Vaskülitler ve Behçet Hastalığı

61 soru

Soru 21Soru

3838 yaşında kadın hasta; 55 yıldır dirençli astım ve kronik sinüzit nedeniyle takip edilirken, son 11 aydır bacaklarda ağrılı döküntüler ve sol ayakta güçsüzlük şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede her iki alt ekstremitede palpabl purpuralar ve sol ayak dorsifleksiyonunda kayıp (düşük ayak) saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde mutlak eozinofil sayısı 3.500/mm33.500/mm^3 ölçülüyor. Akciğer grafisinde bilateral, kavitasyon içermeyen, geçici infiltratif alanlar izleniyor. Serolojik incelemede p-ANCA (anti-MPO) pozitif saptanıyor.

Bu hastanın klinik tablosu, beklenen seyri ve prognozu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hastalıkta saptanan p-ANCA (anti-MPO) pozitifliği; mononöritis mültipleks ve renal tutulum riskinin daha yüksek olduğuna işaret eder.

Cevap

p-ANCA pozitifliği olan EGPA hastalarında mononöritis mültipleks ve renal tutulum riski daha yüksektir.
Eozinofilik Granülomatoz Polianjitis (EGPA) hastalarında p-ANCA (anti-MPO) pozitifliği, vaskülitik fazın daha baskın olduğunu gösterir. Bu gruptaki hastalarda mononöritis mültipleks (düşük ayak gibi), palpabl purpura ve kresentik glomerulonefrit gibi küçük damar vasküliti bulguları, ANCA negatif hastalara oranla çok daha sık görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik bulgularını analiz et.
Astım öyküsü + Belirgin eozinofili (>1.500/mm3>1.500/mm^3) + Mononöritis mültipleks + Palpabl purpura.
Bu kombinasyon Eozinofilik Granülomatoz Polianjitis (EGPA - Churg-Strauss) tanısını koydurur.
2
p-ANCA (anti-MPO) pozitifliğinin klinik önemini değerlendir.
ANCA pozitif EGPA hastalarında purpura, mononöritis mültipleks ve glomerulonefrit (vaskülitik özellikler) daha baskındır.
EGPA iki farklı fenotipe ayrılır: ANCA pozitif (vaskülitik) ve ANCA negatif (eozinofilik/infiltratif).
3
Prognoz ve mortalite nedenlerini karşılaştır.
ANCA negatif grupta kardiyak tutulum ve miyokardit daha sıktır ve en önemli ölüm nedenidir. ANCA pozitif grupta ise renal yetmezlik ve nöropati riski artmıştır.
Vaskülitlerin prognozunu belirleyen organ tutulumları fenotipe göre değişebilir.

Anahtar Kavram

EGPA'da ANCA durumuna göre değişen klinik fenotipler (ANCA(+) = Vaskülitik özellikler; ANCA(-) = Kardiyak tutulum/Eozinofilik doku infiltrasyonu).
Soru 22Soru

4242 yaşında kadın hasta, son 55 yıldır dirençli astım ve kronik sinüzit nedeniyle takip edilmektedir. Son 22 haftadır her iki bacakta ağrılı morumsu döküntüler, sol ayakta his kaybı ve yürümede zorluk şikayetleri eklenmiştir. Fizik muayenede alt ekstremitelerde palpabl purpuralar izlenmiş; nörolojik muayenede sol ayakta dorsifleksiyon kaybı (du¨s\cu¨kdüşük ayakayak) saptanmıştır. Laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin 11,211,2 g/dLg/dL, lökosit 14.800/mm314.800/mm^3 (eozinofil %25\%25), eritrosit sedimentasyon hızı 9595 mm/saatmm/saat, p-ANCA (anti-MPO) pozitif bulunmuştur. Akciğer tomografisinde buzlu cam dansiteleri ve gezici infiltratlar izlenmiştir. Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları ışığında en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eozinofilik granülomatoz polianjitis

Cevap

Eozinofilik granülomatoz polianjitis (Churg-Strauss Sendromu)
Doğru seçenek olan eozinofilik granülomatoz polianjitis (EGPA), astım zemininde gelişen, belirgin periferik eozinofili ve küçük damar vasküliti bulguları (purpura, mononöritis mültipleks) ile karakterize bir tablodur. Hastadaki p-ANCA pozitifliği ve akciğerdeki gezici infiltratlar tanıyı destekleyen temel bileşenlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik öyküdeki anahtar ipuçlarını belirle
Dirençli astım ve kronik sinüzit öyküsü saptandı.
Vaskülit öncesi dönemde atopik hastalıkların varlığı EGPA için karakteristiktir.
2
Sistemik tutulum bulgularını analiz et
Deri (palpabl purpura), periferik sinir sistemi (düşük ayak) ve akciğer (gezici infiltratlar) tutulumu belirlendi.
Bu bulgular küçük damar vaskülitini ve mononöritis mültipleks tablosunu doğrular.
3
Laboratuvar verilerini değerlendir
Belirgin periferik eozinofili (%25\%25) ve p-ANCA pozitifliği saptandı.
Eozinofili EGPA'yı diğer ANCA ilişkili vaskülitlerden ayıran en önemli laboratuvar bulgusudur.
4
Tanıyı kesinleştir
American College of Rheumatology (ACR) kriterlerine göre 6 kriterden 5'i (astım, eozinofili, nöropati, gezici infiltrat, sinüzit) karşılandığı için EGPA tanısı kondu.
Tanısal kriterlerin çokluğu vaskülit tipini netleştirir.

Anahtar Kavram

Eozinofilik Granülomatoz Polianjitis (EGPA) Tanı Kriterleri
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 23Soru

4646 yaşında erkek hasta; yıllardır devam eden, son zamanlarda şiddetlenen bronşiyal astım, alerjik rinit ve nazal polipozis öyküsüyle başvuruyor. Fizik muayenesinde her iki bacakta palpabl purpuralar ve sağ düşük ayak (mononöritis simpleks) saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde eozinofil sayısı 3.800/μL3.800/\mu L (%26\%26) olarak bulunuyor.

Bu hastada aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması en az beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Paranazal sinüs tomografisinde kemik dokuda destrüksiyon ve erozyon

Cevap

Paranazal sinüs tomografisinde kemik dokuda destrüksiyon ve erozyon
Vakadaki astım, nazal polip, belirgin eozinofili ve mononöritis multiplex bulguları hastayı net bir şekilde Eozinofilik Granülomatozlu Polianjiit (EGPA) tanısına yönlendirir. EGPA'da üst solunum yolu tutulumu (sinüzit, polip) çok sık olsa da, kemik dokuda yıkım, destrüksiyon veya semer burun deformitesi beklenmez. Bu tip yıkıcı bulgular Granülomatozlu Polianjiit (GPA - Wegener) için karakteristiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz etme
Hastadaki kontrolsüz astım, nazal polipozis, eozinofili (>%10>\%10) ve vaskülit bulguları (purpura, mononöritis) birleştiğinde en olası tanı Eozinofilik Granülomatozlu Polianjiit (EGPA - Churg-Strauss) olarak belirlenir.
Bu bulgular Chapel Hill 2012 sınıflandırmasına göre EGPA için tipik klinik spektrumu oluşturur.
2
EGPA ve GPA ayırıcı tanısını yapma
Üst solunum yolu tutulumunun niteliği değerlendirildiğinde; kemik yıkımı ve destrüktif lezyonların EGPA'da görülmediği saptanır.
Kemik destrüksiyonu ve semer burun gibi yıkıcı bulgular Granülomatozlu Polianjiit (GPA) için ayırıcı bir kriterdir.
3
Diğer beklenen bulguları doğrulama
Gezici infiltratlar, p-ANCA pozitifliği, IgE yüksekliği ve dokuda eozinofilik granülomların EGPA'da saptanabileceği teyit edilir.
Bu bulgular hastalığın hem vaskülitik hem de granülomatöz fazlarına ait karakteristik özelliklerdir.

Anahtar Kavram

ANCA ilişkili vaskülitlerin (GPA, EGPA, MPA) klinik ve radyolojik ayırıcı tanısı.

Alternatif Yöntem

Vaskülit sorularında 'astım + eozinofili' ikilisini gördüğünüzde her zaman öncelikle EGPA'yı düşünün. Eğer bu ikili yoksa ve üst solunum yolunda 'yıkım/kanama' varsa GPA'ya yönelin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 24Soru

52 yaşında erkek hasta; yaklaşık iki aydır devam eden ateş, 8 kg kilo kaybı, gezici eklem ağrıları ve yeni gelişen hipertansiyon şikayetleriyle başvuruyor. Özgeçmişinde özellik bulunmayan hastanın fizik muayenesinde kan basıncı 160/95 mmHg ölçülüyor ve sağ ayakta düşük ayak (foot drop) tespit ediliyor. Sistemik vaskülit ön tanısıyla tetkik edilen hastada, aşağıdaki laboratuvar veya klinik bulgulardan hangisinin varlığı Klasik Poliarteritis Nodosa (PAN) tanısından uzaklaşarak küçük damar vaskülitlerine (özellikle Mikroskobik Polianjiit) yönelmeyi gerektirir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdrar sedimentinde eritrosit silindirlerinin ve dismorfik eritrositlerin görülmesi

Cevap

İdrar sedimentinde eritrosit silindirlerinin ve dismorfik eritrositlerin görülmesi
Soruda verilen vaka (ateş, kilo kaybı, mononörit multipleks, hipertansiyon) sistemik nekrotizan bir vasküliti tarif etmektedir. Bu tablo hem Klasik PAN hem de ANCA ilişkili vaskülitlerde (özellikle MPA) görülebilir. Ancak ayırıcı tanıda en kritik nokta 'tutulan damar çapı'dır. Klasik PAN bir 'Orta Çaplı Damar Vasküliti'dir ve tanım gereği kapiller damarları (glomerülleri) tutmaz. İdrar sedimentinde eritrosit silindirlerinin görülmesi aktif bir Glomerülonefrit (GN) varlığını kanıtlar. GN varlığı, hastalığın küçük çaplı damarları tuttuğunu gösterir ve bu durum Klasik PAN tanısını dışlayarak tanıyı Mikroskobik Polianjiit (MPA) veya diğer küçük damar vaskülitlerine kaydırır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik tablosunu analiz et
Ateş, kilo kaybı, hipertansiyon, mononörit multipleks (düşük ayak). Bu tablo sistemik bir vasküliti işaret etmektedir.
Sistemik semptomlar ve nörolojik tutulum vaskülit ayırıcı tanısını gerektirir.
2
Klasik PAN ve Mikroskobik Polianjiit (MPA) arasındaki temel patofizyolojik farkı hatırla
PAN orta çaplı damar vaskülitidir; MPA küçük çaplı damar vaskülitidir.
Damar çapı tutulumu organ hasarının tipini belirler.
3
Glomerül yapısını ve vaskülit etkileşimini değerlendir
Glomerüller kılcal damar (kapiller) yumaklarıdır. Orta çaplı damarları tutan PAN, glomerülleri tutmaz (Glomerülonefrit yapmaz). Küçük çaplı damarları tutan MPA ise nekrotizan glomerülonefrit yapar.
Eritrosit silindirleri glomerülonefritin kesin kanıtıdır ve orta çaplı damar hastalıklarında beklenmez.
4
Seçeneklerdeki bulguları PAN kriterleri ile karşılaştır
Anevrizma, HBV, testis ağrısı ve karın ağrısı PAN'da beklenir. Ancak glomerülonefrit (eritrosit silindiri) PAN tanısını dışlar.
Dışlama kriteri kullanılarak doğru tanıya ulaşılır.

Anahtar Kavram

Poliarteritis Nodosa (PAN) orta çaplı damar vaskülitidir ve glomerülonefrit (GN) yapmaz. GN varlığı küçük damar vaskülitlerini (MPA, GPA, EGPA) düşündürür.

İpuçları

1
Poliarteritis Nodosa (PAN) ve Mikroskobik Polianjiit (MPA) arasındaki en temel fark, tuttukları damarların büyüklüğüdür.
2
Böbreğin fonksiyonel birimi olan glomerüller, birer kılcal damar (kapiller) yumağıdır.
3
Orta çaplı damar hastalıkları kapillerleri tutmaz. Eritrosit silindirleri ise kapiller hasarın (glomerülonefrit) işaretidir.

Daha Fazla Pratik

ANCA ilişkili vaskülitlerin (GPA, MPA, EGPA) ayırt edici antikor profillerini ve klinik özelliklerini gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 25Soru

4848 yaşında erkek hasta, son 33 aydır devam eden yaygın kas ağrısı, halsizlik ve yaklaşık 88 kg kilo kaybı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 165/105165/105 mmHg saptanıyor; her iki alt ekstremitede livedo reticularis ve sağ testiste belirgin hassasiyet izleniyor. Laboratuvar incelemesinde HBsAg (+)(+), sedimentasyon hızı 8888 mm/saat ve C-reaktif protein 112112 mg/L saptanıyor. İdrar analizinde eser proteinüri görülmekle birlikte, idrar sedimentinde eritrosit veya silendir saptanmıyor. Bu hastanın klinik tablosu ve olası tanısı göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisinin bu tabloda görülmesi en az olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Böbrek biyopsisinde segmental nekrotizan glomerülonefrit

Cevap

Böbrek biyopsisinde segmental nekrotizan glomerülonefrit saptanması en az olası bulgudur.
Vaka sunumu, tipik bir Poliarteritis Nodosa (PAN) tablosunu (HBV pozitifliği, livedo reticularis, hipertansiyon ve testiküler ağrı) tarif etmektedir. PAN, Chapel Hill konsensüsüne göre orta çaplı arterlerin nekrotizan vaskülitidir. En kritik özelliği, arteriyolleri, kapillerleri ve venülleri tutmamasıdır. Böbrek tutulumu renal arter dallarındaki vaskülit, mikroanevrizma ve iskemik değişikliklere bağlıdır; ancak 'nekrotizan glomerülonefrit' küçük damar (kapiller) tutulumu gerektirdiğinden PAN'da görülmez. Bu bulgu daha çok Mikroskopik Polianjiit (MPA) veya Granülomatoz Polianjiit (GPA) gibi küçük damar vaskülitlerinde beklenir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz etme
Hastada sistemik semptomlar (ateş, kilo kaybı), livedo reticularis, testiküler ağrı, yeni gelişen hipertansiyon ve HBV (HBsAg+) birlikteliği mevcut.
Bu kombinasyon klasik Poliarteritis Nodosa (PAN) tablosunu güçlü şekilde destekler.
2
Renal tutulum özelliklerini değerlendirme
İdrar sedimentinde eritrosit silendirlerinin olmaması, böbrek tutulumunun glomerüler düzeyde olmadığını gösterir.
PAN, orta çaplı arterleri tutar ve Chapel Hill kriterlerine göre 'küçük damar vasküliti' (GPA, MPA gibi) kategorisinde olmadığı için glomerülleri tutmaz.
3
Seçenekleri Chapel Hill sınıflandırmasına göre karşılaştırma
Nekrotizan glomerülonefrit küçük damar vaskülitlerinin (ANCA ilişkili vaskülitler) ayırt edici özelliğidir.
PAN ve mikroskopik polianjiit (MPA) ayrımında glomerülonefrit varlığı en önemli patolojik farktır.

Anahtar Kavram

Poliarteritis Nodosa (PAN) orta çaplı bir vaskülit olup, küçük damarları (arteriyol, kapiller, venül) ve dolayısıyla böbrek glomerüllerini tutmaz.

Daha Fazla Pratik

PAN ile MPA ayrımında ANCA pozitifliği ve akciğer tutulumu gibi diğer parametreleri de gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 26Soru

4848 yaşında erkek hasta, son 33 aydır devam eden halsizlik, 88 kg kilo kaybı ve her iki bacakta uyuşma ile güçsüzlük şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde her iki alt ekstremitede livedo reticularis ve sağda düşük ayak saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin: 2.12.1 mg/dL, idrar tetkikinde proteinüri (+)(+) ve mikroskopide her sahada 1515-2020 eritrosit ile eritrosit silindirleri izleniyor. Akciğer grafisi doğal olan hastada p-ANCA (anti-miyeloperoksidaz) pozitifliği saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mikroskobik polianjitis

Cevap

Mikroskobik polianjitis
Mikroskobik polianjitis, küçük damarları tutan nekrotizan bir vaskülittir. Hastada saptanan mononöritis mültipleks ve livedo reticularis hem orta hem küçük damar vaskülitlerinde görülebilse de, böbrek tutulumunun glomerülonefrit (eritrosit silindirleri) tarzında olması ve p-ANCA pozitifliği bu tanıyı kesinleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların analizi
Sistemik semptomlar (ateş, kilo kaybı), mononöritis mültipleks (düşük ayak) ve deri bulguları vaskülit düşündürür.
Vaskülitler çoklu organ sistemlerini tutan enflamatuar hastalıklardır.
2
Böbrek tutulumunun değerlendirilmesi
İdrarda eritrosit silindirlerinin görülmesi 'glomerülonefrit' olduğunu gösterir.
Glomerülonefrit varlığı, tutulan damarların glomerüler kapillerler (küçük damarlar) olduğunu kanıtlar.
3
Ayırıcı tanı ve seroloji
p-ANCA (anti-MPO) pozitifliği ve akciğer tutulumunun olmaması bizi mikroskobik polianjitise yönlendirir.
Poliarteritis nodosa orta çaplı damarları tuttuğu için glomerülonefrit yapmaz; ANCA ilişkili vaskülitlerden Granülomatoz polianjitis ise daha çok c-ANCA ve solunum yolu tutulumu ile gider.

Anahtar Kavram

Mikroskobik polianjitis (MPA) ile Poliarteritis nodosa (PAN) arasındaki en önemli fark, MPA'da glomerülonefrit ve akciğer kapiller tutulumunun görülmesi, PAN'da ise görülmemesidir.

İpuçları

1
Eritrosit silindirleri böbrekte glomerül düzeyinde (küçük damar) bir sorun olduğunu gösterir.
2
Orta çaplı vaskülit olan PAN ile küçük damar vasküliti olan MPA'yı ayırmada 'glomerülonefrit' varlığı kilit noktadır.

Daha Fazla Pratik

ANCA ilişkili vaskülitlerin (GPA, MPA, EGPA) ortak ve ayırt edici özelliklerini bir tablo üzerinden tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 27Soru

5454 yaşında erkek hasta; son iki aydır devam eden ateş, 88 kg zayıflama, yaygın miyalji ve tek taraflı testis ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 160/105160/105 mmHg saptanıyor; alt ekstremitelerde livedo retikülaris ve birkaç adet subkutan hassas nodül izleniyor. Laboratuvar incelemesinde; eritrosit sedimentasyon hızı 9595 mm/saat, C-reaktif protein 115115 mg/L, HBsAg pozitif ve ANCA negatif saptanıyor. Serum kreatinin düzeyi 0.90.9 mg/dL olup tam idrar tetkikinde proteinüri veya hematüri saptanmıyor. Bu hastada kesin tanı amacıyla yapılan biyopsi örneklemesinde aşağıdakilerden hangisinin saptanması, Chapel Hill (20122012) sınıflama kriterlerine göre tanıyı Polyarteritis Nodosa (PAN) yerine öncelikle Mikroskopik Polianjitis (MPA) lehine değerlendirmeyi zorunlu kılar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Glomerüler kapiller yumağı tutan nekrotizan vaskülit

Cevap

Glomerüler kapiller yumağı tutan nekrotizan vaskülit bulgusunun saptanması tanıyı Polyarteritis Nodosa'dan uzaklaştırır.
Chapel Hill (20122012) konsensüs toplantısında belirlenen kriterlere göre Polyarteritis Nodosa (PAN), orta ve küçük çaplı arterlerin nekrotizan vaskülitidir. En kritik ayırıcı özellik, PAN'ın arterioller, kapillerler ve venülleri tutmamasıdır. Glomerüler kapillerlerin tutulumu sonucunda gelişen nekrotizan glomerülonefrit, PAN tanısını kesin olarak dışlar ve bu durum Mikroskopik Polianjitis (MPA), Granülomatoz Polianjitis (GPA) veya Eozinofilik Granülomatoz Polianjitis (EGPA) gibi küçük damar vaskülitlerinin karakteristik özelliğidir. Sorudaki vakada klinik bulgular PAN'ı taklit etse de (HBV (+), testis ağrısı vb.), biyopside glomerülonefrit saptanması tanıyı MPA lehine değiştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Ateş, kilo kaybı, testis ağrısı, hipertansiyon, livedo retikülaris ve HBV birlikteliği tipik olarak Polyarteritis Nodosa (PAN) tablosunu desteklemektedir.
PAN, sistemik nekrotizan bir vaskülit olup sıklıkla bu klinik spektrumla prezante olur.
2
Böbrek tutulum tipini değerlendir.
Hastanın böbrek fonksiyonları ve idrar tetkikinin normal olması, glomerüler bir hasarın (glomerülonefrit) olmadığını düşündürür.
PAN böbrekte arterleri tutarak hipertansiyona ve enfarktlara yol açar ancak glomerülleri tutmaz.
3
Chapel Hill (20122012) sınıflama kriterlerini uygula.
PAN tanısı için temel kural; arteriol, kapiller ve venül gibi en küçük çaplı damarların tutulmamasıdır.
Eğer biyopsi veya klinik tablo glomerülonefrit (kapiller tutulum) gösteriyorsa, tanım gereği bu PAN olamaz; Mikroskopik Polianjitis (MPA) veya benzeri bir küçük damar vaskülitidir.

Anahtar Kavram

Polyarteritis Nodosa (PAN) tanısında glomerülonefrit varlığı dışlayıcı bir kriterdir; çünkü PAN arteriolleri, kapillerleri ve venülleri tutmaz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 28Soru

44 yaşında kadın hasta, son üç aydır devam eden ve antibiyotik tedavisine yanıt vermeyen pürülan burun akıntısı, yüz ağrısı ve öksürük şikayetleriyle başvuruyor. Özgeçmişinde özellik olmayan hastanın fizik muayenesinde nazal mukozada ülserasyonlar ve krutlanma izleniyor. Toraks bilgisayarlı tomografisinde bilateral, bazıları kavitasyon gösteren çok sayıda nodül saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kreatinin düzeyi 1.8 mg/dL ve idrar mikroskopisinde dismorfik eritrositler ile eritrosit silendirleri görülüyor.

Bu hasta için en olası tanı ve eşlik etmesi beklenen serolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Granülomatoz polianjitis (Wegener) – c-ANCA (PR3-ANCA) pozitifliği

Cevap

Granülomatoz polianjitis (Wegener) tanısı ve c-ANCA (PR3-ANCA) pozitifliği
Soruda tarif edilen hasta; üst solunum yolu (dirençli sinüzit, nazal ülser), alt solunum yolu (kaviter nodüller) ve böbrek (hematüri, kreatinin yüksekliği) tutulumu göstermektedir. Bu klinik tablo 'Granülomatoz Polianjitis' (eski adıyla Wegener) için klasiktir. Bu hastalığın en spesifik laboratuvar bulgusu sitoplazmik-ANCA (c-ANCA) pozitifliği ve hedef antijenin Proteinaz-3 (PR3) olmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları sistemlere göre gruplandır
Üst solunum yolu (sinüzit, nazal ülser), Alt solunum yolu (kaviter nodüller), Böbrek (hematüri, böbrek yetmezliği)
Vaskülitlerin ayırıcı tanısında tutulan organların dağılımı (klinik triad) belirleyicidir.
2
Ayırıcı tanıyı daralt
Üst ve alt solunum yolları ile böbreğin eş zamanlı tutulumu (Pulmoner-Renal Sendrom + ÜSY) Granülomatoz Polianjitis (GPA) için karakteristiktir.
Diğer seçeneklerde bu üçlü tutulum (özellikle üst solunum yolu granülomları) tipik değildir.
3
Tanıya özgü antikor ile eşleştir
GPA vakalarının büyük çoğunluğunda c-ANCA (PR3-ANCA) pozitiftir.
Hastalık-antikor eşleşmesinin doğrulanması gerekmektedir.

Anahtar Kavram

Granülomatoz Polianjitis (Wegener) klasik triadı: Üst solunum yolu, alt solunum yolu ve böbrek tutulumu (c-ANCA pozitifliği ile birlikte).

İpuçları

1
Hastada hem üst solunum yolu (burun), hem akciğer hem de böbrek tutulumu var.
2
Akciğerdeki kaviter nodüller ve nazal ülserasyonlar, granülomatöz bir süreci işaret ediyor.
3
PR3-ANCA (c-ANCA) pozitifliği ile giden ve 'eyer burun' deformitesi yapabilen hastalık soruluyor.

Daha Fazla Pratik

Vaskülitlerde ANCA tiplerinin (c-ANCA vs p-ANCA) hastalıklarla eşleştirilmesini içeren bir tablo sorusu çözülebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 29Soru

Kronik sinüzit nedeniyle uzun süredir takip edilen ve son dönemde hemoptizi şikayeti başlayan 4242 yaşında erkek hastanın fizik muayenesinde semer burun deformitesi izleniyor. Akciğer tomografisinde multipl kaviter nodüller saptanan ve laboratuvar incelemesinde serumda c-ANCA (anti-PR3) pozitifliği saptanan bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Granülomatoz polianjiitis (Wegener)

Cevap

Granülomatoz polianjiitis (Wegener)
Granülomatoz polianjiitis (GPA), klasik olarak üst solunum yolu (sinüzit, semer burun deformitesi), alt solunum yolu (hemoptizi, kaviter nodüller) ve böbrek (glomerulonefrit) tutulumu ile seyreder. Vakada sunulan c-ANCA (anti-PR3) pozitifliği bu tanı için oldukça spesifiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Hastada kronik sinüzit, semer burun (üst solunum yolu) ve kaviter nodüller/hemoptizi (alt solunum yolu) mevcuttur.
Vaskülit tanısında organ tutulum paternleri en önemli ipucudur.
2
Serolojik veriyi değerlendir
c-ANCA (anti-PR3) pozitifliği saptanmıştır.
c-ANCA, Granülomatoz polianjiitis (GPA) için %90'ın üzerinde özgüllüğe sahiptir.
3
Ayırıcı tanı yap ve sonuca ulaş
Üst ve alt solunum yolu tutulumu + c-ANCA birlikteliği GPA tanısını doğrular.
Diğer küçük damar vaskülitleri (MPA, EGPA) veya Goodpasture sendromu bu klinik tablonun tüm bileşenlerini karşılamaz.

Anahtar Kavram

Granülomatoz polianjiitis; üst solunum yolu, alt solunum yolu ve böbrek tutulumu (triad) ile karakterize, c-ANCA pozitifliği ile seyreden bir küçük damar vaskülitidir.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 30Soru

4242 yaşında kadın hasta; son 66 aydır devam eden kronik pürülan sinüzit, tekrarlayan otitis media ve akciğer grafisinde saptanan, kavitasyon göstermeyen birkaç adet parankimal nodül nedeniyle romatoloji polikliniğine başvuruyor. Hastanın fizik muayenesinde semer burun deformitesi ve burun mukozasında yer yer ülserasyonlar izleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde böbrek fonksiyon testleri normal (Kreatinin:0.8mg/dLKreatinin: 0.8 mg/dL), idrar analizinde proteinüri veya hematüri saptanmıyor. Serumda cANCAc-ANCA (PR3ANCAPR3-ANCA) pozitifliği saptanıyor. Bu klinik tabloya göre, hayati organ tehdidi olmayan (limite) formda Granülomatoz Polianjitis (GPA) tanısı konulan hasta için en uygun başlangıç remisyon indüksiyon tedavisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Metotreksat + Glukokortikoid

Cevap

Hayati organ tehdidi olmayan (limite) Granülomatoz Polianjitis tedavisinde Metotreksat ve Glukokortikoid kombinasyonu en uygun yaklaşımdır.
Granülomatoz Polianjitis (GPA) hastalarında tedavi yaklaşımı, hastalığın hayati organ tehdidi oluşturup oluşturmadığına göre belirlenir. Bu vaka örneğinde olduğu gibi böbrek tutulumu olmayan (normal kreatinin, normal idrar), sadece üst ve alt solunum yollarına sınırlı kalan olgular 'limite' veya 'hayati organ tehdidi olmayan' grup olarak sınıflandırılır. Güncel tedavi kılavuzları (EULAR 2022), bu hastalarda remisyon indüksiyonu için Siklofosfamid yerine Metotreksat (veya Mikofenolat Mofetil) ve glukokortikoid kombinasyonunu önermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik bulgularını (üst ve alt solunum yolu tutulumu, c-ANCA pozitifliği) değerlendir.
Hastaya Granülomatoz Polianjitis (GPA) tanısı konur.
Üst solunum yolu (sinüzit, semer burun) ve alt solunum yolu (akciğer nodülleri) ile c-ANCA pozitifliği GPA için klasiktir.
2
Hastalığın şiddetini ve yaygınlığını (böbrek tutulumu varlığı) kontrol et.
Hastalık 'limite' (hayati organ tehdidi olmayan) formdadır.
Kreatinin düzeyinin normal olması ve idrar analizinde bulgu olmaması böbrek tutulumu olmadığını gösterir.
3
Güncel kılavuzlara göre limite GPA için uygun remisyon indüksiyon tedavisini belirle.
Metotreksat + Glukokortikoid tedavisi seçilir.
EULAR ve ACR kılavuzları, organ/yaşam tehdidi olmayan ANCA ilişkili vaskülitlerde Metotreksat veya Mikofenolat Mofetil ile steroid kombinasyonunu önermektedir.

Anahtar Kavram

ANCA ilişkili vaskülitlerde (GPA) tedavi seçimi hastalığın şiddetine (limite vs. sistemik/şiddetli) göre yapılır.

Daha Fazla Pratik

GPA'da remisyon sağlandıktan sonra hangi ilaçların idame tedavisinde kullanılabileceğini ve ANCA negatif GPA olabileceğini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 31Soru

2929 yaşında erkek hasta; yüzünde şişlik, boyun venlerinde belirginleşme ve nefes darlığı şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Hastanın anamnezinden yılda 565-6 kez tekrarlayan ağrılı oral aftlar, bacaklarında ağrılı kırmızı nodüller (eritema nodosum) ve skrotal bölgede iyileşmiş ülser skarları olduğu öğreniliyor. Yapılan radyolojik incelemede vena kava süperior trombozu saptanıyor. Behçet hastalığına bağlı vasküler tutulum tanısı konulan bu hastada, venöz tromboz tedavisi için antikoagülan ilaçlar başlanmadan önce, tedaviye bağlı gelişebilecek potansiyel mortalite riski nedeniyle öncelikle dışlanması gereken klinik tablo aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pulmoner arter anevrizması

Cevap

Pulmoner arter anevrizması
Behçet hastalığı, vasküler yatağın her boyutunda hem venöz hem de arteriyel tutulum yapabilen benzersiz bir vaskülittir. Vena kava süperior trombozu gibi büyük ven tutulumlarında antikoagülan kullanımı tartışmalıdır; ancak antikoagülan başlanacaksa, hastada eş zamanlı bulunabilecek pulmoner arter anevrizmalarının (PAA) varlığı hayati önem taşır. PAA varlığında antikoagülan kullanımı anevrizmanın rüptüre olmasına ve hastanın dakikalar içinde ölümüne yol açabilecek şiddetli hemoptiziye neden olur. Bu nedenle tedavi öncesi tarama yapılması EULAR kılavuzları tarafından da önerilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tanı konulması
Tekrarlayan oral aft, genital skar ve vasküler tutulum (vena kava süperior trombozu) bulguları Behçet hastalığı tanısını doğrular.
Uluslararası Behçet tanı kriterlerine göre vasküler tutulum önemli bir tanısal bileşendir.
2
Vasküler tutulum tipinin analizi
Behçet'te venöz trombozlar (VKS sendromu gibi) hiperkoagülabiliteden ziyade damar duvarı inflamasyonuna bağlıdır.
Tedavide birincil olarak immünosüpresifler (glukokortikoidler ve siklofosfamid/azatioprin) kullanılır.
3
Antikoagülan tedavi risk değerlendirmesi
Antikoagülan kullanımı planlanıyorsa, eş zamanlı pulmoner arter anevrizması (PAA) varlığı mutlaka görüntüleme (BT anjiyo) ile dışlanmalıdır.
Eğer PAA varsa, antikoagülasyon anevrizma rüptürüne ve fatal hemoptiziye yol açabilir.

Anahtar Kavram

Behçet Hastalığında Pulmoner Arter Anevrizması ve Antikoagülasyon Kontrendikasyonu

Daha Fazla Pratik

Behçet hastalığında vena kava süperior sendromu ve diğer büyük ven trombozlarının tedavisinde glukokortikoidler ile birlikte kullanılan temel immünosüpresif ajanları (siklofosfamid, azatioprin) inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 32Soru

2828 yaşında kadın hasta, son birkaç aydır sol kolunu kullandığında çabuk yorulma ve ağrı şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde sağ kolda kan basıncı 145/95145/95 mmHgmmHg, sol kolda ise 105/70105/70 mmHgmmHg ölçülüyor. Sol radial nabız palpasyonla sağa göre belirgin derecede zayıf alınıyor. Laboratuvar incelemesinde eritrosit sedimentasyon hızı (ESHESH) 8282 mm/saatmm/saat saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Takayasu arteriti

Cevap

Takayasu arteriti
Takayasu arteriti, aorta ve ana dallarını tutan granülomatöz bir vaskülittir. Genellikle 4040 yaş altı kadınlarda görülür. Aort dallarındaki daralmalara bağlı olarak nabızların zayıflaması veya alınamaması (nabızsızlık), kollar arasında tansiyon farkı ve ekstremite kladikasyosu en tipik bulgularıdır. Yüksek sedimentasyon hızı aktif hastalığı destekler.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Genç yaş (<40<40), kadın cinsiyet, kollar arasında belirgin kan basıncı farkı (>10>10 mmHgmmHg) ve kladikasyo saptandı.
Bu bulgular aorta ve ana dallarında stenoz veya oklüzyon olduğunu gösterir.
2
İnflamatuar belirteçleri değerlendir
Eritrosit sedimentasyon hızının (8282 mm/saatmm/saat) belirgin yüksek olduğu görüldü.
Aktif vaskülit sürecini destekleyen sistemik inflamasyon göstergesidir.
3
Chapel Hill sınıflandırmasına göre eşleştirme yap
Büyük damar vaskülitleri arasında genç yaş grubuna en uygun tanının Takayasu arteriti olduğu belirlendi.
Dev hücreli arterit yaş nedeniyle, diğerleri ise damar çapı ve tipik klinik tutulum nedeniyle dışlanır.

Anahtar Kavram

Genç kadınlarda aorta ve dallarını tutan, 'nabızsızlık hastalığı' olarak da bilinen granülomatöz inflamasyon Takayasu arteritidir.

İpuçları

1
Hastanın yaşının 4040'ın altında olması ve büyük damar tutulum bulguları (nabız farkı) en önemli ipucudur.
2
Aorta ve kollar besleyen dalların daralması kladikasyo (egzersizle gelen ağrı) yapar.
3
Bu durum literatürde sıklıkla 'nabızsızlık hastalığı' olarak tanımlanan vaskülit tipidir.

Daha Fazla Pratik

Takayasu arteritinde altın standart tanı yönteminin konvansiyonel anjiyografi veya MR/BT anjiyografi olduğunu hatırlayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 33Soru

Vaskülitlerin klinik ve patolojik özelliklerine göre yapılan Chapel Hill 2012 sınıflamasında, aorta ve ana dallarını (karotis, subklavyen, aksiller vb.) tutma eğiliminde olan 'büyük damar vasküliti' (large vessel vasculitis) kategorisindeki hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dev hücreli arterit

Cevap

Dev hücreli arterit, büyük çaplı damarları (aorta ve ana dalları) tutan vaskülitler grubunda yer alır.
Dev hücreli arterit (Temporal arterit), Chapel Hill 2012 sınıflamasına göre aorta ve aorta ana dallarını tutan 'Büyük Damar Vasküliti' kategorisindedir. Bu gruptaki diğer hastalık ise Takayasu arteritidir.

Adım Adım Çözüm

1
Vaskülit sınıflama kriterlerini hatırla.
Chapel Hill 2012 sınıflamasına göre vaskülitler büyük, orta ve küçük damar vaskülitleri olarak ayrılır.
Doğru kategorizasyon için temel sınıflama bilgisini kullanmak gerekir.
2
Büyük damar vaskülitlerini belirle.
Büyük damar vaskülitleri; Dev Hücreli Arterit (Temporal Arterit) ve Takayasu Arteriti'dir.
Seçenekler arasında bu iki hastalıktan birinin bulunması aranır.
3
Diğer seçenekleri ele.
PAN ve Kawasaki orta çaplı; GPA, MPA ve EGPA küçük çaplı damarları tutar.
Damar çapı eşleştirmesi yaparak yanlış seçenekleri dışla.

Anahtar Kavram

Vaskülitlerin damar çapına göre Chapel Hill 2012 sınıflaması.
Tahmini Süre:45s
Soru 34Soru

Tekrarlayan oral ülserasyonlar, genital skarlar ve sırtında akneiform lezyonları olan 2828 yaşındaki erkek hasta; akut gelişen dizartri, sağ hemiparezi ve dengesizlik şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Nörolojik muayenede ataksi ve sağda Babinski pozitifliği saptanıyor. Kraniyal MR görüntülemede mezensefalon-diensefalon bileşkesinden bazal gangliyonlara uzanan, ödemli T2T2 hiperintens lezyon izleniyor. Lomber ponksiyonda açılış basıncı 160mmH2O160 mmH_2O, BOS analizinde 45/mm345/mm^3 lenfositik pleositoz saptanıyor; oligoklonal bant ise negatif bulunuyor. Bu klinik tablo için en olası tanı ve bu tanıda beklenen karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Parenkimatöz Nöro-Behçet; Beyin sapı tutulumu ve BOS'ta pleositoz

Cevap

Parenkimatöz Nöro-Behçet ve buna bağlı gelişen beyin sapı tutulumu ile BOS'ta saptanan lenfositik pleositoz
Doğru seçenek olan Parenkimatöz Nöro-Behçet; beyin sapı tutulumu ve BOS'ta pleositoz bulgusu, hastanın hem sistemik Behçet öyküsünü hem de kraniyal MR'daki patognomonik sayılabilecek mezensefalon-diensefalon yerleşimini en iyi açıklayan tablodur. BOS'ta pleositoz görülmesi parenkimdeki inflamasyonu yansıtırken, oligoklonal bant negatifliği MS'ten ayrımı sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın sistemik bulguları değerlendirilir.
Tekrarlayan oral ve genital ülserler ile akneiform lezyonlar, International Study Group (ISG) kriterlerine göre Behçet hastalığı tanısını güçlü bir şekilde destekler.
Behçet hastalığı tanısı klinik kriterlere dayanır ve multisistemik bir vaskülittir.
2
Nörolojik semptomlar ve görüntüleme bulguları analiz edilir.
Dizartri, ataksi ve hemiparezi gibi bulgular merkezi sinir sistemi tutulumunu; MR'daki mezensefalon-diensefalon (beyin sapı) yerleşimi ise 'Parenkimatöz Nöro-Behçet' alt tipini gösterir.
Behçet hastalığında parankimal tutulumun en sık ve karakteristik bölgesi mezensefalon-diensefalon bileşkesidir.
3
BOS analiz bulguları ile ayırıcı tanı yapılır.
BOS'ta 45/mm345/mm^3 lökosit (pleositoz) ve oligoklonal bant negatifliği saptanması, MS gibi demiyelinizan hastalıklardan ayırmada kritiktir.
Nöro-Behçet vakalarının çoğunda BOS pleositozu ve artmış protein saptanır; oligoklonal bant genellikle negatiftir.
4
Chapel Hill 2012 sınıflandırması ile korele edilir.
Behçet hastalığı, hem arterleri hem venleri, hem de her boyuttaki damarı tutabildiği için 'Değişken Damar Vasküliti' (Variable Vessel Vasculitis) olarak sınıflandırılır.
Sınıflandırma, hastalığın vasküler ve parenkimatöz tutulum çeşitliliğini açıklar.

Anahtar Kavram

Nöro-Behçet'in parankimal tutulumu tipik olarak beyin sapı/bazal gangliyon yerleşimlidir ve BOS pleositozu ile karakterizedir.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 35Soru

Hepatit B (HBsAgHBsAg) pozitifliği olan bir hastada; yaygın karın ağrısı, kilo kaybı ve yeni gelişen arteriyel hipertansiyon saptanıyor. Çölyak anjiyografisinde orta çaplı arterlerde mikroanevrizmalar izleniyor. Bu klinik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Poliarteritis nodosa

Cevap

Poliarteritis nodosa
Poliarteritis nodosa (PAN), Chapel Hill sınıflandırmasına göre primer olarak orta çaplı arterleri tutan bir vaskülittir. Vakada belirtilen HBsAgHBsAg pozitifliği, yeni gelişen hipertansiyon (renal arter tutulumu), abdominal anjina (çölyak arter tutulumu) ve anjiyografide izlenen mikroanevrizmalar PAN tanısını doğrulamaktadır. PAN'da akciğer tutulumu ve glomerülonefrit genellikle beklenmez, bu da onu küçük damar vaskülitlerinden ayırır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastadaki risk faktörlerini ve klinik bulguları analiz et.
Hepatit B pozitifliği (HBsAgHBsAg), sistemik semptomlar (kilo kaybı) ve organ tutulumu (karın ağrısı, hipertansiyon) saptandı.
Vaskülit tanısal sürecinde zemin hazırlayan faktörlerin belirlenmesi önemlidir.
2
Anjiyografik bulguları değerlendir.
Orta çaplı arterlerde mikroanevrizmalar (tespih tanesi görünümü) izlendi.
Damar çapı tutulumu Chapel Hill sınıflandırmasında temel ayrım kriteridir.
3
Bulguları birleştirerek ayırıcı tanı yap.
Hepatit B ile ilişkili, orta çaplı arterleri tutan ve mikroanevrizma yapan tablo belirlendi.
Klinik ve radyolojik bulguların kombinasyonu spesifik tanıyı sağlar.

Anahtar Kavram

Poliarteritis Nodosa (PAN) Tanısal İpuçları
Tahmini Süre:45s
Soru 36Soru

5252 yaşında erkek hasta; son 33 aydır devam eden yaygın karın ağrısı, 88 kg kilo kaybı ve sağ elinde gelişen ani güçsüzlük şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde alt ekstremitelerde livedo reticularis ve sağda düşük el (wrist drop) saptanıyor. Kan basıncı 165/105165/105 mmHg ölçülüyor. Laboratuvar incelemesinde eritrosit sedimentasyon hızı (ESHESH) 9292 mm/saat, CRPCRP yüksek ve HBsAgHBsAg pozitif bulunuyor. Tam idrar tetkiki ve serum kreatinin düzeyi normal sınırlarda saptanan bu hastada, en olası tanıda aşağıdakilerden hangisinin saptanması beklenmez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nekrotizan glomerulonefrit

Cevap

Poliarteritis nodosa (PAN) tanısında nekrotizan glomerulonefrit saptanması beklenmez.
Doğru yanıt olan seçenek, hastalığın tuttuğu damar çapı ile ilgilidir. Poliarteritis nodosa (PAN), 2012 Chapel Hill sınıflamasına göre orta çaplı arterlerin nekrotizan vaskülitidir. Glomerüller kapiller yapıdadır (küçük damar) ve PAN glomerülleri tutmaz. Bu nedenle nekrotizan glomerulonefrit PAN için beklenen bir bulgu değildir; bu bulgu Mikroskopik Polianjitis (MPA) veya Granulomatosis ile seyreden Polianjitis (GPA) gibi küçük damar vaskülitlerinde görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Abdominal anjina (karın ağrısı), livedo reticularis, düşük el (mononöritis multipleks), hipertansiyon ve HBsAg pozitifliği PAN tanısını düşündürür.
PAN, özellikle Hepatit B ile ilişkili olabilen, sistemik belirtiler gösteren bir vaskülittir.
2
Böbrek tutulumunu değerlendir.
İdrar tetkikinin ve kreatininin normal olması, glomerulonefritin (küçük damar tutulumu) dışlandığını gösterir.
PAN orta çaplı arterleri tutar ve glomerülleri (kapiller yumağı) korur.
3
Chapel Hill sınıflandırmasını uygula.
Nekrotizan glomerulonefrit ve ANCA pozitifliği, Mikroskopik Polianjitis (MPA) gibi küçük damar vaskülitlerinin özelliğidir.
PAN ve MPA ayrımında en kritik nokta glomerulonefrit varlığıdır.

Anahtar Kavram

Poliarteritis Nodosa (PAN) - Orta çaplı vaskülitlerin özellikleri ve küçük damar vaskülitlerinden farkı.

Daha Fazla Pratik

PAN ve Mikroskopik Polianjitis (MPA) arasındaki farkları bir tablo üzerinden tekrar etmek, vaskülit sorularında en çok puan getiren ayrımı öğrenmenizi sağlar.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 37Soru

2424 yaşında erkek hasta, 55 yıldır devam eden tekrarlayan ağrılı oral aftlar ve skrotal ülser öyküsü ile başvuruyor. Son 22 haftadır giderek artan karın şişliği, sağ üst kadran ağrısı ve bacaklarda ödem şikayeti mevcut. Fizik muayenede asit, belirgin hepatomegali ve gövde ön duvarında kraniale (yukarı) doğru akım gösteren venöz kollateraller saptanıyor. Doppler ultrasonografide hepatik venlerin ve vena kava inferiorun retrohepatik segmentinin tromboze olduğu izleniyor. Bu hastanın klinik durumu ve yönetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Saptanan klinik tablo Budd-Chiari sendromu olup; yönetiminde yüksek doz glukokortikoid ve siklofosfamid veya anti-TNF ajanlar gibi agresif immünsüpresif tedavi endikedir.

Cevap

Saptanan klinik tablo Budd-Chiari sendromu olup; yönetiminde yüksek doz glukokortikoid ve siklofosfamid veya anti-TNF ajanlar gibi agresif immünsüpresif tedavi endikedir.
Behçet hastalığına bağlı Budd-Chiari sendromu, karaciğer venlerinin vaskülit zemininde tromboze olmasıyla karakterize, prognozu kötü bir tablodur. EULAR önerilerine göre bu durumda yüksek doz glukokortikoidler ve siklofosfamid veya anti-TNF (örn. infliksimab) gibi agresif immünsüpresiflerin kullanılması tedavinin temelini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Oral aft, genital ülser ve venöz tromboz (venöz kollateraller, asit, hepatomegali) varlığı saptandı.
Hastanın Behçet hastalığı tanı kriterlerini (ICBD skoru > 4) karşıladığı ve vasküler tutulum gösterdiği anlaşılmalıdır.
2
Vasküler komplikasyonun tanımlanması
Hepatik ven ve vena kava inferior trombozu (Budd-Chiari Sendromu) tanısı konuldu.
Behçet hastalığında majör damar tutulumları (pulmoner arter anevrizması, Budd-Chiari vb.) hayati risk taşır.
3
Tedavi stratejisinin belirlenmesi
Yüksek doz steroid ve siklofosfamid/anti-TNF (infliksimab) tedavisi seçildi.
Behçet'teki trombozların nedeni vaskülit olduğu için standart antikoagülasyondan ziyade immünsüpresyon esastır.

Anahtar Kavram

Behçet hastalığında majör damar tutulumu (özellikle Budd-Chiari sendromu) varlığında agresif immünsüpresif tedavi zorunludur.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 38Soru

2626 yaşında kadın hasta, son 33 aydır sol kolunda hareketle artan ağrı ve çabuk yorulma şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde sol radial nabız palpe edilemiyor, sağ radial nabız ise normal saptanıyor. Kan basıncı sağ kolda 140/90140/90 mmHg ölçülürken, sol kolda ölçülemiyor. Laboratuvar tetkiklerinde eritrosit sedimentasyon hızı (ESR) 7272 mm/saat ve C-reaktif protein (CRP) yüksek bulunuyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Takayasu arteriti

Cevap

Takayasu arteriti
Takayasu arteriti, Chapel Hill sınıflandırmasına göre büyük damar vasküliti grubundadır. Genellikle 4040 yaş altındaki kadınlarda görülür; aorta ve ana dallarını (subklavyen, karotis, renal arterler) tutarak damar lümeninde daralmaya veya anevrizmaya neden olur. Hastada tarif edilen kol ağrısı, nabız alınamaması ve kan basıncı farkı, sol subklavyen arterin tutulumuna bağlı gelişen tipik bir 'nabızsızlık hastalığı' tablosudur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların analiz edilmesi
2626 yaşında kadın hastada tek taraflı kol kladikasyonu ve nabız farkı saptanmıştır.
Bu bulgular aort arkından çıkan ana dalların (subklavyen arter) tıkayıcı bir sürece maruz kaldığını gösterir.
2
Yaş ve tutulan damar çapına göre ayırıcı tanı yapılması
Hastanın genç yaşı ve büyük damar tutulumu bulguları Takayasu arteritini ön plana çıkarır.
Dev hücreli arterit de büyük damarları tutar ancak ileri yaş (>50>50) hastalığıdır; Takayasu ise tipik olarak genç kadınlarda görülür.
3
Chapel Hill sınıflandırmasına göre tanının teyit edilmesi
Takayasu arteriti, 'Büyük Damar Vasküliti' grubunda yer alır ve klinik prezentasyon bu sınıfla tam uyumludur.
Aorta ve proksimal dallarının granülomatoz inflamasyonu nabız defisiti ve kan basıncı farklılıklarına yol açar.

Anahtar Kavram

Takayasu arteriti, Chapel Hill sınıflandırmasına göre büyük damar vasküliti grubunda yer alan ve genç kadınlarda arkus aorta dallarının tutulumuyla giden 'nabızsızlık hastalığı'dır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 39Soru

35 yaşında erkek hasta, son bir yıl içerisinde üç kez tekrarlayan ağrılı oral aftlar, skrotal ülser ve her iki alt ekstremite ekstansör yüzlerinde eritema nodozum benzeri lezyonlar nedeniyle romatoloji polikliniğine başvuruyor. Göz muayenesinde bilateral hipopiyonlu üveit saptanan hastanın paterji testi pozitif bulunuyor. Bu hastadaki en olası tanı düşünüldüğünde, bu hastalık damar çapına göre yapılan vaskülit sınıflamasında hangi grupta yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Değişken çaplı damar vasküliti

Cevap

Değişken çaplı damar vasküliti
Hastanın semptomları (oral/genital ülser, üveit, paterji pozitifliği) Behçet Hastalığı tanısını kesinleştirir. 2012 Chapel Hill sınıflamasında Behçet, herhangi bir çapta ve herhangi bir tipte (arter/ven) damarı tutabilme kapasitesi nedeniyle değişken çaplı damar vaskülitleri grubuna dahil edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik bulgularını analiz et.
Tekrarlayan oral aft, genital ülser, eritema nodozum, üveit ve pozitif paterji testi Behçet Hastalığı'nı işaret eder.
Uluslararası Behçet Hastalığı Tanı Kriterleri ve klinik prezentasyon bu tanıya yönlendirir.
2
Tanısı konulan hastalığın vaskülit sınıflamasındaki yerini belirle.
Behçet hastalığı, 2012 Chapel Hill Uzlaşı Konferansı sınıflamasına göre 'Değişken Çaplı Vaskülit' kategorisindedir.
Hastalığın hem arteriyel hem venöz sistemi, ayrıca büyük damarlardan (aort, vena kava) kapillerlere kadar her seviyeyi tutabilme özelliği bu sınıflamayı gerektirir.

Anahtar Kavram

Behçet Hastalığı Sınıflandırması

İpuçları

1
Hastadaki bulgular (aft, üveit, paterji) Türkiye'de sık görülen bir multisistemik hastalığı düşündürmektedir.
2
Behçet hastalığı sadece arterleri değil, venleri de tutan nadir vaskülitlerden biridir.

Daha Fazla Pratik

Behçet hastalığında en sık görülen vasküler tutulum şeklinin (yüzeyel tromboflebit) ve hayatı tehdit eden pulmoner arter anevrizmalarının özelliklerini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 40Soru

5555 yaşında erkek hasta; son 22 haftadır artan halsizlik, öksürük, hemoptizi ve idrar miktarında azalma şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 150/95150/95 mmHg, her iki akciğer bazalinde raller ve alt ekstremitelerde palpabl purpuralar saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin değeri 3.23.2 mg/dL, tam idrar tetkikinde mikroskobik hematüri ve 2+2+ proteinüri izleniyor. Serolojik incelemede p-ANCA (MPOANCAMPO-ANCA) pozitifliği saptanıyor. Böbrek biyopsisinde "pauci-immune" nekrotizan kresentik glomerulonefrit, akciğer biyopsisinde ise nekrotizan kapillerit izleniyor ancak granülomatöz inflamasyona rastlanmıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mikroskobik polianjiitis (MPA)

Cevap

Mikroskobik polianjiitis (MPA)
Mikroskobik polianjiitis seçeneği doğrudur çünkü hastada görülen pauci-immune nekrotizan kresentik glomerulonefrit, p-ANCA pozitifliği ve en önemlisi biyopside granülomatöz inflamasyonun olmaması Chapel Hill sınıflamasına göre MPA tanısını doğrular.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Hasta hemoptizi ve böbrek yetmezliği (akciğer-böbrek sendromu) ile başvurmuş.
Vaskülitlerin organ tutulum paternini belirlemek ayırıcı tanı için ilk adımdır.
2
Serolojik ve patolojik bulguları değerlendir
p-ANCA pozitifliği ve böbrekte pauci-immune glomerulonefrit saptanmış.
Pauci-immune patern ANCA ilişkili vaskülitleri (GPA, MPA, EGPA) işaret eder.
3
Chapel Hill kriterlerine göre granülom varlığını sorgula
Biyopsilerde granülom izlenmemesi MPA'yı GPA ve EGPA'dan ayırır.
MPA, granülomatöz olmayan nekrotizan bir küçük damar vaskülitidir.

Anahtar Kavram

Mikroskobik polianjiitis (MPA), pauci-immune kresentik glomerulonefrit ve akciğer kapilleriti ile seyreden, biyopsisinde granülom izlenmeyen bir küçük damar vaskülitidir.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 2 / 4Sonraki
Vaskülitler ve Behçet Hastalığı Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 2 | Examkin