Kronik Lenfoproliferatif Hastalıklar

49 soru

Soru 1Soru

6363 yaşında erkek hasta, boynunda şişlik ve halsizlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral servikal ve aksiller bölgelerde 232-3 cm çaplı, mobil, ağrısız lenfadenopatiler saptanıyor. Dalak kosta kenarını 33 cm geçiyor, karaciğer ise kosta kenarında palpalanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; Hemoglobin 12,812,8 g/dL, Trombosit 185.000185.000/mm³, Lökosit 42.00042.000/mm³ (%85\%85 lenfosit) saptanıyor. Periferik yaymada ezilmiş hücreler (smudge cells) görülüyor. Akım sitometrisinde (flow cytometry) hücrelerin CD19(+)CD19(+), CD5(+)CD5(+), CD23(+)CD23(+) ve sIgsIg (zayıf) olduğu belirleniyor. Bu hasta için Rai evreleme sistemine göre evre ve en olası tanı eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rai Evre IIII - Kronik Lenfositik Lösemi

Cevap

Rai Evre II - Kronik Lenfositik Lösemi
Hastada saptanan CD19(+)CD19(+), CD5(+)CD5(+) ve CD23(+)CD23(+) fenotipi, tipik ezilmiş hücreler (smudge cells) ile birleştiğinde Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısını doğrular. Rai evreleme sistemine göre; lenfositoza eşlik eden splenomegali (dalak büyüklüğü), hastayı Evre II olarak sınıflandırır. Bu evre 'orta risk' grubunda yer alır. Ayrıca KLL'de 17p17p delesyonu, 11q11q delesyonu, yüksek ZAP70ZAP-70 ve CD38CD38 ekspresyonu kötü prognostik göstergeler arasında sayılırken; 13q13q delesyonu genellikle iyi prognozla ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Tanının belirlenmesi
Kronik Lenfositik Lösemi (KLL)
Hastada mutlak lenfositoz, periferik yaymada ezilmiş hücreler (smudge cells) ve akım sitometrisinde matür B hücre belirteçleri (CD19CD19) ile birlikte CD5CD5 ve CD23CD23 pozitifliği KLL için patognomoniktir.
2
Klinik bulguların Rai sistemine göre analizi
Lenfositoz + LAP + Splenomegali
Hastada fizik muayenede saptanan dalak büyüklüğü (splenomegali), evreleme için kritik veridir.
3
Rai evresinin atanması
Evre II
Rai evreleme sisteminde; Evre 0: Sadece lenfositoz, Evre I: + Lenfadenopati, Evre II: + Splenomegali ve/veya Hepatomegali, Evre III: + Anemi (Hb<11Hb < 11 g/dL), Evre IV: + Trombositopeni (Plt<100.000Plt < 100.000/mm³) olarak tanımlanır.

Anahtar Kavram

Kronik Lenfositik Lösemi Tanı ve Rai Evrelemesi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru

66 yaşında erkek hasta, son haftalarda belirginleşen halsizlik ve boyun bölgesinde saptadığı şişlikler nedeniyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede bilateral servikal (2×2cm2 \times 2 cm) ve aksiller (3×2cm3 \times 2 cm) hareketli, ağrısız lenfadenopatiler saptanıyor. Batın muayenesinde karaciğer palpabl değilken, dalak kot kavsini 3cm3 cm geçiyor; traube alanı kapalıdır.

Laboratuvar tetkiklerinde:
- Hemoglobin: 12.4g/dL12.4 g/dL
- Lökosit: 62.000/μL62.000/\mu L (Periferik yaymada %88 olgun lenfosit ve ezilmiş "smudge" hücreleri)
- Trombosit: 190.000/μL190.000/\mu L
- Akım sitometrisi: CD5(+)CD5(+), CD19(+)CD19(+), CD23(+)CD23(+), CD20CD20 (zayıf pozitif), CD10()CD10(-)

Bu hasta için en olası klinik evreleme ve en kötü prognozla ilişkili genetik belirteç aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rai Evre II - 17p delesyonu

Cevap

Rai Evre II ve 17p delesyonu birlikteliği hastanın klinik tablosunu ve en riskli prognostik durumunu doğru tanımlar.
Hastanın fizik muayenesinde saptanan lenfadenopati ve splenomegali, lenfositozla birleştiğinde Rai Evre II'yi tanımlar. KLL seyrinde sağkalımı en olumsuz etkileyen ve tedavi direncine neden olan temel genetik bozukluk ise 17p delesyonudur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastalık tanısını doğrula
Kronik Lenfositik Lösemi (KLL)
Yaş, belirgin lenfositoz, smudge hücreleri ve tipik akım sitometrisi (CD5+CD5+, CD23+CD23+, CD20CD20 zayıf) KLL tanısını koydurur.
2
Rai evrelemesini uygula
Rai Evre II
Lenfositoz + LAP varlığına ek olarak splenomegali (dalak büyüklüğü) saptanması hastayı orta risk grubu olan Evre II'ye sokar. Anemi (III) veya trombositopeni (IV) yoktur.
3
Genetik prognostik belirteçleri karşılaştır
17p delesyonu
KLL'de 17p delesyonu (TP53TP53 kaybı), kemoimmünoterapiye en kötü yanıt ve en kısa sağkalım süresi ile ilişkilidir.

Anahtar Kavram

KLL'de Rai evrelemesi fizik muayene ve CBC bulgularına dayanırken, prognoz genetik belirteçlerle (FISH) tayin edilir.
Tahmini Süre:1m 45s
Soru 3Soru

6262 yaşında erkek hasta, rutin sağlık taramasında saptanan lökositoz (32.000/μL32.000/\mu L, %85\%85 lenfosit) nedeniyle hematoloji polikliniğine sevk ediliyor. Fizik muayenesinde bilateral aksiller ve inguinal bölgelerde ağrısız lenfadenopatiler ve splenomegali (kot kavsini 33 cm geçiyor) saptanıyor. Hemoglobin 13.5g/dL13.5 g/dL ve trombosit 165.000/μL165.000/\mu L olarak ölçülüyor. Periferik yaymada olgun görünümlü küçük lenfositler ve tipik 'ezilme hücreleri' (smudge cells) görülüyor. Flow sitometride CD5CD5, CD19CD19 ve CD23CD23 pozitifliği saptanarak Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısı konuyor. Bu hastanın takibi sırasında aşağıdakilerden hangisinin saptanması, tedaviye başlanması için bir endikasyon olarak değerlendirilmez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Lökosit sayısının 100.000/μL100.000/\mu L değerine ulaşması

Cevap

Kronik Lenfositik Lösemi'de (KLL) izole lökosit yüksekliği, lökosit katlanma zamanı (doubling time) hızlı değilse veya eşlik eden bir organomegali/sitopeni/semptom yoksa tedavi endikasyonu olarak kabul edilmez.
Kronik Lenfositik Lösemi'de (KLL) tedavi kararı mutlak lökosit sayısından ziyade, hastalığın yarattığı komplikasyonlara ve progresyon hızına göre verilir. Lökosit sayısının 100.000/μL100.000/\mu L veya daha yüksek değerlere ulaşması, eğer hastada hızlı bir katlanma zamanı (doubling time <6< 6 ay), semptomatik organomegali, B semptomları veya anemi/trombositopeni gibi ek bulgular yoksa tek başına tedaviye başlamak için yeterli bir kriter değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın mevcut klinik evresini belirle
Hasta lenfositoz + LAP + Splenomegali ile Rai Evre II (orta risk) grubundadır.
Rai evrelemesinde evre 0-II arası genellikle izlem gerektirirken, evre III-IV tedavi gerektirir.
2
IWCLL (International Workshop on CLL) tedavi endikasyonlarını gözden geçir
Tedavi için ileri evre (III-IV), progresif semptomlar, masif organomegali veya hızlı lökosit artışı gereklidir.
KLL, asemptomatik dönemde tedavi edildiğinde sağkalım avantajı sağlamayan bir hastalıktır.
3
Lökositozun mutlak değerini analiz et
Mutlak lökosit sayısının 100.000/μL100.000/\mu L olması tek başına bir kriter değildir.
Tedavi kararı sayının büyüklüğüne değil, artış hızına (doubling time) göre verilir.

Anahtar Kavram

KLL'de Tedavi Endikasyonları
Soru 4Soru

6464 yaşında erkek hasta, son 33 aydır artan halsizlik ve sol koltuk altında fark ettiği şişlikler nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede bilateral servikal ve aksiller bölgelerde en büyüğü 3cm3 cm çapında, ağrısız, mobil, lastik kıvamlı lenfadenopatiler saptanıyor. Batın muayenesinde dalak kot kenarını 4cm4 cm geçiyor, karaciğer ise kot kenarında palpabl olarak değerlendiriliyor. Laboratuvar incelemesinde; hemoglobin 11.5g/dL11.5 g/dL, trombosit 160.000/μL160.000/ \mu L, lökosit 52.000/μL52.000/ \mu L (%82\%82 lenfosit) ölçülüyor. Periferik yaymada olgun küçük lenfositler ve yaygın Gumprecht gölgeleri (smudge cells) izleniyor. Akım sitometrisinde (flow cytometry) malign hücrelerin CD5(+)CD5(+), CD19(+)CD19(+), CD23(+)CD23(+) olduğu; FMC7FMC-7 ve yüzeyel immünglobulinin (sIgsIg) ise negatif olduğu belirleniyor. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastanın Rai evresi ve tedavi kararı verilmeden önce bakılması gereken en kritik prognostik gösterge aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rai Evre II - 17p17p delesyonu (TP53TP53 mutasyonu)

Cevap

Hastanın Rai evresi II'dir ve tedavi öncesi en kritik genetik parametre 17p delesyonudur.
Hastada saptanan lenfositoz, lenfadenopati ve splenomegali bulguları Rai Evre II kriterlerini karşılamaktadır. Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısında akım sitometrisiyle saptanan CD5, CD19 ve CD23 pozitifliği tipiktir. Tedavi öncesinde 17p delesyonuna (TP53 mutasyonu) bakılması hayati önem taşır; çünkü bu bozukluğa sahip hastalar standart kemoimmünoterapiye yanıt vermezler ve tedavide BTK inhibitörleri gibi hedefe yönelik ajanların kullanılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Tanının doğrulanması
Kronik Lenfositik Lösemi (KLL)
Olgun lenfositoz, Gumprecht gölgeleri ve CD5/CD19/CD23 pozitifliği KLL tanısını koydurur. FMC-7 negatifliği Mantle hücreli lenfomadan ayırır.
2
Rai evrelemesinin yapılması
Evre II
Lenfositoz + LAP + Splenomegali mevcuttur. Hb (11.5>1111.5 > 11) ve Trombosit (160k>100k160k > 100k) normal sınırlarda olduğu için evre III veya IV değildir.
3
Prognostik faktörlerin değerlendirilmesi
17p delesyonu / TP53 mutasyonu
Bu mutasyon kemoimmünoterapiye direnci gösterir ve tedavide doğrudan hedefe yönelik ajanların (Ibrutinib vb.) kullanımını gerektirir.

Anahtar Kavram

Kronik Lenfositik Lösemi'de (KLL) Rai evrelemesi ve tedavi stratejisini belirleyen moleküler belirteçler.

Daha Fazla Pratik

Binet evreleme sistemine göre aynı hastanın hangi evrede olduğunu ve Richter transformasyonunun klinik bulgularını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru

68 yaşında erkek hasta, rutin sağlık kontrolü sırasında saptanan lökositoz nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenesinde bilateral servikal ve aksiller bölgelerde çok sayıda, çapları 121-2 cm olan ağrısız ve hareketli lenfadenopatiler saptanıyor. Laboratuvar tetkikleri aşağıdadır:

ParametreSonuç
Lökosit42.000/mm342.000/mm^3
Lenfosit Oranı%82\%82
Hemoglobin13.513.5 g/dL
Trombosit210.000/mm3210.000/mm^3

Periferik yayma incelemesinde olgun görünümlü lenfositler ve belirgin 'ezilmiş hücreler' (smudge cells / Gumprecht hereleri) dikkati çekiyor.

Bu hasta için en olası tanıda beklenen immünfenotipik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: CD5(+)CD5(+), CD19(+)CD19(+), CD23(+)CD23(+)

Cevap

Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısında beklenen immünfenotipik özellik CD5(+)CD5(+), CD19(+)CD19(+) ve CD23(+)CD23(+) olmasıdır.
Klinik senaryoda sunulan yaşlı hasta, belirgin lenfositoz, ağrısız lenfadenopatiler ve yaymada görülen smudge cell (ezilmiş hücreler) varlığı Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) için klasiktir. KLL'de neoplastik hücreler CD19CD19, CD20CD20 ve CD23CD23 gibi B-hücre belirteçlerini eksprese ederken, anormal olarak CD5CD5 (T-hücre belirteci) pozitifliği de gösterirler.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar verilerini analiz et.
Yaşlı hasta, asemptomatik lenfadenopati, belirgin mutlak lenfositoz ve periferik yaymada smudge cell (Gumprecht hereleri) varlığı saptandı.
Bu bulgular tipik olarak Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısını düşündürür.
2
KLL'nin immünfenotipik özelliklerini hatırla.
KLL hücreleri olgun B lenfositleridir (CD19+CD19+, CD20+CD20+, CD23+CD23+) ancak anormal bir şekilde T-hücre belirteci olan CD5CD5 eksprese ederler.
İmmünfenotipleme, morfolojik olarak benzer görünen diğer kronik lenfoproliferatif hastalıklardan ayrım yapmak için gereklidir.
3
Ayırıcı tanıdaki anahtar belirteci (CD23) kontrol et.
KLL'de CD23CD23 pozitifken, en önemli ayırıcı tanısı olan Mantle hücreli lenfomada CD23CD23 negatiftir.
Bu ayrım tedavi ve prognoz açısından kritiktir.

Anahtar Kavram

KLL tanısında akım sitometri (flow cytometry) ve CD5/CD23 birlikteliği.

İpuçları

1
Periferik yaymadaki 'ezilmiş hücreler' (smudge cells) lenfositlerin frajil (kırılgan) olduğunu ve bir kronik B-hücreli lösemiyi işaret eder.

Daha Fazla Pratik

KLL tanısı alan bir hastada ani gelişen lenfadenopati büyümesi ve sistemik semptomların ortaya çıkması (Richter transformasyonu) durumunda hangi patolojinin beklendiğini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 6Soru

5656 yaşında kadın hasta, son birkaç aydır giderek artan boyun ve koltuk altı bölgelerinde şişlik ile gece terlemesi şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral servikal ve aksiller bölgelerde yaygın, ağrısız lenfadenopatiler ve palpasyonla kot kavsini 3 cm3 \text{ cm} geçen splenomegali saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; lökosit sayısı 65.000/μL65.000/\mu L (lenfosit %85\%85), hemoglobin 11,8 g/dL11,8 \text{ g/dL} ve trombosit sayısı 155.000/μL155.000/\mu L olarak ölçülüyor. Akım sitometrisinde matür lenfositlerin CD19,CD5CD19, CD5 ve CD23CD23 pozitif olduğu, CD20CD20 ve yüzey immünglobulin (sIgsIg) ekspresyonunun zayıf olduğu görülüyor. Bu hasta için en olası Rai evresi ve eşlik etmesi durumunda en kötü prognoza ve tedavi direncine işaret eden sitogenetik anomali aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre II - del(17p)del(17p)

Cevap

Rai Evre II ve del(17p) sitogenetik anomalisi
Hastada saptanan splenomegali, Rai evreleme sistemine göre lenfositoz varlığında Evre II olarak sınıflandırılmasını sağlar. Sitogenetik anomaliler arasında del(17p)del(17p), p53 yolunu etkileyerek hastalığın standart kemoterapilere direnç göstermesine ve en kısa sağkalım süresine neden olan en olumsuz prognostik faktördür.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularına göre temel tanının konulması
Kronik Lenfositik Lösemi (KLL)
Lökositoz (lenfositoz baskın), matür lenfositler, CD5/CD19/CD23 pozitifliği ve CD20/sIg zayıf ekspresyonu tipik KLL bulgularıdır.
2
Fizik muayene ve tam kan sayımı parametrelerine göre Rai evrelemesinin yapılması
Rai Evre II
Lenfositoza eşlik eden splenomegali mevcuttur. Hemoglobin > 11 ve Trombosit > 100k olduğu için daha ileri evreler (III veya IV) dışlanır.
3
Prognostik belirteçlerin ve tedavi yanıtının değerlendirilmesi
del(17p) en riskli anomalidir
TP53 gen kaybına yol açan del(17p), standart FCR gibi kemoimmünoterapilere dirençli, agresif seyreden KLL formunu temsil eder.

Anahtar Kavram

KLL'de Rai Evreleme ve Moleküler Prognostik Faktörler

Daha Fazla Pratik

Binet evreleme sistemindeki kriterleri ve del(17p) varlığında tercih edilen BTK inhibitörü (Ibrutinib) tedavisini gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 7Soru

6262 yaşında erkek hasta, son zamanlarda fark ettiği hafif halsizlik şikayeti ve rutin check-up sonuçlarıyla iç hastalıkları polikliniğine başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral servikal zincirde ağrısız, hareketli, çapları yaklaşık 11.51-1.5 cm olan birkaç lenfadenopati (LAPLAP) saptanıyor. Karın muayenesinde organomegali saptanmıyor. Laboratuvar bulguları: Hemoglobin 14.214.2 g/dL, Lökosit 38.000/μL38.000/\mu L (Lenfosit %82\%82), Trombosit 225.000/μL225.000/\mu L, LDHLDH 185185 U/L (100250100-250). Periferik yaymada küçük, matür görünümlü lenfositler ve belirgin "smudge" (ezilmiş) hücreleri izleniyor. Akım sitometrisinde hücrelerin CD5(+)CD5(+), CD19(+)CD19(+), CD23(+)CD23(+), CD10()CD10(-) ve yüzey immünglobulini (sIgsIg) zayıf pozitif olduğu bildiriliyor. Bu hasta için Rai evrelemesine göre evre ve en uygun yönetim stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rai evre I - Rutin aralıklarla klinik izlem

Cevap

Rai evre I ve rutin aralıklarla klinik izlem
Correct_reason: KLL tanılı bu hastada lenfadenopati varlığı Rai sistemine göre evre I olarak kabul edilir. Asemptomatik, hemoglobin ve trombosit değerleri normal olan ve progresif organomegalisi bulunmayan bu aşamadaki bir KLL hastasında standart yaklaşım, 'izle ve bekle' (watch and wait) stratejisidir.

Adım Adım Çözüm

1
Tanının belirlenmesi
Kronik Lenfositik Lösemi (KLL)
>5000/μL>5000/\mu L klonal lenfositoz, periferik yaymada smudge hücreleri ve tipik akım sitometrisi (CD5+,CD19+,CD23+,CD10,sIgCD5+, CD19+, CD23+, CD10-, sIg zayıf) bulguları KLL tanısını koydurur.
2
Rai evrelemesinin yapılması
Rai Evre I
Rai sistemine göre; Evre 0 sadece lenfositoz, Evre I lenfositoz + lenfadenopati, Evre II organomegali, Evre III anemi (Hb<11Hb < 11 g/dL), Evre IV ise trombositopenidir (Plt<100.000/μLPlt < 100.000/\mu L).
3
Tedavi endikasyonunun değerlendirilmesi
İzlem (Watch and Wait)
KLL'de erken evre (Rai 0-I-II) hastalarda, "aktif hastalık" kriterleri (B semptomları, masif/progresif organomegali, lenfosit ikilenme zamanının <6< 6 ay olması, progresif sitopeni) yoksa tedavi başlanmaz, izlem yapılır.

Anahtar Kavram

KLL'de Rai evrelemesi ve asemptomatik erken evre hastada izlem kararı.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru

7272 yaşında kadın hasta, son birkaç aydır karın sol üst kadranda dolgunluk, çabuk doyma ve hafif halsizlik şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral aksiller bölgede yaklaşık 2.52.5 cm çapında mobil lenfadenopatiler ve kot kenarını 66 cm geçen masif splenomegali saptanıyor. Hastanın laboratuvar bulguları aşağıdadır:

ParametreDeğer
Lökosit52.000/μL52.000/\mu L
Lenfosit oranı%82\%82
Hemoglobin12.4g/dL12.4 g/dL
Trombosit190.000/μL190.000/\mu L

Periferik yaymada "smudge" (ezilmiş) hücreleri izleniyor. Akım sitometrisinde; CD5(+)CD5(+), CD19(+)CD19(+), CD23(+)CD23(+), CD20CD20 (zayıf) saptanırken Cyclin D1Cyclin\ D1 negatif bulunuyor.

Bu hasta için en olası Rai evresi ve uygun yönetim stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rai evre II; semptomatik ve masif splenomegali nedeniyle tedavi başlanmalıdır.

Cevap

Hastanın Rai evresi II'dir ve semptomatik masif splenomegali nedeniyle tedavi edilmelidir.
Hastada saptanan bulgular (lenfositoz, smudge hücreleri, CD5+CD5+, CD23+CD23+) tipik bir Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tablosudur. Rai evreleme sistemine göre; lenfositoz + lenfadenopati + splenomegali varlığı hastayı Evre II (orta risk) kategorisine sokar. KLL'de her hastaya hemen tedavi başlanmaz; ancak masif (>6>6 cm) veya semptomatik (karın ağrısı, dolgunluk, erken doyma) splenomegali varlığı tedavi başlanması için kesin bir endikasyondur.

Adım Adım Çözüm

1
Tanının netleştirilmesi
Kronik Lenfositik Lösemi (KLL)
Yaşlı hasta, olgun görünümlü lenfositoz, periferik yaymada smudge hücreleri ve tipik akım sitometrisi (CD5+CD5+, CD23+CD23+, CD20CD20 zayıf, Cyclin D1Cyclin\ D1-) KLL tanısını doğrular.
2
Rai evrelemesinin yapılması
Rai Evre II
Rai 0: Sadece lenfositoz; Rai I: +Lenfadenopati; Rai II: +Splenomegali/Hepatomegali; Rai III: Hemoglobin <11g/dL<11 g/dL; Rai IV: Trombosit <100.000/μL<100.000/\mu L. Hastada splenomegali olduğu için evre II'dir.
3
Tedavi endikasyonunun değerlendirilmesi
Tedavi endikasyonu vardır
Semptomatik (çabuk doyma, dolgunluk) veya masif (>6>6 cm) splenomegali, IWCLL kriterlerine göre aktif hastalık göstergesidir ve tedavi gerektirir.

Anahtar Kavram

KLL'de Rai evreleme sistemi ve IWCLL tedavi endikasyonları.
Soru 9Soru

60 yaşında erkek hasta, rutin sağlık taramasında saptanan lökositoz nedeniyle değerlendiriliyor. Herhangi bir semptomu olmayan hastanın fizik muayenesinde patolojik lenfadenopati, splenomegali veya hepatomegali saptanmıyor. Yapılan laboratuvar ve immünofenotipleme sonuçları aşağıda sunulmuştur:

TetkikSonuç
Hemoglobin14,214,2 g/dL
Trombosit225.000/μL225.000/\mu L
Lökosit42.000/μL42.000/\mu L (\%82 lenfosit)
Periferik YaymaMatür lenfositler, Gumprecht başları
Akım SitometriCD5(+), CD19(+), CD23(+), CD20(zayıf +)
Prognostik BelirteçlerZAP-70 pozitif, CD38 pozitif

Bu klinik ve laboratuvar verilerine göre, hasta için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hastada beklenen progresyonsuz sağkalım süresi, bu prognostik belirteçlerin negatif olduğu olgulara göre daha kısadır.

Cevap

Hastada beklenen sağkalım süresinin, prognostik belirteçlerin (ZAP-70, CD38) negatif olduğu hastalara göre daha kısa olduğu ifadesi doğrudur.
Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) hastalarında ZAP-70 pozitifliği ve yüksek CD38 ekspresyonu, IGHV geninin mutasyona uğramamış (unmutated) olduğunu gösteren biyobelirteçlerdir. Bu profil, hastalığın daha hızlı ilerlemesi, tedaviye daha erken ihtiyaç duyulması ve toplam sağkalım süresinin kısalması ile doğrudan ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Tanıyı netleştirme
Lökositoz (%82 lenfosit), periferik yaymada Gumprecht başları ve akım sitometrisinde CD5/CD19/CD23 pozitifliği Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısını doğrular.
KLL tanısı için periferik kanda en az 5.000/μL5.000/\mu L monoklonal B lenfosit varlığı ve spesifik immünofenotipik profil gereklidir.
2
Evreleme yapma
Hastada lenfadenopati, organomegali, anemi veya trombositopeni saptanmadığı için Binet Evre A (düşük risk) olarak sınıflandırılır.
Binet sisteminde tutulan lenfoid bölge sayısı ve sitopeni varlığı evreyi belirler.
3
Prognostik belirteçleri yorumlama
ZAP-70 ve CD38 pozitifliği, mutasyona uğramamış (unmutated) IGHV gen durumuyla koreledir ve agresif seyir göstergesidir.
Moleküler belirteçler, hastanın klinik evresinden bağımsız olarak hastalığın ilerleme hızını ve sağkalım beklentisini etkiler.

Anahtar Kavram

KLL'de ZAP-70 ve CD38'in Prognostik Önemi

Daha Fazla Pratik

Rai evreleme sistemi ve KLL tedavi endikasyonlarını tekrar gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 10Soru

55 yaşında erkek hasta, son 2 aydır artan halsizlik ve gece terlemesi şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde sol servikal zincirde 2 cm, sağ aksiller bölgede 1.5 cm çapında hareketli lenf nodları saptanıyor; dalak kosta yayını 2 cm geçiyor. Tam kan sayımında Lökosit: 42.000/mm³, Hemoglobin: 12.8 g/dL, Trombosit: 160.000/mm³ bulunuyor. Periferik yaymada %85 oranında matür lenfositler ve yaygın Grumprecht (sepet) hücreleri izleniyor. Akım sitometrik incelemede CD5(+), CD19(+), CD23(+), CD20(zayıf) ve sIg(zayıf) saptanarak Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısı konuluyor. Hastanın prognozunu belirlemek amacıyla yapılan ileri moleküler ve genetik incelemelerde, aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması en kötü prognoza ve standart kemoterapiye dirence işaret eder?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 17p delesyonu (TP53 mutasyonu)

Cevap

17p delesyonu (TP53 mutasyonu)
Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) seyrinde en önemli prognostik faktörlerden biri sitogenetik anormalliklerdir. 17p delesyonu, tümör baskılayıcı gen olan TP53'ün kaybı ile sonuçlanır. Bu durum, apoptoz mekanizmalarının bozulmasına, hastalığın hızlı ilerlemesine ve fludarabin gibi standart kemoterapötik ajanlara dirence yol açar. Döhner sınıflandırmasına göre en kötü sağkalım süresine sahip grup budur ve bu hastalarda erken dönemde hedefe yönelik tedaviler (BTK inhibitörleri, BCL-2 inhibitörleri) planlanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik tablosunu ve tanısını değerlendir
Hasta CD5+, CD19+, CD23+ immünofenotipi ile uyumlu Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısı almıştır.
Tanı kesinleştikten sonra tedavi kararı ve sağkalım öngörüsü için risk sınıflandırması yapılmalıdır.
2
KLL'deki sitogenetik ve moleküler belirteçlerin prognostik önemini hatırla
13q delesyonu ve IGHV mutasyonu iyi prognoz; 11q delesyonu, 17p delesyonu, ZAP-70 yüksekliği ve CD38 pozitifliği kötü prognoz işaretidir.
Moleküler belirteçler hastalığın seyrini evrelemeden bağımsız olarak öngörür.
3
En kötü prognoz ve tedavi direncini gösteren belirteci seç
17p delesyonu, p53 tümör baskılayıcı geninin kaybına neden olduğu için standart kemoterapiye (alkilleyici ajanlar, pürin analogları) direnç ve en kısa medyan sağkalım (32 ay) ile ilişkilidir.
Bu hastalarda standart kemoimmünoterapi yerine hedefe yönelik ajanlar (ibrutinib, venetoklaks vb.) tercih edilmelidir.

Anahtar Kavram

KLL'de Prognoz ve Sitogenetik Risk Sınıflaması

İpuçları

1
p53 geninin fonksiyonunu bozan ve kemoterapi direncine yol açan genetik anomaliyi düşünün.
2
Döhner sitogenetik risk sınıflamasında '13q, 11q, Trizomi 12 ve 17p' arasında en kısa sağkalıma sahip olanı bulmalısınız.
3
17. kromozomun kısa kolundaki kayıp (p), tümör süpresyon kaybı demektir ve 'yüksek riskli' hastalık tanımıdır.

Daha Fazla Pratik

17p delesyonu olan bir hastada birinci basamak tedavi seçimi ile ilgili bir soru çözerek tedavi yaklaşımını pekiştirin.

Alternatif Yöntem

KLL prognostik faktörlerini 'Mutasyon=İyi, Delesyon(17p)=Kötü' şeklinde kodlayabilirsiniz. Ancak IGHV 'mutasyonu' iyidir, TP53 'mutasyonu' kötüdür ayrımına dikkat edilmelidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru

7070 yaşında erkek hasta, 11 yıl önce tanı alan ve rutin izlemde olan Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) nedeniyle kontrole geliyor. Son 22 aydır artan halsizlik ve efor dispnesi tanımlayan hastanın fizik muayenesinde konjonktivalar soluk, bilateral aksiller 22 cm lenfadenopati ve kosta kenarını 44 cm geçen splenomegali saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde Hb: 8.58.5 g/dL, MCV: 8888 fL, Retikülosit: %0.4\%0.4, lökosit: 125.000/μL125.000/\mu L (%90\%90 lenfosit), trombosit: 160.000/μL160.000/\mu L ölçülüyor. Periferik yaymada çok sayıda ezilmiş (smudge) hücre görülüyor. İmmünfenotiplemede CD5(+)CD5(+), CD19(+)CD19(+), CD23(+)CD23(+), CD20CD20 (zayıf) ve ZAP70(+)ZAP-70(+) saptanırken; sitogenetik incelemede del(11q)del(11q) izleniyor. Bu hastanın klinik durumu ve yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Düşük retikülosit sayısı kemik iliği yetmezliğini gösterir; hasta Binet evre C olarak sınıflandırılır ve tedavi başlanması endikedir.

Cevap

Düşük retikülosit sayısı kemik iliği yetmezliğini gösterir; hasta Binet evre C olarak sınıflandırılır ve tedavi başlanması endikedir.
Hastanın hemoglobin düzeyinin 8.58.5 g/dL olması ve retikülosit sayısının düşük (%0.4\%0.4) saptanması, aneminin progresif kemik iliği infiltrasyonuna (yetmezliğine) bağlı olduğunu gösterir. Binet evreleme sistemine göre hemoglobinin 1010 g/dL'nin altında olması hastayı doğrudan 'Evre C' kategorisine sokar. Bu evredeki hastalar yüksek risk grubundadır ve semptomatik oldukları için aktif tedavi başlanması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Anemi etiyolojisinin değerlendirilmesi
Hb: 8.5 g/dL (Düşük), Retikülosit: %0.4 (Düşük).
Aneminin kemik iliği infiltrasyonuna mı (hipoproliferatif) yoksa otoimmün hemolize mi (hiperproliferatif) bağlı olduğunu ayırt etmek için retikülosit bakılır. Burada düşük retikülosit kemik iliği yetmezliğini işaret eder.
2
Evreleme sistemlerinin uygulanması
Rai Evre III, Binet Evre C.
Rai sisteminde Hb < 11 g/dL Evre III'tür. Binet sisteminde Hb < 10 g/dL veya Trombosit < 100k olması Evre C'dir.
3
Prognostik belirteçlerin yorumlanması
Kötü prognoz.
ZAP-70 pozitifliği (unmutated IGHV göstergesi) ve del(11q) (ATM gen kaybı) kötü prognostik faktörlerdir.
4
Tedavi kararının verilmesi
Tedavi endikasyonu mevcut.
İleri evre (Rai III-IV / Binet C) veya semptomatik hastalık varlığında KLL'de tedavi başlanmalıdır.

Anahtar Kavram

KLL'de anemi varlığı (Hb < 11) evrelemeyi doğrudan yüksek riskli gruplara (Rai III / Binet C) taşır ve kemik iliği yetmezliğini yansıtıyorsa tedavi endikasyonudur.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 12Soru

6969 yaşında erkek hasta, son 66 aydır artan halsizlik, iştahsızlık ve yaklaşık 88 kg kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral servikal ve aksiller bölgelerde çapları 232-3 cm arasında değişen, ağrısız, hareketli lenfadenopatiler ve kosta kenarını 44 cm geçen splenomegali saptanıyor. Yapılan laboratuvar incelemeleri aşağıdadır:

ParametreSonuçAçıklama
Lökosit78.000/μL78.000/\mu L%90\%90 lenfosit
Hemoglobin10,110,1 g/dLNormositik normokrom
Trombosit125.000/μL125.000/\mu L-
Periferik YaymaOlgun görünümlü küçük lenfositlerBelirgin "smudge" hücreleri

Akım sitometrisinde lenfositlerin CD5(+)CD5(+), CD19(+)CD19(+), CD23(+)CD23(+), CD20(zayıf+)CD20(zayıf+) ve sIg(zayıf+)sIg(zayıf+) olduğu saptanıyor. Bu hastada tedavi planlanmadan önce bakılması gereken aşağıdaki özelliklerden hangisinin varlığı, standart kemoimmünoterapi (FCRFCR gibi) yerine doğrudan hedefe yönelik ajanların (BTK inhibitörleri gibi) ilk seçenek olarak tercih edilmesine neden olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 17p delasyonu (TP53 kaybı)

Cevap

17p delasyonu (TP53 kaybı) varlığı, standart kemoimmünoterapiye karşı direnç oluşturduğu için tedavi stratejisini hedefe yönelik ajanlara (BTK inhibitörleri) kaydıran en kritik faktördür.
Doğru yanıt olan seçenek, 17p17p bölgesinde yer alan TP53TP53 tümör baskılayıcı geninin kaybını ifade eder. KLL'de bu bozukluğa sahip hastalarda p53 yolu işlevsiz olduğu için alkilleyici ajanlar ve fludarabin gibi DNA hasarı üzerinden etki eden kemoimmünoterapi rejimleri (FCR,BRFCR, BR) çok düşük yanıt oranlarına ve kısa süreli sağkalıma sahiptir. Bu nedenle güncel kılavuzlarda, bu mutasyonu taşıyan tüm hastalarda (yaş ve komorbiditeden bağımsız olarak) ilk basamak tedavide BTK inhibitörleri (ibrutinib, akalabrutinib) veya venetoklaks bazlı rejimler önerilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Tanının netleştirilmesi.
Sonuç: Hastadaki lenfositoz, periferik yaymadaki smudge hücreleri ve akım sitometrisindeki CD5/19/23CD5/19/23 pozitifliği Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısını doğrular.
Neden: Bu immünfenotip ve morfoloji KLL'nin altın standart tanı kriterleridir.
2
Klinik evreleme yapılması.
Sonuç: Hemoglobin değerinin 10,110,1 g/dL olması nedeniyle hasta Rai Evre III (Binet Evre C) olarak kabul edilir.
Neden: Rai evrelemesinde hemoglobinin 1111 g/dL'nin altında olması yüksek risk grubunu (Evre III) tanımlar.
3
Tedavi endikasyonunun belirlenmesi.
Sonuç: Hastada B semptomları (kilo kaybı), belirgin splenomegali ve anemi olduğu için tedavi başlanmalıdır.
Neden: Semptomatik veya ileri evre KLL'de tedavi indikasyonu mevcuttur.
4
Tedavi seçimi için genetik belirteçlerin değerlendirilmesi.
Sonuç: 17p17p delasyonu veya TP53TP53 mutasyonu varlığında DNA hasarı üzerinden etki eden standart kemoterapiler (FCRFCR) etkisizdir.
Neden: Bu grupta BTK inhibitörleri (Ibrutinib vb.) veya BCL-2 inhibitörleri sağkalım avantajı sağlar.

Anahtar Kavram

KLL'de 17p delasyonu ve TP53 mutasyonu, kemoimmünoterapiye direncin ve biyolojik agresifliğin en güçlü göstergesidir.
Soru 13Soru

6464 yaşında erkek hasta, 33 yıl önce evre 00 Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısı almış ve "izle ve bekle" stratejisiyle takip edilmektedir. Tanı anındaki akım sitometrisi incelemelerinde CD5(+)CD5(+), CD19(+)CD19(+), CD23(+)CD23(+), CD20CD20 (zayıf) ve ZAP70ZAP-70 negatif saptanmıştır. Hastanın rutin kontrollerindeki lökosit değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

ZamanLökosit Sayısı (/mm3/mm^3)Lenfosit Oranı (%{\%})
6 ay önce45.00045.0008888
3 ay önce62.00062.0009090
Güncel110.000110.0009292

Fizik muayenede bilateral servikal bölgede 22 cm çapında ağrısız lenfadenopatileri mevcuttur. Güncel laboratuvar incelemesinde Hb:11.8g/dLHb: 11.8 g/dL ve Plt:165.000/mm3Plt: 165.000/mm^3 olarak ölçülmüştür.

Bu hastada International Workshop on CLL (IWCLL) kriterlerine göre tedavi başlanması için yeterli olan "aktif hastalık" göstergesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Lenfosit ikiye katlanma süresinin (LDT) 6 aydan kısa olması

Cevap

Bu hastada tedavi başlanması için yeterli olan bulgu, lenfosit ikiye katlanma süresinin (LDT) 6 aydan kısa olmasıdır.
Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) yönetiminde IWCLL tarafından belirlenen aktif hastalık kriterleri tedavi endikasyonlarını oluşturur. Bu kriterlerden biri de progresif lenfositozdur; lenfosit ikiye katlanma süresinin (LDT) 6 aydan kısa olması veya 2 aylık bir sürede lenfosit sayısının %50\%50'den fazla artması tedavi gerektirir. Hastada lenfosit sayısı 6 ay içinde yaklaşık 2.5 katına çıktığı için bu kriter karşılanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın lenfosit progresyonunu hesapla.
6 ay önce lenfosit sayısı 39.600/mm339.600/mm^3 (45.000×0.8845.000 \times 0.88), güncel değer ise 101.200/mm3101.200/mm^3 (110.000×0.92110.000 \times 0.92)'dir.
Tedavi endikasyonlarından biri olan lenfosit ikiye katlanma süresini belirlemek için mutlak lenfosit sayıları karşılaştırılmalıdır.
2
Lenfosit ikiye katlanma süresini (LDT) değerlendir.
Lenfosit sayısı 6 aydan kısa bir sürede 2 kattan fazla (39.600101.20039.600 \rightarrow 101.200) artmıştır.
IWCLL kriterlerine göre LDT << 6 ay olması aktif hastalık ve tedavi endikasyonudur.
3
Diğer klinik ve laboratuvar bulgularını tedavi kriterleri açısından kontrol et.
Anemi (Hb<11g/dLHb < 11 g/dL), trombositopeni (Plt<100.000/mm3Plt < 100.000/mm^3) veya masif lenfadenopati (>10> 10 cm) saptanmamıştır.
Bu bulguların yokluğunda sadece progresif lenfositoz ve varsa B semptomları tedavi kararını belirler.

Anahtar Kavram

KLL'de tedaviye başlama kararı evrelemeden bağımsız olarak "aktif hastalık" kriterlerine (kemik iliği yetmezliği, masif/progresif organomegali/lenfadenopati, LDT < 6 ay veya B semptomları) dayanır.
Soru 14Soru

52 yaşındaki erkek hasta, karnın sol üst tarafında dolgunluk hissi ve giderek artan halsizlik şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede traube alanının kapalı olduğu ve dalağın kosta yayını 8 cm geçtiği (masif splenomegali) saptanırken, periferik lenfadenopati ele gelmiyor. Tam kan sayımında hemoglobin 8.2 g/dL, lökosit 2.100/mm³ (nötrofil 900/mm³) ve trombosit 55.000/mm³ olarak ölçülüyor. Kemik iliği aspirasyonu 'dry tap' (kuru aspirasyon) ile sonuçlanıyor. Bu hastanın kesin tanısı için en karakteristik immünofenotipik profil aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: CD103(+), CD25(+), CD11c(+), CD19(+)

Cevap

CD103(+), CD25(+), CD11c(+), CD19(+) profili, klinik bulgularla birlikte Tüylü Hücreli Lösemi tanısını koydurur.
Soruda tarif edilen vaka tipik bir Tüylü Hücreli Lösemi (Hairy Cell Leukemia - HCL) tablosudur. HCL'nin klasik triadı: masif splenomegali, pansitopeni ve kemik iliği aspirasyonunda 'dry tap' (lifli yapı nedeniyle örnek alınamaması) olmasıdır. Lenfadenopati HCL'de nadirdir veya çok geri plandadır. Tanıyı kesinleştirmek için kullanılan akım sitometrisinde (flow cytometry) CD19, CD20 gibi B hücre belirteçlerinin yanı sıra CD103, CD25, CD11c ve Annexin A1 pozitifliği aranır. Bu profil HCL için oldukça spesifiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Masif splenomegali, pansitopeni ve lenfadenopati yokluğu saptandı.
Bu üçlü (splenomegali + pansitopeni - lenfadenopati) kronik lenfoproliferatif hastalıklar içinde ayırıcı tanıyı daraltır.
2
Kritik laboratuvar bulgusunu değerlendir
Kemik iliği aspirasyonunda 'dry tap' (kuru aspirasyon) görüldü.
Dry tap, kemik iliğinde fibrozis olduğunu gösterir ve bu bağlamda en güçlü aday Tüylü Hücreli Lösemi'dir (Hairy Cell Leukemia).
3
Tanısal immünofenotipi belirle
Tüylü Hücreli Lösemi için spesifik belirteçler CD103, CD25, CD11c ve Annexin A1'dir.
Diğer şıklardaki profiller (KLL için CD5/CD23, Mantle için CD5/Siklin D1) bu hastalıkla uyumlu değildir.

Anahtar Kavram

Tüylü Hücreli Lösemi (Hairy Cell Leukemia) Tanı Kriterleri
Soru 15Soru

71 yaşında erkek hasta, son 33 aydır artan halsizlik, çabuk yorulma ve iştahsızlık şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral servikal ve aksiller bölgelerde 343-4 cm çapında, ağrısız, mobil lenfadenopatiler ve dalak kosta kenarını 44 cm geçen splenomegali saptanıyor. Laboratuvar bulguları aşağıda verilmiştir:

ParametreSonuçReferans Aralık
Hemoglobin9.8g/dL9.8 g/dL1317g/dL13-17 g/dL
Trombosit145.000/μL145.000/\mu L150.000400.000/μL150.000-400.000/\mu L
Beyaz Küre72.000/μL72.000/\mu L4.00010.000/μL4.000-10.000/\mu L
Lenfosit Oranı%85\%85%2045\%20-45

Periferik yaymada çok sayıda ezilme (smudge/Gumprecht) hücreleri izleniyor. Akım sitometrisinde CD5(+)CD5(+), CD19(+)CD19(+), CD23(+)CD23(+) ve yüzeyel immünoglobulinlerin zayıf pozitif olduğu saptanıyor. Sitogenetik incelemede del(17p)del(17p) (TP53 kaybı) pozitif bulunuyor.

Buna göre, bu hasta için en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: BTK inhibitörü (İbrutinib) ile hedefe yönelik tedaviye başlanması

Cevap

İleri evre (Rai III) Kronik Lenfositik Lösemi tanısı alan ve yüksek riskli sitogenetik marker (17p17p delesyonu) taşıyan bu hastada en uygun yaklaşım BTK inhibitörü (İbrutinib) ile tedaviye başlanmasıdır.
Hastanın klinik tablosu Rai evre III KLL ile uyumludur (lenfositoz + LAP + splenomegali + anemi). 17p17p delesyonu saptanan KLL hastalarında p53 fonksiyon kaybı nedeniyle fludarabin bazlı kemoimmünoterapilere (FCR) direnç görülür. Bu nedenle, bu grup yüksek riskli hastalarda İbrutinib gibi BTK inhibitörleri veya Venetoklaks gibi BCL-2 inhibitörleri ilk seçenek tedavilerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Tanıyı netleştir
Kronik Lenfositik Lösemi (KLL)
Lökositoz, lenfositoz, smudge hücreleri ve tipik akım sitometrisi (CD5+,CD19+,CD23+CD5+, CD19+, CD23+) bulguları KLL tanısını koydurur.
2
Evreleme yap
Rai Evre III / Binet Evre C
Hemoglobin değerinin 11g/dL11 g/dL altında olması (9.8g/dL9.8 g/dL) hastalığın ileri evre olduğunu gösterir.
3
Tedavi endikasyonunu belirle
Tedavi gerekli
İleri evre hastalık (Anemi/Trombositopeni varlığı) mutlak tedavi endikasyonudur.
4
Risk profiline göre ilaç seç
İbrutinib (BTK inhibitörü)
del(17p)del(17p) veya TP53TP53 mutasyonu varlığında standart kemoterapiler (FCR gibi) etkisizdir; hedefe yönelik tedaviler (BTK inhibitörleri veya Venetoklaks) tercih edilmelidir.

Anahtar Kavram

Kronik Lenfositik Lösemi'de (KLL) 17p17p delesyonu varlığı kemoterapiye direnci gösterir ve BTK inhibitörleri gibi hedefe yönelik tedavilerin kullanımını zorunlu kılar.

Alternatif Yöntem

Binet evrelemesi üzerinden de gidilebilir; hemoglobin düşüklüğü direkt olarak Binet evre C olarak sınıflandırılır ve tedavi gerektirir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 16Soru

6161 yaşında erkek hasta, son bir yıldır boynunda fark ettiği şişlikler ve check-up sırasında saptanan lökositoz (BK:42.000/μLBK: 42.000/\mu L) nedeniyle başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral servikal 121-2 cm'lik lenfadenopatiler ve splenomegali (dalak kot kenarını 33 cm geçiyor) saptanıyor; hepatomegali izlenmiyor. Laboratuvar incelemesinde; hemoglobin 13.8g/dL13.8 g/dL, trombosit 215.000/μL215.000/\mu L ölçülüyor. Periferik yaymada matür görünümlü lenfositler ve belirgin "ezilmiş" lenfositler (Grumprecht hücreleri) izleniyor. Akım sitometrisinde; lenfositlerin CD5CD5, CD19CD19, CD23CD23 pozitif olduğu; CD20CD20 ve yüzeyel immünoglobulin (sIgsIg) ekspresyonunun zayıf olduğu belirleniyor. Bu hastanın tanısı, evrelemesi ve prognozu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hastalık Rai evre II olup, ZAP-70 pozitifliği kötü prognoz göstergesidir.

Cevap

Hastanın klinik ve laboratuvar bulguları Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) ile uyumludur; organomegali (splenomegali) varlığı Rai evre II olduğunu gösterir ve ZAP-70 pozitifliği kötü prognostik bir faktördür.
Hastanın fizik muayenesinde saptanan splenomegali, Rai evreleme sistemine göre hastalığı Evre II (orta risk) kategorisine sokar. Ayrıca moleküler biyolojik bir marker olan ZAP70ZAP-70 ekspresyonu, KLL hücrelerinin TT hücre reseptör sinyali ile aktive olduğunu gösterir ve klinik gidişatın daha agresif olacağının habercisidir.

Adım Adım Çözüm

1
Tanının Belirlenmesi
Kronik Lenfositik Lösemi (KLL)
Yaşlı hasta, lökositoz (%8080 lenfosit), periferik yaymada Grumprecht hücreleri ve akım sitometrisinde tipik CD5+CD5+, CD19+CD19+, CD23+CD23+, CD20CD20 (zayıf) profili KLL tanısını kesinleştirir.
2
Evreleme Analizi
Rai Evre II
Rai evreleme sisteminde Evre 0 sadece lenfositoz, Evre I lenfadenopati, Evre II splenomegali/hepatomegali, Evre III anemi (Hb<11g/dLHb < 11 g/dL) ve Evre IV trombositopeni (<100.000/μL< 100.000/\mu L) olarak tanımlanır.
3
Prognostik Marker Değerlendirmesi
ZAP-70 pozitifliği = Kötü Prognoz
ZAP70ZAP-70 ve CD38CD38 pozitifliği, mutasyona uğramamış IgVHIgVH genleri, 17p17p delesyonu ve 11q11q delesyonu KLL'de kötü prognoz göstergeleridir.

Anahtar Kavram

KLL'de Rai Evreleme Sistemi ve Moleküler Prognostik Faktörler
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 17Soru

68 yaşında erkek hasta, son 3 aydır belirginleşen halsizlik, gece terlemesi ve iştahsızlık şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral servikal ve aksiller zincirde yaklaşık 2.5-3 cm2.5\text{-}3 \text{ cm} çaplı, ağrısız ve hareketli lenfadenopatiler (LAP) saptanıyor. Batın muayenesinde dalak kot kenarını 4 cm4 \text{ cm} geçiyor. Laboratuvar incelemelerinde lökosit sayısı 72.000/mm372.000 \text{/mm}^3 (%90 lenfosit) olarak bulunuyor.

Diğer laboratuvar bulguları aşağıdadır:

ParametreDeğer
Hemoglobin10.4 g/dL10.4 \text{ g/dL}
Trombosit145.000/mm3145.000 \text{/mm}^3
Retikülosit%0.8\%0.8
Direkt CoombsNegatif
LDH420 U/L420 \text{ U/L}

Periferik yaymada olgun görünümlü küçük lenfositler ve çok sayıda Gumprecht (ezilmiş hücre) lekeleri izleniyor. Akım sitometrisinde CD5(+)CD5(+), CD19(+)CD19(+), CD23(+)CD23(+) ve CD20(zayıf+)CD20(\text{zayıf}+) saptanıyor. FISH incelemesinde 17p17p delesyonu [del(17p)] tespit ediliyor.

Bu hastanın klinik tablosu ve sitogenetik özellikleri dikkate alındığında, en olası Rai evresi ve en uygun ilk seçenek tedavi yaklaşımı aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rai Evre III - Ibrutinib (BTK inhibitörü) monoterapisi

Cevap

Rai Evre III ve Ibrutinib monoterapisi seçeneği doğrudur.
Doğru seçenek olan Rai Evre III ve Ibrutinib yaklaşımı, hastanın hemoglobin düzeyinin 11 g/dL11 \text{ g/dL} altında olması ve del(17p) gibi yüksek riskli bir sitogenetik bulguya sahip olması nedeniyle en doğru yönetimdir. Rai evrelemesinde anemi (<11 g/dL<11 \text{ g/dL}) Evre III, trombositopeni (<100.000<100.000) Evre IV kabul edilir. del(17p), p53 geninin kaybına işaret eder ve bu durumda p53 bağımsız çalışan BTK inhibitörleri (Ibrutinib vb.) ilk tercihtir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik evreleme yapılması
Hastada lökositoz (Evre 0), LAP (Evre I), splenomegali (Evre II) ve Hb=10.4 g/dLHb = 10.4 \text{ g/dL} (Evre III) bulunmaktadır. En yüksek evre baz alındığında Rai Evre III tanısı konur.
Rai evrelemesinde hemoglobinin 11 g/dL11 \text{ g/dL} altında olması direkt olarak Evre III olarak sınıflandırılır.
2
Sitogenetik risk analizi
FISH ile saptanan 17p17p delesyonu (p53 kaybı) en kötü prognostik belirteçtir.
p53 geni hasarlı olan hücreler, standart kemoterapötiklerin (fludarabin, siklofosfamid) indüklediği apoptoza dirençlidir.
3
Tedavi seçimi
B-semptomları ve ileri evre hastalık nedeniyle tedavi endikedir; 17p17p delesyonu varlığında Ibrutinib (veya Venetoklaks) tercih edilir.
BTK inhibitörleri p53 yolağından bağımsız olarak etki gösterdiği için bu risk grubunda standart kemoimmünoterapiden üstündür.

Anahtar Kavram

Kronik Lenfositik Lösemi'de (KLL) Rai evrelemesi infiltratif anemiye (Evre III) göre yapılırken, del(17p) varlığı p53 mutasyonunu gösterir ve kemoterapi direncine neden olduğu için hedefe yönelik ajanları (BTK inhibitörleri) zorunlu kılar.

Daha Fazla Pratik

KLL'de anemi nedeninin kemik iliği infiltrasyonu yerine AIHA (Coombs +) olması durumunda Rai evresinin nasıl değişeceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 18Soru

65 yaşında erkek hasta, son 4 aydır artan halsizlik, gece terlemesi ve yaklaşık 7kg7 kg kilo kaybı şikayetleriyle iç hastalıkları polikliniğine başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral servikal ve aksiller bölgelerde çapları 23cm2-3 cm arasında değişen hareketli, ağrısız lenfadenopatiler saptanıyor. Karaciğer kot altında 2cm2 cm, dalak kot altında 5cm5 cm palpabl bulunuyor (masif splenomegali).

Laboratuvar bulguları:
- Lökosit: 88.000/mm388.000/mm^3 (%90 olgun görünümlü lenfositler, periferik yaymada ezilmiş hücreler/Grumprecht lekeleri mevcut)
- Hemoglobin: 10.4g/dL10.4 g/dL
- Trombosit: 172.000/mm3172.000/mm^3
- Direkt Coombs testi: Negatif
- Akım sitometrisi: CD19(+)CD19(+), CD5(+)CD5(+), CD23(+)CD23(+), CD20CD20 (zayıf pozitif), sIgsIg (zayıf pozitif)
- Sitogenetik (FISH): 17p17p delesyonu [del(17p)][del(17p)] ve ZAP70ZAP-70 pozitifliği saptanıyor.

Bu hasta için en uygun klinik evreleme ve ilk basamak tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rai Evre III - Ibrutinib (BTK inhibitörü) tedavisi

Cevap

Rai Evre III ve Ibrutinib tedavisi en uygun yaklaşımdır.
Doğru seçenek, hastanın klinik bulgularının Rai evreleme sistemine göre Evre III olduğunu ve saptanan 17p17p delesyonunun kemo-immünoterapiye direnç nedeniyle Ibrutinib gibi hedefe yönelik tedavileri gerektirdiğini ifade etmektedir. KLL hastalarında hemoglobinin 11g/dL11 g/dL altında olması Rai Evre III, trombositin 100.000/mm3100.000/mm^3 altında olması Rai Evre IV olarak tanımlanır. 17p17p delesyonu ise en kötü prognostik faktördür.

Adım Adım Çözüm

1
Tanısal değerlendirme
Kronik Lenfositik Lösemi (KLL)
Yaşlı hasta, belirgin lenfositoz, ezilmiş hücreler (smudge cells) ve tipik akım sitometri paneli (CD5+CD5+, CD23+CD23+, CD20CD20 zayıf ++) KLL tanısını koydurur.
2
Klinik evreleme (Rai Sistemi)
Rai Evre III
Hastada lenfadenopati (Evre I) ve splenomegali (Evre II) mevcuttur; ancak hemoglobin değerinin 10.4g/dL10.4 g/dL olması (<11g/dL<11 g/dL) hastayı direkt Evre III'e (yüksek risk) taşır.
3
Prognoz ve tedavi planlama
Yüksek riskli genetik özellik [del(17p)][del(17p)], kemo-dirençli seyir
17p17p delesyonu TP53TP53 gen kaybına yol açar. Bu mutasyona sahip hastalar p53 aracılı apoptoz üzerinden etki eden kemoterapilere (Fludarabin gibi) yanıt vermezler.
4
Tedavi seçimi
Ibrutinib (BTK inhibitörü)
Yüksek riskli (del(17p)del(17p) veya TP53TP53 mutasyonu olan) KLL hastalarında ilk basamakta kemoterapi yerine Ibrutinib veya Venetoklaks bazlı hedefe yönelik tedaviler endikedir.

Anahtar Kavram

KLL'de Rai evrelemesi ve del(17p) varlığında tedavi seçimi değişikliği.
Soru 19Soru

7070 yaşında erkek hasta, 33 yıl önce halsizlik şikayetiyle başvurduğunda Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısı almış ve o dönemden beri herhangi bir tedavi verilmeden "izle ve bekle" stratejisiyle takip edilmektedir. Hastanın yapılan son fizik muayenesinde servikal ve aksiller bölgelerde çapları 2 cm2 \text{ cm} olan birkaç ağrısız lenfadenopati dışında patoloji saptanmamıştır. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin 11.8 g/dL11.8 \text{ g/dL}, trombosit sayısı 132.000/mm3132.000/\text{mm}^3 ve lökosit sayısı 105.000/mm3105.000/\text{mm}^3 (%88\%88 lenfosit) olarak saptanmıştır. Hasta, son 22 aydır her gece yastık değiştirmesini gerektirecek düzeyde gece terlemelerinden ve günlük işlerini yapmasını engelleyen şiddetli halsizlikten yakınmaktadır. Uluslararası KLL Çalışma Grubu (iwCLL) kriterlerine göre, bu hastada tedavi başlanması için en uygun endikasyon aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hastalıkla ilişkili semptomatik gece terlemeleri ve şiddetli halsizliğin olması

Cevap

Hastalıkla ilişkili semptomatik gece terlemeleri ve şiddetli halsizliğin varlığı, Uluslararası KLL Çalışma Grubu (iwCLL) kriterlerine göre aktif hastalık göstergesidir ve tedavi başlanması için en uygun endikasyondur.
Doğru seçenek olan semptomatik gece terlemeleri ve şiddetli halsizlik, iwCLL (International Workshop on CLL) kriterlerine göre 'aktif hastalık' tanımı içerisindedir. Bu kriterlere göre; son 6 ayda %10'dan fazla kilo kaybı, ciddi halsizlik (ECOG PS ≥ 2), 2 haftadan uzun süren enfeksiyon dışı ateş veya 1 aydan uzun süren gece terlemeleri tedavi başlanması için yeterli endikasyonlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın mevcut klinik ve laboratuvar bulgularını iwCLL 'aktif hastalık' kriterleri ile karşılaştırın.
Hastada hemoglobin >11 g/dL>11 \text{ g/dL} ve trombosit >100.000/mm3>100.000/\text{mm}^3 olduğu için kemik iliği yetmezliği kriteri karşılanmamaktadır.
Tedavi kararında evrelemeden ziyade aktif hastalık kriterleri belirleyicidir.
2
Hastanın semptomlarını (B semptomları) değerlendirin.
Hastada son 22 aydır devam eden gece terlemeleri ve günlük yaşamı kısıtlayan halsizlik (ECOG performans statüsünde bozulma) mevcuttur.
B semptomları iwCLL kriterlerine göre doğrudan tedavi endikasyonudur.
3
Fizik muayenedeki lenfadenopatilerin ve lökosit sayısının tedavi için yeterli olup olmadığını inceleyin.
Lenf nodları masif (>10 cm>10 \text{ cm}) değildir ve lökosit sayısı tek başına bir tedavi eşiği değildir.
Sadece sayısal lökosit artışı veya küçük lenf nodları tedavi gerektirmez.

Anahtar Kavram

Kronik Lenfositik Lösemi'de (KLL) tedavi kararı sadece laboratuvar değerlerine veya evreye göre değil, Uluslararası KLL Çalışma Grubu (iwCLL) tarafından tanımlanan 'aktif hastalık' kriterlerine (semptomlar, hızlı progresyon, kemik iliği yetmezliği) göre verilir.

İpuçları

1
KLL'de her hastaya tanı anında tedavi başlanmaz; birçok hasta yıllarca asemptomatik olarak izlenebilir.

Daha Fazla Pratik

iwCLL kriterleri içindeki lökosit ikiye katlanma süresi ve progresif kemik iliği yetmezliği sınırlarını tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru

6565 yaşında erkek hasta, rutin sağlık kontrolünde saptanan lökositoz nedeniyle iç hastalıkları polikliniğine başvuruyor. Hastanın fizik muayenesinde bilateral servikal 22 cm ve aksiller 1,51,5 cm lenfadenopatiler saptanıyor; dalak kosta kenarını 22 cm geçiyor. Hastanın ateş, gece terlemesi veya kilo kaybı şikayeti bulunmuyor.

Laboratuvar bulguları:
- Lökosit: 82.000/μL82.000/\mu L ( ⁣%88\!\%88 olgun görünümlü lenfosit)
- Hemoglobin: 13,4g/dL13,4 g/dL
- Trombosit: 185.000/μL185.000/\mu L
- Periferik yayma: Yaygın Gumprecht hücreleri (ezilme hücreleri) izleniyor.
- Akım sitometrisi: CD5(+)CD5(+), CD19(+)CD19(+), CD23(+)CD23(+), CD20CD20 (zayıf ++), sIgsIg (zayıf ++).
- Sitogenetik ve Moleküler: FISH ile del(17p)del(17p), CD38(+)CD38(+) ve ZAP70(+)ZAP-70(+) saptanıyor.

Bu hasta için bir sonraki en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tedavi başlama kriterleri oluşana kadar semptomsuz izlem

Cevap

Tedavi başlama kriterleri oluşana kadar semptomsuz izlem stratejisi uygulanmalıdır.
Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanılı hastalarda tedaviye başlama kararı iwCLL tarafından belirlenen 'aktif hastalık' kriterlerine dayanır. Bu kriterler arasında ilerleyici kemik iliği yetmezliği (Hb <11g/dL< 11 g/dL, Plt <100.000/μL< 100.000/\mu L), masif veya semptomatik splenomegali/lenfadenopati, otoimmün sitopenilerin tedaviye yanıtsızlığı ve belirgin B semptomları yer alır. del(17p)del(17p), ZAP70ZAP-70 ve CD38CD38 gibi faktörler hastalığın kötü seyredeceğine işaret etse de, bu belirteçlerin varlığı tek başına (hasta asemptomatikken) tedavi endikasyonu oluşturmaz. Bu nedenle semptomsuz izlem en uygun yaklaşımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın evresini belirle
Rai Evre II (Lenfadenopati + Splenomegali)
Rai sınıflamasına göre lenfosit artışı ile birlikte lenf nodu ve organomegali tutulumu orta riskli Evre II'yi gösterir.
2
Aktif hastalık kriterlerini değerlendir
Negatif
Hastada B semptomu (ateş, kilo kaybı), kemik iliği yetmezliği (anemi, trombositopeni) veya masif/progresif organomegali (dalak >6>6 cm) bulunmamaktadır.
3
Prognostik belirteçlerin tedavi kararındaki yerini analiz et
Endikasyon yok
iwCLL 2018 kriterlerine göre del(17p)del(17p), TP53TP53 mutasyonu, ZAP70ZAP-70 veya CD38CD38 gibi belirteçler sadece prognozu ve tedavi seçimini belirler; asemptomatik hastada tedaviye başlama nedeni değildir.

Anahtar Kavram

KLL'de Tedavi Endikasyonları ve Prognostik Belirteçler

Daha Fazla Pratik

CLL'de Richter transformasyonu şüphesinde hangi tetkikin tanısal olduğunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Sayfa 1 / 3Sonraki
Kronik Lenfoproliferatif Hastalıklar Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin