Tüm alıştırma soruları

6755 soru

Soru 3021Soru

Bir taksinin açılış ücreti 2020 TL olup gidilen her kilometre için 88 TL ücret alınmaktadır. Bu taksiyle xx kilometre yolculuk yapan bir müşterinin ödediği toplam ücret 100100 TL olduğuna göre, gidilen yolu veren denklem 8x+20=1008x + 20 = 100 şeklindedir ve bu yolculukta gidilen mesafe 1010 kilometredir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

İfade doğrudur. Yolculuk için kurulan denklem 8x+20=1008x + 20 = 100 şeklindedir ve bu denklem çözüldüğünde gidilen mesafe 1010 km olarak bulunur.
Denklemin cebirsel modellemesi doğru yapılmış ve denklem hatasız çözülerek x=10x = 10 sonucuna ulaşılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Gidilen mesafeye bağlı olarak ödenen değişken ücret ile sabit açılış ücretini belirleme.
Kilometre başına 88 TL alındığından xx km için 8x8x TL ödenir. Sabit açılış ücreti ise 2020 TL'dir.
Do��rusal ücretlendirme kurgusunda değişken miktar ile sabit değer ayrı ayrı tespit edilmelidir.
2
Toplam ücret ifadesini oluşturup verilen toplam tutara eşitleyerek denklemi kurma.
8x+20=1008x + 20 = 100
Müşterinin yaptığı yolculuk sonrası ödediği toplam ücretin 100100 TL olduğu belirtilmiştir.
3
Denklemi çözerek bilinmeyen xx değerini bulma.
8x=10020    8x=80    x=108x = 100 - 20 \implies 8x = 80 \implies x = 10
Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemlerde değişkeni yalnız bırakmak amacıyla işlemler sırasıyla uygulanır.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem modelleme ve çözme
Soru 3022Soru
aa, bb ve cc tam sayıları için
a(b+c)a \cdot (b + c)
ve
b(a+c)b \cdot (a + c)
ifadelerinden birinin tek sayı, diğerinin ise çift sayı olduğu biliniyor.

Buna göre;
I. a+b+ca + b + c
II. abca \cdot b \cdot c
III. ca+cbc^a + c^b

ifadelerinden hangileri her zaman çift sayıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve II

Cevap

I ve II
I ve II ifadelerini içeren seçenek doğrudur. a(b+c)a \cdot (b+c) ve b(a+c)b \cdot (a+c) ifadelerinden biri tek, diğeri çift ise, durum analizi yapıldığında cc sayısının tek sayı olduğu, aa ve bb sayılarından birinin tek, diğerinin ise çift sayı olduğu görülür. Bu durumda, bir tek ve bir çift sayının toplamı tek olacağından a+ba+b tektir; tek olan cc sayısı eklendiğinde a+b+ca+b+c toplamı her zaman çift olur. Ayrıca aa ve bb sayılarından biri çift olduğundan abca \cdot b \cdot c çarpımı da her zaman çifttir. Üçüncü ifade olan ca+cbc^a + c^b ifadesinde ise üsler negatif tam sayı olabileceğinden her zaman çift sayı olmaz.

Adım Adım Çözüm

1
İfadelerin teklik-çiftlik durumlarının analiz edilmesi
a(b+c)a \cdot (b + c) ve b(a+c)b \cdot (a + c) ifadelerinin pariteleri incelenir. İfadelerden biri tek, diğeri çift olmalıdır. Eğer bir çarpım tek ise çarpanların her ikisi de tek olmalıdır.
Çarpımın teklik-çiftlik kurallarını uygulamak için.
2
Değişkenlerin teklik-çiftlik durumlarının belirlenmesi
Eğer a(b+c)a \cdot (b + c) tek ise aa tek ve b+cb + c tektir. b+cb + c tek ise bb ve cc sayılarından biri tek, diğeri çifttir. bb çift ve cc tek olduğunda b(a+c)b \cdot (a + c) çift olur ve koşul sağlanır. Tüm durumlar tarandığında cc kesinlikle tek sayı, aa ve bb sayılarından biri tek diğeri çift sayı olmalıdır.
Soruda verilen koşulu sağlayan durumları tespit etmek için.
3
Öncüllerin her zaman çift olup olmadığının kontrol edilmesi
I. a+b+c=Tek+C¸ift+Tek=C¸ifta + b + c = \text{Tek} + \text{Çift} + \text{Tek} = \text{Çift} (Her zaman çift).
II. abc=TekC¸iftTek=C¸ifta \cdot b \cdot c = \text{Tek} \cdot \text{Çift} \cdot \text{Tek} = \text{Çift} (Her zaman çift).
III. ca+cbc^a + c^b ifadesinde aa ve bb negatif olabileceğinden (örneğin a=2,b=1,c=3a = -2, b = 1, c = 3 için 32+31=28/93^{-2} + 3^1 = 28/9 rasyonel sayıdır) teklik-çiftlikten bahsedilemez (Her zaman çift değildir).
Doğru öncülleri belirlemek için.

Anahtar Kavram

Tek ve Çift Sayılarda Dört İşlem ve Üs Alma Kuralları
Soru 3023Soru

Bir kullanıcının bulut depolama alanının başlangıçta 14\frac{1}{4}'i doludur. Bu kullanıcı, depolama alanına 15 gigabayt (GB) daha dosya yüklediğinde depolama alanının 23\frac{2}{3}'si dolmuş oluyor.

Buna göre, bu kullanıcının bulut depolama alanının tamamı kaç gigabayttır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 36

Cevap

Bulut depolama alanının tamamı 36 gigabayttır.
Toplam depolama alanına 12x12x dersek, başlangıçtaki dolu kısım 12x14=3x12x \cdot \frac{1}{4} = 3x olur. 15 GB eklenmesiyle bu miktar 3x+153x + 15 olur ve bu da tüm alanın 23\frac{2}{3}'sine, yani 8x8x'e eşittir. Buradan 3x+15=8x    5x=15    x=33x + 15 = 8x \implies 5x = 15 \implies x = 3 bulunur. Toplam alan 12x=123=3612x = 12 \cdot 3 = 36 GB olur.

Adım Adım Çözüm

1
Kapasite için değişken tanımlanması
Toplam depolama alanı 12x12x olarak belirlenir. Başlangıçta dolu kısım ise 3x3x olur.
Hesaplamaları kolaylaştırmak amacıyla paydalar olan 4 ve 3 sayılarının ortak katı seçilmiştir.
2
Ekleme sonrası yeni durumun modellenmesi
15 GB eklendikten sonraki doluluk 3x+153x + 15 olur. Bu miktar toplamın 23\frac{2}{3}'si olan 8x8x'e eşittir.
Verilen artış miktarını başlangıçtaki doluluğa ekleyip hedef doluluk oranına eşitlemek için.
3
Denklemin çözülmesi ve toplam kapasitenin bulunması
5x=15    x=35x = 15 \implies x = 3 bulunur. Toplam kapasite 123=3612 \cdot 3 = 36 GB olarak hesaplanır.
Bilinmeyen xx değerini bulup başlangıçta tanımladığımız 12x12x ifadesinde yerine yazarak sonuca ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Kesir problemlerinde paydaların ortak katı üzerinden bilinmeyen tayin ederek denklem kurma.

Alternatif Yöntem

Paydaları eşitleyerek doğrudan oranlar üzerinden de çözebiliriz: Doluluk oranı 14\frac{1}{4}'ten (yani 312\frac{3}{12}'ten) 23\frac{2}{3}'ye (yani 812\frac{8}{12}'ye) çıkmıştır. Aradaki artış oranı 812312=512\frac{8}{12} - \frac{3}{12} = \frac{5}{12}'dir. Tüm kapasitenin 512\frac{5}{12}'i 15 GB ise, tamamı 15125=3615 \cdot \frac{12}{5} = 36 GB olur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3024Soru

Pozitif bir nn tam sayısının farklı asal çarpanlarının toplamı T(n)T(n), farklı asal çarpanlarının çarpımı ise C\c(n)Ç(n) ile gösterilmektedir.

Örneğin; 12=223112 = 2^2 \cdot 3^1 olduğundan T(12)=2+3=5T(12) = 2 + 3 = 5 ve C\c(12)=23=6Ç(12) = 2 \cdot 3 = 6 olur.

Buna göre,
C\c(n)T(n)=15Ç(n) - T(n) = 15
eşitliğini sağlayan iki basamaklı en büyük nn doğal sayısının rakamları toplamı kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 14

Cevap

Koşulu sağlayan en büyük iki basamaklı n sayısı 68 olduğundan rakamları toplamı 14'tür.
Koşulu sağlayan en büyük iki basamaklı n sayısı 68'dir ve rakamları toplamı 14 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
n sayısının farklı asal çarpan sayısı olan k değerine göre Ç(n) - T(n) ifadesinin durumu incelenir.
k = 1 için Ç(n) - T(n) = 0 olur. k >= 3 için en küçük durum olan {2, 3, 5} asalları için Ç(n) - T(n) = 30 - 10 = 20 > 15 olur. Dolay��sıyla n sayısının tam olarak 2 farklı asal çarpanı olmalıdır.
Çözümün hangi asal çarpan sayısında aranacağını tespit etmek.
2
k = 2 durumunda farklı p ve q asal sayıları için pq - (p + q) = 15 denklemi çözülür.
pq - p - q = 15 ifadesinin her iki tarafına 1 eklenirse (p - 1)(q - 1) = 16 elde edilir. p < q kabul edilirse 16'nın çarpanlarından p = 2 ve q = 17 tek asal çözümdür.
n sayısının asal çarpanlarının hangileri olduğunu belirlemek.
3
Asal çarpanları 2 ve 17 olan, n = 2^a * 17^b formatındaki iki basamaklı sayılar bulunur.
b = 1 ve a = 1 için n = 34, b = 1 ve a = 2 için n = 68 bulunur. Diğer durumlar iki basamaklı sınırını aşar. En büyük değer 68'dir.
Koşulu sağlayan en büyük iki basamaklı n sayısını elde etmek.
4
Elde edilen en büyük n sayısının rakamları toplamı hesaplanır.
n = 68 için rakamlar toplamı 6 + 8 = 14 bulunur.
Soruda istenen nihai değere ulaşmak.

Anahtar Kavram

Asal çarpanlara ayırma ve iki bilinmeyenli tamsayı denklemlerinin çözümü
Soru 3025Soru

xx, yy ve zz gerçel sayıları için,

* x4y50x^4 \cdot y^5 \le 0
* yz3>0y \cdot z^3 > 0
* x+y+z=0x + y + z = 0

koşulları sağlanmaktadır. Buna göre; xx, yy ve zz gerçel sayılarından pozitif olanların sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1

Cevap

Pozitif olan sayıların sayısı 1'dir.
Doğru cevap 1'dir. yz3>0y \cdot z^3 > 0 ifadesinden yy ve zz sayılarının işaretlerinin aynı olduğu anlaşılır. Eğer her ikisi de pozitif olsaydı, x4y50x^4 \cdot y^5 \le 0 eşitsizliğinden x=0x = 0 gelirdi. Bu durumda x+y+z=0x+y+z=0 eşitliği y+z=0y+z=0 olmasını gerektirirdi ki iki pozitif sayının toplamı sıfır olamaz. Dolayısıyla yy ve zz negatif olmalıdır. Buradan x=(y+z)x = -(y+z) pozitif olur. Yani tek pozitif sayı xx'tir.

Adım Adım Çözüm

1
yz3>0y \cdot z^3 > 0 eşitsizliğini analiz etmek.
yy ve zz aynı işaretli ve sıfırdan farklıdır.
Çarpımın pozitif olması için her iki çarpanın işaretinin aynı olması gerekir. Tek kuvvetler tabanın işaretini etkilemediğinden z3z^3 ile zz aynı işaretlidir.
2
yy ve zz sayılarının pozitif olması durumunu incelemek.
Çelişki elde edilir, bu durum imkansızdır.
y>0y > 0 ise x4y50x^4 \cdot y^5 \le 0 eşitsizliği x40x^4 \le 0 olmasını gerektirir. Bir gerçel sayının çift kuvveti negatif olamayacağından x=0x = 0 olur. Bu durumda x+y+z=0y+z=0x + y + z = 0 \Rightarrow y + z = 0 olur ancak iki pozitif sayının toplamı sıfır olamaz.
3
yy ve zz sayılarının negatif olması durumunu incelemek.
x>0x > 0, y<0y < 0 ve z<0z < 0 bulunur.
y<0y < 0 ise y5<0y^5 < 0 olur ve x4y50x^4 \cdot y^5 \le 0 eşitsizliği her xx gerçel sayısı için daima sağlanır. x+y+z=0x + y + z = 0 denkleminden x=(y+z)x = -(y + z) elde edilir. İki negatif sayının toplamı negatif olduğundan, önüne gelen eksi işaretiyle xx pozitif bir değer alır.
4
Pozitif sayıların toplam sayısını bulmak.
Pozitif olan sayıların sayısı 1'dir.
xx pozitif, yy ve zz negatif olduğundan yalnızca 1 adet pozitif sayı vardır.

Anahtar Kavram

Pozitif ve negatif sayıların özellikleri, çift kuvvetlerin negatif olmama özelliği ve sıfırın nötr (işaretsiz) olma durumu.
Soru 3026Soru

(I) Antik yerleşim bölgelerinde yürütülen arkeobotanik kazılardan elde edilen bitki kalıntıları, geçmiş yüzyıllardaki tarım faaliyetlerinin niteliğini saptayabilmek amacıyla laboratuvar ortamında çeşitli analizlerden geçirilir. (II) Toprak altında binlerce yıl boyunca kömürleşerek korunan bu tohumlar, kimyasal yapıları bozulduğundan tarihlendirme aşamasında birtakım güçlükler ortaya çıkarmaktadır. (III) Araştırmacılar, iklimsel değişimlerin tarımsal verimliliğe etkisini daha net gözlemleyebilmek üzere farklı katmanlardan alınan örnekleri karşılaştırmalı olarak inceler. (IV) Kazı alanının nemli yapısı organik maddelerin çürümesini hızlandırdığı için bazı kültür bitkilerinin izlerine bu bölgede rastlamak neredeyse imkânsızdır. (V) Elde edilen verilerin bilimsel bir yaklaşımla değerlendirilmesi, antik toplumların beslenme alışkanlıklarını ve coğrafyayla olan etkileşimlerini anlamamızı kolaylaştıracaktır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde sırasıyla neden-sonuç ve amaç-sonuç ilişkisi kurulmuştur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II ve III

Cevap

İkinci ve üçüncü cümleler sırasıyla neden-sonuç ve amaç-sonuç ilişkisi içermektedir.
İkinci cümlede 'kimyasal yapıları bozulduğundan' ifadesiyle eylemin ortaya çıkış nedeni, yani gerçekleşmiş bir gerekçe sunulmuştur. Üçüncü cümlede ise 'iklimsel değişimlerin tarımsal verimliliğe etkisini daha net gözlemleyebilmek üzere' ifadesiyle eylemin gerçekleştirilmesindeki amaç ortaya konmuştur. Dolayısıyla bu iki cümle sırasıyla neden-sonuç ve amaç-sonuç ilişkisine sahip olup doğru cevabı oluşturmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin anlam ilişkilerini tek tek çözümlemek.
Birinci cümlede tarım faaliyetlerinin niteliğini saptamak hedeflendiği için amaç-sonuç ilişkisi; ikinci cümlede kimyasal yapıların bozulması gerçekleşmiş bir neden olduğu için neden-sonuç ilişkisi; üçüncü cümlede iklimsel değişimlerin etkisini gözlemlemek hedeflendiği için amaç-sonuç ilişkisi; dördüncü cümlede nemli yapının çürümeyi hızlandırması gerçekleşmiş bir neden olduğu için neden-sonuç ilişkisi belirlenir. Beşinci cümlede ise bu tür bir anlam ilişkisi saptanmaz.
Soruda istenen sırayı bulabilmek için her cümlenin kendi içindeki anlam ilişkisini doğru tespit etmek gerekir.
2
Soruda talep edilen 'sırasıyla neden-sonuç ve amaç-sonuç' düzenine uyan seçeneği belirlemek.
İkinci cümlede neden-sonuç (kimyasal yapıları bozulduğundan), üçüncü cümlede ise amaç-sonuç (etkisini daha net gözlemleyebilmek üzere) ilişkisi ardı ardına gelmiştir. Bu durum istenen sırayı karşılar.
Doğru seçeneğe ulaşmak için belirlenen cümlelerin sırasını kontrol etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Neden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkili Cümleler
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3027Soru
x<0<yx < 0 < y olmak üzere,
x+yxy|x| + |y - x| - |y|

ifadesinin eşiti aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2x-2x

Cevap

İfadenin en sade eşiti 2x-2x olur.
Verilen koşullarda xx negatif olduğu için x=x|x| = -x olur. yxy - x pozitif olduğu için yx=yx|y - x| = y - x olur. yy pozitif olduğu için y=y|y| = y olur. Bu değerler yerine yazıldığında x+yxy=2x-x + y - x - y = -2x sonucuna ulaşılır. Dolayısıyla doğru yanıt 2x-2x ifadesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Mutlak değer içerisindeki ifadelerin işaretlerini belirleme.
x<0x < 0 olduğundan xx negatiftir. x<0<yx < 0 < y olduğundan yx>0y - x > 0 (pozitif) ve y>0y > 0 (pozitif) olur.
Mutlak değer dışına çıkarma işleminde ifadenin işareti dışarıya nasıl çıkacağını belirler.
2
İfadeleri mutlak değer dışına çıkarma.
x=x|x| = -x, yx=yx|y - x| = y - x ve y=y|y| = y olarak çıkar.
Negatif ifadeler önüne eksi (-) alarak çıkar, pozitif ifadeler aynen çıkar.
3
Elde edilen ifadeleri ana denklemde yerine koyup sadeleştirme.
(x)+(yx)(y)=x+yxy=2x(-x) + (y - x) - (y) = -x + y - x - y = -2x elde edilir.
Toplama ve çıkarma işlemlerini tamamlayarak en sade biçime ulaşırız.

Anahtar Kavram

Mutlak değer içerisindeki ifadenin işaretine göre dışarıya çıkarılması.

Alternatif Yöntem

Sayı doğrusu üzerinde değer seçme yöntemi kullanılabilir. Örneğin, x=1x = -1 ve y=2y = 2 değerleri seçilirse; 1+2(1)2=1+32=2|-1| + |2 - (-1)| - |2| = 1 + 3 - 2 = 2 bulunur. Seçeneklerde x=1x = -1 yazıldığında 22 sonucunu veren tek ifade 2x-2x ifadesidir.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 3028Soru

Bir kırtasiyeci, deposundaki defterleri paketlemek için iki farklı boyuttaki kolileri kullanmaktadır.

* Küçük kolilerin her birine, onlar basamağı birler basamağından 33 eksik olan iki basamaklı bir doğal sayı kadar defter yerleştirilmektedir.
* Büyük kolilerin her birine ise küçük kolinin kapasitesini gösteren sayının basamaklarının yer değiştirilmesiyle elde edilen iki basamaklı sayı kadar defter yerleştirilmektedir.

Kırtasiyeci elindeki defterleri;
* Sadece kü��ük kolilere yerleştirirse 55 koli tamamen dolmakta ve geriye 55 defter kalmaktadır.
* Sadece büyük kolilere yerleştirirse 33 koli tamamen dolmakta fakat son kolinin tamamen dolması için 44 defter eksik kalmaktadır.

Buna göre, kırtasiyecinin paketlemek istediği toplam defter sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 185

Cevap

Paketlemek istenen toplam defter sayısı 185'tir.
Doğru seçenekte belirtilen değer, koli kapasitelerinin basamak analiziyle tek bir değişken cinsinden doğru kurulması, doğrusal denklemdeki parantezlerin kurallara uygun açılması ve elde edilen tam sayı koli kapasiteleriyle (36 ve 63) toplam defter sayısının hatasız hesaplanması (5 * 36 + 5 = 185) ile bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Küçük kolinin kapasitesini belirlemek için onlar basamağına aa, birler basamağına bb diyelim. Onlar basamağı birler basamağından 33 eksik olduğuna göre a=b3a = b - 3, yani b=a+3b = a + 3 olur. Küçük kolinin kapasitesi iki basamaklı sayı olduğundan 10a+b=10a+(a+3)=11a+310a + b = 10a + (a + 3) = 11a + 3 olarak ifade edilir.
Küçük koli kapasitesi: 11a+311a + 3 adet defter.
Koli kapasitesini tek bir bilinmeyen cinsinden basamak çözümlemesi kullanarak yazmak için.
2
Büyük kolinin kapasitesi, küçük kolinin kapasitesinin basamaklarının yer değiştirilmesiyle elde edilir. Bu sayı 10b+a10b + a olacağından, bb yerine a+3a + 3 yazıldığında büyük kolinin kapasitesi 10(a+3)+a=11a+3010(a + 3) + a = 11a + 30 olarak bulunur.
Büyük koli kapasitesi: 11a+3011a + 30 adet defter.
Büyük koli kapasitesini de aynı bilinmeyen cinsinden ifade etmek için.
3
Defter sayısını veren iki durumu birbirine eşitleyen denklemi kuralım. 55 küçük koli dolduğunda 55 defter artması 5(11a+3)+55(11a + 3) + 5 ifadesini, 33 büyük koli dolduğunda 44 defter eksik kalması ise 3(11a+30)43(11a + 30) - 4 ifadesini verir. Buradan denklem: 5(11a+3)+5=3(11a+30)45(11a + 3) + 5 = 3(11a + 30) - 4 olur.
Denklem: 55a+15+5=33a+90455a + 15 + 5 = 33a + 90 - 4
Her iki durumda paketlenen defter miktar�� aynı olduğundan eşitlik kurulur.
4
Elde edilen denklemi çözelim: 55a+20=33a+86    22a=66    a=355a + 20 = 33a + 86 \implies 22a = 66 \implies a = 3 bulunur. Buradan birler basamağı b=3+3=6b = 3 + 3 = 6 olur. Rakamlar koşuluna uyduğundan küçük koli kapasitesi 3636, büyük koli kapasitesi 6363 olarak elde edilir.
a=3a = 3, küçük koli kapasitesi 3636 ve büyük koli kapasitesi 6363 adet defterdir.
Bilinmeyen aa değerini bularak koli kapasitelerini hesaplamak için.
5
Bulunan kapasite değerini toplam defter sayısı formülünde yerine koyalım: D=536+5=180+5=185D = 5 \cdot 36 + 5 = 180 + 5 = 185 bulunur.
Toplam defter sayısı 185'tir.
Soruda istenen nihai toplam defter sayısını hesaplamak için.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemlerin basamak analizi ve sözel senaryolar yardımıyla kurulması ve çözülmesi.

Alternatif Yöntem

Denklem kurmak yerine seçeneklerden gidilebilir. Toplam defter sayısı olan 185 değeri için: 5 küçük koli doldurulduğunda 5 defter artıyorsa, bir küçük kolinin kapasitesi (185 - 5) / 5 = 36 olur. 36 sayısının basamakları yer değiştirilirse 63 elde edilir. Bu durumda büyük kolinin kapasitesi 63 olur. 3 büyük koli tamamen doldurulduğunda (3 * 63 = 189) son kolinin dolması için gerçekten de 4 defter (189 - 185 = 4) eksik kalmaktadır. Küçük koli kapasitesi olan 36 sayısında onlar basamağı (3), birler basamağından (6) tam olarak 3 eksik olduğundan tüm koşullar sağlanır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3029Soru

Plastik atıklar, günümüzde deniz ve okyanus ekosistemlerinin sürdürülebilirliği için en büyük tehditlerden birini oluşturmaktadır. Her yıl milyonlarca ton plastik atık kontrolsüz bir şekilde sulara karışmakta, bu atıklar akıntılarla okyanusların en ücra köşelerine kadar hızla taşınmaktadır. Bölgedeki deniz canlıları, bu renkli atıkları yiyecek sanarak tüketmekte ve bu durum canlıların sindirim sistemlerinin bozulmasına, hatta kitlesel ölümlerine yol açmaktadır. Ayrıca mikroplastikler, balıkların dokularına yerleşerek besin zinciri yoluyla insan sağlığını da doğrudan tehdit eder hale gelmektedir. Bu nedenle, okyanuslardaki plastik kirliliğine karşı zaman kaybetmeden acil küresel önlemler alınması gerekmektedir.

Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Plastik atıkların deniz ekosistemi ve canlı yaşamı üzerindeki olumsuz etkileri

Cevap

Plastik atıkların deniz ekosistemi ve canlı yaşamı üzerindeki olumsuz etkileri
Doğru yanıt, parçanın bütününü kapsayan ifadedir. Parçada plastik atıkların denizlere ulaşması, canlılar tarafından yutularak onlara zarar vermesi ve besin zinciriyle ekosistemi etkilemesi anlatılmaktadır. Bu durum, plastik atıkların deniz ekosistemi ve canlı yaşamı üzerindeki olumsuz etkileri olarak özetlenebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Metin okunarak yazarın üzerinde durduğu temel olgu belirlenir.
Metnin plastik atıklardan ve bunların okyanuslara, deniz canlılarına etkilerinden bahsettiği görülür.
Konu, parçada neyden söz edildiğidir.
2
Yardımcı düşünceler ve yan detaylar elenir.
Akıntılar, mikroplastikler ve insan sağlığı gibi unsurların konuyu destekleyen yardımcı ögeler olduğu anlaşılır.
Yardımcı düşünceler konunun kendisi olamaz, konuyu sınırlandırmaya yarar.
3
Parçanın tamamını kapsayan en genel ve doğru yargı seçenekte aranır.
Plastik atıkların deniz ekosistemine ve canlılara verdiği zararları ifade eden seçeneğin doğru olduğu belirlenir.
Konunun metnin tamamını temsil etmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Bir paragrafta yazarın üzerinde durduğu, hakkında konuştuğu olay, durum ya da düşünceye paragrafın konusu denir. Konuyu bulmak için 'Bu parçada ne anlatılmaktadır?' sorusu sorulur.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 3030Soru
xx ve yy gerçel sayıları için,
x2+y26x+4y+13=0x^2 + y^2 - 6x + 4y + 13 = 0
olduğuna göre, x+yx + y toplamı kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1

Cevap

1
Denklem (x3)2+(y+2)2=0(x-3)^2 + (y+2)^2 = 0 biçiminde düzenlendiğinde, iki tam kare ifadenin toplamının sıfır olması için her iki ifadenin de sıfıra eşit olması gerekir. Buradan x=3x = 3 ve y=2y = -2 elde edilir. Bu değerlerin toplamı ise 1'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen denklemdeki terimleri xx ve yy değişkenlerine göre gruplandırırız.
(x26x)+(y2+4y)+13=0(x^2 - 6x) + (y^2 + 4y) + 13 = 0
Değişkenleri ayrı ayrı tam kare ifadelere dönüştürebilmek için gruplandırma yapılır.
2
Gruplandırılan ifadeleri tam kareye tamamlarız.
(x26x+9)+(y2+4y+4)=0(x3)2+(y+2)2=0(x^2 - 6x + 9) + (y^2 + 4y + 4) = 0 \Rightarrow (x-3)^2 + (y+2)^2 = 0
x26xx^2 - 6x ifadesini tam kare yapmak için 99, y2+4yy^2 + 4y ifadesini tam kare yapmak için 44 eklenmelidir. Sabit terim olan 1313 sayısı 9+49 + 4 olarak dağıtıldığında denklem dengelenir.
3
Elde edilen tam kare ifadelerin toplamının sıfır olması koşulunu kullanırız.
x3=0x=3x - 3 = 0 \Rightarrow x = 3 ve y+2=0y=2y + 2 = 0 \Rightarrow y = -2
Gerçel sayıların kareleri negatif olamayacağından, toplamlarının sıfır olması ancak her bir terimin ayrı ayrı sıfıra eşit olmasıyla mümkündür.
4
x+yx + y toplamını hesaplarız.
x+y=3+(2)=1x + y = 3 + (-2) = 1
Soruda istenen toplam değerini bulmak için elde edilen xx ve yy değerleri toplanır.

Anahtar Kavram

Tam Kare Özdeşliği ve İki Değişkenli İfadelerin En Küçük Değeri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3031Soru

Bir sinema salonundaki A, B ve C sıralarında sırasıyla aa, bb ve cc adet koltuk bulunmaktadır. Bu sıralardaki koltuk sayıları ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* A sırasındaki koltuk sayısı ile B ve C sıralarındaki koltuk sayılarının toplamının çarpımı bir çift sayıdır.
* A sırasındaki koltuk sayısı ile B ve C sıralarındaki koltuk sayıların��n çarpımının toplamı bir tek sayıdır.

Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi her zaman bir çift sayıya eşittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: b+cb + c

Cevap

b + c ifadesi her iki durumda da çift sayıya eşittir.
İki sayının toplamının çift olması için bu sayıların teklik-çiftlik durumlarının aynı olması gerekir. Yapılan analiz sonucunda hem a'nın çift olduğu durumda (b ve c'nin her ikisi de tek) hem de a'nın tek olduğu durumda (b ve c'nin her ikisi de çift) b ve c değişkenlerinin aynı sınıfta olduğu görülür. Dolayısıyla bu iki değişkenin toplamı her zaman çift sayı sonucunu verir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen sözel ifadeleri cebirsel olarak modellemek.
a(b+c)a \cdot (b + c) ifadesinin çift sayı ve a+bca + b \cdot c ifadesinin tek sayı olduğu belirlenir.
Soruda verilen ilişkileri matematiksel denklemler halinde analiz edebilmek için cebirsel gösterim gereklidir.
2
Elde edilen ifadelerin teklik-çiftlik durumlarını incelemek.
İki olası durum ortaya çıkar:
1. Durum: aa çift ise, ikinci ifadenin tek olması için bcb \cdot c tek olmalıdır. Buradan bb tek ve cc tek bulunur.
2. Durum: aa tek ise, birinci ifadenin çift olması için b+cb + c çift olmalıdır. Bu durumda ikinci ifadenin tek olması için bcb \cdot c çift olmalıdır. Hem toplamları hem çarpımları çift olan sayılar ancak ikisinin de çift olması durumunda (bb çift, cc çift) sağlanır.
Çarpma ve toplama işlemlerinin temel teklik-çiftlik kurallarını uygulayarak değişkenlerin alabileceği değerleri sınırlandırmak gerekir.
3
Bulunan teklik-çiftlik durumlarına göre seçenekleri test etmek.
Her iki durumda da bb ve cc değişkenlerinin teklik-çiftlik karakteri aynıdır (ya ikisi de tek ya da ikisi de çifttir). Dolayısıyla b+cb + c toplamı her iki durumda da çift sayı sonucunu verir.
Seçeneklerin her iki geçerli durum altında da her zaman çift sayı üretip üretmediğini kontrol etmek sonuca ulaştırır.

Anahtar Kavram

Tek ve çift sayıların toplama ve çarpma işlemlerindeki özellikleri ile durum analizi yapılması.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3032Soru

Bir otomobilin dijital göstergesindeki kilometre sayacı, üç basamaklı ABCABC doğal sayısını gösterirken onlar basamağındaki rakam bozulmuş ve okunamaz hale gelmiştir. Bu durumu fark eden sürücü, sayıyı iki basamaklı ACAC doğal sayısı olarak okumuştur.

Otomobilin gerçekte gittiği yol olan ABCABC sayısı, hatalı okunan ACAC sayısının 9 katından 8 fazla olduğuna göre, bu koşulu sağlayan üç basamaklı en büyük ABCABC doğal sayısının rakamları toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 17

Cevap

Bu koşulu sağlayan en büyük üç basamaklı sayı 809 olup, rakamları toplamı 17'dir.
Çözümleme sonucunda ulaşılan 5(A+B)=4(C+1)5(A + B) = 4(C + 1) denkleminde eşitliğin sol tarafı 5'in katıdır. Sağ tarafın da 5'in katı olabilmesi için C+1C+1 ifadesi 5 veya 10 olmalıdır. En büyük ABCABC sayısını elde etmek için C+1=10    C=9C+1=10 \implies C=9 alınır. Buradan A+B=8A+B=8 bulunur. Sayının en büyük olması için yüzler basamağındaki AA rakamı en fazla 8 seçilebilir (bu durumda B=0B=0 olur). Sayımız 809'dur ve rakamları toplamı 17'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen sözel ilişkiyi üç basamaklı ABCABC ve iki basamaklı ACAC sayılarını kullanarak denklem olarak yazın.
ABC=9AC+8ABC = 9 \cdot AC + 8 denklemi elde edilir.
Soruda belirtilen sayısal ilişkileri cebirsel ifadeye dökmek için.
2
ABCABC ve ACAC sayılarını çözümleyerek denklemi basitleştirin.
5(A+B)=4(C+1)5(A + B) = 4(C + 1) eşitliği elde edilir.
Bilinmeyen rakamlar arasındaki ilişkiyi daha sade bir biçimde görebilmek için.
3
Elde edilen denklemde rakam olma koşulunu ve bölünebilme kuralını uygulayın.
C+1C+1 ifadesi 5'in katı olmalıdır, buradan C=4C = 4 veya C=9C = 9 bulunur. C=9C = 9 için A+B=8A + B = 8 elde edilir.
AA, BB ve CC değerlerinin birer rakam olması sınırlandırmasından yararlanarak olası durumları azaltmak için.
4
ABCABC sayısının en büyük değerini bulup rakamları toplamını hesaplayın.
En büyük sayı ABC=809ABC = 809 olup rakamları toplamı 8+0+9=178 + 0 + 9 = 17 bulunur.
Yüzler basamağını maksimum yapmak için A=8A = 8 ve B=0B = 0 seçilmesi gerektiğinden.

Anahtar Kavram

Basamak Analizi ve Çözümleme

Alternatif Yöntem

Denklem 5(A+B)=4(C+1)5(A+B) = 4(C+1) haline getirildikten sonra, sol tarafın son basamağının 0 veya 5 olması gerektiği fark edilir. Sağ tarafın son basamağının da buna uyması için CC yerine doğrudan rakamlar denenerek C=4C=4 veya C=9C=9 değerlerine pratik bir yolla ulaşılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3033Soru

Toplamları 120120 olan ardışık pozitif tam sayılar veya ardışık pozitif çift tam sayılardan oluşan gruplar aşağıdaki gibi tanımlanmaktadır:

* I. Grup: Elemanları ardışık pozitif tam sayılardan oluşan, eleman sayısı birden büyük ve en az eleman içeren grup.
* II. Grup: Elemanları ardışık pozitif çift tam sayılardan oluşan ve en çok eleman içeren grup.
* III. Grup: Elemanları ardışık pozitif tam sayılardan oluşan ve en çok eleman içeren grup.

Buna göre; I, II ve III. grupların terim sayılarını küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

I. Grup'un terim sayısı (3) < II. Grup'un terim sayısı (8) < III. Grup'un terim sayısı (15)
I. Grup'un terim sayısı 33, II. Grup'un terim sayısı 88 ve III. Grup'un terim sayısı 1515 olarak hesaplanır. Bu değerlerin küçükten büyüğe sıralaması sırasıyla I. Grup, II. Grup ve III. Grup şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
I. Grup için terim sayısının belirlenmesi.
Terim sayısı 33 olarak bulunur.
Ardışık pozitif tam sayıların toplamı a+(a+1)++(a+n1)=120    n(2a+n1)=240a + (a+1) + \dots + (a+n-1) = 120 \implies n(2a+n-1) = 240 denklemini verir. Pozitif tam sayılar için n>1n > 1 şartını sağlayan en küçük nn değeri n=3n = 3 olur (bu durumda ilk terim a=39a=39 olur).
2
II. Grup için terim sayısının belirlenmesi.
Terim sayısı 88 olarak bulunur.
Ardışık pozitif çift tam sayıların toplamı 2a+(2a+2)++(2a+2m2)=120    m(2a+m1)=1202a + (2a+2) + \dots + (2a+2m-2) = 120 \implies m(2a+m-1) = 120 denklemini verir. En büyük terim sayısını bulmak için mm'in en büyük pozitif tam sayı değeri aranır. m=8m = 8 için 2a+7=15    a=42a+7 = 15 \implies a=4 pozitif tam sayı çözümü elde edilir. m=15m = 15 için 2a+14=8    a=32a+14=8 \implies a=-3 olur ki bu pozitif olma şartını bozar. Dolayısıyla maksimum terim sayısı 88'dir.
3
III. Grup için terim sayısının belirlenmesi.
Terim sayısı 1515 olarak bulunur.
Toplamları 120120 olan ardışık pozitif tam sayı dizisinin en çok terim içermesi için dizinin en küçük pozitif tam sayı olan 11 ile başlaması gerekir. 1+2++n=n(n+1)2=120    n(n+1)=240    n=151 + 2 + \dots + n = \frac{n(n+1)}{2} = 120 \implies n(n+1) = 240 \implies n = 15 olur.
4
Terim sayılarının karşılaştırılması.
3<8<153 < 8 < 15 şeklinde sıralanır.
Bulunan terim sayıları sırasıyla 33, 88 ve 1515 olduğundan, küçükten büyüğe sıralama I < II < III şeklindedir.

Anahtar Kavram

Ardışık sayı dizilerinde terim sayısı ve toplam formülleri arasındaki ilişkilerin çözümlenmesi.
Soru 3034Soru

Nörogastronomi, lezzet algısının sadece dildeki tat alma tomurcuklarıyla sınırlı olmadığını, beynin farklı duyusal verileri sentezlemesiyle oluşan karmaşık bir süreç olduğunu savunur. Bir yemeğin tadı; tabağın rengi, arka planda çalan müziğin ritmi ve hatta çatalın ağırlığı gibi çevresel etkenlerden do��rudan etkilenir. Örneğin, mavi bir tabakta sunulan tuzlu yiyeceklerin daha az tuzlu algılandığı ya da ağır çatal bıçak takımlarının yemek kalitesi algısını yükselttiği bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Beynimiz, bu farklı duyusal uyaranları birleştirerek lezzet haritasını çıkarır. Bu durum, gıda endüstrisinin pazarlama stratejilerinden obezite tedavisine kadar geniş bir alanda yeni ufuklar açmaktadır.

Buna göre, sol tarafta verilen metne ait yargıları, sağ tarafta verilen bu yargılardan çıkarılabilecek yardımcı düşüncelerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Lezzet algısının beynin farklı duyusal verileri sentezlemesiyle oluşan karmaşık bir süreç olması
Mavi bir tabakta sunulan tuzlu yiyeceklerin daha az tuzlu algılanması
Nörogastronominin gıda endüstrisinden obezite tedavisine kadar geniş bir alanda ufuklar açması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Lezzet algısının karmaşıklığı çoklu duyu entegrasyonu ile, mavi tabak örneği çevresel faktörlerin tat yoğunluğunu değiştirmesi ile, nörogastronominin açtığı ufuklar ise bulguların ticari ve sağlık alanında uygulanması ile eşleşmektedir.
Metindeki ifadeler doğrudan beynin işleme süreçlerine, çevresel etkenlerin duyusal algı üzerindeki etkilerine ve bilimsel bulguların uygulama alanlarına karşılık gelmektedir. Bu doğrultuda yapılan eşleştirmeler metnin yardımcı düşünceleriyle birebir örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki ilk cümleyi analiz ederek beynin çoklu duyu sentezi rolünü değerlendirmek.
Lezzet algısının sadece dildeki tomurcuklarla sınırlı olmayıp beynin senteziyle oluştuğu bilgisi, çoklu duyu entegrasyonuna karşılık gelir.
Metnin giriş kısmındaki temel fizyolojik açıklamayı yardımcı düşünceyle ilişkilendirmek.
2
Metindeki mavi tabak örneğini ve çevresel etkenlerin etkisini incelemek.
Mavi tabak örneği, görsel ve çevresel uyaranların tuzluluk algısını manipüle edebildiğini gösterir.
Metindeki somut örneğin hangi genel yardımcı düşünceyi desteklediğini saptamak.
3
Metnin son cümlesindeki gıda endüstrisi ve obezite tedavisi vurgusunu değerlendirmek.
Bu alanlar sırasıyla ticari ve tıbbi (sağlık) pratik uygulamalara işaret eder.
Bulguların pratik yaşamdaki yansımalarını doğru kavramlarla eşleştirmek.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Soru 3035Soru

Genişlikleri birbirine eşit olan iki raftan birincisine, genişliği xx cm olan 2 adet özdeş kitap yan yana yerleştirildikten sonra rafın kalan kısmına 37 cm genişliğinde bir destek yerleştiriliyor. İkinci rafa ise onlar basamağı xx rakamı olan iki basamaklı x5x5 cm genişliğinde tek bir kutu yerleştirildiğinde raf tamamen doluyor.

Buna göre, bir kitabın genişliği (xx) kaç cm'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 44

Cevap

Bir kitabın genişliği 44 cm'dir.
Raf genişliklerinin eşitliğinden 2x+37=10x+52x + 37 = 10x + 5 denklemi kurulur. Bu denklem çözüldüğünde 8x=328x = 32 ve buradan x=4x = 4 elde edilir. Bu değer bir rakam olduğundan şartı sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Raf genişliklerinin eşitliğinden yararlanarak denklemi kurmak.
2x+37=10x+52x + 37 = 10x + 5 denklemi elde edilir.
Birinci raftaki 2 kitap ve 37 cm'lik destek, ikinci raftaki x5x5 iki basamaklı genişliğine eşittir. Burada x5x5 iki basamaklı sayısı 10x+510x + 5 olarak çözümlenir.
2
Bilinmeyenleri bir tarafa, sabit sayıları diğer tarafa toplamak.
32=8x32 = 8x denklemi elde edilir.
Denklemin sol tarafındaki 2x2x ifadesi sağ tarafa eksi olarak geçer (10x2x=8x10x - 2x = 8x), sağ taraftaki +5+5 ifadesi sol tarafa eksi olarak geçer (375=3237 - 5 = 32).
3
Denklemi çözerek xx değerini bulmak.
x=4x = 4 bulunur.
Eşitliğin her iki tarafı 88 ile bölünerek xx yalnız bırakılır.

Anahtar Kavram

Birinci Dereceden Bir Bilinmeyenli Denklem Kurma ve Çözme
Soru 3036Soru

Her xx gerçel sayısı için x2=x\sqrt{x^2} = x eşitliği her zaman doğrudur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: False

Cevap

Her xx gerçel sayısı için x2=x\sqrt{x^2} = x eşitliği her zaman doğru değildir, bu nedenle verilen ifade yanlıştır.
Her xx gerçel sayısı için x2=x\sqrt{x^2} = |x| olup, xx negatif olduğunda sonuç x-x olur. Dolayısıyla x2=x\sqrt{x^2} = x eşitliği her zaman sağlanmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Karekökün tanımını hatırlayalım.
x2=x\sqrt{x^2} = |x| bağ��ntısı geçerlidir.
Çift dereceli bir kökten çıkan ifade negatif olamaz, bu yüzden dışarıya mutlak değer içinde çıkar.
2
Negatif bir sayı için durumu test edelim.
x=2x = -2 için (2)2=4=2\sqrt{(-2)^2} = \sqrt{4} = 2 olur. Ancak ifadedeki formüle göre bu değer x=2x = -2 olmalıdır. 222 \neq -2 olduğundan eşitlik her zaman doğru değildir.
Eşitliğin her gerçel sayı için doğru olması gerektiği iddia edildiğinden, tek bir karşıt örnek ifadenin yanlış olduğunu kanıtlar.

Anahtar Kavram

Mutlak Değerin Kareköklü İfadelerle İlişkisi ve Dışarı Çıkarma Kuralı
Soru 3037Soru

Bir un çuvalındaki unun 14\frac{1}{4}'ü ile börek, geriye kalan unun 25\frac{2}{5}'si ile kek yapılm��ştır.

Kek yapımında 1818 kilogram un kullanıldığına göre, başlangıçta çuvalda kaç kilogram un vardı?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6060

Cevap

Başlangıçta çuvalda 60 kilogram un vardı.
Başlangıçtaki un miktarına xx denildiğinde, börek yapıldıktan sonra kalan un x14x=34xx - \frac{1}{4}x = \frac{3}{4}x olur. Bu kalan unun 25\frac{2}{5}'si kek yapımında kullanıldığına göre, kek için kullanılan un miktarı 34x×25=310x\frac{3}{4}x \times \frac{2}{5} = \frac{3}{10}x olur. Bu miktar 18 kilograma eşitlendiğinde, 310x=18\frac{3}{10}x = 18 denkleminden başlangıçtaki un miktarı 60 kilogram olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıçtaki un miktarına xx diyelim ve börek için kullanılan un miktarını belirleyelim.
Börek için kullanılan un miktarı: 14x\frac{1}{4}x
Soruda unun dörtte birinin börek yapımında kullanıldığı belirtilmiştir.
2
Börek yapıldıktan sonra geriye kalan un miktarını hesaplayalım.
Kalan un miktarı: x14x=34xx - \frac{1}{4}x = \frac{3}{4}x
Bir sonraki işlem kalan un üzerinden yapılacağı için geriye kalan miktarı bulmamız gerekir.
3
Kek yapımında kullanılan un miktarını kalan un miktarı cinsinden ifade edip 18 kilograma eşitleyelim.
Kek için kullanılan un miktarı: 34x×25=310x=18\frac{3}{4}x \times \frac{2}{5} = \frac{3}{10}x = 18 kg
Kalan unun beşte ikisi ile kek yapıldığı ve bu miktarın 18 kg olduğu verilmiştir.
4
Ende edilen 310x=18\frac{3}{10}x = 18 denkleminden xx değerini çekerek başlangıçtaki un miktarını bulalım.
x=18×103=60x = \frac{18 \times 10}{3} = 60 kg
Denklemin her iki tarafı düzenlenerek bilinmeyen yalnız bırakılmıştır.

Anahtar Kavram

Kesir problemlerinde ardışık adımlarda 'kalan miktar' ifadesine dikkat edilerek doğru temel matrahın (bütünün) belirlenmesi ve adım adım denklem kurulması.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3038Soru

aa, bb ve cc birer tam sayı olmak üzere,

ab+b2+ca \cdot b + b^2 + c

toplamının bir tek sayıya,

bc+c2+ab \cdot c + c^2 + a

toplamının ise bir çift sayıya eşit olduğu bilinmektedir.

Buna göre,

I. a+ca + c
II. ac+ba \cdot c + b
III. ab+ca^b + c

ifadelerinden hangileri her zaman bir çift sayıya eşittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yalnız I

Cevap

Yalnız I ifadesi her zaman çift sayıdır.
Verilen iki denklemin analizi yapıldığında a ve c sayılarının daima aynı paritede (ya her ikisinin de tek ya da her ikisinin de çift) olduğu, b sayısının ise onlardan farklı paritede olduğu sonucuna varılır. Aynı paritedeki iki tam sayının toplamı her zaman çift sayı olacağından a + c toplamı her zaman çift bir sayıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen ifadeleri çarpanlarına ayırarak analiz edelim.
Birinci ifade b(a+b)+cb(a + b) + c şeklinde, ikinci ifade ise c(b+c)+ac(b + c) + a şeklinde yazılır.
Ortak çarpan parantezine almak, teklik-çiftlik incelemelerini kolaylaştırır.
2
b tam sayısının tek veya çift olma durumlarına göre a ve c sayılarının teklik-çiftlik durumlarını belirleyelim.
Eğer b çift ise; b(a+b) çift olur ve c tek olmalıdır. Bu durumda ikinci ifadede c(b+c)+a = tek*(çift+tek)+a = tek+a olur. Bunun çift olması için a tek olmalıdır. Yani (a, b, c) = (Tek, Çift, Tek) olur. Eğer b tek ise; b(a+b)+c ifadesinin tek olması için a çift ve c çift olmalıdır. Bu durumda c(b+c)+a = çift*(tek+çift)+çift = çift olur ve ikinci denklemi sağlar. Yani (a, b, c) = (Çift, Tek, Çift) olur.
b tam sayısının tüm parite durumlarını inceleyerek sistemin tüm çözümlerini bulmak gerekir.
3
Ende edilen (a, b, c) parite durumlarını öncüllerde yerine koyarak değerlendirelim.
Her iki durumda da a ve c tam sayılarının teklik-çiftlik durumları aynıdır (ikisi de tek veya ikisi de çift). Bu yüzden I. öncüldeki a + c ifadesi daima çift sayıdır. II. öncüldeki a*c + b ifadesi daima tek sayıdır. III. öncüldeki a^b + c ifadesinde b negatif bir tam sayı (örneğin -2) olabileceğinden a^b tam sayı olmayabilir ve teklik-çiftlikten bahsedilemez.
Bulunan genel özellikleri her bir öncülün doğruluğunu test etmek için uygularız.

Anahtar Kavram

Tek ve çift sayıların özellikleri, tam sayı kuvvetlerinde teklik-çiftlik incelemesi ve üssün negatif olma durumu.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3039Soru

x,yx, y ve zz sayıları sırasıyla Z\mathbb{Z} (tam say��lar), QZ\mathbb{Q} \setminus \mathbb{Z} (tam sayı olmayan rasyonel sayılar) ve RQ\mathbb{R} \setminus \mathbb{Q} (irrasyonel sayılar) kümelerinin birer elemanıdır.

Buna göre;
I. xyx \cdot y sayıs�� bir tam sayıdır.
II. xzx \cdot z sayısı bir irrasyonel sayıdır.
III. y+zy + z sayısı bir irrasyonel sayıdır.

ifadelerinden hangileri her zaman doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yalnız III

Cevap

Yalnız III
Yalnızca üçüncü öncül her zaman doğrudur. Rasyonel bir sayı ile irrasyonel bir sayının toplamı her zaman irrasyonel bir sayı verir. Diğer öncüllerde ise x=1x=1 ve y=1/2y=1/2 seçildiğinde çarpımın tam sayı çıkmadığı, x=0x=0 seçildiğinde ise irrasyonel bir sayı ile çarpımın sıfır (rasyonel) çıktığı görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci öncül olan xyx \cdot y ifadesinin tam sayı olma durumunu incelemek.
x=1Zx = 1 \in \mathbb{Z} ve y=12QZy = \frac{1}{2} \in \mathbb{Q} \setminus \mathbb{Z} değerleri seçildiğinde, xy=112=12x \cdot y = 1 \cdot \frac{1}{2} = \frac{1}{2} elde edilir. 12\frac{1}{2} bir tam sayı olmadığından, birinci öncül her zaman doğru değildir.
Bir önermenin her zaman doğru olmadığını göstermek için en az bir tane karşıt örnek (aksine örnek) bulmak yeterlidir.
2
İkinci öncül olan xzx \cdot z ifadesinin irrasyonel olma durumunu incelemek.
x=0Zx = 0 \in \mathbb{Z} ve z=2RQz = \sqrt{2} \in \mathbb{R} \setminus \mathbb{Q} değerleri seçildiğinde, xz=02=0x \cdot z = 0 \cdot \sqrt{2} = 0 elde edilir. 00 sayısı bir rasyonel sayı olduğundan, ikinci öncül her zaman doğru değildir.
Sıfır sayısının bir tam sayı olduğu ve irrasyonel sayılarla çarpımının sonucu rasyonele dönüştürdüğü durumunu test etmek.
3
Üçüncü öncül olan y+zy + z ifadesinin irrasyonel olma durumunu incelemek.
Rasyonel bir sayı ile irrasyonel bir sayının toplamı her zaman irrasyonel bir sayıdır. Aksini varsayarsak, y+z=qy + z = q (qQq \in \mathbb{Q}) olsun. Buradan z=qyz = q - y yazılabilir. Rasyonel iki sayının farkı da rasyonel olacağından zz rasyonel olmalıdır. Ancak bu durum zz'nin irrasyonel olması tanımıyla çelişir. Dolayısıyla üçüncü öncül her zaman doğrudur.
Toplama işleminin sayı kümeleri üzerindeki kapalılık ve karakterizasyon özelliklerini matematiksel çelişki yöntemiyle ispatlamak.

Anahtar Kavram

Sayı kümelerinin tanımı, eleman özellikleri ve bu kümeler arasındaki işlemlerin rasyonellik/irrasyonellik durumları.
Soru 3040Soru

Aşağıda aa, bb ve cc gerçel sayıları arasındaki bazı eşitsizlik ilişkileri verilmiştir:

* a2b0a^2 \cdot b \le 0
* b3c0b^3 \cdot c \ge 0
* ac<0a \cdot c < 0

Buna göre, bu ilişkileri sağlayan her aa, bb ve cc değeri için aşağıdaki ifadelerden hangisi her zaman pozitiftir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: a2ba^2 - b

Cevap

a2ba^2 - b ifadesi her zaman pozitiftir.
a2ba^2 - b ifadesi her zaman pozitiftir. Çünkü ac<0a \cdot c < 0 olduğundan aa sıfıra eşit olamaz ve karesi (a2a^2) her zaman pozitiftir. a2b0a^2 \cdot b \le 0 eşitsizliğinde a2>0a^2 > 0 olduğu için b0b \le 0 olmalıdır. Buradan b0-b \ge 0 elde edilir. Pozitif bir sayı (a2a^2) ile negatif olmayan bir sayının (b-b) toplamı her koşulda pozitiftir.

Adım Adım Çözüm

1
ac<0a \cdot c < 0 eşitsizliğini analiz etmek.
aa ve cc zıt işaretlidir. Dolayısıyla a0a \neq 0 ve c0c \neq 0 olur.
Çarpımları negatif olan iki sayı sıfırdan farklı ve zıt işaretli olmalıdır.
2
a0a \neq 0 bilgisini a2b0a^2 \cdot b \le 0 eşitsizliğinde kullanmak.
a2>0a^2 > 0 olduğundan b0b \le 0 bulunur.
Sıfır dışındaki tüm gerçel sayıların çift kuvvetleri pozitiftir. Pozitif bir sayı ile çarpımı sıfırdan küçük veya eşit olan bir değişkenin kendisi sıfıra eşit ya da negatif olmalıdır.
3
bb sayısının durumlarına göre b3c0b^3 \cdot c \ge 0 eşitsizliğini incelemek.
b=0b = 0 ise cc her iki işareti de alabilir (ancak aa ile zıt işaretli kalır). b<0b < 0 ise b3<0b^3 < 0 olacağından c<0c < 0 (dolayısıyla a>0a > 0) olur.
Sıfırın işaretsiz (nötr) olma özelliği göz önüne alındığında, bb değerinin 00 veya negatif olma durumları ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
4
a2ba^2 - b ifadesinin işaretini elde edilen durumlar için doğrulamak.
a2>0a^2 > 0 ve b0-b \ge 0 olduğu için a2b>0a^2 - b > 0 eşitsizliği daima sağlanır.
Pozitif bir sayı ile negatif olmayan (sıfır veya pozitif) bir sayının toplamı her zaman pozitif bir sonuç verir.

Anahtar Kavram

Pozitif ve negatif sayılarda işaret incelemesi, sıfırın nötr olma özelliği ve çift kuvvetlerin daima pozitif olması.
ÖncekiSayfa 152 / 338Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin