Juvenil İdiopatik Artrit (JIA)

31 soru

Soru 1Soru

66 yaşında bir kız çocuk, son 99 haftadır sağ dizinde ve sol ayak bileğinde fark edilen şişlik, hafif ağrı ve sabahları yataktan kalkarken hareket etmede zorlanma şikayetiyle getiriliyor. Fizik muayenesinde eklemlerde efüzyon saptanıyor, ateş saptanmıyor. Laboratuvar testlerinde ANA (antinükleer antikor) pozitifliği dışında bir bulguya rastlanmıyor. Bu hasta için en uygun klinik izlem planı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yarık lamba (slit-lamp) muayenesi ile 33 ayda bir üveit taraması yapılması

Cevap

Yarık lamba muayenesi ile 3 ayda bir üveit taraması yapılması
Oligoartiküler JIA tanısı alan hastalarda, özellikle ANA pozitifliği varsa kronik anterior üveit riski çok yüksektir. Bu üveit tipi genellikle sessiz (asemptomatik) seyrettiği için, tanı anından itibaren ilk birkaç yıl boyunca her 33 ayda bir yarık lamba (slit-lamp) muayenesi ile tarama yapılması görme kaybını önlemek için en kritik izlem basamağıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın yaş, eklem sayısı ve süresine göre JIA alt tipini belirle.
6 yaş, 9 hafta, 2 eklem tutulumu (oligoartrit) ve ANA pozitifliği ile Oligoartiküler JIA tanısı konur.
JIA tanısı 16 yaşından küçüklerde, en az 6 hafta süren artrit varlığında diğer nedenlerin dışlanmasıyla konur.
2
ANA pozitifliğinin klinik önemini değerlendir.
ANA pozitifliği olan JIA hastalarında üveit (iridosiklit) riski anlamlı derecede yüksektir.
Oligoartiküler JIA'da ANA pozitifliği kronik asemptomatik üveit için en güçlü risk faktörüdür.
3
Üveit tarama sıklığını belirle.
Erken yaşta başlayan ve ANA pozitif olan oligoartiküler tipte her 3 ayda bir yarık lamba muayenesi önerilir.
JIA üveiti genellikle sessiz seyreder ve tarama yapılmazsa görme kaybına yol açabilir.

Anahtar Kavram

Oligoartiküler JIA ve Üveit Taraması

Daha Fazla Pratik

JIA alt tiplerinin (Sistemik, Oligo, Poli) ayırt edici laboratuvar ve klinik özelliklerini gözden geçirin.
Tahmini Süre:45s
Soru 2Soru

3232 aylık bir kız çocuk, son 1010 haftadır sağ diz ve sol ayak bileğinde (toplam 22 eklem) belirginleşen şişlik ve özellikle sabahları yataktan kalkarken zorlanma şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenede belirtilen eklemlerde efüzyon, sıcaklık artışı ve hareket kısıtlılığı saptanıyor; ateş saptanmıyor. Laboratuvar incelemesinde ANA pozitif (1/6401/640, homojen), RF negatif ve ESH 4242 mm/saat bulunuyor. Hastanın takibinin 7.7. ayında mevcut artrit bulgularına sağ el bileği, sol dirsek ve sağ 3.3. PIP ekleminin de eklendiği gözleniyor. Bu klinik tabloya göre en olası tanı ve hastanın takibiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tanı uzatılmış (extended) oligoartiküler JİA olup, ANA pozitifliği ve erken başlangıç yaşı nedeniyle 33 ayda bir yarık lamba ile üveit taraması yapılmalıdır.

Cevap

Tanı uzatılmış (extended) oligoartiküler JİA'dır ve ANA pozitifliği nedeniyle 3 ayda bir üveit taraması yapılmalıdır.
Hastada ilk 6 ayda 2 eklem tutulumu olduğu için başlangıç 'oligoartiküler'dir. Ancak 7. ayda eklenen yeni eklemlerle toplam sayı 5'e ulaştığı için tanı 'uzatılmış (extended) oligoartiküler JİA' olur. JİA'da üveit riski; oligoartiküler tip, ANA pozitifliği ve küçük yaşta başlangıç durumunda en yüksektir (yüksek risk grubu). Bu hastalarda her 3 ayda bir göz taraması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastalık başlangıcındaki eklem sayısını ve süresini değerlendir.
22 eklem (sağ diz ve sol ayak bileği) ve 1010 hafta ( >6> 6 hafta) süreli artrit.
JİA tanısı için semptomların 16 yaşından önce başlaması, en az 6 hafta sürmesi ve diğer nedenlerin dışlanması gerekir. İlk 6 ayda 4\leq 4 eklem tutulumu oligoartiküler başlangıcı gösterir.
2
Hastalığın 6. aydan sonraki seyrini incele.
7.7. ayda eklenen 33 yeni eklemle toplam eklem sayısı 55'e çıkmıştır.
İlk 6 aydan sonra toplam eklem sayısı 55 veya daha fazla olursa tanı 'Uzatılmış (Extended) Oligoartiküler JİA' olur. Eğer eklem sayısı 44 ve altında kalsaydı 'Kalıcı (Persistent) Oligoartiküler JİA' denecekti.
3
Üveit riskini belirlemek için laboratuvar ve yaş kriterlerini kontrol et.
ANA pozitif ve başlangıç yaşı 77 yaşın altındadır (3232 aylık).
JİA'da en korkulan komplikasyon olan asemptomatik kronik anterior üveit riski; oligoartiküler tipte, ANA pozitifliğinde ve küçük yaşta ( <7< 7 yaş) başlayan kız çocuklarında en yüksektir.
4
Üveit tarama sıklığını belirle.
Yüksek riskli grupta 33 ayda bir yarık lamba muayenesi.
Uzatılmış veya kalıcı oligoartiküler JİA hastalarında ANA pozitifliği varsa, ilk 4 yıl boyunca 3 ayda bir tarama yapılması önerilir.

Anahtar Kavram

Juvenil İdiopatik Artrit'te oligoartiküler başlangıcın zamanla (6. aydan sonra) poliartiküler seyre dönüşmesi 'Extended Oligoarticular JIA' olarak adlandırılır ve bu grupta üveit riski ANA pozitifliği ile çok yüksektir.
Soru 3Soru

77 yaşında bir kız çocuk, son 1111 haftadır sağ diz ve sol ayak bileğinde şişlik, ağrı ve sabahları belirginleşen hareket kısıtlılığı şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Öyküsünde ateş, döküntü veya yakın zamanda geçirilmiş enfeksiyon saptanmayan hastanın fizik muayenesinde etkilenen eklemlerde belirgin efüzyon saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde antinükleer antikor (ANA) pozitifliği dışında özellik saptanmıyor.

Bu hasta için en olası tanı ve eşlik edebilecek asemptomatik komplikasyonları saptamak için yapılması gereken tarama sıklığı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oligoartiküler JİA — 33 ayda bir yarık lamba muayenesi

Cevap

Oligoartiküler JİA tanısı ve körlük riskine karşı 3 ayda bir yapılan yarık lamba muayenesi
Hastanın yaşı (7 yaş < 16 yaş), semptom süresi (11 hafta > 6 hafta) ve etkilenen eklem sayısı (2 eklem <= 4) oligoartiküler JİA tanısını kesinleştirir. JİA hastalarında, özellikle ANA pozitifliği olanlarda, kronik anterior üveit en korkulan asemptomatik komplikasyondur. Körlüğü önlemek için bu hastaların her 3-4 ayda bir (ideali 3 ay) yarık lamba (slit-lamp) muayenesi ile taranması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik verilerin JİA tanı kriterlerine göre değerlendirilmesi
Hasta 16 yaşından küçük, artrit süresi 6 haftayı geçmiş (11 hafta) ve tutulan eklem sayısı 4'ten azdır (2 eklem).
Bu bulgular hastayı oligoartiküler Juvenil İdiopatik Artrit (JİA) kategorisine sokar.
2
ANA pozitifliğinin klinik öneminin belirlenmesi
ANA pozitifliği, oligoartiküler JİA'da asemptomatik kronik anterior üveit gelişme riskini belirgin şekilde artırır.
Üveit erken evrede bulgu vermediğinden rutin tarama körlüğü önlemek için kritiktir.
3
Tarama sıklığının belirlenmesi
ANA pozitifliği olan düşük yaş grubundaki oligoartiküler JİA hastalarında tarama her 3 ayda bir yapılmalıdır.
Güncel pediatrik romatoloji kılavuzları risk grubuna göre bu sıklığı önermektedir.

Anahtar Kavram

Oligoartiküler JİA tanısı ve ANA pozitifliğine bağlı üveit tarama yönetimi.
Tahmini Süre:50s
Soru 4Soru

2,52,5 yaşında bir kız çocuk, yaklaşık 1010 haftadır devam eden sağ diz ve sol ayak bileğinde şişlik ve sabahları belirginleşen hareket kısıtlılığı şikayeti ile polikliniğe getiriliyor. Öyküsünden ateş, döküntü veya geçirilmiş enfeksiyon saptanmıyor. Fizik muayenede belirtilen eklemlerde efüzyon, sıcaklık artışı ve hareket kısıtlılığı mevcut; diğer sistem muayeneleri doğal bulunuyor. Laboratuvar incelemesinde; ANA: 1:3201:320 pozitif (homojen), RF: negatif, ESH: 3838 mm/saat ve CRP: 1,41,4 mg/dL (N: <0,5<0,5) saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı ve klinik yönetimde uygulanması gereken en uygun üveit tarama sıklığı aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oligoartiküler juvenil idiopatik artrit — 3 ayda bir yarık lamba muayenesi

Cevap

En olası tanı oligoartiküler juvenil idiopatik artrittir ve üveit riski nedeniyle her 3 ayda bir yarık lamba muayenesi ile takip edilmelidir.
Hastada 66 haftadan uzun süren, 44'ten az eklemi tutan ve 1616 yaşından önce başlayan artrit tablosu mevcuttur. Bu bulgular oligoartiküler JİA tanısını koydurur. Başlangıç yaşının 77 yaşından küçük olması ve ANA pozitifliği, hastayı kronik anterior üveit açısından 'en yüksek risk' grubuna sokar. Bu gruptaki hastaların hastalık başlangıcından itibaren ilk 44 yıl boyunca her 33 ayda bir yarık lamba muayenesi ile taranması gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları ve artrit süresini değerlendir.
1010 haftadır süren ve 22 eklemi tutan artrit, kronik bir inflamatuar süreci ve oligoartiküler tutulumu gösterir.
JİA tanısı için artritin en az 66 hafta sürmesi şarttır; eklem sayısının 44 veya daha az olması 'oligoartiküler' olarak sınıflandırılır.
2
Risk faktörlerini (yaş ve laboratuvar) analiz et.
Hastanın 2,52,5 yaşında olması (<7<7 yaş) ve ANA pozitifliği, kronik anterior üveit gelişimi için en yüksek risk grubunda olduğunu kanıtlar.
Oligoartiküler JİA'da ANA pozitifliği ve erken başlangıç yaşı, asemptomatik ancak körlüğe yol açabilen üveit için en önemli belirteçlerdir.
3
Uluslararası tarama protokolüne göre izlem planını belirle.
Yüksek riskli gruptaki bu hastada ilk 44 yıl boyunca her 33 ayda bir oftalmolojik değerlendirme yapılmalıdır.
Üveit genellikle asemptomatik seyrettiği için yarık lamba (biomikroskopi) ile düzenli tarama hayati önem taşır.

Anahtar Kavram

Juvenil İdiopatik Artrit Sınıflandırması ve Üveit Tarama Protokolleri
Soru 5Soru

2020 aylık bir kız çocuk, son 88 haftadır sol dizinde şişlik ve sabahları yataktan kalkarken belirginleşen hareket kısıtlılığı şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde sol dizde efüzyon ve sıcaklık artışı saptanırken, diğer eklemler doğal bulunuyor. Laboratuvar tetkiklerinde ANAANA (+) (1:3201:320 sulandırımda), RFRF (-) ve ESRESR 3232 mm/saat olarak saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı ve görme kaybı riskini önlemek amacıyla uygulanması gereken üveit tarama sıklığı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oligoartiküler JİA — 33 ayda bir

Cevap

Oligoartiküler JİA tanısı konulmalı ve üveit açısından 33 ayda bir oftalmolojik muayene yapılmalıdır.
Oligoartiküler JİA tanısı alan, hastalığı 77 yaşından önce başlayan ve ANAANA testi pozitif olan hastalar kronik anterior üveit açısından en yüksek risk grubundadır. Bu hastaların ilk birkaç yıl boyunca her 33 ayda bir yarık lamba muayenesi ile taranması gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Eklem tutulum sayısı ve süresini değerlendir
Tek eklem (monoartrit) ve 88 hafta sürmesi (>6>6 hafta) nedeniyle JİA tanısı doğrulanır ve oligoartiküler tip olarak sınıflandırılır.
JİA tanısı için artritin 1616 yaşından önce başlaması ve en az 66 hafta sürmesi şarttır.
2
Üveit risk faktörlerini analiz et
Hastanın yaşının <7<7 olması, oligoartiküler tipte olması ve ANAANA pozitifliği bulunması en yüksek risk grubunda olduğunu gösterir.
Kronik asemptomatik üveit, oligoartiküler JİA'lı küçük yaştaki ANAANA (+) kız çocuklarında en sık görülür.
3
Taramayı planla
Yüksek risk grubundaki bu hastaya her 33 ayda bir biyomikroskopik (yarık lamba) muayene önerilir.
Üveit genellikle semptom vermediğinden körlüğü önlemek için düzenli tarama hayatidir.

Anahtar Kavram

Juvenil İdiopatik Artrit alt tiplerinde üveit tarama sıklığı, hastalığın başlangıç yaşına, tutulan eklem sayısına ve ANAANA durumuna göre belirlenir.
Soru 6Soru

33 yaşında bir kız çocuk, son 99 haftadır devam eden sol diz ve sağ ayak bileğinde şişlik, hareket kısıtlılığı ve sabahları belirginleşen topallama şikayetiyle başvuruyor. Öyküsünden ateş yüksekliği, döküntü veya travma olmadığı öğreniliyor. Fizik muayenede tutulan eklemlerde efüzyon ve hareket kısıtlılığı mevcut; ancak eritem ve aşırı hassasiyet saptanmıyor. Laboratuvar incelemesinde ESRESR 3535 mm/saatmm/saat, CRPCRP 1,21,2 mg/dLmg/dL, RFRF negatif ve ANAANA pozitif (1/3201/320, granüler) saptanıyor. Bu klinik tabloya göre en olası tanı ve yapılması gereken üveit tarama sıklığı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oligoartiküler JİA; her 33 ayda bir yarıklı lamba muayenesi

Cevap

En olası tanı oligoartiküler JİA olup, yüksek risk grubundaki bu hastada her 3 ayda bir üveit taraması yapılmalıdır.
Hastada saptanan 2 eklem tutulumu ve 9 haftalık süre oligoartiküler JİA tanısını kesinleştirir. Erken başlangıç yaşı (<7 yaş) ve ANA pozitifliği, bu hastalarda körlüğe yol açabilen 'kronik asemptomatik üveit' riskini maksimuma çıkarır. Bu nedenle, AAP ve ILAR rehberlerine göre bu hastalar 'Yüksek Risk' grubunda kabul edilir ve ilk 4 yıl boyunca her 3 ayda bir oftalmolojik tarama (yarıklı lamba muayenesi) yapılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Tanı kriterlerini değerlendir
JİA tanısı
Yaşın 1616’dan küçük olması, semptom süresinin 99 hafta (>6>6 hafta) olması ve travma/enfeksiyon dışı kronik artrit bulguları JİA tanısını koydurur.
2
Alt tipi belirle
Oligoartiküler JİA
İlk 6 aylık süreçte tutulan eklem sayısının 22 (leq4\\leq 4) olması hastayı oligoartiküler alt tipe sokar.
3
Komplikasyon riskini belirle
Yüksek Riskli Üveit Grubu
ANAANA pozitifliği, başlangıç yaşının 77’den küçük olması ve oligoartiküler tip, asemptomatik kronik iridosiklit (üveit) açısından en yüksek risk faktörleridir.
4
Takip planı oluştur
3 Ayda Bir Tarama
Yüksek riskli gruptaki çocuklarda tanıdan sonraki ilk 4 yıl boyunca her 3 ayda bir yarıklı lamba muayenesi yapılması önerilir.

Anahtar Kavram

JİA'da üveit risk stratifikasyonu ve tarama sıklığı.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru

44 yaşında bir kız çocuk, yaklaşık 1212 haftadır devam eden sağ dizinde şişlik, ağrı ve sabahları belirginleşen hareket kısıtlılığı şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenede sağ dizde efüzyon ve hareket kısıtlılığı saptanıyor; diğer eklemler doğal bulunuyor. Laboratuvar incelemesinde ANAANA pozitifliği saptanan bu hastada, en olası tanı ve üveit riski nedeniyle yapılması gereken göz tarama sıklığı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oligoartiküler juvenil idiopatik artrit — 33 ayda bir

Cevap

Oligoartiküler juvenil idiopatik artrit tanısı alan ve ANAANA pozitifliği saptanan hastalarda en uygun izlem yaklaşımı 33 ayda bir göz muayenesi yapılmasıdır.
Hastanın yaşı (16 yaş altı), semptom süresi (12 hafta, yani 6 haftadan uzun) ve tutulan eklem sayısı (tek diz, yani 4 veya daha az) oligoartiküler juvenil idiopatik artrit (JİA) tanısını doğrular. Bu grupta ANAANA pozitifliği bulunması, sessiz seyreden ancak körlüğe yol açabilen kronik anterior üveit için yüksek risk göstergesidir. İlar (ILAR) kriterlerine ve izlem kılavuzlarına göre, bu risk profilindeki hastalar her 33 ayda bir yarık lamba ile göz muayenesine gitmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Eklem sayısı ve sürenin değerlendirilmesi
1212 hafta (> 66 hafta) süren tek eklem (≤ 44 eklem) tutulumu.
JİA tanısı ve oligoartiküler alt tipin belirlenmesi için gereklidir.
2
ANAANA durumunun değerlendirilmesi
ANAANA pozitifliği.
Oligoartiküler JİA'da ANAANA pozitifliği kronik anterior üveit için en önemli risk faktörüdür.
3
Tarama protokolünün belirlenmesi
33 ayda bir yarık lamba muayenesi.
Erken evre üveit genellikle asemptomatik olduğundan, görme kaybını önlemek için sık tarama şarttır.

Anahtar Kavram

Oligoartiküler JİA tanılı ve ANAANA pozitif hastalarda kronik anterior üveit riski nedeniyle her 33 ayda bir göz muayenesi yapılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

JİA alt tipleri arasındaki eklem sayısı sınırlarını ve üveit riskini belirleyen laboratuvar parametrelerini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 8Soru

77 yaşında bir kız çocuk, her iki diz, her iki el bileği ve sol dirsek ekleminde yaklaşık 33 aydır (1212 hafta) devam eden ağrı ve şişlik şikayetiyle getiriliyor. Sabahları yataktan kalkmakta zorlandığı ve gün içinde hareket ettikçe rahatladığı belirtiliyor. Fizik muayenede saptanan 55 eklemde hareket kısıtlılığı ve efüzyon mevcut olup, laboratuvar incelemesinde Romatoid Faktör (RF) negatif, Antinükleer Antikor (ANA) pozitif saptanıyor. Bu çocuk için en olası tanı ve üveit riski nedeniyle önerilmesi gereken oftalmolojik takip sıklığı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Poliartiküler JİA - 66 ayda bir

Cevap

Poliartiküler JİA tanısı konulan ve ANA pozitifliği olan 77 yaşındaki bu hasta için uygun göz tarama sıklığı 66 ayda birdir.
Hastada 66 haftadan uzun süren (1212 hafta) ve 55 eklemi etkileyen bir artrit mevcuttur, bu da poliartiküler JİA tanısını kesinleştirir. Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) kılavuzlarına göre; oligoartiküler veya poliartiküler JİA tanısı alan, ANA pozitifliği olan ancak tanı yaşı 7\geq 7 olan hastalar 'orta risk' grubundadır ve hastalık süresi 44 yıldan az ise her 66 ayda bir üveit taraması yapılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Tutulan eklem sayısının ve sürenin değerlendirilmesi
55 eklem tutulumu ve 1212 haftalık süre
JİA tanısı için artritin 66 haftadan uzun sürmesi gerekir. İlk 66 ayda 5\geq 5 eklem tutulumu poliartiküler alt tipi tanımlar.
2
Üveit riskinin belirlenmesi
ANA pozitifliği ve 77 yaş başlangıcı
JİA hastalarında üveit riski; ANA pozitifliği, küçük yaşta başlangıç (<7<7 yaş) ve oligoartiküler/poliartiküler tip ile artar.
3
Taraması sıklığının kararlaştırılması
66 ayda bir oftalmolojik muayene
ANA pozitif olan ancak 77 yaş ve üzerinde başlangıç gösteren poliartiküler JİA hastaları orta risk grubundadır ve 66 ayda bir taranmalıdır.

Anahtar Kavram

Juvenil İdiopatik Artrit'te (JİA) alt tip sınıflaması eklem sayısına göre yapılır ve üveit tarama sıklığı başlangıç yaşı ile ANA durumuna göre belirlenir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru

55 yaşında bir erkek çocuk, son 88 haftadır devam eden her iki dizinde, sol ayak bileğinde ve sağ el bileğinde (toplam 44 eklem) şişlik ve hareket kısıtlılığı şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Öyküsünden sabahları yataktan kalkarken zorlandığı ve gün içinde hareketle şikayetlerinin azaldığı öğreniliyor. Fizik muayenede tutulan eklemlerde ısı artışı ve hareket kısıtlılığı saptanıyor; ancak ciltte döküntü veya eritem izlenmiyor. Laboratuvar tetkiklerinde antinükleer antikor (ANA) pozitif (++), romatoid faktör (RF) negatif (-) bulunuyor. Bu hasta için en olası tanı ve yapılması gereken en uygun oftalmolojik tarama sıklığı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oligoartiküler JİA - 33 ayda bir

Cevap

Oligoartiküler JİA tanısı konulan ve ANA pozitifliği olan yüksek riskli bu hastada, 33 ayda bir oftalmolojik tarama yapılmalıdır.
Hastada saptanan 44 eklem tutulumu ve 88 haftalık süre, ILAR kriterlerine göre Oligoartiküler JİA tanısını destekler. ANA pozitifliği ve hastalığın 66 yaşından önce başlaması, hastayı üveit gelişimi açısından en yüksek risk grubuna sokar; bu gruptaki hastaların her 33 ayda bir biyomikroskopik (slit-lamp) göz muayenesi ile taranması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Eklem sayısını ve süreyi değerlendir
44 eklem tutulumu (oligoartiküler) ve 88 haftalık süre (>6>6 hafta kronikite)
JİA alt tipini ve kronik inflamasyonu doğrulamak için gereklidir.
2
ANA durumunu ve yaş kriterini kontrol et
ANA pozitif ve başlangıç yaşı 55 (riskli grup)
ANA pozitifliği ve erken başlangıç yaşı üveit riskini belirleyen en önemli faktörlerdir.
3
Üveit tarama protokolünü belirle
Yüksek risk grubu için 33 ayda bir yarık lamba muayenesi
Asemptomatik seyreden üveitin erken teşhisi ve körlüğün önlenmesi için protokol bu sıklığı önerir.

Anahtar Kavram

ANA pozitif oligoartiküler JİA hastalarında asemptomatik üveit riski yüksektir ve sık tarama gerektirir.
Soru 10Soru

2.52.5 yaşında bir kız çocuk, yaklaşık 88 haftadır devam eden sağ dizde şişlik ve sabahları yataktan kalkarken belirginleşen topallama şikayetiyle getiriliyor. Fizik muayenesinde sağ diz eklemi şiş, efüzyonlu ve hareketleri kısıtlı saptanıyor; diğer eklemlerin muayenesi doğal bulunuyor. Laboratuvar incelemesinde ANA (+)(+) pozitif, RF ()(-) negatif ve eritrosit sedimentasyon hızı 3535 mm/saat olarak belirleniyor. Bu hasta için en uygun izlem planı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üç ayda bir yarık lamba muayenesi ile üveit taraması yapılması

Cevap

En uygun izlem planı, yüksek üveit riski nedeniyle üç ayda bir yarık lamba (slit-lamp) muayenesi ile üveit taraması yapılmasıdır.
Bu hastada 16 yaşından küçük başlangıç, 8 haftadır devam eden tek eklem tutulumu (sağ diz) ve laboratuvarda ANA pozitifliği mevcuttur. Bu bulgularla 'Oligoartiküler JİA' tanısı konur. Oligoartiküler tipte, özellikle ANA pozitif olan ve hastalığı 6 yaşından önce başlayan kız çocuklarında kronik asemptomatik üveit riski %20-30 gibi çok yüksek oranlardadır. Bu üveit tipi belirti vermediği için ancak yarık lamba muayenesi ile saptanabilir ve yüksek riskli grupta 3 ayda bir tarama yapılması önerilir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik verilerin analizi
Hasta 16 yaşından küçük, şikayetler >6 hafta sürmüş ve tek eklem tutulumu mevcut.
Juvenil İdiopatik Artrit (JİA) tanısı için 16 yaş altı başlangıç ve en az 6 hafta süren artrit gereklidir.
2
JİA alt tipinin belirlenmesi
Oligoartiküler JİA (ilk 6 ayda <5 eklem tutulumu).
Hastada sadece sağ diz tutulumu mevcuttur.
3
Üveit risk stratifikasyonu
Yüksek risk grubu (Oligoartiküler tip + ANA pozitifliği + <6 yaş başlangıç).
Bu üç faktörün bir arada olması, hastayı asemptomatik seyreden kronik iridosiklit (üveit) açısından en yüksek risk grubuna sokar.
4
İzlem sıklığının belirlenmesi
3 ayda bir yarık lamba muayenesi.
Yüksek riskli grupta tarama sıklığı 3 ayda birdir.

Anahtar Kavram

Oligoartiküler JİA'da ANA pozitifliği ve erken başlangıç yaşı, kronik asemptomatik üveit için en önemli risk faktörleridir.

Daha Fazla Pratik

Sistemik JİA'nın klinik özellikleri ve Makrofaj Aktivasyon Sendromu (MAS) komplikasyonunu gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 11Soru

1818 aylık bir kız çocuk, yaklaşık 22 aydır (99 hafta) sol dizinde şişlik, hareket kısıtlılığı ve sabahları yataktan kalkarken belirginleşen topallama şikayetiyle getiriliyor. Fizik muayenesinde sol dizde efüzyon ve hareket kısıtlılığı saptanıyor; diğer eklemler normal bulunuyor. Laboratuvar incelemesinde ANA pozitif, RF negatif saptanıyor. Akut faz reaktanları hafif yüksek bulunan bu hasta için en olası tanı ve üveit gelişimi açısından önerilen oftalmolojik izlem sıklığı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oligoartiküler JİA - 33 ayda bir yarık lamba muayenesi

Cevap

En olası tanı oligoartiküler juvenil idiyopatik artrittir ve hastanın risk profili (yaş, ANA durumu) nedeniyle 3 ayda bir oftalmolojik muayene ile izlenmelidir.
Vakadaki çocuk 1.51.5 yaşında (<6< 6 yaş), tek eklem tutulumu var (oligoartiküler) ve artrit süresi 99 haftadır (>6> 6 hafta). ANA pozitifliği ile birleştiğinde, bu profil kronik asemptomatik üveit gelişimi için en yüksek risk grubunu oluşturur. Bu gruptaki hastalar için standart izlem protokolü her 33 ayda bir yarık lamba muayenesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Tanının belirlenmesi
Oligoartiküler JİA
Hasta 16 yaş altındadır, artrit süresi > 6 haftadır ve tutulan eklem sayısı 1'dir (1-4 arası oligoartiküler kabul edilir).
2
Üveit riskinin değerlendirilmesi
Yüksek Risk
Başlangıç yaşının < 6 yaş olması, ANA pozitifliği ve hastalık süresinin < 4 yıl olması hastayı en yüksek risk grubuna sokar.
3
İzlem protokolünün seçilmesi
3 ayda bir yarık lamba muayenesi
Yüksek riskli JİA hastalarında asemptomatik üveitin erken yakalanması için her 3 ayda bir uzman oftalmolog tarafından yarık lamba kontrolü önerilir.

Anahtar Kavram

JİA'da üveit tarama sıklığı; hastanın tanı aldığı yaşa, ANA pozitifliğine ve hastalığın süresine göre belirlenir.
Soru 12Soru

Dokuz haftadır sol dizinde şişlik ve sabahları belirginleşen, gün içinde hareketle azalan aksama şikayeti bulunan 2,52,5 yaşındaki bir kız çocuk polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde sol dizde artrit saptanıyor; ateş, döküntü veya diğer sistemik bulgulara rastlanmıyor. Laboratuvar incelemesinde ESRESR hafif yüksek, ANAANA pozitif saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı ve yapılması gereken göz muayenesi (üveit taraması) sıklığı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oligoartiküler juvenil idiopatik artrit; 33 ayda bir

Cevap

Oligoartiküler juvenil idiopatik artrit tanısı alan ve ANA pozitifliği saptanan yüksek riskli çocuklarda üveit taraması her 3 ayda bir yapılmalıdır.
Vakada tanımlanan 2,52,5 yaş, tek eklem tutulumu ve 99 haftalık süre oligoartiküler juvenil idiopatik artrit (JIAJIA) ile tam uyumludur. Bu hasta grubunda (başlangıç yaşı <6<6 yaş, oligoartiküler tip ve ANAANA pozitifliği) asemptomatik seyreden kronik non-granülomatöz anterior üveit riski çok yüksektir. Bu nedenle, ilk 44 yıl boyunca her 33 ayda bir biyomikroskobik (yarık lamba) göz muayenesi yapılması standart yaklaşımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Hasta 2,52,5 yaşında, tek eklem tutulumu mevcut ve şikayetleri 66 haftadan (99 hafta) uzun sürmüş.
Juvenil İdiopatik Artrit (JIAJIA) tanısı için artritin 1616 yaşından önce başlaması ve en az 66 hafta sürmesi gerekir.
2
JIAJIA alt tipinin belirlenmesi
İlk 66 ayda 44 veya daha az eklem tutulumu olduğu için tanı 'Oligoartiküler JIAJIA'dır.
Eklem sayısı tedaviyi ve komplikasyon riskini belirlemede kritiktir.
3
Üveit risk analizi ve tarama planı
ANAANA pozitifliği, oligoartiküler tip ve 66 yaşından küçük başlangıç yüksek risk grubunu tanımlar; tarama 33 ayda birdir.
JIAJIA'da üveit genellikle asemptomatiktir ve geri dönüşsüz görme kaybını önlemek için rutin tarama şarttır.

Anahtar Kavram

Oligoartiküler JIA'da ANA pozitifliği üveit için en önemli risk faktörüdür ve sıkı takip gerektirir.

Daha Fazla Pratik

JIA alt tiplerinden sistemik başlangıçlı JIA (Still Hastalığı) için tipik olan 'quotidian' ateş ve döküntü özelliklerini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 13Soru

55 yaşında bir kız çocuk, son 1010 haftadır her iki el bileğinde, her iki dizinde ve sol el 2.2. ve 3.3. proksimal interfalangeal (PIFPIF) eklemlerinde (toplamtoplam 66 eklemeklem) şişlik, hareket kısıtlılığı ve sabahları yaklaşık 11 saat süren tutukluk şikayetiyle getiriliyor. Öyküsünden bu şikayetlerinin aralıksız devam ettiği, gezici karakterde olmadığı ve yüksek ateşin eşlik etmediği öğreniliyor. Fizik muayenede etkilenen eklemlerde sıcaklık artışı ve efüzyon saptanırken; döküntü, üfürüm veya organomegali saptanmıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; ANAANA pozitif (1/3201/320, granüler), RFRF negatif, ESHESH 4848 mm/saatmm/saat ve CRPCRP 1818 mg/Lmg/L (N<5N < 5) olarak bulunuyor. Bu hasta için en olası tanı ve kronik üveit riski nedeniyle yapılması gereken göz muayenesi sıklığı aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Poliartiküler JiAJiA (RFRF negatif) — 33 ayda bir yarık lamba (slit-lamp) muayenesi

Cevap

Poliartiküler JiAJiA (RFRF negatif) tanısı konulmalı ve 33 ayda bir yarık lamba muayenesi ile üveit taraması yapılmalıdır.
Hastada başlangıçtan itibaren saptanan 66 eklem tutulumu (her iki el bileği, her iki diz, 22 PIFPIF eklemi), ILAR kriterlerine göre Poliartiküler JiAJiA tanısını koydurur. RFRF negatifliği ile Poliartiküler JiAJiA (RFRF negatif) alt tipi netleşir. JiAJiA tanılı bir çocukta üveit riski; ANAANA pozitifliği, kız cinsiyet, küçük yaşta başlangıç (6\leq 6 yaş) ve oligo/poliartiküler tip ile artar. Bu hasta 55 yaşında ve ANAANA pozitif olduğu için 'en yüksek risk' grubundadır ve Amerikan Pediatri Akademisi (AAPAAP) ve Romatoloji Koleji (ACRACR) kılavuzlarına göre 33 ayda bir yarık lamba muayenesi ile taranmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Eklem sayısını belirle
66 eklem tutulumu saptandı.
ILAR kriterlerine göre ilk 66 ayda 55 veya daha fazla eklem tutulumu poliartiküler sınıfına girer.
2
Süreyi ve serolojiyi değerlendir
1010 hafta (> 66 hafta), RFRF negatif, ANAANA pozitif.
JiAJiA tanısı için artrit en az 66 hafta sürmelidir.
3
Üveit riskini belirle
Yüksek risk grubu (Yaş <7< 7, ANAANA pozitif, Poliartiküler/Oligoartiküler subtype).
Başlangıç yaşı 6\leq 6 olan ve ANAANA pozitifliği bulunan hastalarda ilk 44 yıl boyunca en sıkı takip gereklidir.
4
Tarama sıklığını belirle
33 ayda bir muayene.
Yüksek riskli grupta asemptomatik üveit gelişme riski nedeniyle 33 aylık aralıklar standarttır.

Anahtar Kavram

Poliartiküler Juvenil İdiopatik Artrit (JIA) Sınıflandırması ve Üveit Tarama Protokolü
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 14Soru

1818 aylık bir kız çocuk, son 1010 haftadır sağ dizinde ve sol el bileğinde şişlik, hareket kısıtlılığı ve sabahları yataktan kalkarken zorlanma şikayetleriyle getiriliyor. Fizik muayenede her iki eklemde efüzyon, ısı artışı ve hareket kısıtlılığı saptanıyor; ancak belirgin bir kızarıklık veya sistemik bulgu saptanmıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; ANAANA 1/6401/640 pozitif, RFRF negatif, ESRESR 3838 mm/saatmm/saat, CRPCRP 1,21,2 mg/dLmg/dL (Normal: <0,5<0,5) ve ASOASO 120120 IU/mLIU/mL (Normal: <200<200) olarak bulunuyor. Başlangıç göz muayenesi normal saptanan bu hastada, en olası tanı ve kronik üveit riski nedeniyle yapılması gereken en uygun izlem stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oligoartiküler JIA; tanıdan itibaren ilk 44 yıl boyunca 33 ayda bir yarık lamba muayenesi

Cevap

Oligoartiküler JIA; tanıdan itibaren ilk 44 yıl boyunca 33 ayda bir yarık lamba muayenesi
Hastada saptanan 22 eklem tutulumu ve 1010 haftalık süre oligoartiküler JIA tanısını doğrular. 77 yaşından küçük başlangıç yaşı ve yüksek ANAANA titresi (1/6401/640), kronik asemptomatik anterior üveit gelişimi için en yüksek risk faktörleridir. Güncel kılavuzlara göre bu gruptaki hastalar tanıdan itibaren ilk 44 yıl boyunca her 33 ayda bir yarık lamba (slit-lamp) muayenesi ile taranmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Eklem sayısı ve süresini değerlendir
22 eklem tutulumu ve 1010 haftalık süre saptandı.
JIA tanısı için artritin en az 66 hafta sürmesi ve oligoartiküler tip için ilk 66 ayda en fazla 44 eklem tutulması gerekir.
2
Laboratuvar ve demografik verileri analiz et
1818 aylık kız hasta, ANAANA pozitifliği mevcut.
77 yaşından önce başlayan ve ANAANA pozitifliği olan oligoartiküler JIA olguları, üveit gelişimi açısından en yüksek risk grubundadır.
3
Üveit tarama sıklığını belirle
33 ayda bir yarık lamba muayenesi kararlaştırıldı.
Yüksek riskli bu grupta (Yaş <7< 7, ANAANA pozitif, hastalık süresi <4< 4 yıl) asemptomatik üveit gelişimi riski nedeniyle tarama sıklığı her 33 ayda bir olmalıdır.

Anahtar Kavram

JIA'da Üveit Risk Stratifikasyonu
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 15Soru

44 yaşında bir kız çocuk, son 88 haftadır sol dizinde ve sağ ayak bileğinde şişlik, ağrı ve sabahları belirginleşen hareket kısıtlılığı şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenede her iki eklemde efüzyon saptanıyor; ateş veya döküntü eşlik etmiyor. Laboratuvar incelemesinde ANAANA (+) saptanan bu hasta için en olası tanı ve yapılması gereken üveit tarama sıklığı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oligoartiküler juvenil idiopatik artrit — 33 ayda bir yarık lamba muayenesi

Cevap

En olası tanı oligoartiküler juvenil idiopatik artrit olup, bu hastalarda ANA pozitifliği durumunda 3 ayda bir yarık lamba ile üveit taraması yapılmalıdır.
Hastada 6 haftadan uzun süren (88 hafta) ve 4'ten az eklem (22 eklem) tutulumu olması oligoartiküler JİA tanısını kesinleştirir. Erken yaşta başlangıç ve ANAANA pozitifliği, hastayı üveit açısından en yüksek risk grubuna sokar, bu nedenle klinik olarak sessiz seyredebilen bu durum için 3 ayda bir yarık lamba muayenesi yapılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Artrit süresini değerlendir
88 hafta >6> 6 hafta
Juvenil idiopatik artrit (JİA) tanısı için artritin en az 6 hafta sürmesi şarttır.
2
Tutulan eklem sayısını belirle
22 eklem (141-4 arası)
İlk 6 ay içinde 4 veya daha az eklem tutulumu olması 'Oligoartiküler JİA' tanısını koydurur.
3
Laboratuvar ve risk faktörlerini analiz et
ANAANA (+)
Oligoartiküler JİA'da ANA pozitifliği, asemptomatik kronik iridosiklit (üveit) gelişimi için en önemli risk faktörüdür.
4
İzlem protokolünü belirle
33 ayda bir tarama
Erken yaşta başlayan, oligoartiküler seyreden ve ANA pozitif olan hastalarda üveit taraması 3 ayda bir yapılmalıdır.

Anahtar Kavram

Juvenil İdiopatik Artrit Tanı ve İzlem Kriterleri
Soru 16Soru

33 yaşında bir kız çocuk, 77 haftadır devam eden sağ dizde şişlik ve sabahları daha belirgin olan hafif topallama şikayeti ile polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenede sağ dizde efüzyon ve hareket kısıtlılığı saptanırken, diğer eklemler doğal bulunuyor. Laboratuvar incelemesinde RF negatif, ANA 1/3201/320 pozitif olarak saptanıyor. Bu hastada en olası tanı ve üveit riski nedeniyle önerilmesi gereken oftalmolojik izlem sıklığı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oligoartiküler JİA - 33 ayda bir yarık lamba muayenesi

Cevap

Oligoartiküler JİA tanısı konulmalı ve üveit riski nedeniyle hasta 33 ayda bir yarık lamba muayenesi ile izlenmelidir.
Hastada saptanan 77 haftalık tek eklem artriti, 1616 yaşından küçük olması ve ANA pozitifliği, oligoartiküler JİA tanısını kesinleştirir. Amerikan Romatoloji Koleji (ACR) kriterlerine göre, başlangıç yaşı 77 yaşın altında olan ve ANA pozitifliği saptanan oligoartiküler JİA hastaları üveit açısından en yüksek risk grubundadır ve bu hastaların asemptomatik seyreden kronik iridosikliti yakalamak için 33 ayda bir yarık lamba muayenesi ile taranması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları değerlendir
Hasta 1616 yaşından küçük, artrit süresi 77 hafta (>6>6 hafta) ve tutulan eklem sayısı 11 (<5<5)
Juvenil İdiopatik Artrit (JİA) tanı kriterlerini ve alt tipini belirlemek için
2
Serolojik risk faktörlerini analiz et
ANA pozitifliği (1/3201/320)
Oligoartiküler JİA'da üveit riskini belirleyen en önemli belirteç ANA pozitifliğidir
3
Üveit tarama sıklığını belirle
Yüksek riskli grup (Oligoartiküler, başlangıç yaşı <7<7 ve ANA pozitif)
Uluslararası rehberlere göre yüksek riskli çocuklarda ilk 44 yıl boyunca 33 ayda bir tarama yapılması körlüğü önlemek için kritiktir

Anahtar Kavram

Oligoartiküler JİA'da ANA pozitifliği, erken başlangıç yaşı ve kısa hastalık süresi üveit için en yüksek risk faktörleridir.
Soru 17Soru

4,54,5 yaşında bir kız çocuk, son 1111 haftadır sağ dizinde ve sol ayak bileğinde ağrısız şişlik, hareket kısıtlılığı ve sabahları yaklaşık 4545 dakika süren tutukluk şikayetleriyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde her iki eklemde efüzyon ve hareket kısıtlılığı saptanıyor; ateş, döküntü veya organomegali saptanmıyor. Laboratuvar incelemesinde ANA pozitif (1:1601:160 titrede) bulunuyor. Bu hasta için en olası tanı ve kronik üveit taraması amacıyla önerilen yarık lamba (slit-lamp) muayenesi sıklığı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oligoartiküler juvenil idiyopatik artrit - 33 ayda bir

Cevap

Oligoartiküler juvenil idiyopatik artrit tanısı ve 3 ayda bir üveit taraması yapılması en uygun yaklaşımdır.
Hastada saptanan 11 haftalık süre, 2 eklem tutulumu ve sabah tutukluğu Juvenil İdiyopatik Artrit (JİA) ile uyumludur. Eklem sayısının 4'ten az olması 'Oligoartiküler' alt tipini tanımlar. Erken yaşta (<7 yaş) başlayan oligoartiküler veya poliartiküler JİA'da ANA pozitifliği, asemptomatik kronik üveit gelişimi için en önemli risk faktörüdür. Bu hastalar için Amerikan Pediatri Akademisi ve Romatoloji cemiyetleri tarafından önerilen tarama sıklığı ilk 4 yıl boyunca 3 ayda birdir.

Adım Adım Çözüm

1
Semptom süresi ve eklem sayısını değerlendir
11 haftalık süre (>6 hafta) ve 2 eklem tutulumu (oligoartiküler: ≤4 eklem) saptandı.
JİA sınıflaması için tutulan eklem sayısı ve semptomların kronikliği (en az 6 hafta) kritiktir.
2
Risk faktörlerini (yaş, cinsiyet, ANA) analiz et
4,5 yaş, kız çocuk ve ANA pozitifliği mevcut.
Bu demografik özellikler ve ANA pozitifliği, kronik asemptomatik üveit gelişimi için en yüksek risk grubunu tanımlar.
3
Üveit tarama protokolünü belirle
Yüksek riskli bu hasta için 3 ayda bir yarık lamba muayenesi önerilir.
Oligoartiküler JİA'da üveit sıklıkla sessiz seyreder ve kalıcı görme kaybını önlemek için sık tarama hayati önem taşır.

Anahtar Kavram

JİA Alt Tip Ayrımı ve ANA Pozitifliğine Göre Üveit İzlem Protokolü
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 18Soru

2424 aylık bir kız çocuk, son 88 haftadır sol dizinde şişlik, hareket kısıtlılığı ve özellikle sabahları daha belirgin olan topallama şikayeti ile polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede sol dizde efüzyon ve hareket kısıtlılığı saptanırken, diğer eklemlerin muayenesi normal bulunuyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde antinükleer antikor (ANA) pozitif (1/3201/320, granüler), romatoid faktör (RF) negatif saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı ve komplikasyonların önlenmesi amacıyla yapılması gereken en uygun izlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oligoartiküler JİA - 33 ayda bir yarık lamba muayenesi

Cevap

Oligoartiküler JİA tanısı konulmalı ve üveit riski nedeniyle 3 ayda bir yarık lamba muayenesi ile izlenmelidir.
Hastanın klinik tablosu (2 yaş, kız çocuk, tek eklem tutulumu, >6 hafta süre) klasik oligoartiküler JİA ile uyumludur. Bu grupta ANA pozitifliği saptanması, hastayı görme kaybına yol açabilen asemptomatik kronik üveit açısından en yüksek risk grubuna sokar. Amerikan Pediatri Akademisi ve romatoloji kılavuzları, bu özelliklere sahip (küçük yaş, oligo/poliartiküler tip, ANA+) hastaların her 3 ayda bir yarık lamba (slit-lamp) muayenesi ile taranmasını önermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları kriterlere göre değerlendir
Hasta 1616 yaşından küçük, artrit 66 haftadan uzun sürmüş ve tutulan eklem sayısı 44 veya daha azdır (11 eklem).
ILAR kriterlerine göre Juvenil İdiopatik Artrit (JİA) alt tipini belirlemek için.
2
Risk faktörlerini analiz et
ANA pozitifliği saptandı.
ANA pozitifliği JİA hastalarında kronik iridosiklit (üveit) gelişimi için en önemli risk faktörüdür.
3
İzlem planı oluştur
Erken başlangıçlı oligoartiküler JİA ve ANA pozitifliği olan yüksek riskli grupta 33 ayda bir yarık lamba muayenesi planlanır.
Kronik üveit asemptomatiktir ve kalıcı görme kaybını önlemek için düzenli tarama hayati önem taşır.

Anahtar Kavram

Oligoartiküler JİA'da ANA pozitifliği, asemptomatik kronik üveit için yüksek risk faktörüdür ve 3 ayda bir göz taraması gerektirir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 19Soru

88 yaşında bir kız çocuk, son 33 aydır sol dizinde ve sağ dirseğinde (toplam 22 eklem) olan şişlik ve hareket kısıtlılığı şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Sabahları yaklaşık 3030 dakika süren eklem sertliği tanımlanan hastanın fizik muayenesinde eklemlerde aktif sinovit bulguları saptanıyor, ancak ateş, döküntü veya geçirilmiş enfeksiyon öyküsü bulunmuyor. Laboratuvar incelemesinde ANA pozitif (1/1601/160 benekli patern), RF negatif, eritrosit sedimentasyon hızı (ESH): 3838 mm/saat ve CRP: 1,21,2 mg/dL (N: <0,5<0,5) saptanıyor. Bu çocuk için en olası tanı ve kronik asemptomatik üveit gelişimi açısından önerilmesi gereken biyomikroskobik göz muayenesi sıklığı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oligoartiküler JIA - 66 ayda bir

Cevap

Oligoartiküler JIA tanısı alan ve başlangıç yaşı 88 olan ANA pozitif hastada üveit taraması 66 ayda bir yapılmalıdır.
Oligoartiküler JIA tanısı alan hastada, ANA pozitifliği ve hastalığın başlangıç yaşının 66 yaşından büyük (88 yaş) olması, hastayı üveit açısından orta risk grubuna dahil eder. AAP (Amerikan Pediatri Akademisi) güncel kılavuzlarına göre bu gruptaki hastaların her 66 ayda bir biyomikroskobik (yarık lamba) göz muayenesi ile taranması gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları ve semptom süresini değerlendir.
33 aydır (1212 hafta) devam eden artrit, JIA için gereken >6> 6 hafta kriterini karşılamaktadır.
JIA tanısı için artritin 1616 yaşından önce başlaması ve en az 66 hafta sürmesi şarttır.
2
Tutulan eklem sayısını belirle.
22 eklem tutulumu (sol diz, sağ dirsek) saptandı.
Hastalığın ilk 66 ayında 44 veya daha az eklem tutulması 'Oligoartiküler JIA' olarak sınıflandırılır.
3
Üveit risk grubunu sınıflandır.
Hasta ANA (+) ve başlangıç yaşı 88 (>6> 6 yaş) olduğu için 'Orta Risk' grubundadır.
AAP kılavuzuna göre ANA (+) ve başlangıç yaşı 6\leq 6 olanlar yüksek risk, >6> 6 olanlar ise orta risk grubuna girer.
4
Risk grubuna göre muayene sıklığını belirle.
Orta riskli hasta için 66 ayda bir biyomikroskobik göz muayenesi önerilir.
Kronik asemptomatik üveit, kalıcı görme kaybına yol açabileceği için risk grubuna göre düzenli tarama hayati önem taşır.

Anahtar Kavram

Juvenil İdiopatik Artrit'te (JIA) üveit tarama sıklığı; ANA durumu, hastalığın başlangıç yaşı ve süresine göre belirlenir.

Alternatif Yöntem

Üveit riskini belirlerken 'ANA pozitifliği + Küçük yaş = Sık takip' formülü akılda tutulabilir; yaş büyüdükçe veya ANA negatifleştikçe takip aralığı uzar.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru

33 yaşında bir kız çocuk, son 88 haftadır sağ dizinde şişlik, ağrı ve sabahları belirginleşen hareket kısıtlılığı şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenede sağ diz ekleminde efüzyon, ısı artışı ve hareket kısıtlılığı saptanıyor; diğer eklem muayeneleri doğal bulunuyor. Laboratuvar incelemesinde ESR: 3838 mm/saat, CRP: 0.60.6 mg/dL, ANA: 1/1601/160 pozitif saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı ve üveit riski nedeniyle yapılması gereken göz izlem sıklığı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oligoartiküler JİA — 33 ayda bir yarık lamba muayenesi

Cevap

Oligoartiküler JİA tanısı alan ve ANA pozitifliği saptanan bu hastada üveit riski nedeniyle 3 ayda bir yarık lamba muayenesi yapılmalıdır.
Hastanın kliniği (tek eklem tutulumu, 8 hafta süre, yaş < 16) oligoartiküler JİA ile uyumludur. Bu grupta, özellikle ANA pozitifliği saptanan ve hastalık başlangıç yaşı 7'den küçük olan çocuklarda üveit riski en yüksek düzeydedir. Bu nedenle, Amerikan Pediatri Akademisi ve ILAR önerilerine göre bu hastaların 3 ayda bir yarık lamba muayenesi ile taranması gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz etme
Hasta 16 yaşından küçük (33 yaş), semptomlar 66 haftadan uzun sürüyor (88 hafta) ve tutulan eklem sayısı 44 veya daha az (11 eklem).
Juvenil İdiopatik Artrit (JİA) ve alt tipini belirlemek için ILAR kriterlerini uygulamak gerekir.
2
Risk faktörlerini değerlendirme
ANA pozitifliği (1/1601/160) saptandı.
ANA pozitifliği, JİA hastalarında kronik asemptomatik üveit gelişimi için en önemli risk faktörüdür.
3
İzlem planı oluşturma
Oligoartiküler JİA, ANA pozitif, hastalık başlangıç yaşı < 77 yaş ve hastalık süresi < 44 yıl olan grup en yüksek risk grubudur.
Yüksek risk grubundaki hastaların 3 ayda bir oftalmolojik yarık lamba (slit-lamp) muayenesi ile taranması önerilir.

Anahtar Kavram

ANA pozitif oligoartiküler JİA hastalarında üveit tarama sıklığı

Daha Fazla Pratik

JİA alt tiplerinde RF pozitifliği ve HLA-B27 birlikteliğinin tanısal önemini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Sayfa 1 / 2Sonraki
Juvenil İdiopatik Artrit (JIA) Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin