan ikinci tanımı inceleme.
Bu tanımın Locke'un 'Karmaşık Fikirler' kavramsallaştırmasına karşılık geldiği belirlenir.
Zihin, basit fikirleri etkin bir biçimde birleştirip soyutlayarak yeni ve karmaşık fikirler üretir.
3
Deneyime dayanmayan mantıksal kesinlikleri ifade eden üçüncü tanımı inceleme.
Bu tanımın Hume'un 'Fikir İlişkileri' kavramsallaştırmasına karşılık geldiği belirlenir.
Hume'a göre mantık ve matematik gibi a priori alanlar fikir ilişkileridir ve yadsınmaları mantıksal çelişki oluşturur.
4
Dış dünya gözlemlerine ve olgulara dayanan dördüncü tanımı inceleme.
Bu tanımın Hume'un 'Olgu Sorunları' kavramsallaştırmasına karşılık geldiği bulunur.
Olgusal gerçeklikler deneye dayalıdır ve aksi mantıksal olarak mümkündür.

Anahtar Kavram

Locke ve Hume'un empirist bilgi felsefelerindeki epistemolojik ayrımlar
Soru 2802Soru

Ardışık pozitif tam sayıların toplamları üzerine araştırma yapan bir matematikçi, bazı sayıların birden fazla şekilde ardışık sayıların toplamı olarak yazılabildiğini fark etmiştir. Bu doğrultuda aşağıdaki üç sayıyı incelemeye alıyor:

* I. Sayı: 2432512^4 \cdot 3^2 \cdot 5^1
* II. Sayı: 33523^3 \cdot 5^2
* III. Sayı: 28712^8 \cdot 7^1

Bu sayıların her birinin, en az iki ardışık pozitif tam sayının toplamı şeklinde kaç farklı biçimde yazılacağını hesaplıyor. I. sayı için bulduğu değer xx, II. sayı için yy ve III. sayı için zz'dir.

Buna göre; xx, yy ve zz değerlerini küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

z < x < y
Doğru sıralama z<x<yz < x < y şeklindedir. Çünkü bir SS pozitif tam sayısının en az iki ardışık pozitif tam sayının toplamı olarak yazılma sayısı, SS'nin kendisinden büyük olmayan tek bölenlerinin sayısının 1 eksiğine (yani dtek(S)1d_{\text{tek}}(S) - 1) eşittir. Bu kurala göre hesaplandığında z=1z = 1, x=5x = 5 ve y=11y = 11 değerleri elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Bir pozitif tam sayının ardışık sayıların toplamı olarak yazılabilme kuralını belirleme.
Bir SS sayısının kk terimli ardışık pozitif tam sayıların toplamı şeklinde yazılması S=k(2a+k1)2    2S=k(2a+k1)S = \frac{k(2a + k - 1)}{2} \implies 2S = k(2a + k - 1) denklemini verir. Burada kk ve 2a+k12a + k - 1 çarpanlarından biri tek, diğeri çifttir. Dolayısıyla, her farklı yazım biçimi SS sayısının 1'den büyük bir tek bölenine karşılık gelir. Yani yazım sayısı dtek(S)1d_{\text{tek}}(S) - 1 formülü ile bulunur.
Ardışık toplam problemlerinde terim sayısı ve başlangıç terimi ilişkisini çarpanlara ayırma prensibiyle analiz etmek gerekir.
2
I. sayı (2432512^4 \cdot 3^2 \cdot 5^1) için xx değerini hesaplama.
I. sayının tek asal çarpanları 3 ve 5'tir. Tek bölenlerinin sayısı (2+1)(1+1)=6(2+1)(1+1) = 6'dır. En az iki terimli olma şartı nedeniyle 1'den büyük tek bölenleri almalıyız. Buradan x=61=5x = 6 - 1 = 5 bulunur.
Çift çarpan olan 2'nin kuvveti tek bölen sayısını etkilemez.
3
II. sayı (33523^3 \cdot 5^2) için yy değerini hesaplama.
II. sayı zaten tektir. Tüm bölenleri tektir ve sayısı (3+1)(2+1)=12(3+1)(2+1) = 12'dir. Buradan y=121=11y = 12 - 1 = 11 bulunur.
Tamamı tek çarpanlardan oluşan sayıların tüm pozitif bölenleri tek bölendir.
4
III. sayı (28712^8 \cdot 7^1) için zz değerini hesaplama.
III. sayının tek asal çarpanı sadece 7'dir. Tek bölenlerinin sayısı (1+1)=2(1+1) = 2'dir (bunlar 1 ve 7'dir). Buradan z=21=1z = 2 - 1 = 1 bulunur.
Sadece 7'ye bağlı tek bölenler hesaplanır.
5
Elde edilen xx, yy ve zz değerlerini karşılaştırma ve sıralama.
z=1z = 1, x=5x = 5 ve y=11y = 11 olduğundan küçükten büyüğe sıralama z<x<yz < x < y şeklindedir.
Bulunan değerlerin sayısal büyüklükleri karşılaştırılarak nihai sıralama oluşturulur.

Anahtar Kavram

Bir pozitif tam sayının ardışık sayıların toplamı olarak yazılabilme sayısı ile o sayının tek bölenlerinin sayısı arasındaki ilişki.
Soru 2803Soru

Aşağıdaki Kur'an ayetlerinin mealleri ile bu ayetlerin işaret ettiği muttaki özelliklerini ve takva boyutlarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Bakara Suresi 3. ayette geçen 'Onlar gayba inanırlar, namaz�� dosdoğru kılarlar ve kendilerine rızık olarak verdiklerimizden infak ederler.' ayet meali
Âl-i İmrân Suresi 134. ayette geçen 'Onlar bollukta da darlıkta da infak ederler, öfkelerini yutarlar ve insanları affederler.' ayet meali
Hucurât Suresi 13. ayette geçen 'Şüphesiz Allah katında en değerli olanınız, O'na karşı gelmekten en çok sakınanınızdır.' ayet meali

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Bakara Suresi 3. ayet meali, takvanın ibadetler ve infak gibi amellerle olan ilişkisiyle; Âl-i İmrân Suresi 134. ayet meali, muttakilerin toplumsal ilişkilerde gösterdiği ahlaki erdemlerle; Hucurât Suresi 13. ayet meali ise takvanın evrensel bir manevi değer ölçütü olmasıyla eşleşmektedir.
Eşleştirmede, iman ile amelin (namaz ve infak) birlikteliğini gösteren Bakara Suresi 3. ayet takvanın amelle yansıyan yönüyle; öfke kontrolü ve affedicilik gibi ahlaki tutumları gösteren Âl-i İmrân Suresi 134. ayet muttakilerin toplumsal erdemleriyle; üstünlüğün yalnızca Allah'a saygıda olduğunu bildiren Hucurât Suresi 13. ayet ise takvanın evrensel manevi ölçüt olmasıyla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Bakara Suresi 3. ayet mealinde geçen gayba iman, namaz ve infak kavramlarını incelemek.
Bu ayet, takva sahiplerinin (muttakilerin) inançlarını namaz kılmak ve infak etmek gibi salih amellerle hayata yansıttıklarını gösterir. Dolayısıyla takvanın amellerle bütünleşen yönüyle eşleşir.
Muttakilerin inanç ile amel arasındaki kopmaz bağı nasıl kurduklarını belirlemek için.
2
Âl-i İmrân Suresi 134. ayet mealinde geçen öfkeyi yutmak ve insanları affetmek niteliklerini değerlendirmek.
Bu nitelikler, muttakilerin toplumsal hayattaki ahlaki olgunluklarını ve insanlarla olan ilişkilerindeki erdemlerini ifade eder. Dolayısıyla beşeri ve ahlaki ilişkiler yönüyle eşleşir.
Muttakilerin ahlaki ve sosyal özelliklerini saptamak için.
3
Hucurât Suresi 13. ayet mealinde geçen Allah katındaki değerin takvaya bağlı olduğu ifadesini analiz etmek.
Bu ayet, insanların soy, sop, kabile veya maddi güçle değil, yalnızca Allah'a karşı sorumluluk bilinci olan takva ile değer kazanacağını belirtir. Dolayısıyla takvanın evrensel manevi değer ölçütü olmasıyla eşleşir.
Takvanın bireysel ve toplumsal değer hiyerarşisindeki yerini açıklamak için.

Anahtar Kavram

Kur'an ayetleri ışığında takva kavramının kapsamı ve muttakilerin inanç, ibadet, ahlak ve toplumsal ilişkilerdeki temel özellikleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2804Soru

Toplumda uzun yıllar boyunca uygulanan ve nesilden nesile aktarılan örf ve adetler, ahlaki değerlerin oluşumunda önemli birer zemin teşkil eder. İslam dininde de toplumun huzur ve düzenini sağlayan, adalet ve iyilikle çelişmeyen örf ve adetler korunmuş; hatta teşvik edilmiştir. Örneğin Anadolu'daki 'diş kirası' veya yardımlaşma amaçlı 'imece' gelenekleri, İslam'ın cömertlik, yardımlaşma ve misafirperverlik ilkeleriyle bütünleşerek ahlaki birer değer hâline gelmiştir. Ancak dinin açıkça yasakladığı kan davası veya haksız kazanç gibi bazı geleneksel uygulamalar ise dinin süzgecinden geçememiş ve değer olarak kabul edilmemiştir.

Bu parçadan hareketle değerlerin oluşum süreci ve kaynakları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Değerlerin oluşumunda din ve örf etkileşim hâlindedir; din, örfü ahlaki ilkeleri doğrultusunda denetleyip yönlendirerek değerleşme sürecine katkı sunar.

Cevap

Değerlerin oluşumunda din ve örfün etkileşim halinde olduğu ve dinin örfü ahlaki ilkeleri doğrultusunda denetleyip değerleşme sürecine katkı sunduğunu belirten ifade doğrudur.
Değerlerin oluşumunda din ile örf ve adetlerin karşılıklı bir etkileşim içinde olduğu, dinin örf ve adetleri kendi ahlaki süzgecinden geçirerek uygun olanları teşvik ettiği ve ahlaki değer haline getirdiği vurgulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki temel düşünceyi ve din ile örf-adet arasındaki ilişkiyi analiz etmek.
Paragrafta, örf ve adetlerin değerlerin oluşumunda önemli olduğu ancak dinin süzgecinden (inanç ve ahlak ilkelerinden) geçerek değer niteliği kazandığı veya elendiği belirtilmiştir.
Soruda verilen metnin ana fikrini saptayarak doğru seçeneğe ulaşmak.
2
Seçenekleri metindeki bilgiler doğrultusunda değerlendirmek.
Değerlerin oluşumunda din ile örfün etkileşim halinde olduğu ve dinin örfü ahlaki ilkeleri doğrultusunda denetlediği yargısının metinle doğrudan örtüştüğü görülür.
Hatalı seçenekleri eleyerek doğru yargıyı doğrulamak.

Anahtar Kavram

Değerlerin Oluşum Süreci ve Kaynakları
Soru 2805Soru

aa, bb ve cc sıfırdan farklı tam sayılar olmak üzere, aba^b ve bcb^c ifadeleri de birer tam sayıdır.

ab+bca^b + b^c

ifadesinin bir tek sayıya eşit olduğu bilindiğine göre, aşağıdakilerden hangisi her zaman bir çift sayıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: aba \cdot b

Cevap

Değişkenlerin çarpımı olan aba \cdot b ifadesi her zaman bir çift sayıdır.
Olası iki durumda da aa ve bb tam sayılarından biri tek iken diğeri çifttir. Çarpanlardan en az biri çift sayı olduğundan, bu iki sayının çarpımı her zaman bir çift tam sayıdır.

Adım Adım Çözüm

1
aba^b ve bcb^c ifadelerinin tam sayı olma koşullarını incelemek.
Negatif bir üssün sonucu tam sayı yapabilmesi için tabanın ±1\pm 1 olması gerekir. Dolayısıyla, b<0b < 0 ise a{1,1}a \in \{-1, 1\} (yani aa tektir). Benzer şekilde, c<0c < 0 ise b{1,1}b \in \{-1, 1\} (yani bb tektir).
Taban sıfırdan farklı bir tam sayı iken üssün negatif olması durumunda ifadenin tam sayı çıkması yalnızca tabanın çarpmaya göre tersinin de tam sayı olmasıyla mümkündür.
2
ab+bca^b + b^c toplamının tek sayı olma durumlarını analiz etmek.
İki tam sayının toplamının tek olması için biri çift, diğeri tek olmalıdır.
- Durum 1: aba^b çift ve bcb^c tek olsun. aba^b çift ise aa çift olmalıdır (bu durumda b>0b > 0 olur). bcb^c tek ise bb tek olmalıdır.
- Durum 2: aba^b tek ve bcb^c çift olsun. bcb^c çift ise bb çift olmalıdır (bu durumda c>0c > 0 olur). aba^b tek ise aa tek olmalıdır.
Zıt teklik-çiftlik karakterindeki iki tam sayının toplamı her zaman tek sayıdır.
3
Elde edilen veriler doğrultusunda seçenekleri değerlendirmek.
Her iki durumda da aa ve bb değişkenlerinden biri tek iken diğeri çifttir. Bu nedenle aba \cdot b çarpımı her zaman bir çift sayıdır. Diğer seçeneklerdeki ifadeler ise negatif üs durumlarında rasyonel sayı belirtebileceğinden veya teklik-çiftlik durumu değişkenlik göstereceğinden her zaman çift sayı olmazlar.
Bir çift tam sayı ile bir tam sayının çarpımı her zaman çift bir tam sayıdır.

Anahtar Kavram

Üslü sayılarda teklik ve çiftlik kavramlarında tabanın ve üssün tam sayı olma sınırları ile işaretlerinin incelenmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2806Soru

Siyaset felsefesinde ideal bir toplumsal düzenin kurulabileceğini savunan düşünürler ve akımlar, bu düzenin hangi temel değere dayanması gerektiği konusunda farklı yaklaşımlar geliştirmişlerdir. Aşağıdaki sol sütunda verilen yaklaşımları ve kuramları, sağ sütunda yer alan temel iddialarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Liberalizm
Sosyalizm
Platon'un Organik Devlet Kuramı
Rawls'un Hakkaniyet Olarak Adalet Kuramı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Liberalizm - Devletin müdahalesini sınırlayarak bireysel hakları, özel mülkiyeti ve serbest piyasa ekonomisini ideal toplumsal düzenin merkezine yerleştirir; Sosyalizm - Özel mülkiyetin yol açtığı sınıfsal ayrımları reddederek üretim araçlarının ortak mülkiyetine dayalı, sınıfsız ve sömürüsüz bir toplumsal yapıyı hedefler; Platon'un Organik Devlet Kuramı - Toplumun her kesiminin kendi ruhsal yapılarına uygun erdemleri hayata geçirerek kendine düşen ödevi yerine getirmesini adaletin ve ideal düzenin koşulu olarak görür; Rawls'un Hakkaniyet Olarak Adalet Kuramı - Bilinmezlik perdesi arkasındaki bireylerin, toplumdaki en dezavantajlı kesimlerin lehine olacak şekilde temel özgürlükleri ve dağıtıcı adalet ilkelerini seçmesini esas alır.
Doğru eşleştirmeler, her düşünsel yaklaşımın ideal düzeni temellendirirken öne sürdüğü temel kavramları ve ilkeleri yansıtır. Bireysel özgürlük ve serbest piyasa vurgusu liberalizmi; sınıf ayrımının reddi ve ortak mülkiyet sosyalizmi; toplumsal sınıfların kendi erdemlerine göre iş bölümü yapması Platon'un organik devlet kuramını; adalet ve dezavantajlıların haklarının korunması ise John Rawls'un hakkaniyet ilkesini temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Liberalizm kavramının temel değerini ve devlet anlayışını analiz etme.
Liberalizmin özgürlük, bireysel haklar ve asgari devlet müdahalesi üzerinde durduğu belirlenir. Bu tanım, özel mülkiyet ve serbest piyasa vurgusu yapan açıklamayla eşleştirilir.
İdeal düzeni kabul edenlerden özgürlüğü temel alan yaklaşımın niteliklerini ayırt etmek.
2
Sosyalizm yaklaşımının toplumsal düzen ve mülkiyet ilişkisini değerlendirme.
Sosyalizmin sınıfsız toplum idealine ve özel mülkiyet karşıtlığına dayandığı tespit edilir. Bu iddia, üretim araçlarının ortak mülkiyetini savunan açıklamayla eşleştirilir.
Eşitliği temel alan yaklaşımın ayırt edici niteliklerini kavramak.
3
Platon'un devlet anlayışı ve adalet kuramını inceleme.
Platon'un insan ruhu ile devlet arasında organik bir bağ kurduğu ve herkesin kendi doğasına uygun sınıfın erdemini sergilemesini adalet saydığı görülür. Bu açıklama, toplumsal sınıfların iş bölümü ve erdemleriyle ilgili olan ifadeyle eşleştirilir.
Antik dönem adalet merkezli ideal düzen anlayışını doğrulamak.
4
John Rawls'un modern adalet teorisini çözümleme.
Rawls'un 'bilinmezlik perdesi' kavramıyla adaleti, en zayıf durumdakilerin hakkını gözetecek şekilde kurguladığı belirlenir. Bu kuram, dezavantajlı kesimlerin korunmasını temel alan açıklamayla eşleştirilir.
Çağdaş adalet merkezli ideal düzen yaklaşımını saptamak.

Anahtar Kavram

İdeal Düzeni Kabul Eden Yaklaşımların Temel İlkeleri ve Temsilcileri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2807Soru

İbadet kavramı, kul ile Yaratıcı arasındaki bağı kuran terimleri ve ibadetin temel gayelerini kapsar. Aşağıdaki sol sütunda verilen kavramları, sağ sütunda verilen doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Ubudiyet (Kulluk)
Taat (İtaat)
Salih Amel
İbadetin Nihai Amacı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ubudiyet kavramı kulun Yaratıcısı karşısındaki acziyeti ve teslimiyetiyle; taat dini buyruklara ve kurallara riayet edilmesiyle; salih amel imanla uyumlu hayırlı işlerle; ibadetin nihai amacı ise Allah'ın hoşnutluğunu kazanmak ve ahlaki mükemmelliğe erişmekle eşleşir.
Ubudiyet kulun Yaratıcısı karşısındaki acziyeti ve teslimiyetiyle; taat dini buyruklara ve kurallara riayet edilmesiyle; salih amel imanla uyumlu hayırlı işlerle; ibadetin nihai amacı ise Allah'ın hoşnutluğunu kazanmak ve ahlaki mükemmelliğe erişmekle eşleşir. Bu kavramlar İslam dini literatüründe ibadet konusunun hem kelime anlamını hem de ibadetin ahlaki ve manevi amaçlarını eksiksiz yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramların kelime ve terim anlamlarını inceleyin.
Ubudiyet kelimesinin kulluk, boyun eğme ve teslimiyet; taat kelimesinin itaat etme ve buyruklara uyma; salih amelin ise iyi, güzel ve yararlı davranış anlamına geldiğini belirleyin.
Kavramların doğru tanımlarla eşleştirilmesi için temel anlamlarının bilinmesi gerekir.
2
Kavramların tanımlarla eşleşmesini gerçekleştirin.
Ubudiyet teslimiyet içeren tanım ile; taat emir ve yasaklara uyma içeren tanım ile; salih amel ise imanla uyumlu faydalı davranışlar içeren tanım ile eşleşir.
Her bir kavramın kendine özgü nitelikleri doğru açıklamalarla doğrudan örtüşmektedir.
3
İbadetin nihai amacını belirleyin.
İbadetin nihai amacının Allah'ın rızasını kazanmak, kulluk bilincini diri tutmak ve ahlaki olgunluğa erişmek olduğunu saptayarak ilgili tanım ile eşleştirin.
İbadetler sadece şekilsel eylemler olmayıp, insanın Yaratıcı ile bağını güçlendiren ve ahlakını olgunlaştıran bir amaca hizmet eder.

Anahtar Kavram

İbadet kavramının tanımı, ilişkili olduğu terimler (ubudiyet, taat, salih amel) ve ibadetin temel gayeleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2808Soru

Sayı kümeleriyle ilgili verilen;

I. İki irrasyonel sayının toplamı bir rasyonel sayı olabilir.

II. Bir rasyonel sayı ile bir irrasyonel sayının çarpımı her zaman irrasyonel bir sayıdır.

III. Karesi rasyonel sayı olan her gerçel sayı bir rasyonel sayıdır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yalnız I

Cevap

Yalnız I
İki irrasyonel sayının toplamı bir rasyonel sayı olabilir. Örneğin, birbirinin toplama işlemine göre tersi olan 2\sqrt{2} ve 2-\sqrt{2} irrasyonel sayılarının toplamı rasyonel bir sayı olan 00'dır. Bu yüzden birinci öncül doğrudur. Diğer iki öncül ise sırasıyla sıfır elemanının etkisi ve irrasyonel sayıların karelerinin rasyonelliği durumlarından ötürü her zaman geçerli değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci öncülü test etmek için iki irrasyonel sayı seçip toplamlarını inceleyelim.
5\sqrt{5} ve 5-\sqrt{5} sayıları irrasyoneldir. Toplamları ise 5+(5)=0\sqrt{5} + (-\sqrt{5}) = 0 olur. 00 sayısı bir rasyonel sayı olduğundan iki irrasyonel sayının toplamı rasyonel sayı olabilir. Dolayısıyla birinci öncül doğrudur.
Toplama işleminin sonucunun rasyonel sayı olabileceğini gösteren karşıt bir örnek bulmak öncülün doğruluğunu kanıtlar.
2
İkinci öncülü test etmek için rasyonel sayı olarak 00 sayısını seçip irrasyonel bir sayı ile çarpalım.
0Q0 \in \mathbb{Q} (rasyonel) ve 2Q\sqrt{2} \in \mathbb{Q}' (irrasyonel) olsun. Bu iki sayının çarpımı 02=00 \cdot \sqrt{2} = 0 olur. 00 rasyonel bir sayı olduğundan çarpım rasyonel çıkmıştır. Dolayısıyla ikinci öncül yanlıştır.
Sıfır elemanının rasyonel sayı olduğu ve çarpma işlemindeki yutan eleman rolü, öncüldeki genel yargıyı çürütür.
3
Üçüncü öncülü doğrulamak amacıyla karesi rasyonel olan ancak kendisi rasyonel olmayan bir sayı olup olmadığını araştıralım.
x=3x = \sqrt{3} sayısı irrasyonel bir sayıdır. Ancak karesi x2=3x^2 = 3 olup bir rasyonel sayıdır. Karesi rasyonel olduğu halde kendisi irrasyonel olan sayılar bulunduğundan üçüncü öncül yanlıştır.
Köklü sayıların karesinin rasyonel olabileceği gerçeği ile sayının kendisinin irrasyonel kalması durumu arasındaki farkı belirlemek gerekir.

Anahtar Kavram

Sayı kümelerinin özellikleri ve elemanlarının işlemsel davranışları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2809Soru

Bir anayasa komisyonu, yeni kurulacak bir ülkenin yasalarını tasarlarken üyelerin kişisel çıkarlarını bir kenara bırakmasını istemektedir. Bunun için üyelere şu kural konur: "Belirleyeceğiniz yasalar kabul edildikten sonra, bu yeni toplumda hangi sosyal sınıfta, hangi gelir düzeyinde ve hangi fiziksel veya zihinsel özelliklerle yaşayacağınız kurayla belirlenecektir." Bu kural üzerine komisyon üyeleri; zengin-fakir, güçlü-zayıf ayrımı gözetmeksizin, toplumdaki en dezavantajlı bireyin bile insanca yaşamasını güvence altına alacak haklar üzerinde uzlaşırlar.

Bu parçada betimlenen durum, ideal bir toplumsal düzenin inşasında aşağıdaki ilkelerden hangisinin temel alınması gerektiğini savunmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakkaniyet ve fırsat eşitliğine dayalı bir adaletin toplumda hâkim kılınmasını

Cevap

Hakkaniyet ve fırsat eşitliğine dayalı bir adaletin toplumda hâkim kılınmasını
Parçada betimlenen senaryo John Rawls'un meşhur 'bilinmezlik perdesi' (veil of ignorance) metaforudur. Bireylerin toplumdaki rollerini bilmeden karar aldıkları bu durumda, kendilerini korumak adına hakkaniyete ve adalete uygun ilkeleri seçecekleri savunulur. Bu nedenle hakkaniyet ve fırsat eşitliğine dayalı bir adaletin toplumda hâkim kılınmasını içeren seçenek doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada verilen senaryoyu felsefi açıdan analiz etme
Üyelerin kendi konumlarını bilmeden karar almaları kuralı, John Rawls'un 'bilinmezlik perdesi' (veil of ignorance) kavramına karşılık gelmektedir.
Toplumsal kuralların tarafsızca ve adil biçimde belirlenebilmesi için katılımcıların kişisel çıkarlarından sıyrılması gerekir.
2
Düşünce deneyinin amacını ve sonucunu belirleme
Katılımcılar en alt tabakada yer alma ihtimalini gözeterek dezavantajlı grupları koruyacak ve fırsat eşitliği sağlayacak kurallar koyarlar.
Bilinmezlik durumunda rasyonel bireyler, riskleri en aza indirmek için adalet ve hakkaniyet ilkelerini tercih eder.
3
Seçeneklerdeki yaklaşımları analiz edip doğru olanı tespit etme
Senaryodaki durum, ideal düzenin temelinde 'adalet' ilkesinin bulunması gerektiğini savunan yaklaşımla birebir örtüşür.
Hakkaniyet ve fırsat eşitliği, adaleti temel alan ideal düzen yaklaşımlarının (özellikle Rawls'un) merkezinde yer alır.

Anahtar Kavram

İdeal Düzenin Temelinde Adaleti Gören Yaklaşım (John Rawls'un Adalet Kuramı ve Bilinmezlik Perdesi)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2810Soru
aa, bb ve cc birer tam sayı olmak üzere,
a3b2<0a^3 \cdot b^2 < 0
ac2=0a \cdot c^2 = 0
ba<0b - a < 0
eşitsizlik ve eşitlikleri veriliyor.

Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisinin değeri daima negatiftir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: bacb - a^c

Cevap

b - a^c
Seçeneklerdeki 'b - a^c' ifadesinde, c = 0 ve a sıfırdan farklı bir negatif sayı olduğu için a^c = a^0 = 1 olur. İfade b - 1 şekline dönüşür. b negatif bir tam sayı olduğundan, negatif bir sayıdan 1 çıkarıldığında sonuç daima negatif bir sayı (en fazla -2) olacaktır. Bu nedenle bu ifade daima negatiftir.

Adım Adım Çözüm

1
a3b2<0a^3 \cdot b^2 < 0 eşitsizliğini analiz etmek.
a<0a < 0 ve b0b \neq 0 olduğu bulunur.
b2b^2 ifadesi sıfırdan farklı her tam sayı için daima pozitif olduğundan, çarpımın negatif olması için a3<0a^3 < 0 yani a<0a < 0 olmalıdır.
2
ac2=0a \cdot c^2 = 0 eşitliğini analiz etmek.
c=0c = 0 (nötr) olduğu bulunur.
aa sayısı negatif (yani sıfırdan farklı) olduğundan, çarpımın sıfır olması ancak c2=0c^2 = 0 yani c=0c = 0 olması ile mümkündür.
3
ba<0b - a < 0 eşitsizliğini kullanarak bb'nin işaretini belirlemek.
b<a<0b < a < 0 olduğundan b<0b < 0 (negatif) olduğu bulunur.
b<ab < a eşitsizliğinde aa negatif olduğundan, aa'dan daha küçük olan bb sayısı da negatif olmak zorundadır.
4
Seçeneklerdeki ifadelerin işaretlerini incelemek.
bacb - a^c ifadesinin daima negatif olduğu görülür.
c=0c = 0 ve a0a \neq 0 olduğundan ac=a0=1a^c = a^0 = 1 olur. Buradan bac=b1b - a^c = b - 1 elde edilir. bb negatif bir tam sayı olduğundan b1b - 1 daima negatiftir.

Anahtar Kavram

Pozitif ve Negatif Sayılar
Soru 2811Soru
Tam sayılar kümesinde tanımlı aa ve bb sayıları için
a2+3a+ba^2 + 3a + b
toplamının bir tek sayıya eşit olduğu bilinmektedir.

Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi her zaman çift sayıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: b3+3b^3 + 3

Cevap

İçinde b'nin tek kuvveti ile tek bir sayının toplamını barındıran ifade her zaman çift sayıdır.
Verilen toplamda a(a+3)a(a+3) terimi her zaman çift olduğu için bb sayısı mutlaka tek sayıdır. Tek bir sayının pozitif tam sayı kuvvetleri de tek olacağından b3b^3 tektir. Tek sayı ile tek sayı olan 3'ün toplamı her zaman çift sayı sonucunu verir.

Adım Adım Çözüm

1
a2+3aa^2 + 3a ifadesinin teklik-çiftlik durumunu belirlemek.
a2+3a=a(a+3)a^2 + 3a = a(a+3) şeklinde yazılabilir. aa tam sayısı tek ise a+3a+3 çift, aa çift ise a+3a+3 tek olacağından bu çarpım her zaman çift sayıdır.
Toplama işlemindeki diğer terimlerin karakterini belirlemek için bilinen kısmın paritesini bulmak gerekir.
2
bb sayısının teklik-çiftlik durumunu analiz etmek.
a2+3aa^2 + 3a çift olduğundan, çift sayı ile bb sayısının toplamının tek olması için bb sayısının tek sayı olması gerekir.
Çift bir sayı ile ancak tek bir sayı toplandığında sonuç tek sayı olur.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri bb'nin tek sayı olduğu ve aa hakkında kesin bilgi olmadığı durumuna göre incelemek.
bb tek sayı ise b3b^3 de tek sayıdır. Buradan b3+3b^3 + 3 ifadesi tek ile tekin toplamı olacağından çift olur. Diğer seçenekler ise ya aa değerine bağlıdır ya da tam sayı olma garantisi taşımamaktadır.
Her zaman çift sayı olan doğru seçeneği tespit etmek.

Anahtar Kavram

Tek ve çift tam sayıların özellikleri ile ardışık tam sayıların çarpımının çift olması prensibi.
Soru 2812Soru

Üç basamaklı ABCABC doğal sayısının yüzler basamağındaki rakam 2 artırılıp, onlar basamağındaki rakam 5 azaltılarak üç basamaklı yeni bir sayı elde ediliyor. Elde edilen bu yeni sayının onlar ve birler basamağındaki rakamlar yer değiştirildiğinde oluşan üç basamaklı sayı, ilk ABCABC sayısından 213 fazla oluyor.

Buna göre, CBC - B farkı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2

Cevap

C - B farkının değeri 2'dir.
Çözümleme adımları takip edildiğinde, yüzler basamağındaki 2 artış sayı değerini 200 artırır. Yeni sayının onlar ve birler basamağı yer değiştirdiğinde basamak değerleri sırasıyla 10C+B510C + B - 5 olur. İlk sayının onlar ve birler basamağı değerleri toplamı 10B+C10B + C olduğundan, iki sayı arasındaki fark 195+9(CB)=213195 + 9(C-B) = 213 denklemini verir. Buradan 9(CB)=189(C-B) = 18 ve CB=2C-B = 2 olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk sayının basamak çözümlemesini yazalım.
ABC=100A+10B+CABC = 100A + 10B + C
Değişimleri matematiksel olarak ifade edebilmek için sayıları çözümlemeliyiz.
2
Yüzler basamağı 2 artırılan ve onlar basamağı 5 azaltılan sayının basamaklarını belirleyelim.
Yüzler basamağı: A+2A+2, Onlar basamağı: B5B-5, Birler basamağı: CC
Yeni sayının rakamlarını elde etmek için belirtilen işlemleri basamaklara uygularız.
3
Belirlenen bu sayının onlar ve birler basamağını yer değiştirip çözümleyelim.
100(A+2)+10C+(B5)=100A+B+10C+195100(A+2) + 10C + (B-5) = 100A + B + 10C + 195
Yeni sayının onlar basamağı CC, birler basamağı B5B-5 olur ve bu sayı çözümlenir.
4
Oluşan son sayı ile ilk sayı arasındaki farkı 213'e eşitleyip denklemi çözelim.
195+9(CB)=213    9(CB)=18    CB=2195 + 9(C - B) = 213 \implies 9(C - B) = 18 \implies C - B = 2
İki sayının fark denklemini kurarak aradığımız CBC-B değerine ulaşırız.

Anahtar Kavram

Basamak analizi ve çözümleme yöntemiyle sayısal ifadeleri basamak değerlerine ayırma
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2813Soru

a,ba, b ve cc gerçel sayıları için,

a3b2>0a^3 \cdot b^2 > 0
a+b<0a + b < 0
ac2=0a \cdot c^2 = 0

koşulları sağlanmaktadır.

Buna göre; aa, bb ve cc sayılarının işaretleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: +, -, nötr

Cevap

a pozitif (+), b negatif (-), c nötr (0) olmalıdır.
a^3 * b^2 > 0 ifadesinde b^2 pozitif olduğundan a^3 de pozitif olmalı, yani a pozitif (+) olmalıdır. a * c^2 = 0 ifadesinde a pozitif (sıfır değil) olduğundan c sıfır (nötr) olmalıdır. a + b < 0 eşitsizliğinde a pozitif olduğundan b negatif (-) olmalıdır. Bu durumda sırasıyla +, -, nötr işaretleri elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
a^3 * b^2 > 0 eşitsizliğini incelemek.
a > 0
Sıfırdan farklı bir gerçel sayının çift kuvveti (b^2) daima pozitiftir. Çarpımın sonucunun pozitif olabilmesi için a^3 ifadesinin de pozitif olması gerekir. Buradan a sayısının pozitif (+) olduğu sonucuna varılır.
2
a * c^2 = 0 eşitliğini incelemek.
c = 0 (nötr)
İlk adımda a sayısının pozitif olduğunu bulmuştuk, yani a sıfır olamaz. Çarpımın sıfır çıkabilmesi için c^2 = 0 olmalıdır. Buradan c = 0 elde edilir. Sıfır sayısı işaretsiz (nötr) bir sayıdır.
3
a + b < 0 eşitsizliğini incelemek.
b < 0
a pozitif bir sayı olduğuna göre, pozitif bir sayıyla toplamı negatif olan b sayısı kesinlikle negatif (-) olmak zorundadır.

Anahtar Kavram

Gerçel sayıların tek ve çift kuvvetlerinin işaret analizi ile sıfır sayısının nötr (işaretsiz) olma özelliği.
Soru 2814Soru

Birer tam sayı olan aa, bb ve cc sayılarından biri pozitif, biri negatif, diğeri ise işaretsiz (nötr) bir sayıdır.

Bu sayılar için,
- cba>0c^b \cdot a > 0
- ca<0c^a < 0
- ac=5a - c = 5
- ac+b=6a \cdot c + b = -6

eşitlik ve eşitsizlikleri sağlanmaktadır.

Buna göre, ac+(c)acba^{-c} + (-c)^a - c^b ifadesinin değeri kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 16

Cevap

İstenen ifadenin değeri 16 olarak bulunur.
Verilen koşullardan b=0b = 0, a=3a = 3 ve c=2c = -2 tam sayıları elde edilir. Bu değerler ac+(c)acba^{-c} + (-c)^a - c^b ifadesinde yerine yazıldığında 32+231=163^2 + 2^3 - 1 = 16 sonucu bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Nötr tam sayının belirlenmesi
b=0b = 0
Tam sayılarda işareti olmayan (nötr) tek sayı 00 olduğundan ve aa ile cc sıfır olamayacağından (sıfır olsalardı eşitsizlikler sağlanmazdı) b=0b = 0 olmalıdır.
2
aa ve cc sayılarının işaretlerinin belirlenmesi
a>0a > 0 ve c<0c < 0
cba>0c^b \cdot a > 0 eşitsizliğinde b=0b = 0 yazıldığında c0a>0    a>0c^0 \cdot a > 0 \implies a > 0 elde edilir. Sayılardan biri pozitif, biri negatif, biri nötr olduğundan aa pozitif ve cc negatif olmalıdır.
3
aa ve cc değerlerinin bulunması
a=3a = 3 ve c=2c = -2
ac=6a \cdot c = -6 ve ac=5a - c = 5 denklem sisteminin negatif/pozitif tam sayı çözümleri (3,2)(3, -2) ve (2,3)(2, -3)'tür. ca<0c^a < 0 eşitsizliğinde taban negatif olduğundan üssün tek sayı olması gerekir. Bu durumda a=3a = 3 (tek) ve c=2c = -2 çözümü sağlanır.
4
İstenen ifadenin değerinin hesaplanması
16
ac+(c)acba^{-c} + (-c)^a - c^b ifadesinde değerler yerine yazıldığında 32+231=163^2 + 2^3 - 1 = 16 elde edilir.

Anahtar Kavram

Pozitif ve Negatif Sayılarda Üs, İşaret ve Nötr Eleman Kuralları
Soru 2815Soru

Bir dijital tartı, üzerine konulan paketlerin gram cinsinden üç basamaklı ağırlıklarını; yüzler basamağındaki rakamı onlar basamağına, onlar basamağındaki rakamı birler basamağına, birler basamağındaki rakamı ise yüzler basamağına kaydırarak göstermektedir. Örneğin; gerçek ağırlığı 345345 gram olan bir paketi bu tartı 534534 gram olarak göstermektedir.

Bu tartıya gerçek ağırlıkları sırasıyla üç basamaklı ABCABC ve CABCAB gram olan iki paket ayrı ayrı konulduğunda, tartının gösterdiği değerlerin toplamı 798798 gram olmaktadır.

Buna göre, A+B+CA + B + C toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 12

Cevap

Rakamların toplamı 12'dir.
Yapılan basamak analizi ve rakam kısıtları incelemesi sonucunda, birinci paketin gerçek ağırlığının ABC=534ABC = 534 olduğu ve bu sayının rakamları toplamının 12 olduğu belirlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Tartının rakamları kaydırma kuralını çözümleyelim ve paketlerin gösterilen ağırlıklarını bulalım.
Gerçek ağırlığı ABCABC olan paketin yüzler basamağı (AA) onlar basamağına, onlar basamağı (BB) birler basamağına, birler basamağı (CC) ise yüzler basamağına geçer. Dolayısıyla bu paket tartıda CABCAB olarak görünür. Benzer şekilde, gerçek ağırlığı CABCAB olan paketin yüzler basamağı (CC) onlar basamağına, onlar basamağı (AA) birler basamağına, birler basamağı (BB) yüzler basamağına geçer. Bu paket de tartıda BCABCA olarak görünür.
Tartının çalışma mekanizmasını basamak analiziyle ifade etmek için bu adım gereklidir.
2
Tartıda gösterilen değerlerin toplamını basamak çözümlemesi yöntemiyle yazalım.
CAB+BCA=798CAB + BCA = 798 olup çözümleme yapıldığında:
(100C+10A+B)+(100B+10C+A)=798(100C + 10A + B) + (100B + 10C + A) = 798
11A+101B+110C=79811A + 101B + 110C = 798 elde edilir.
Üç basamaklı sayıların toplamını tek bir denklemde birleştirmek için çözümleme yapılır.
3
Elde edilen 11A+101B+110C=79811A + 101B + 110C = 798 denklemini rakamların sınırların�� kullanarak çözelim.
Denklemin her iki tarafının 10 ile bölümünden kalana bakalım:
11A+101B+110CA+B8(mod10)11A + 101B + 110C \equiv A + B \equiv 8 \pmod{10} (çünkü 798 sayısının birler basamağı 8'dir).
AA ve BB birer rakam ve sayılar üç basamaklı olduğundan A1,B1A \ge 1, B \ge 1 olmalıdır. Dolayısıyla A+B=8A + B = 8 veya A+B=18A + B = 18 olabilir.
- Eğer A+B=18A + B = 18 ise, A=9A = 9 ve B=9B = 9 olmalıdır. Denklemde yerine yazarsak:
11(9)+101(9)+110C=7981008+110C=79811(9) + 101(9) + 110C = 798 \Rightarrow 1008 + 110C = 798 olur ki bu durumda CC negatif bir değer alır. Dolayısıyla bu durum imkansızdır.
- Eğer A+B=8A + B = 8 ise, A=8BA = 8 - B yazabiliriz. Denklemde yerine koyalım:
11(8B)+101B+110C=79811(8 - B) + 101B + 110C = 798
8811B+101B+110C=79888 - 11B + 101B + 110C = 798
90B+110C=7109B+11C=7190B + 110C = 710 \Rightarrow 9B + 11C = 71 elde edilir.
9B+11C=719B + 11C = 71 denkleminde CC rakamına değerler verelim:
C=4C = 4 için 9B+44=719B=27B=39B + 44 = 71 \Rightarrow 9B = 27 \Rightarrow B = 3 olur.
Bu durumda A=83=5A = 8 - 3 = 5 bulunur. Diğer hiçbir CC rakamı için BB bir tam sayı (rakam) çıkmaz.
Rakam olma koşulunu ve basamak değerlerini doğru uygulayarak bilinmeyenleri tek tek bulmak için bu analiz gereklidir.
4
Bulunan rakamların toplamını hesaplayalım.
A+B+C=5+3+4=12A + B + C = 5 + 3 + 4 = 12
Soruda bizden istenen nihai toplama ulaşmak için bu işlem yapılır.

Anahtar Kavram

Basamak Analizi ve Çözümleme
Soru 2816Soru

İslam düşüncesinde takva, bireyin Allah’a karşı sorumluluk bilinci taş��yarak O’nun sevgisini kaybetme endişesiyle hareket etmesi ve bu doğrultuda kötülüklerden korunma çabasıdır. Kur'an-ı Kerim'de muttakilerin (takva sahiplerinin) özellikleri anlatılırken onların yalnızca kalbi bir yönelim içinde olmadıkları; aksine namaz kılmak, infak etmek, sözünde durmak ve öfkesini yutmak gibi aktif ve ahlaki davranışlar sergiledikleri vurgulanır. Bu durum, takvanın hayattan kopuk soyut bir inanç durumundan ibaret olmadığını gösterir.

Buna göre takva ve muttaki kavramlarıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Takva, kalpteki iman ve sorumluluk bilincinin bireysel ve toplumsal salih amellerle somutlaşmasıdır.

Cevap

Takva, kalpteki iman ve sorumluluk bilincinin bireysel ve toplumsal salih amellerle somutlaşmasıdır.
Doğru cevap, takvanın sadece içsel bir inanç olmayıp bireysel ve toplumsal davranışlarla (salih amellerle) hayata yansıdığını ifade eden yargıdır. Metinde de takvanın namaz kılmak, infak etmek gibi aktif eylemlerle ilişkili olduğu belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde verilen takva ve muttaki tanımlarını ve bu kavramların özelliklerini analiz etmek.
Muttakilerin namaz kılmak, infak etmek, sözünde durmak ve öfkesini yutmak gibi davranışlarla tanımlandığı, takvanın soyut bir inançtan ibaret olmadığı görülür.
Soruda verilen paragraftaki temel düşünceyi doğru tespit etmek için.
2
Seçenekleri paragrafta ulaşılan inanç-amel bütünlüğü ve ahlaki sorumluluk çerçevesinde değerlendirmek.
İçsel inancın amellerle dışa yansıdığını belirten ifadenin doğru, amelleri dışlayan veya şekilsel kısıtlamalar getiren diğer ifadelerin yanlış olduğu saptanır.
Paragraftaki ana düşünceyle birebir örtüşen yargıyı bulmak için.

Anahtar Kavram

Takva ve Muttaki Kavramlarının İnanç-Amel İlişkisi Bağlamında Değerlendirilmesi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2817Soru

Bir nn pozitif tam sayısının farklı asal çarpanlarının toplamı S(n)S(n), farklı asal çarpanlarının sayısı ise C(n)C(n) ile gösterilmektedir.

nn iki basamaklı bir doğal sayı olmak üzere,
S(n)C(n)=n11S(n) \cdot C(n) = n - 11
eşitliğini sağlayan tüm nn sayılarının toplamı kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 86

Cevap

Denklemi sağlayan iki basamaklı doğal sayılar 35 ve 51'dir. Bu sayıların toplamı 86'dır.
Doğru cevap olan 86 sayısı, denklemi sağlayan iki basamaklı doğal sayıların (3535 ve 5151) toplamıdır. Çözüm adımlarında görüldüğü üzere C(n)=2C(n)=2 durumunda (p2)(q2)=15(p-2)(q-2)=15 denklemi elde edilir ve buradan n=35n = 35 ile n=51n = 51 değerlerine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Farklı asal çarpan sayısı C(n)C(n) değerine göre durumları sınıflandıralım.
C(n)C(n) değeri 1, 2 veya 3 olabilir.
İki basamaklı sayıların en fazla 3 farklı asal çarpanı olabilir (en küçük 4 farklı asal çarpanın çarpımı 2357=2102 \cdot 3 \cdot 5 \cdot 7 = 210 olup iki basamaklı değildir).
2
C(n)=1C(n) = 1 durumunu inceleyelim. Bu durumda n=pkn = p^k (pp asal, k1k \geq 1) şeklindedir.
p1=pk11p(pk11)=11p \cdot 1 = p^k - 11 \Rightarrow p(p^{k-1} - 1) = 11 elde edilir. 11 asal olduğundan p=11p=11 ve 11k11=111k1=211^{k-1}-1=1 \Rightarrow 11^{k-1}=2 olur ki bunun tam sayı çözümü yoktur.
Tek asal çarpanı olan sayıların denklemi sağlayıp sağlamadığını belirlemek için.
3
C(n)=2C(n) = 2 durumunu inceleyelim. Bu durumda n=paqbn = p^a \cdot q^b (p<qp < q asal, a,b1a, b \geq 1) şeklindedir. Denklem 2(p+q)=paqb112(p+q) = p^a q^b - 11 olur.
paqb2p2q=11p^a q^b - 2p - 2q = 11 eşitliği elde edilir.
İki farklı asal çarpanı olan sayıların denklemini oluşturmak için.
4
a=1a=1 ve b=1b=1 durumu için elde edilen pq2p2q=11pq - 2p - 2q = 11 denklemini çarpanlarına ayıralım.
pq2p2q+4=11+4(p2)(q2)=15pq - 2p - 2q + 4 = 11 + 4 \Rightarrow (p-2)(q-2) = 15 elde edilir.
Eşitliğin sol tarafını ortak çarpan parantezine alarak çarpanlara ayırmak için her iki tarafa 4 eklenir.
5
(p2)(q2)=15(p-2)(q-2) = 15 denklemini p<qp < q asal sayı koşuluyla çözelim.
15'in çarpanları göz önüne alındığında:
1) p2=1p=3p-2=1 \Rightarrow p=3 ve q2=15q=17q-2=15 \Rightarrow q=17 (her ikisi de asal). Buradan n=317=51n = 3 \cdot 17 = 51 bulunur.
2) p2=3p=5p-2=3 \Rightarrow p=5 ve q2=5q=7q-2=5 \Rightarrow q=7 (her ikisi de asal). Buradan n=57=35n = 5 \cdot 7 = 35 bulunur.
pp ve qq değerlerinin asal sayı olma koşulunu sağlayan durumları bulmak için.
6
a2a \geq 2 veya b2b \geq 2 durumlarını ve C(n)=3C(n) = 3 durumunu kontrol edelim.
a2a \geq 2 veya b2b \geq 2 için yapılan incelemede asal sayı çözümü gelmez. C(n)=3C(n) = 3 için n3(2+3+5)+11=41n \geq 3(2+3+5)+11 = 41 olmalıdır; ancak iki basamaklı ve 3 asal çarpanlı sayılardan (42, 60, 66, 70, 78, 84, 90) hiçbirinin denklemi sağlamadığı görülür.
Tüm olası çözümlerin eksiksiz olarak bulunduğundan emin olmak için.
7
Elde edilen nn değerlerini toplayalım.
35+51=8635 + 51 = 86 elde edilir.
Soruda istenen toplam değerini bulmak için.

Anahtar Kavram

Asal sayılar, asal çarpanlara ayırma ve çarpanlara ayırma yöntemleri kullanılarak iki bilinmeyenli denklemlerin çözümü.
Soru 2818Soru

Aşağıdaki parçayı okuyunuz:

Modern yaşamın dinamikleri, bireyi sürekli bir uyarılma ve eylem hâlinde kalmaya zorlayarak can sıkıntısını adeta acilen bertaraf edilmesi gereken bir tehdit gibi konumlandırır. Gelişen teknoloji, kesintisiz bildirimler ve hızla tüketilen dijital içerikler aracılığıyla zihnin boşlukta kalma, yani hiçbir şeyle meşgul olmama ihtimalini tamamen ortadan kaldırmayı hedefler. Oysa felsefe ve sanat tarihi derinlemesine incelendiğinde, insanın kendi içine dönmesini ve içsel sesini dinlemesini sağlayan o 'verimli boşluğun', yaratıcı üretkenliğin en temel kaynağı olduğu açıkça görülür. Zihin, dış dünyadan gelen yapay ve hazır uyarıcılardan mahrum kaldığında, kendi iç dünyasının labirentlerinde gezinmeye ve sıradan olanın ardındaki gizil anlamları aramaya başlar. Dolayısıyla can sıkıntısı, iddia edildiği gibi insanı uyuşturan pasif bir durağanlık değil; aksine zihnin kendi sınırlarını test etmesi ve yeni düşünsel patikalar inşa etmesi için ihtiyaç duyduğu vazgeçilmez bir kuluçka evresidir. Bu yapıcı sessizliği ve boşluğu dışsal meşguliyetlerle sabırsızca doldurmaya çalışmak, yaratıcı potansiyelimizi daha filizlenmeden kurutmak anlamına gelir.

Bu parçadan yola çıkılarak oluşturulan 'Can sıkıntısı, modern dünyanın dayattığı algının aksine, insan zihnini körelten bir hareketsizlik durumu değil; aksine yaratıcı düşünceyi besleyen ve zihnin derinleşmesini sağlayan üretken bir kuluçka evresidir.' ifadesinin parçanın ana düşüncesi olduğu iddiası doğru mudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Sunulan ifade parçanın ana düşüncesiyle örtüştüğü için bu iddia doğrudur.
Savunulan temel tez, modern dünyanın can sıkıntısını yok etme çabasına karşın bu boşluğun yaratıcılık için gerekli bir kuluçka dönemi olduğudur. Sunulan cümle bu savı eksiksiz özetlemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki temel karşıtlığı ve yazarın odaklandığı kavramı tespit etmek.
Modern yaşamın can sıkıntısını olumsuzlamasına karşın felsefe ve sanat tarihinin can sıkıntısını yaratıcılığın kaynağı olarak gördüğü belirlenmiştir.
Yazarın asıl savunmak istediği tezin hangi kavramlar etrafında şekillendiğini anlamak.
2
Parçanın sonuç ve gelişim cümlelerindeki nihai mesajı incelemek.
Can sıkıntısının zihnin kendi sınırlarını keşfettiği üretken bir kuluçka evresi olduğu ve bu boşluğun yapay şekilde doldurulmasının yaratıcılığı yok ettiği saptanmıştır.
Yan detayları eleyerek yazarın ulaştığı temel yargıyı ortaya çıkarmak.
3
Önerilen ana düşünce cümlesinin paragrafın iletisini kapsayıp kapsamadığını kontrol etmek.
Önerilen cümlenin parçada anlatılmak istenen ana savı eksiksiz ve doğru bir biçimde sentezlediği görülmüş ve iddianın doğru olduğu sonucuna varılmıştır.
Ana düşüncenin tüm parçayı kapsayıcı nitelikte olduğunu doğrulamak.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünceyi Belirleme
Soru 2819Soru

Ardışık üç pozitif tam sayının çarpımı, bu sayıların en büyüğünün faktöriyeline eşittir.

Buna göre, bu sayıların toplamının alabileceği farklı değerlerin toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 15

Cevap

Farklı değerlerin toplamı 15'tir.
Verilen koşula göre oluşturulan x(x+1)(x+2)=(x+2)!x \cdot (x+1) \cdot (x+2) = (x+2)! denkleminde sağ taraf (x+2)(x+1)x!(x+2)(x+1)x! olarak açılır. Sadeleştirme yapıldığında x=x!x = x! eşitliği kalır. Bu eşitliği sağlayan pozitif tam sayılar sadece 1 ve 2'dir. x=1x = 1 için sayıların toplamı 6, x=2x = 2 için ise 9 olmaktadır. Bu iki değerin toplamı 15 yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Ardışık üç pozitif tam sayıyı en küçüğü xx olmak üzere xx, x+1x+1 ve x+2x+2 şeklinde belirleyip denklemi kurmak.
x(x+1)(x+2)=(x+2)!x \cdot (x+1) \cdot (x+2) = (x+2)! denklemi elde edilir.
Sözel olarak verilen matematiksel bağıntıyı denklem haline getirmek.
2
Denklemin sağ tarafındaki (x+2)!(x+2)! ifadesini faktöriyel özelliğini kullanarak açmak.
x(x+1)(x+2)=(x+2)(x+1)x!x \cdot (x+1) \cdot (x+2) = (x+2) \cdot (x+1) \cdot x! eşitliği elde edilir.
Her iki taraftaki ortak ifadeleri belirlemek.
3
xx pozitif tam sayı olduğundan sıfırdan farklı olan (x+1)(x+2)(x+1) \cdot (x+2) ifadesini sadeleştirmek.
x=x!x = x! denklemi kalır.
Denklemi sadeleştirerek çözümü kolaylaştırmak.
4
x=x!x = x! eşitliğini sağlayan pozitif tam sayı değerlerini bulmak.
1!=11! = 1 olduğundan x=1x = 1 ve 2!=22! = 2 olduğundan x=2x = 2 bulunur. x3x \geq 3 için x!>xx! > x olduğundan başka çözüm yoktur.
Faktöriyel tanımına uyan tüm kökleri belirlemek.
5
Elde edilen xx değerleri için sayı gruplarının toplamını hesaplayıp toplamak.
x=1x=1 için sayılar 1,2,31, 2, 3 olup toplamları 66 olur. x=2x=2 için sayılar 2,3,42, 3, 4 olup toplamları 99 olur. Bu iki toplamın toplamı 6+9=156 + 9 = 15 bulunur.
İstenen farklı değerlerin toplamına ulaşmak.

Anahtar Kavram

Faktöriyel tanımı ve sadeleştirme kuralları
Soru 2820Soru

İki basamaklı ABAB doğal sayısının onlar basamağındaki rakam, birler basamağındaki rakamın 3 katıdır. Bu sayının rakamlarının yerleri değiştirildiğinde elde edilen iki basamaklı sayı ile başlangıçtaki sayının toplamı 88 olduğuna göre, ABA \cdot B çarpımı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 12

Cevap

Rakamların çarpımı olan 12 sayısı doğru cevaptır.
Doğru seçenekte belirtilen 12 değeri, basamak çözümleme adımları ve verilen basamak ilişkisi doğru uygulandığında elde edilen rakamların çarpımıdır. Onlar basamağı 6, birler basamağı 2 olan sayı 62'dir. Bu sayının rakamları yer değiştirdiğinde 26 elde edilir ve 62+26=8862 + 26 = 88 şartı sağlanır. Rakamların çarpımı ise 62=126 \cdot 2 = 12 olur.

Adım Adım Çözüm

1
İki basamaklı AB sayısını basamak değerlerine göre çözümleyelim.
AB=10A+BAB = 10A + B
Sayıyı oluşturan rakamların basamak değerlerini cebirsel olarak ifade etmek için.
2
Rakamlarının yerleri değiştirildiğinde oluşan BA sayısını çözümleyelim ve bu iki sayının toplamını yazalım.
BA=10B+ABA = 10B + A ve AB+BA=11A+11B=11(A+B)=88AB + BA = 11A + 11B = 11(A + B) = 88
Soruda verilen toplam bilgisini cebirsel eşitliğe dönüştürmek için.
3
11(A+B)=8811(A + B) = 88 denkleminden rakamlar toplamını bulalım.
A+B=8A + B = 8
Basamakların toplam değerini yalnız bırakmak için.
4
Soruda verilen onlar basamağındaki rakamın birler basamağındaki rakamın 3 katı olduğu bilgisini (A=3BA = 3B) yerine koyarak rakamları bulalım.
3B+B=8    4B=8    B=23B + B = 8 \implies 4B = 8 \implies B = 2 ve A=6A = 6
Elde edilen denklem sistemini çözerek rakamların tekil değerlerine ulaşmak için.
5
Bulunan rakamların çarpımını hesaplayalım.
AB=62=12A \cdot B = 6 \cdot 2 = 12
Soruda bizden istenen çarpım sonucuna ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Basamak Çözümleme ve Analiz
Tahmini Süre:1m 0s
ÖncekiSayfa 141 / 338Sonraki