Tüm alıştırma soruları

6755 soru

Soru 3041Soru

Üç basamaklı ABCABC doğal sayısı, iki basamaklı BCBC doğal sayısına bölündüğünde bölüm 13, kalan ise 12 olmaktadır.

Buna göre, bu koşulu sağlayan tüm ABCABC doğal sayılarının toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1947

Cevap

Koşulu sağlayan tüm üç basamaklı sayıların toplamı 1947'dir.
Bölme algoritması ve basamak çözümlemesi adımları doğru uygulandığında elde edilen 25A=3(BC+1)25A = 3(BC + 1) eşitliğini sağlayan ve kalan koşulunu (12 < BC) gerçekleştiren üç farklı ABCABC sayısı (324, 649, 974) bulunur. Bu sayıların toplamı 1947'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Bölme işlemini bölme algoritması formülüyle yazmak ve basamak çözümlemesi uygulamak.
ABC=13BC+12ABC = 13 \cdot BC + 12 eşitliği yazılır. ABCABC sayısını 100A+BC100A + BC olarak çözümlediğimizde: 100A+BC=13BC+12100A + BC = 13 \cdot BC + 12 elde edilir.
Çözümleme yaparak AA rakamı ile iki basamaklı BCBC sayısı arasındaki ilişkiyi basitleştirmek.
2
Elde edilen denklemi sadeleştirmek ve ortak paranteze almak.
100A=12BC+12    100A=12(BC+1)100A = 12 \cdot BC + 12 \implies 100A = 12(BC + 1) yazılır. Her iki tarafı 4 ile sadeleştirdiğimizde 25A=3(BC+1)25A = 3(BC + 1) eşitliğine ulaşılır.
Değişkenlerin alabileceği değerleri sınırlandırmak için sade bir oran elde etmek.
3
25A=3(BC+1)25A = 3(BC + 1) eşitliğini sağlayan AA rakamlarını ve BCBC değerlerini belirlemek.
25 ve 3 aralarında asal olduğundan, AA rakamı 3'ün katı olmalıdır. AA sıfırdan farklı bir rakam olduğundan A{3,6,9}A \in \{3, 6, 9\} olabilir.
- A=3A = 3 için: 253=3(BC+1)    BC=2425 \cdot 3 = 3(BC + 1) \implies BC = 24 (Kalan 12, bölenden (2424) küçük olduğundan bu bölme işlemi geçerlidir. Sayı: 324)
- A=6A = 6 için: 256=3(BC+1)    BC=4925 \cdot 6 = 3(BC + 1) \implies BC = 49 (Kalan 12, bölenden (4949) küçük olduğundan geçerlidir. Sayı: 649)
- A=9A = 9 için: 259=3(BC+1)    BC=7425 \cdot 9 = 3(BC + 1) \implies BC = 74 (Kalan 12, bölenden (7474) küçük olduğundan geçerlidir. Sayı: 974)
Bölme kuralına (Kalan < Bölen) uygun olan tüm ABCABC sayılarını bulmak.
4
Koşulu sağlayan tüm ABCABC sayılarının toplamını hesaplamak.
324+649+974=1947324 + 649 + 974 = 1947 bulunur.
Soruda istenen nihai toplama ulaşmak.

Anahtar Kavram

Üç basamaklı bir sayının yüzler basamağını ayırarak ABC=100A+BCABC = 100A + BC şeklinde çözümleme ve bölme algoritmasındaki kalan-bölen ilişkisini kullanma.
Soru 3042Soru

Aşağıda birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizlikler yardımıyla tanımlanan aa, bb ve cc tam sayılarını küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Küçükten büyüğe doğru doğru sıralama b<a<cb < a < c şeklindedir (b=3b = -3, a=2a = -2, c=1c = 1).
Verilen eşitsizlikler çözüldüğünde a=2a = -2, b=3b = -3 ve c=1c = 1 tam sayı değerleri bulunur. Bu değerlerin sayı doğrusundaki konumlarına göre küçükten büyüğe sıralanışı 3<2<1-3 < -2 < 1 yani b<a<cb < a < c şeklinde gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
aa değerini bulmak için 3x+612-3x + 6 \ge 12 eşitsizliğini çözünüz.
x2x \le -2 elde edilir. Buradan en büyük xx tam sayısı a=2a = -2 bulunur.
3x6-3x \ge 6 adımında eşitsizliğin her iki tarafı negatif bir sayıya bölündüğü için eşitsizlik yön değiştirir.
2
bb değerini bulmak için 2x4<82x - 4 < -8 eşitsizliğini çözünüz.
x<2x < -2 elde edilir. Buradan en büyük xx tam sayısı b=3b = -3 bulunur.
2x<42x < -4 adımında eşitsizliğin her iki tarafı pozitif bir sayıya bölündüğü için yön değişmez.
3
cc değerini bulmak için x1>3-x - 1 > -3 eşitsizliğini çözünüz.
x<2x < 2 elde edilir. Buradan en büyük xx tam sayısı c=1c = 1 bulunur.
x>2-x > -2 adımında eşitsizliğin her iki tarafı negatif bir sayıya bölündüğü için eşitsizlik yön değiştirir.
4
Elde edilen a=2a = -2, b=3b = -3 ve c=1c = 1 değerlerini karşılaştırınız.
3<2<1-3 < -2 < 1 olduğundan sıralama b<a<cb < a < c şeklindedir.
Negatif sayılar sıfıra yaklaştıkça büyür ve her halükarda pozitif sayılardan küçüktür.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerde her iki taraf negatif bir sayı ile çarpıldığında ya da bölündüğünde eşitsizliğin yön değiştirmesi kuralı.
Soru 3043Soru

Azot döngüsünde görev alan üç farklı canlı türünün (X, Y ve Z) gerçekleştirdiği bazı metabolik faaliyetler ve hücresel özellikleri aşağıda verilmiştir:

* X türü: Topraktaki amonyağı (NH3NH_3) oksitleyerek nitrit (NO2NO_2^-) oluşturur ve bu süreçten elde ettiği kimyasal enerjiyle kendi organik besinini sentezler.
* Y türü: Hücre dışı sindirim enzimleriyle organik atıkları parçalar ve oluşan amino asitleri hücresine alarak solunumda kullanır; bu süreçte amonyak açığa çıkarır.
* Z türü: Topraktaki nitrat (NO3NO_3^-) tuzlarını indirgeyerek atmosfer azotuna (N2N_2) dönüştürür ve bu süreçte oksijensiz solunum yapar.

Buna göre X, Y ve Z canlıları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: X canlısı, gerçekleştirdiği organik besin sentezi reaksiyonları s��rasında ışık enerjisine ihtiyaç duymadığından bu faaliyeti gece ve gündüz kesintisiz sürdürebilir.

Cevap

X canlısı besin sentezi sürecinde ışık enerjisine ihtiyaç duymadığından bu faaliyeti gece ve gündüz kesintisiz sürdürebilir.
Doğru olan seçenekte belirtildiği gibi, X canlısı topraktaki amonyağı oksitleyerek nitrit oluşturan kemosentetik bir bakteridir. Kemosentez sürecinde organik besin üretimi için ışık enerjisi yerine inorganik maddelerin oksitlenmesiyle elde edilen kimyasal bağ enerjisi kullanılır. Bu sebeple kemosentez olayı ışığa bağımlı değildir; gece ve gündüz kesintisiz olarak gerçekleştirilebilir.

Adım Adım Çözüm

1
X, Y ve Z canlılarının azot döngüsündeki rollerini ve metabolizma tiplerini belirleme.
X canlısı amonyağı nitrit yaptığı için nitrifikasyon (kemosentez) yapan bir ototrofdur. Y canlısı organik atıkları amonyağa dönüştürd��ğü için çürükçül (saprofit) bir heterotrofdur. Z canlısı nitratı serbest azota dönüştürdüğü için denitrifikasyon yapan bir heterotrofdur ve oksijensiz solunum yapar.
Soruda verilen öncülleri yorumlayarak canlıların ekolojik rollerini ve temel özelliklerini ortaya koymak gerekir.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin bu canlıların biyolojik özellikleriyle uyuşup uyuşmadığını analiz etme.
X canlısı kemosentetik olduğundan ışık ve klorofil kullanmaz. Y canlısı bakteri (prokaryot) ise salgı kofulu oluşturamaz. Z canlısı oksijensiz solunum yapar, oksijenli solunum tüm canlılarda ortak değildir. Y ve Z heterotrof olduğundan tamamı üretici olamaz.
Yanlış çeldiricileri eleyerek doğru yargıya ulaşmak hedeflenir.
3
Doğru seçeneği doğrulama.
Kemosentez reaksiyonları ışığa bağımlı olmadığı için gece ve gündüz kesintisiz olarak devam edebilir. Dolayısıyla X canlısının besin sentezi faaliyeti için gün ışığı zorunlu değildir.
Kemosentezin en temel özelliklerinden biri olan ışık enerjisine bağımlı olmama durumunun doğru seçenekte verildiğini doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Azot döngüsündeki canlıların hücresel yapıları, ekolojik rolleri ve metabolik özellikleri (kemosentez, saprofitlik, denitrifikasyon).
Soru 3044Soru

Hibrit bir otomobil, bir elektrikli motor ve bir benzinli motor olmak üzere toplam iki motora sahiptir. Bu otomobilin sürüş kontrol sistemi, aracın hızına (vv, km/sa cinsinden) göre motorların çalışma durumlarını şu şekilde ayarlamaktadır:

* İki motorun birlikte çalıştığı hız aralığı: [40,90][40, 90]
* Yalnızca benzinli motorun çalıştığı hız aralığı: (80,180](80, 180]

Buna göre, bu otomobilde iki motorun birlikte çalıştığı veya yalnızca benzinli motorun çalıştığı hız değerlerinin oluşturduğu küme sayı doğrusunda gösterildiğinde, bu kümeye ait en küçük tam sayı değeri ile en büyük tam sayı değerinin toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 220

Cevap

İki aralığın birleşimi olan [40,180][40, 180] kümesindeki en küçük tam sayı değeri olan 4040 ile en büyük tam sayı değeri olan 180180 sayılarının toplamı olan 220220 sayısıdır.
İki motorun birlikte çalıştığı [40,90][40, 90] aralığı ile yalnızca benzinli motorun çalıştığı (80,180](80, 180] aralığının birleşimi olan [40,180][40, 180] aralığındaki en küçük tam sayı değeri (4040) ile en büyük tam sayı değerinin (180180) toplamı 220220 yapmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İki motorun birlikte çalıştığı hız aralığını belirlemek.
[40,90][40, 90] aralığı.
Soruda iki motorun birlikte çalıştığı durum bu şekilde tanımlanmıştır.
2
Yalnızca benzinli motorun çalıştığı hız aralığını belirlemek.
(80,180](80, 180] aralığı.
Soruda yalnızca benzinli motorun çalıştığı durum bu şekilde tanımlanmıştır.
3
Bu iki aralığın veya (birleşim) işlemi ile birleştirilmesi.
[40,90](80,180]=[40,180][40, 90] \cup (80, 180] = [40, 180] aralığı.
İki aralık [80,90][80, 90] bölgesinde kesiştiği için birleşimleri kesintisiz tek bir kapal�� aralık oluşturur.
4
Birleşim kümesine ait en küçük ve en büyük tam sayı değerlerini bulmak.
En küçük değer 4040, en büyük değer 180180.
[40,180][40, 180] aralığının uç noktaları dahil (kapalı) olduğundan bu sınırlar aralıktaki en küçük ve en büyük tam sayı değerleridir.
5
Bu iki değerin toplamını hesaplamak.
40+180=22040 + 180 = 220.
Soruda elde edilen en küçük ve en büyük tam sayı sınırlarının toplamı istenmektedir.

Anahtar Kavram

Sayı doğrusunda aralıkların gösterimi, açık-kapalı aralık kavramı ve aralıklar üzerinde birleşim işlemi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3045Soru

Harita, yeryüzünün ya da onun bir parçasının belirli bir oranda küçültülerek düzleme aktarılmış çizimidir. Ancak haritanın işlevselliği, onun gerçeği birebir yansıtmasından değil, aksine belirli bir seçme ve sadeleştirme işlemine dayanmasından ileri gelir. Coğrafyacıların ve kartografların yüzyıllardır bildiği gibi, dünyayı tüm ayrıntılarıyla içeren 1:11:1 ölçekli bir harita tasarlamak hem teknik olarak imkânsızdır hem de böyle bir harita, kılavuzluk etme özelliğini tamamen yitireceğinden işlevsiz kalacaktır. Dolayısıyla harita yapımı, bir 'dünyayı kopyalama' eylemi değil, bir 'gerçeği eksiltme' ve 'yeniden yapılandırma' sanatıdır. Haritacı, haritayı kullanacak olan kişinin ihtiyacına göre hangi bilgileri öne çıkaracağını, hangilerini ise tamamen yok sayacağını seçmek zorundadır. Bir dağcılık haritasında yükselti eğrileri ve bitki örtüsü hayati önem taşırken bir karayolu haritasında bu detaylar yerini yalnızca yollara ve yerleşim yerlerine bırakır. Sonuç olarak bir haritanın başarısı, gerçeği ne kadar eksiksiz gösterdiğiyle değil; kullanıcının zihninde oluşturmak istediği amaca hizmet etmeyen unsurları ne kadar ustalıkla dışarıda bırakabildiğiyle ölçülür.

Bu parçaya göre haritaların temel işlevi ve değeri, dünyayı eksiksiz bir bi��imde kopyalamasında değil, amaca yönelik bir sadeleştirme ve seçme süreciyle gerçeği işlevsel olarak yeniden yapılandırmasında yatmaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Verilen önerme, parçanın ana düşüncesini doğru bir şekilde temsil etmektedir.
Verilen önerme, parçanın ana düşüncesini tam olarak yansıtmaktadır. Parçada haritaların değerinin gerçeği olduğu gibi aktarmaktan değil, amaca uygun sadeleştirme ve eksiltme yapabilme yeteneğinden kaynaklandığı belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın ana konusunu ve yazarın odaklandığı temel düşünceyi belirlemek için metni analiz etmek.
Yazarın haritaların gerçeği birebir kopyalamak yerine, seçme ve sadeleştirme yoluyla amaca yönelik işlevsel bir temsil oluşturduğunu savunduğu görülür.
Ana düşünce sorularında yazarın metni yazma amacını ve okuyucuya ulaştırmak istediği temel iletiyi tespit etmek gerekir.
2
Verilen önermeyi, paragraftan elde edilen ana düşünce ile karşılaştırmak.
Önermede belirtilen 'haritaların değerinin eksiksiz kopyalamada değil, amaca yönelik sadeleştirme ve seçme sürecinde yattığı' ifadesinin paragraftaki 'bir haritanın başarısı, gerçeği ne kadar eksiksiz gösterdiğiyle değil; kullanıcının zihninde oluşturmak istediği amaca hizmet etmeyen unsurları ne kadar ustalıkla dışarıda bırakabildiğiyle ölçülür' yargısıyla örtüştüğü belirlenir.
Önermenin paragrafın ana iletisiyle uyumlu olup olmadığını kontrol etmek, önermenin doğruluk değerini belirlemek için şarttır.
3
Önermenin doğruluk değerini kesinleştirmek.
Önerme, parçanın ana düşüncesini doğru bir şekilde özetlediği için doğru (True) olarak değerlendirilir.
Parçanın bütününe yayılan temel düşünceyi eksiksiz ve doğru bir biçimde temsil eden yargılar doğru kabul edilir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünce
Soru 3046Soru

Bir tiyatro salonundaki koltuklar, en önden arkaya doğru sırasıyla 1. sıra, 2. sıra, ... şeklinde sıralanmıştır. Bu salonla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* 1. sıradaki koltuk sayısı xx'tir.
* Arkaya doğru gidildikçe her sıradaki koltuk sayısı, bir önceki sıradaki koltuk sayısından 33 fazladır.
* Salondaki toplam koltuk sayısı 285285'tir.
* En son sıradaki koltuk sayısı, ilk sıradaki koltuk sayısının 33 katından 33 eksiktir.

Buna göre, bu salonda toplam kaç sıra koltuk vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10

Cevap

10
Tiyatro salonundaki koltuk sayıları ardışık olarak her sırada 3 artmaktadır. İlk sıradaki koltuk sayısı xx, sıra sayısı nn olmak üzere son sıradaki koltuk sayısı x+3(n1)x + 3(n-1) olur. Bu değer 3x33x - 3'e eşitlendiğinde 2x=3n2x = 3n bağıntısı bulunur. Toplam koltuk sayısı ise ilk ve son terimin toplamının yarısı ile terim sayısının çarpımıdır. Buradan n(4x3)2=285    n(4x3)=570\frac{n(4x-3)}{2} = 285 \implies n(4x-3) = 570 elde edilir. 2x=3n    4x=6n2x = 3n \implies 4x = 6n dönüşümü yapıldığında n(6n3)=570    n(2n1)=190n(6n-3) = 570 \implies n(2n-1) = 190 bulunur. 190190 sayısı 10×1910 \times 19 şeklinde çarpanlarına ayrıldığından, n=10n = 10 pozitif tam sayı değeri denklemi sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Sıralardaki koltuk sayılarını temsil eden aritmetik dizinin terimlerini yazalım.
1. sırada xx koltuk varsa, her sıra bir öncekinden 33 fazla oldu��undan nn. sıradaki koltuk sayısı x+3(n1)x + 3(n-1) olur.
Sıralardaki koltuk sayılarının artış miktarını matematiksel olarak ifade etmek için.
2
En son sıradaki koltuk sayısı ile ilk sıradaki koltuk sayısı arasındaki ilişkiyi kullanarak xx ile nn arasında bir bağıntı elde edelim.
x+3(n1)=3x3    3n3=2x3    2x=3nx + 3(n-1) = 3x - 3 \implies 3n - 3 = 2x - 3 \implies 2x = 3n elde edilir.
Son sıradaki koltuk sayısının ilk sıradakinin 3 katından 3 eksik olduğu bilgisini kullanmak için.
3
Toplam koltuk sayısı formülünü uygulayalım.
Sn=n(a1+an)2=285    n(x+3x3)2=285    n(4x3)=570S_n = \frac{n \cdot (a_1 + a_n)}{2} = 285 \implies \frac{n \cdot (x + 3x - 3)}{2} = 285 \implies n(4x - 3) = 570 olur.
Salondaki toplam koltuk sayısının 285 olduğu bilgisini aritmetik dizi toplamı ile eşitlemek için.
4
2x=3n2x = 3n bağıntısını toplam denkleminde yerine yazalım.
2x=3n    4x=6n2x = 3n \implies 4x = 6n olduğundan, n(6n3)=570    3n(2n1)=570    n(2n1)=190n(6n - 3) = 570 \implies 3n(2n - 1) = 570 \implies n(2n - 1) = 190 elde edilir.
İki bilinmeyenli denklemi tek bilinmeyene indirgeyerek çözüme ulaşmak için.
5
nn pozitif bir tam sayı olduğundan 190190 sayısının ardışık çarpanlarını inceleyelim.
190=10×19190 = 10 \times 19 olduğundan n=10n = 10 için 2n1=192n - 1 = 19 eşitliği sağlanır. Dolayısıyla tiyatro salonunda 10 sıra koltuk vardır.
Elde edilen ikinci dereceden tam sayı denklemini çarpanlara ayırma yöntemiyle çözmek için.

Anahtar Kavram

Ardışık sayı dizilerinde terim sayısı ve toplam formülleri kullanılarak denklem kurma ve çözme.
Soru 3047Soru

x<0x < 0 olmak üzere,

x+3x|x| + |-3x|

ifadesinin eşiti aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4x-4x

Cevap

4x-4x ifadesi doğru cevaptır.
Doğru cevap 4x-4x seçeneğidir. Tanım gereği, mutlak değerin içi negatifse dışarıya eksi ile çarpılarak çıkar; içi pozitifse aynen çıkar. x<0x < 0 olduğu için x|x| ifadesinin içi negatiftir ve x-x olarak çıkar. 3x-3x ifadesinin içi ise pozitif olduğu için aynen 3x-3x olarak çıkar. İki ifadenin toplamı x3x=4x-x - 3x = -4x olur.

Adım Adım Çözüm

1
İlk terim olan x|x| ifadesini mutlak değer dışına çıkarın.
x=x|x| = -x
x<0x < 0 olarak verildiğinden xx negatif bir sayıdır. Negatif ifadeler mutlak değer dışına çıkarken önüne eksi işareti alır.
2
İkinci terim olan 3x|-3x| ifadesini mutlak değer dışına çıkarın.
3x=3x|-3x| = -3x
x<0x < 0 olduğundan, 3x-3x ifadesi pozitif bir değer belirtir (negatif ×\times negatif = pozitif). Pozitif ifadeler mutlak değer dışına aynen çıkar.
3
Elde edilen ifadeleri toplayarak sonucu sadeleştirin.
x+(3x)=4x-x + (-3x) = -4x
Bulunan mutlak değer dışı ifadelerin cebirsel toplamı alınarak sade hal elde edilir.

Anahtar Kavram

Negatif işaretli değişkenlerin mutlak değer dışına çıkarılması ve mutlak değerin temel özellikleri.
Soru 3048Soru
xx, yy ve zz tam sayıları için
x+3yx + 3y
ve
yzy \cdot z
ifadelerinin birer tek sayı olduğu bilinmektedir.

Buna göre;
I. x+y+zx + y + z
II. yx+zy^x + z
III. xy+zx \cdot y + z

ifadelerinden hangileri her zaman bir çift sayıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yalnız I

Cevap

Yalnız I
Yalnız I ifadesi her zaman çift sayıdır. Çünkü çift bir sayı ile iki tek sayının toplamı her zaman çift bir tam sayı verir. Değişkenlerin tamamı tam sayı olduğu için bu toplam daima tam sayıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen ifadelerin teklik-çiftlik durumlarını analiz etme.
yzy \cdot z ifadesi tek sayı olduğundan hem yy hem de zz tek sayı olmak zorundadır. x+3yx + 3y ifadesi tek sayı olup 3y3y tek sayı olduğundan xx çift sayı olmalıdır.
Çarpımın tek sayı olması için tüm çarpanların tek sayı olması gerekir. Toplamın tek sayı olması için ise çift sayı ile tek sayının toplanması gerekir.
2
Birinci öncülü (x+y+zx + y + z) inceleme.
xx (çift), yy (tek) ve zz (tek) tam sayıları için x+y+zx + y + z toplamı: C¸ift+Tek+Tek=C¸ift\text{Çift} + \text{Tek} + \text{Tek} = \text{Çift} olur.
Tam sayıların toplamı yine bir tam sayı belirtir ve çift ile iki tek sayının toplamı her zaman çifttir.
3
İkinci öncülü (yx+zy^x + z) inceleme.
xx çift bir tam sayı olduğundan negatif değerler de alabilir (örneğin x=2x = -2). Bu durumda yxy^x ifadesi rasyonel bir sayı olur ve teklik-çiftlik kavramı tanımlanamaz.
Taban tam sayı olsa bile üssün negatif olması durumunda ifade tam sayı belirtmeyebilir.
4
Üçüncü öncülü (xy+zx \cdot y + z) inceleme.
xx (çift) ve yy (tek) olduğundan xyx \cdot y çarpımı çifttir. zz (tek) olduğundan xy+zx \cdot y + z ifadesi: C¸ift+Tek=Tek\text{Çift} + \text{Tek} = \text{Tek} olur.
Çift bir sayı ile herhangi bir tam sayının çarpımı çift, çift bir sayı ile tek bir sayının toplamı ise tektir.

Anahtar Kavram

Tam sayılarda tek ve çift sayıların özellikleri ve üslü ifadelerde negatif üs durumu
Soru 3049Soru

Her aa ve bb gerçel sayısı için, a2b0a^2 \cdot b \geq 0 olduğunda bb sayısı her zaman pozitif veya sıfırdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: False

Cevap

Verilen önerme yanlıştır.
Sıfır sayısının işaretsiz (nötr) bir sayı olması nedeniyle, a=0a = 0 durumunda bb sayısı herhangi bir negatif değer alsa dahi eşitsizlik sağlanır. Bu yüzden önerme her zaman doğru değildir, yani yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
a2a^2 ifadesinin alabileceği değer aralığını belirleyin.
Her aa gerçel sayısı için a20a^2 \geq 0 elde edilir.
Bir gerçel sayının çift kuvveti negatif olamaz.
2
a=0a = 0 özel durumunu inceleyin.
Eğer a=0a = 0 ise a2b=0b=00a^2 \cdot b = 0 \cdot b = 0 \geq 0 eşitsizliği bb sayısının tüm değerleri için sağlanır.
Sıfır sayısı nötrdür ve sıfır ile herhangi bir sayının çarpımı sıfıra eşittir.
3
Karşıt bir örnek ile ifadenin genel doğruluğunu test edin.
a=0a = 0 ve b=1b = -1 için eşitsizlik sağlanır fakat bb negatif bir sayıdır.
Bu durum, bb sayısının pozitif veya sıfır olma zorunluluğunu ortadan kaldırır.

Anahtar Kavram

Sıfır sayısının işaretsiz (nötr) olma özelliği ve çift kuvvetlerin eşitsizliklerdeki etkisi.
Soru 3050Soru
Bir su deposundaki suyun buharlaşma hızının güvenli sınırda kalması için depo içi sıcaklığın (TT °C) sağlaması gereken koşul,
15<155T35 -15 < \frac{15 - 5T}{3} \le -5
eşitsizliği ile belirlenmiştir.

Buna g��re, bu koşulu sağlayan en küçük TT tam sayı değeri kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6

Cevap

Koşulu sağlayan en küçük T tam sayı değeri 6'dır.
Verilen eşitsizlik adımları takip edilerek çözüldüğünde sıcaklık aralığı 6T<126 \le T < 12 olarak bulunur. Bu aralıkta eşitlik sınırı dahil olan en küçük tam sayı değeri 6'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Eşitsizliği 3 ile çarpmak
45<155T15-45 < 15 - 5T \le -15
Rasyonel ifadeyi tam sayı katsayılı hale getirmek.
2
Her taraftan 15 çıkarmak
60<5T30-60 < -5T \le -30
Bilinmeyenli terimi yalnız bırakmak.
3
Her tarafı -5'e bölmek
12>T612 > T \ge 6 (veya 6T<126 \le T < 12)
Negatif bir sayıya bölündüğünde eşitsizlik yön değiştirir.
4
Aralıktaki en küçük tam sayıyı seçmek
66
6T<126 \le T < 12 yarı açık aralığında 6 değeri dahil olduğundan en küçük tam sayı 6 olur.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerin çözümü ve eşitsizliğin negatif bir sayı ile bölünmesi durumunda yön değiştirmesi.
Soru 3051Soru

Her xx ve yy gerçel sayısı için xy<1xy|x - y| < |1 - xy| eşitsizliğinin sağlanması için gerek ve yeter koşul (x1)(y1)>0(|x| - 1)(|y| - 1) > 0 olmasıdır. Bu ifade doğru mudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Verilen ifade doğrudur.
Verilen xy<1xy|x - y| < |1 - xy| eşitsizliğinin her iki tarafının karesi alınıp çarpanlara ayrıldığında (x1)(y1)>0(|x| - 1)(|y| - 1) > 0 elde edilir. Mutlak değerin t2=t2|t|^2 = t^2 özelliği ve t+1>0|t| + 1 > 0 gerçeği kullanılarak gerek ve yeter koşulun tam olarak bu olduğu ispatlanır. Dolayısıyla ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen eşitsizliğin her iki tarafının da karesi alınarak mutlak değer işaretlerinden kurtulunur.
xy2<1xy2(xy)2<(1xy)2|x - y|^2 < |1 - xy|^2 \Rightarrow (x - y)^2 < (1 - xy)^2
Mutlak değerli ifadelerin kareleri, kendilerinin karelerine eşittir (yani a2=a2|a|^2 = a^2).
2
Kareleri al��nan ifadeler açılarak eşitsizliğin tüm terimleri bir tarafta toplanır.
x22xy+y2<12xy+x2y2x2+y2<1+x2y2x2y2x2y2+1>0x^2 - 2xy + y^2 < 1 - 2xy + x^2y^2 \Rightarrow x^2 + y^2 < 1 + x^2y^2 \Rightarrow x^2y^2 - x^2 - y^2 + 1 > 0
Eşitsizliğin her iki tarafındaki 2xy-2xy terimleri sadeleştirilir ve tüm terimler sağ tarafa aktarılır.
3
Elde edilen x2y2x2y2+1>0x^2y^2 - x^2 - y^2 + 1 > 0 ifadesi ortak çarpan parantezine alma yöntemiyle gruplandırılarak çarpanlarına ayrılır.
x2(y21)(y21)>0(x21)(y21)>0x^2(y^2 - 1) - (y^2 - 1) > 0 \Rightarrow (x^2 - 1)(y^2 - 1) > 0
Ortak çarpan parantezine alma yöntemi uygulanarak ifade daha sade bir çarpım durumuna getirilir.
4
Çarpanlar iki kare fark�� ve mutlak değer özellikleri kullanılarak analiz edilir ve sadeleştirilir.
(x21)=(x21)=(x1)(x+1)(x^2 - 1) = (|x|^2 - 1) = (|x| - 1)(|x| + 1) ve (y21)=(y21)=(y1)(y+1)(y^2 - 1) = (|y|^2 - 1) = (|y| - 1)(|y| + 1) yazılır. Buradan eşitsizlik (x1)(x+1)(y1)(y+1)>0(|x| - 1)(|x| + 1)(|y| - 1)(|y| + 1) > 0 haline gelir. Her gerçel sayı için x+1>0|x| + 1 > 0 ve y+1>0|y| + 1 > 0 olduğundan, bu terimler eşitsizliğin yönünü etkilemez ve sadeleştirilebilir. Sonuç olarak gerek ve yeter koşul (x1)(y1)>0(|x| - 1)(|y| - 1) > 0 olarak bulunur.
x2=x2x^2 = |x|^2 özdeşliği ve daima pozitif olan çarpanların eşitsizlikten elenmesi kuralı uygulanır.

Anahtar Kavram

Mutlak değerin karesel özellikleri, iki kare farkı özdeşliği ve eşitsizliklerde işaret analizi.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 3052Soru

Sayı doğrusu üzerinde bir xx gerçek sayısının 44 noktasına olan uzaklığı, 2-2 noktasına olan uzaklığının 22 katına eşitse, bu koşulu sağlayan xx değerlerinin toplamı 00'dır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: False

Cevap

İfade yanlıştır çünkü bu koşulu sağlayan gerçek sayıların toplamı 00 değil, 8-8'dir.
Doğru yanıt ifadenin yanlış olduğudur. Çünkü denklemden elde edilen kökler x=8x = -8 ve x=0x = 0 olup toplamları 8-8'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Uzaklık kavramını mutlak değer kullanarak denklem haline getirin.
xx sayısının 44'e uzaklığı x4|x - 4|, 2-2'ye uzaklığı x(2)=x+2|x - (-2)| = |x + 2| olduğundan denklem x4=2x+2|x - 4| = 2|x + 2| şeklindedir.
Sayı doğrusu üzerindeki iki nokta arasındaki uzaklık, bu iki noktanın farkının mutlak değeri ile ifade edilir.
2
Mutlak değerli denklemi iki farklı durum için açarak çözün.
Birinci durum: x4=2(x+2)    x4=2x+4    x=8x - 4 = 2(x + 2) \implies x - 4 = 2x + 4 \implies x = -8. İkinci durum: x4=2(x+2)    x4=2x4    3x=0    x=0x - 4 = -2(x + 2) \implies x - 4 = -2x - 4 \implies 3x = 0 \implies x = 0.
A=B|A| = |B| veya A=kB|A| = k|B| tarzı denklemlerde, ifadeler ya birbirine doğrudan eşittir ya da biri diğerinin negatif işaretlisine eşittir.
3
Bulunan xx değerlerini toplayın.
8+0=8-8 + 0 = -8.
Soruda verilen ifadedeki iddia ile karşılaştırma yapmak ve doğru toplamı belirlemek için kökler toplanır.

Anahtar Kavram

Mutlak değerli denklemlerin çözümü ve uzaklık kavramının cebirsel ifadesi.
Soru 3053Soru

Bir sınıftaki öğrenciler beden eğitimi dersinde yan yana tek sıra hâlinde dizilmiştir. Bu sıradaki öğrenciler soldan sağa doğru 1'den başlanarak ardışık sayma sayılarıyla sırayla numaralandırılmıştır. Sıradaki tüm öğrencilerin numaralarının toplamı 120 olduğuna göre, bu sırada toplam kaç öğrenci vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 15

Cevap

Sıradaki toplam öğrenci sayısı 15'tir.
1'den n'e kadar olan ardışık sayma sayılarının toplamı n*(n+1)/2 formülüyle hesaplanır. Bu toplam 120 olarak verildiğinde, n*(n+1)/2 = 120 denkleminden n*(n+1) = 240 elde edilir. 240 sayısı ardışık iki pozitif tam sayı olan 15 ve 16'nın çarpımı olduğundan n = 15 olur.

Adım Adım Çözüm

1
1'den n'e kadar olan ardışık sayma sayılarının toplam formülünü kurmak.
n*(n+1)/2 = 120
Öğrencilerin numaraları 1'den başlayıp ardı��ık olarak arttığı ve bu numaraların toplamı 120 olduğu için.
2
Denklemi düzenleyerek ardışık iki sayının çarp��mı durumuna getirmek.
n*(n+1) = 240
Eşitliğin her iki tarafını 2 ile çarparak bölü 2 ifadesini sadeleştirmek için.
3
Çarpımları 240 olan ardışık iki pozitif tam sayıyı bulmak.
n = 15
15 ve 16 ardışık sayılar olup çarpımları 240'tır. Öğrenci sayısı negatif olamayacağından n pozitif tam sayısı 15 olmalıdır.

Anahtar Kavram

Ardışık Sayıların Toplamı Formülü
Soru 3054Soru

A kabında şeker oranı %20\%20 olan 200 gram200\text{ gram}, B kabında ise şeker oranı %40\%40 olan bir miktar şeker-su kar��şımı bulunmaktadır. Önce A kabındaki karışımın yarısı B kabına aktarılıyor ve iyice karıştırılıyor. Ardından B kabındaki yeni karışımın %20\%20'si tekrar A kabına geri aktarıl��yor. Son durumda A kabında elde edilen karışımın şeker oranı %24\%24 olduğuna göre, başlangıçta B kabında bulunan karışım kaç gramdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 150

Cevap

Başlangıçta B kabında bulunan karışım miktarı 150 gramdır.
Yapılan işlemler sırasıyla uygulandığında B kabında başlangıçta 150 gram karışım olması durumunda A kabındaki son şeker oranı tam olarak %24 olmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
A kabındaki karışımın yarısı aktarıldıktan sonra A kabunda kalan ve B kabuna eklenen kütleleri belirleme
A kabında kalan: 100 gram (%20 şeker oranı, 20 gram şeker). B kabına eklenen: 100 gram (%20 şeker oranı, 20 gram şeker).
Bir sonraki adımda kaplarda biriken kütle ve şeker miktarlarını hesaplayabilmek için.
2
B kabına ekleme yapıldıktan sonra B kabındaki toplam kütle ve şeker miktarını cebirsel olarak ifade etme
Toplam kütle: y + 100 gram. Toplam şeker: 0,4y + 20 gram.
B kabundaki yeni karışımın şeker oranını ve A kabına geri aktarılacak şeker miktarını bulmak için.
3
B kabındaki yeni karışımın %20'si A kabuna geri aktarıldığında A kabına eklenen kütle ve şeker miktarını bulma
Eklenen kütle: 0,2(y + 100) gram. Eklenen şeker: 0,2(0,4y + 20) = 0,08y + 4 gram.
A kabundaki son durumdaki toplam şeker ve kütle dengesini kurmak için.
4
A kabundaki son karışımın kütle ve şeker miktarlarını bulup, verilen %24 şeker oranını kullanarak denklem kurma ve y değerini çözme
Kurulan denklem: (24 + 0,08y) / (120 + 0,2y) = 0,24. Çözüm: y = 150 gram.
Başlangıçta B kabında bulunan karışımın miktarını belirlemek için.

Anahtar Kavram

Karışım problemlerinde madde miktarı ve konsantrasyon dengesinin cebirsel olarak kurulması.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 3055Soru

Paragraf:
Eko-eleştiri, edebiyat ile fiziksel çevre arasındaki karmaşık ilişkileri disiplinler arası bir bakış açısıyla mercek altına alan modern bir kuramdır. Doğa ve insan yapımı kültür arasındaki yapay sınırları sorgulayan bu yaklaşım, insan merkezci dünya görüşünün edebi eserlerdeki izdüşümlerini çözümler. Bu doğrultuda doğanın edebi metinlerde sadece edilgen bir fon veya süsleyici bir unsur olarak görülmesine karşı ��ıkarak onun kendi başına aktif bir özne olarak kurgulanması gerektiğini savunur. Eserlerde çevre krizinin nasıl temsil edildiğini ve insanın doğa üzerindeki egemenlik arzusunun dile nasıl yansıdığını inceler. Temel amacı, metinleri ekolojik bir duyarlılıkla yeniden yorumlayarak insanın çevreyle daha dengeli bir varoluş geliştirmesine zemin hazırlamaktır.

Soru:
Bu parçadan yola çıkılarak ulaşılabilecek yardımcı düşünceleri (sol sütun), paragrafta bu düşüncelerin temellendirildiği asıl cümlelerle (sağ sütun) eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

İnsanın kendisini evrenin merkezine koyan anlayışının yazınsal ürünlerdeki izlerini açığa çıkarmayı hedeflediği
Doğal unsurların sanatsal yaratılarda geri planda kalan dekoratif birer ögeden ibaret sayılmasına itiraz ettiği
Çevresel sorunların sanatta nasıl işlendiğini ve insanoğlunun doğaya hükmetme isteğinin anlatı diline etkisini araştırdığı
Ekolojik bir hassasiyet geliştirerek insan ile doğa arasında daha uyumlu bir birliktelik kurulmasına katkı sunmayı amaçladığı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleşmeler sırasıyla şu şekildedir: Sol birinci ifade sağ ikinci cümleyle, sol ikinci ifade sağ dördüncü cümleyle, sol üçüncü ifade sağ birinci cümleyle ve sol dördüncü ifade sağ üçüncü cümleyle eşleşir.
Sol sütundaki her bir yardımcı düşünce, sağ sütundaki ilgili cümle ile tam olarak örtüşmektedir. Örneğin, insanın doğaya hükmetme isteğinin anlatı diline etkisini araştırma düşüncesi, insanın doğa üzerindeki egemenlik arzusunun dile nasıl yansıdığının incelendiği cümleyle eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki cümleleri sırayla okuyup anlamlarını analiz edin.
Paragraftaki her bir cümlenin eko-eleştiri kuramının hangi yönünü (insan merkezcilik, doğanın özneleşmesi, çevre krizinin ve egemenlik arzusunun dile yansıması, çevreyle dengeli varoluş) ele aldığı belirlenir.
Yardımcı düşünceleri paragraftaki asıl ifadelerle doğru eşleştirebilmek için her cümlenin anahtar kelimelerini tespit etmek gerekir.
2
Sol sütundaki başka sözcüklerle ifade edilmiş (paraphrased) yardımcı düşünceleri, sağ sütundaki cümlelerin anlamlarıyla karşılaştırın.
Örneğin, 'doğaya hükmetme isteğinin anlatı diline etkisi' ifadesi ile 'doğa üzerindeki egemenlik arzusunun dile nasıl yansıdığı' ifadesinin anlamca birebir örtüştüğü görülür.
Paragrafta Yardımcı Düşünceler sorularında kelimeler birebir aynı kullanılmaz; eş anlamlı veya yakın anlamlı kelimelerle yeniden ifade edilir.
3
Tüm eşleşmelerin doğruluğunu kontrol ederek nihai eşleşme tablosunu oluşturun.
Sol birinci madde sağ ikinciyle; sol ikinci madde sağ dördüncüyle; sol üçüncü madde sağ birinciyle; sol dördüncü madde ise sağ üçüncüyle eşleştirilir.
Her bir yardımcı düşüncenin paragraftaki tek bir cümleye karşılık geldiğinden emin olunmalıdır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünceler (Eş anlamlılık ve Yakın Anlamlılık Yoluyla Yargı Çıkarma)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3056Soru

Mürekkep balıkları, denizlerin en sıra dışı kamuflaj ustalarından biridir. Bu canlılar, derilerinde bulunan 'kromatofor' adı verilen özel renk h��creleri sayesinde bulundukları ortama saniyeler içinde uyum sağlayabilirler. Kromatoforların etrafındaki kasların kasılıp gevşemesiyle hücrelerin boyutu değişir ve bu sayede balık; sarı, kırmızı, kahverengi gibi farklı renklere bürünür. Kamuflaj yeteneği sadece avcılardan korunmak için değil, aynı zamanda avlarına görünmeden yaklaşabilmek için de hayati bir öneme sahiptir. Ayrıca mürekkep balıkları, derilerinin dokusunu da değiştirerek pürüzlü kaya veya kum zeminlerin şeklini birebir taklit edebilir. Bu karmaşık sistem, canlının sinir sistemi tarafından doğrudan kontrol edilir.

Bu parçadan mürekkep balıklarının kamuflaj yeteneğiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kromatofor hücrelerinin yoğunluğunun canlının yaşadığı derinliğe göre değiştiğine

Cevap

Kromatofor hücrelerinin yoğunluğunun canlının yaşadığı derinliğe göre değiştiğine
Mürekkep balıklarının kromatofor hücrelerinin sıklığının ya da yoğunluğunun, canlının yaşadığı derinliğe göre değişiklik gösterdiğine dair metinde hiçbir bilgi ya da ipucu bulunmamaktadır. Bu nedenle bu yargıya parçadan ulaşılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde renk değişim hızıyla ilgili bilgi taranır.
'Saniyeler içinde uyum sağlayabilirler' ifadesinden renk değişiminin oldukça kısa sürede gerçekleştiği bilgisine ulaşılır.
Renk değişim süresiyle ilgili yargıyı doğrulamak.
2
Hücrelerin boyutunun nasıl değiştiğine dair bilgi kontrol edilir.
'Kasların kasılıp gevşemesiyle hücrelerin boyutu değişir' ifadesinden boyut değişiminin kas kontrolünde olduğu anlaşılır.
Kas kontrolüyle hücre boyutunun değiştiğini doğrulamak.
3
Kamuflajın kullanım amaçları aranır.
'Sadece avcılardan korunmak için değil, avlarına görünmeden yaklaşabilmek için de' ifadesinden korunma ve avlanma işlevleri saptanır.
Kamuflajın hem savunma hem beslenme işlevini doğrulamak.
4
Doku ve yüzey yapısının değişimiyle ilgili bölüm kontrol edilir.
'Derilerinin dokusunu da değiştirerek pürüzlü kaya veya kum zeminlerin şeklini taklit edebilir' ifadesinden yüzey yapısının uyarlandığı anlaşılır.
Yüzey yapısının çevreye göre uyarlandığı bilgisini doğrulamak.
5
Kromatofor yoğunluğunun canlının yaşadığı derinliğe göre değişip değişmediği aranır.
Metinde kromatofor hücre sıklığına veya canlının yaşadığı derinlik derecesine yönelik hiçbir veri bulunmamaktadır.
Parçadan ulaşılamayacak olan yardımcı düşünceyi belirlemek.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Soru 3057Soru

(I) Yüzyıllardır kütüphane raflarında bekleyen el yazması eserler, zamanın yıkıcı etkilerine karşı koyamadıklarından fiziksel olarak yıpranmaktadır. (II) Uzmanlar, bu kıymetli eserleri gelecek nesillere sağlıklı bir şekilde aktarmak üzere hassas bir restorasyon süreci başlatmıştır. (III) Çalışmalar sırasında eserlerin özgün dokusuna zarar vermemek amacıyla kimyasal maddeler yerine doğal içerikli solüsyonlar tercih edilmektedir. (IV) Restorasyon merkezindeki nem ve sıcaklık değerleri, kâğıt liflerinin bozulmasını engellemek için sürekli olarak kontrol altında tutulmaktadır. (V) Eserlerin dijital kopyaları da alındığından araştırmacılar artık orijinal nüshalara dokunmadan çalışmalarını yürütebilmektedir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangilerinde neden-sonuç ilişkisi vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve V

Cevap

Birinci ve beşinci cümlelerin yer aldığı seçenek doğrudur.
Birinci ve beşinci cümlelerdeki yargıların gerçekleşme gerekçesi net bir şekilde sunulmuştur. Eserlerin yıpranma nedeni zamana karşı koyamamaları, araştırmacıların orijinal nüshalara dokunmadan çalışabilmelerinin nedeni ise dijital kopyaların alınmış olmasıdır. Her iki cümle de neden-sonuç ilişkisine sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada numaralanmış cümleler tek tek incelenerek eylemlerin gerekçeye mi (neden) yoksa hedeflenen bir amaca mı (amaç) dayandığı belirlenir.
Cümlelerin anlam ilişkileri tespit edilir.
Neden-sonuç ve amaç-sonuç cümlelerini doğru ayırt edebilmek için yargıların gerçekleşme durumları incelenmelidir.
2
Birinci cümledeki 'karşı koyamadıklarından' (-dığından) ifadesi ve beşinci cümledeki 'dijital kopyaları da alındığından' ifadesi incelenir.
Her iki cümlede de eylemin gerekçesinin (nedeninin) gerçekleştiği görülür. Yıpranma nedeni zamana direnememe, orijinal nüshaya dokunmama nedeni ise dijital kopyaların alınmış olmasıdır.
Her iki yargının da gerçekleşmiş olması durumunda neden-sonuç ilişkisi kurulur.
3
İkinci, üçüncü ve dördüncü cümlelerdeki ekler (-mak üzere, -mak amacıyla, -mak için) incelenerek bu cümlelerin anlam yönü değerlendirilir.
Bu cümlelerin henüz gerçekleşmemiş, hedeflenen bir amacı bildirdiği tespit edilir. Dolayısıyla bu cümleler amaç-sonuç ilişkisi taşımaktadır.
Yönelinen bir hedef bildirildiğinde amaç-sonuç ilişkisi ortaya çıkar.

Anahtar Kavram

Neden-sonuç cümlelerinde yargının gerçekleşme gerekçesi belirtilirken (neden ve sonuç gerçekleşmiştir), amaç-sonuç cümlelerinde eylemin hangi hedef doğrultusunda yapıldığı (amaç henüz gerçekleşmemiştir) ifade edilir.
Soru 3058Soru

İznik'in fethinden sonra şehri terk etmeyip kalan gayrimüslimlerin durumunu aktaran bir dönem kaynağı, Orhan Bey'in halka "Burada kendi töreniz ve inancınız üzere güvenle yaşayabilirsiniz, evleriniz ve topraklarınız sizindir." diyerek onları koruma altına aldığını kaydeder.

Bu bilgilere göre, Osmanlı idaresinin fethettiği bölgelerdeki gayrimüslim halka yönelik uyguladığı siyasetle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İnanç özgürlüğü ve can güvenliği vaat edilerek fethedilen topraklarda kalıcılığın sağlanmasının amaçland��ğı

Cevap

İnanç özgürlüğü ve can güvenliği vaat edilerek fethedilen topraklarda kalıcılığın sağlanmasının amaçlandığı
Orhan Bey'in İznik halkına kendi din, töre ve mülkiyet haklarını koruyarak yaşama güvencesi vermesi, Osmanlı Devleti'nin fethedilen bölgelerdeki halkı kazanmak ve bölgede kalıcı olmak amacıyla hoşgörülü bir politika izlediğini doğrudan gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Orhan Bey'in İznik halkına yönelik ifadelerini ve güvencelerini analiz etmek.
Metinde yerel halkın din ve törelerine saygı duyulacağının belirtildiği, ev ve toprak mülkiyetlerinin korunduğu görülmektedir.
Orhan Bey'in bu vaatlerinin hangi yönetim politikası ve felsefesi doğrultusunda yapıldığını saptamak için.
2
Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'ndeki egemenlik ve fetih siyasetinin temel ilkelerini göz önünde bulundurmak.
Fethedilen bölgelerde halkın can, mal ve inanç güvenliğinin sağlanmasının, fetihlerin kalıcı olmasını kolaylaştırdığı bilgisine ulaşılır.
Osmanlı'nın askeri fetihleri idari ve sosyal açıdan nasıl desteklediğini açıklamak için.
3
Seçenekleri bu analiz doğrultusunda değerlendirerek doğru yargıya ulaşmak.
İnanç özgürlüğü ve can güvenliği vaat edilerek fethedilen topraklarda kalıcılığın sağlanmasının amaçlandığı yargısı metinle doğrudan uyuşmaktadır.
Metinden çıkarılabilecek en kapsamlı ve doğru tarihi sonucu belirlemek için.

Anahtar Kavram

Kuruluş Dönemi Fetih Siyaseti ve Gaza Anlayışı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3059Soru

Bir su deposunun 35\frac{3}{5}'ü doludur. Depoya 1212 litre su daha eklendiğinde deponun tamamı dolmaktadır.

Buna göre, bu deponun tamamı kaç litre su alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3030

Cevap

Deponun tamamı 3030 litre su alır.
Deponun dolması için gereken miktar boş hacme karşılık gelir. Deponun 35\frac{3}{5}'ü dolu olduğuna göre boş kısmı 135=251 - \frac{3}{5} = \frac{2}{5}'sidir. 25\frac{2}{5}'si 1212 litre olan bir deponun tamamı ise 1252=3012 \cdot \frac{5}{2} = 30 litredir. Dolayısıyla doğru yanıt 3030 litredir.

Adım Adım Çözüm

1
Deponun boş kısmını temsil eden kesir oranı belirlenir.
Deponun tamamı 11 tam (yani 55\frac{5}{5}) kabul edilirse, boş kısım 135=251 - \frac{3}{5} = \frac{2}{5} olarak bulunur.
Depoya eklenen 1212 litrelik suyun deponun hangi oranına karşılık geldiğini bulmak amacıyla bu işlem gerçekleştirilir.
2
Oran-orantı yöntemiyle deponun tamamı hesaplanır.
Deponun 25\frac{2}{5}'si 1212 litreye eşit ise, tamamı 12÷25=12×52=3012 \div \frac{2}{5} = 12 \times \frac{5}{2} = 30 litre olarak elde edilir.
Parçadan bütüne ulaşarak su deposunun toplam kapasitesini hesaplamak için.

Anahtar Kavram

Kesir problemlerinde bütünden parçaya ve parçadan bütüne geçiş işlemleri.
Soru 3060Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "hayıflanma" anlamı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gençliğin o heyecan dolu günlerinde, elimize geçen her fırsatı sanata ve edebiyata adamak varken gündelik telaşların peşinden sürüklenip gitmişiz.

Cevap

Gençliğin o heyecan dolu günlerinde, elimize geçen her fırsatı sanata ve edebiyata adamak varken gündelik telaşların peşinden sürüklenip gitmişiz.
Hayıflanma, elden kaçan fırsatlar veya yapılmayan işler nedeniyle duyulan üzüntüyü ifade eder. 'Gençliğin o heyecan dolu günlerinde...' şeklinde başlayan cümlede, eldeki fırsatları değerlendirmeyip zamanı boşa harcamaktan ötürü duyulan üzüntü (hayıflanma) açıkça görülmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki duygu ve durumları belirlemek için ifadelerin anlamsal yönlerini analiz etmek.
Cümlelerin sırasıyla pişmanlık, yakınma, hayıflanma, sitem ve kanıksama anlamları taşıdığı saptanır.
Hayıflanma ile pişmanlık arasındaki temel farkın ayırt edilmesi doğru cevaba ulaşmak için gereklidir.
2
Hayıflanma tanımına (geçmişte yapılmayan bir eylemden veya kaçırılan bir fırsattan ötürü duyulan üzüntü) uyan seçeneği belirlemek.
Sanata ve edebiyata zaman ayırmayıp telaşların peşinden gidilmesinden duyulan üzüntüyü içeren ifadenin hayıflanma olduğu tespit edilir.
Bu ifade doğrudan yapılmayan bir eylemden dolayı duyulan üzüntüyü yansıtır.

Anahtar Kavram

Cümlede Duygu ve Durumlar (Hayıflanma, Pişmanlık, Sitem, Yakınma, Kanıksama)
ÖncekiSayfa 153 / 338Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin