Tüm alıştırma soruları

6755 soru

Soru 2961Soru

Karanlık Gökyüz�� Hareketi, modern kentlerin kontrolsüz ışık kullanımının doğa, insan sağlığı ve gök bilimi üzerindeki olumsuz etkilerine karşı ortaya çıkmış küresel bir girişimdir. Yapay ışıkların gökyüzünü bir örtü gibi kaplaması, yalnızca yıldızları gözlemlemeyi zorlaştırmakla kalmaz; aynı zamanda göçmen kuşların yön bulma mekanizmalarını bozar ve insanlarda melatonin hormonu salınımını engelleyerek biyolojik saati tahrip eder. Hareket, geceleri tamamen karanlık alanlar yaratmayı değil, ışığın yalnızca ihtiyaç duyulan miktarda ve doğru yönlendirilerek kullanılmasını savunur. Bu yönüyle sürdürülebilir bir çevre bilincinin ve ekolojik dengenin korunmasının vazgeçilmez bir parçası olarak kabul edilmektedir.

Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Karanlık Gökyüzü Hareketi'nin ortaya çıkış gerekçeleri ve ışık kullanımına dair önerdiği ilkeler

Cevap

Karanlık Gökyüzü Hareketi'nin ortaya çıkış gerekçeleri ve ışık kullanımına dair önerdiği ilkeler
Parçada, modern dünyada yapay ve kontrolsüz ışık kullanımının doğurduğu olumsuzluklara karşı bir tepki olarak doğan Karanlık Gökyüzü Hareketi tanıtılmaktadır. Metinde bu hareketin hangi gerekçelerle ortaya çıktığı (doğa, insan sağlığı ve gök bilimi üzerindeki olumsuz etkiler) ve ışık kullanımına yönelik nasıl bir çözüm/ilke önerdiği (ışığın tamamen söndürülmesi değil, ihtiyaç kadar ve doğru yönlendirilerek kullanılması) açıklanmaktadır. Bu nedenle metnin konusu, bu hareketin varlık sebepleri ile ışık yönetimine getirdiği temel yaklaşımlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraf��n giriş ve gelişme cümlelerini analiz ederek ele alınan temel olguyu belirleme
Paragrafta 'Karanlık Gökyüzü Hareketi' adı verilen küresel bir girişimin tanıtıldığı ve bunun modern kentlerdeki kontrolsüz ışık kullanımının olumsuz etkilerine karşı çıktığı görülmektedir.
Bir paragrafın konusunu belirlemek için öncelikle metinde üzerinde durulan kavram veya olguyu saptamak gerekir.
2
Metindeki yardımcı düşünceleri ve örnekleri ana fikirden ayırt etme
Gök bilimsel gözlemlerin zorlaşması, göçmen kuşların yön bulması ve melatonin hormonu gibi detayların, kontrolsüz ışık kullanımının zararlarına dair verilen örnekler (yardımcı düşünceler) olduğu anlaşılır.
Yardımcı düşünceler konunun sınırlarını daraltan detaylardır; konunun kendisi metnin tamamını kapsayan çatı kavram olmalıdır.
3
Metnin son bölümünde sunulan çözüm önerisini veya yaklaşımı değerlendirme
Hareketin amacının tamamen karanlık yaratmak olmadığı, ışığın ihtiyaç kadar ve doğru yönlendirilerek kullanılması gerektiği ilkesinin vurgulandığı tespit edilir.
Paragrafın son kısmı konunun bağlandığı çerçeveyi ve önerilen temel yaklaşımı gösterir.
4
Elde edilen verileri birleştirerek metnin konusunu ifade eden en genel yargıyı seçeneklerde bulma
Hareketin hem çıkış gerekçelerini (olumsuz etkiler) hem de ışık yönetimi ilkelerini (ihtiyaç kadar ve doğru kullanım) kapsayan ifadenin doğru cevap olduğu belirlenir.
Doğru seçenek parçanın hem nedenini hem de nasıllığını kapsayan en kapsayıcı ve tarafsız tanım olmalıdır.

Anahtar Kavram

Paragrafın konusu, yazarın metinde üzerinde durduğu, hakkında açıklama yaptığı veya yakındığı durum ya da kavramdır. Konuyu bulmak için 'Bu parçada ne anlatılmaktadır?' sorusu sorulur.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2962Soru

İnsan, doğası gereği tek bir hayatı, kendi sınırlı zaman ve mekân diliminde yaşamakla yükümlüdür. Ancak bu kaçınılmaz sınırlandırma, zihnimizin yeni ufuklara açılmasına engel teşkil etmez. Kitap okuma eylemi, bireye kendi yaşam deneyiminin ötesine geçme fırsatı sunan en etkili araçtır. Bir romanın sayfalarında ilerlerken sadece kurgusal bir dünyayı ziyaret etmekle kalmaz; yüzlerce yıl önce yaşamış bir düşünürün zihinsel dünyasına konuk olur, onun kaygılarını ve sevin��lerini paylaşırız. Coğrafi olarak asla göremeyeceğimiz toprakların havasını solur, tanımadığımız insanların hayat mücadelelerine bizzat şahitlik ederiz. Bu süreç, bireye kendi benliğinin dışından bakabilme olgunluğu kazandırır. Okur, her yeni eserle birlikte farklı yaşamların içine sızarak empati yeteneğini geliştirir. Sonuç olarak edebiyat, insanı kendi dar yaşantısının sınırlarından kurtarıp ona başkalarının gözüyle de dünyayı görme ve yaşamı çok boyutlu algılama imkânı tanır.

Bu parçada vurgulanmak istenen asıl düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Edebi eserler, okurun kendi yaşam sınırlarının dışına çıkıp başkalarının dünyasını ve deneyimlerini anlamasını sağlar.

Cevap

Edebi eserler, okurun kendi yaşam sınırlarının dışına çıkıp başkalarının dünyasını ve deneyimlerini anlamasını sağlar.
Edebi eserlerin, okurun kendi yaşam sınırlarının dışına çıkıp başkalarının dünyasını ve deneyimlerini anlamasını sağladığını belirten seçenek, paragrafın bütününü kapsayan ana düşüncedir. Parçada okumanın insanı dar kalıplarından çıkarıp empati kurmasını sağladığı vurgulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki anahtar ifadeleri belirleme
Metinde 'kendi yaşam deneyiminin ötesine geçme', 'farklı yaşamların içine sızarak empati yeteneğini geliştirme' ve 'başkalarının gözüyle de dünyayı görme' ifadeleri öne çıkmaktadır.
Paragraftaki ana düşünceye ulaşmak için yazarın asıl odaklandığı kavramları tespit etmek gerekir.
2
Parçanın bütününde anlatılmak istenen temel iletiyi sentezleme
Edebiyatın ve okuma eyleminin insanı tek bir hayatın sınırlarından kurtarıp başkalarının deneyimlerini ve bakış açılarını tecrübe ettirdiğine ulaşılır.
Ana düşünce parçanın tamamını kapsayan en genel ve özetleyici yargıdır.
3
Seçenekleri analiz ederek doğru yargıyı bulma
Edebi eserlerin, okurun kendi sınırlarının dışına çıkmasını ve başkalarının deneyimlerini anlamasını sağladığını belirten seçenek parçayla tam olarak örtüşmektedir.
Doğru seçenek parçanın ana fikrini en iyi özetleyen ifadedir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünce
Soru 2963Soru

Osmanlı Sadrazamı Âli Paşa, 1856 Islahat Fermanı’nın ilan edilme sürecine ve Avrupalı devletlerin baskılarına yönelik şu değerlendirmede bulunmuştur: "Biz bu reformları kendi irademizle ve devletimizin bekasını sağlamak amacıyla ilan ettik. Ancak müttefiklerimizin bu fermanı Paris Kongresi kararlarına dahil etme çabası, egemenliğimize bir yardım değil, bilakis bağımsızlığımıza vurulmuş bir prangadır. Zira bu durum, onların gelecekteki müdahalelerine yasal bir zemin hazırlamaktadır."

Âli Paşa'nın bu değerlendirmesinden yola çıkılarak Islahat Fermanı ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uluslararası antlaşmalarda yer almasının, Osmanlı Devleti'nin iç işlerine yabancı müdahalesini kolaylaştırıcı bir etki yarattığına

Cevap

Uluslararası antlaşmalarda yer almasının, Osmanlı Devleti'nin iç işlerine yabancı müdahalesini kolaylaştırıcı bir etki yarattığına
Doğru cevap, fermanın uluslararası belgelere dahil edilmesinin iç işlerine müdahaleyi kolaylaştırdığını belirten seçenektir. Sadrazam Âli Paşa, metinde Avrupalı devletlerin fermanı Paris Kongresi kararlarına ekleme çabasını egemenliğe vurulmuş bir pranga ve müdahalelere yasal zemin hazırlığı olarak değerlendirmiştir. Bu durum, ıslahatların uluslararası bir boyut kazanarak Osmanlı Devleti'nin iç işlerine müdahaleyi kolaylaştırdığını açıkça göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki Sadrazam Âli Paşa'nın ifadelerini analiz etmek.
Âli Paşa'nın, fermanın Paris Kongresi kararlarına dahil edilmesini 'bağımsızlığa vurulmuş bir pranga' ve 'yabancı müdahalelere yasal zemin hazırlığı' olarak nitelendirdiği görülür.
Metnin ana fikrini ve yazarın kaygılarını doğru tespit etmek.
2
Metindeki tespitleri seçeneklerle karşıla��tırmak.
Paris Kongresi gibi uluslararası bir sürece dahil edilmenin, Osmanlı'nın iç işlerine dışarıdan yapılacak müdahaleleri kolaylaştıracağı ve egemenlik haklarını kısıtlayacağı yargısına ulaşılır.
Âli Paşa'nın 'gelecekteki müdahalelere yasal bir zemin hazırlamaktadır' ifadesinin seçeneklerdeki karşılığını bulmak.
3
Çeldirici seçenekleri eleyerek doğrulamak.
Yanlış amaç yorumları, kronolojik hatalar, anayasal/laik düzen konusundaki abartılı olay-olgu karışıklıkları ve anakronik iddialar elenerek doğru seçenek kesinleştirilir.
Çıkarım hatalarını eleyerek doğru sonuca ulaşmak.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nin Islahat Fermanı sürecinde egemenlik hakları ve dış müdahaleler
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2964Soru

Bir lojistik deposunda iki farklı hassas gıda ürününün bozulmadan saklanabileceği sıcaklık aralıkları santigrat derece (°C) cinsinden sayı doğrusu üzerinde gösterilmiştir.

- Birinci ürünün güvenle saklanabileceği sıcaklık değerlerinin kümesi A=[3,3)A = [-3, 3) aralığıdır.
- İkinci ürünün güvenle saklanabileceği sıcaklık değerlerinin kümesi B=(1,5]B = (-1, 5] aralığıdır.

Deponun sıcaklık değeri, bu ürünlerden en az birinin bozulmadan saklanabildiği sıcaklık aralığının içinde fakat her ikisinin birden bozulmadan saklanabildiği sıcakl��k aralığının dışında bir tam sayı değerine ayarlanacaktır.

Buna göre, deponun sıcaklığının ayarlanabileceği bu tam sayı değerlerinin toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6

Cevap

Deponun sıcaklığının ayarlanabileceği tam sayı değerlerinin toplam�� 6'dır.
İstenen sıcaklık değerleri, AA ve BB aralıklarının birleşiminden kesişimlerinin çıkarılmasıyla elde edilen [3,1][3,5][-3, -1] \cup [3, 5] kümesidir. Bu kümedeki tam sayılar 3,2,1,3,4,5-3, -2, -1, 3, 4, 5 olup toplamları 6'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Birleşim ve kesişim kümelerinin belirlenmesi
AB=[3,5]A \cup B = [-3, 5] ve AB=(1,3)A \cap B = (-1, 3)
En az bir ürünün saklanabildiği sıcaklık aralığı birleşim kümesini, her ikisinin birden saklanabildiği aralık ise kesişim kümesini temsil eder.
2
İstenen sıcaklık aralığının (fark kümesinin) bulunması
(AB)(AB)=[3,1][3,5](A \cup B) \setminus (A \cap B) = [-3, -1] \cup [3, 5]
Kesişim kümesinin dışında fakat birleşim kümesinin içinde kalan bölgeyi bulmak için birleşim kümesinden kesişim kümesi çıkarılır. Burada ABA \cap B kümesinin uç noktaları olan 1-1 ve 33 değerleri kesişim kümesinde yer almadığı için fark kümesine dahil edilir.
3
Aralıklardaki tam sayı değerlerinin listelenmesi
{3,2,1,3,4,5}\{-3, -2, -1, 3, 4, 5\}
[3,1][-3, -1] kapalı aralığındaki tam sayılar 3,2,1-3, -2, -1 ve [3,5][3, 5] kapalı aralığ��ndaki tam sayılar 3,4,53, 4, 5 olup bu iki kümenin birleşimi alınır.
4
Tam sayıların toplanması
(3)+(2)+(1)+3+4+5=6(-3) + (-2) + (-1) + 3 + 4 + 5 = 6
Belirlenen tüm geçerli sıcaklık değerlerinin toplamı istendiğinden elemanlar toplanır.

Anahtar Kavram

Aralık Kavramı ve Sayı Doğrusunda Gösterim
Soru 2965Soru

Doğadaki seslerin taklit edilmesi esasına dayanan yansıma sözcükler, cümlede isim, sıfat, zarf veya fiil gibi farklı görevlerde kullanılabilir. Ancak yansıma kökenli bazı sözcükler zamanla mecazlaşarak bu özelliklerini yitirebilir ya da bazı sözcükler yapıca yansımaya benzese de sadece görsel bir nitelik taşıdığı için yansıma kabul edilmeyebilir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansıma bir s��zcük zarf görevinde kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Odanın ortasındaki şöminede kurumuş meşe odunları çatır çatır yanarak etrafa sıcaklık yayıyordu.

Cevap

Odanın ortasındaki şöminede kurumuş meşe odunları çatır çatır yanarak etrafa sıcaklık yayıyordu cümlesindeki 'çatır çatır' sözcüğü gerçek anlamını koruyan bir yansımadır ve zarf görevindedir.
Doğru seçenekte yer alan 'çatır çatır' ikilemesi, odunun yanarken çıkardığı sesin taklidine dayanan gerçek anlamlı bir yansımadır. Bu sözcük öbeği, kendisinden sonra gelen 'yanarak' zarf-fiilini durum yönünden nitelediği için zarf görevindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki ses taklidine dayanan veya yansımaya benzeyen sözcüklerin tespit edilmesi
Belirlenen sözcükler sırasıyla: 'ışıl ışıl', 'çıtlattı', 'çıtırtılı', 'çatır çatır', 'patlamıştı'.
Yansıma özelliğini koruyup korumadıklarını incelemek için öncelikle cümlelerdeki hedef kelimeler bulunur.
2
Tespit edilen sözcüklerin anlamsal ve kökensel olarak yansıma olup olmadığının değerlendirilmesi
'ışıl ışıl' görme duyusuna seslendiği için yansıma değildir. 'çıtlattı' ve 'patlamıştı' sözcükleri mecaz anlama kaydığı için yansıma özelliğini yitirmiştir. 'çıtırtılı' ve 'çatır çatır' ise ses taklidine dayanan gerçek yansımalardır.
Yansıma sözcüklerin temel koşulu olan işitsel ses taklidi ve gerçek/yan anlamını koruma kriteri kontrol edilir.
3
Gerçek yansıma olan sözcüklerin cümledeki dil bilgisel görevlerinin belirlenmesi
'çıtırtılı adımları' ifadesindeki 'çıtırtılı' sözcüğü ismi nitelediği için sıfat; 'çatır çatır yanarak' ifadesindeki 'çatır çatır' sözcüğü fiilimsiyi nitelediği için zarftır.
Yansıma sözcüğün zarf görevinde kullanılıp kullanılmadığını netleştirmek için dil bilgisel çözümleme yapılır.

Anahtar Kavram

Yansıma sözcüklerin ses taklidine dayanması, mecazlaşmaması ve cümledeki dil bilgisel görevleri (isim, sıfat, zarf, fiil)
Soru 2966Soru

Deniz seviyesinin altında bulunan bir denizaltının, başlangıçtaki konumundan 150 metre150\text{ metre} aşağıya veya 150 metre150\text{ metre} yukarıya hareket ettiğinde deniz seviyesine olan uzaklığı her iki durumda da 400 metre400\text{ metre} olmaktadır.

Buna göre, bu denizaltının başlang��çtaki konumunun deniz seviyesine olan uzaklığının alabileceği farklı değerlerin toplamı kaç metredir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 800

Cevap

Başlangıçtaki derinliğin alabileceği farklı değerlerin toplamı 800 metredir.
Denizaltının başlangıçtaki derinliği xx metre olsun. 150 metre150\text{ metre} aşağıya veya yukarıya hareket ettiğinde deniz seviyesine uzaklığı 400 metre oluyorsa, xx değerinin 400400 noktasına uzaklığı 150150 metredir. Bu durum x400=150|x - 400| = 150 denklemi ile ifade edilir. Buradan x400=150x=550x - 400 = 150 \Rightarrow x = 550 veya x400=150x=250x - 400 = -150 \Rightarrow x = 250 elde edilir. Bu değerlerin toplamı 550+250=800550 + 250 = 800 olduğundan doğru yanıt 800 seçeneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Denizaltının başlangıç derinliğini bir değişkenle ifade etme ve harekete bağlı denklemi kurma.
Denizaltının başlangıçtaki derinliği xx metre olsun (x>0x > 0). 150 metre150\text{ metre} aşağıya hareket ettiğinde yeni derinliği x+150x + 150 metre, 150 metre150\text{ metre} yukarıya hareket ettiğinde ise x150x - 150 metre olur. Soruda verilen bilgiye göre bu iki durumdaki derinlik de 400 metre400\text{ metre} ye eşit olduğundan, x400=150|x - 400| = 150 denklemi kurulur.
Uzaklık ve derinlik değişimlerini mutlak değerli denklem modeliyle temsil etmek için.
2
Mutlak değerli denklemi çözerek xx değerlerini bulma.
x400=150x=550x - 400 = 150 \Rightarrow x = 550 veya x400=150x=250x - 400 = -150 \Rightarrow x = 250 olarak bulunur.
Mutlak değer dışına çıkarma kurallarını uygulayarak olası tüm başlangıç derinliklerini belirlemek için.
3
Bulunan farklı derinlik değerlerini toplama.
550+250=800550 + 250 = 800 metre.
Soruda bizden başlangıç konumunun alabileceği farklı değerlerin toplamı istendiği için.

Anahtar Kavram

Mutlak değerin sayı doğrusundaki uzaklık tanımı ve mutlak değerli denklemlerin çözümü.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2967Soru

Sayı doğrusu üzerinde yer alan sıfırdan farklı aa, bb ve cc gerçel sayıları ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmektedir:

* abc>0a \cdot b \cdot c > 0
* a+b+c<0a + b + c < 0
* Bu sayıların başlangıç noktasına olan uzaklıkları arasında a<b<c|a| < |b| < |c| sıralaması vardır.
* aa sayısının bb sayısına olan uzaklığı, bb sayısının cc sayısına olan uzaklığının 22 katıdır.

Buna göre,

I. ab<0a \cdot b < 0
II. c<b<ac < b < a
III. a+3b=2c|a| + 3|b| = 2|c|

ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I, II ve III

Cevap

I, II ve III öncüllerinin tamamı doğrudur.
Yapılan analizler sonucunda a sayısının pozitif, b ve c sayılarının ise negatif olması gerektiği kanıtlanmıştır. Buna göre sayı doğrusundaki sıralama kesinlikle c < b < 0 < a biçimindedir. Buradan hareketle birinci öncüldeki a.b < 0 eşitsizliği ve ikinci öncüldeki c < b < a sıralaması doğrulanır. Ayrıca uzaklık ilişkisinden elde edilen a + 2c = 3b denkleminde sayılar mutlak değer tanımlarına uygun biçimde yerlerine yazıldığında, üçüncü öncüldeki mutlak değerli eşitliğin her zaman sağlandığı görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen çarpım ve toplam eşitsizliklerini inceleyerek sayıların işaret durumlarını analiz etmek.
a, b ve c sayılarından iki tanesi negatif, bir tanesi pozitiftir.
abc>0a \cdot b \cdot c > 0 olduğuna göre sayılar ya tamamen pozitif ya da ikisi negatif biri pozitiftir. Ancak a+b+c<0a+b+c < 0 bilgisi, sayıların hepsinin pozitif olma durumunu eler. Dolayısıyla sayılardan tam olarak ikisi negatif, biri pozitiftir.
2
Uzaklık denklemini ve başlangıç noktasına olan uzaklık sıralamasını (a<b<c|a| < |b| < |c|) kullanarak pozitif sayının c olamayacağını göstermek.
c say��sı pozitif olamaz.
Eğer c>0c > 0 olsaydı, a<0a < 0 ve b<0b < 0 olurdu. a<b<c|a| < |b| < |c| sıralaması gereği sayı doğrusundaki sıralama b<a<0<cb < a < 0 < c şeklinde olurdu. Bu durumda ab=ab|a-b| = a-b ve bc=cb|b-c| = c-b olur. ab=2bc|a-b| = 2|b-c| denkleminde yazılırsa: ab=2(cb)a+b=2ca-b = 2(c-b) \Rightarrow a+b = 2c elde edilir. Ancak sol taraf iki negatif sayının toplamı olduğundan negatif, sağ taraf ise c>0c>0 olduğundan pozitif olur. Negatif = Pozitif çelişkisinden dolayı cc pozitif olamaz.
3
Benzer analizi b sayısı için yaparak tek tutarlı durumu belirlemek.
a sayısı pozitif (a>0a > 0), b ve c sayıları ise negatiftir (b<0,c<0b < 0, c < 0). Sayı doğrusundaki sıralama da c<b<0<ac < b < 0 < a şeklindedir.
Eğer b>0b > 0 olsaydı, c<a<0<bc < a < 0 < b olurdu. Buradan ab=ba|a-b| = b-a ve bc=bc|b-c| = b-c elde edilirdi. Denklemde yerine yazıldığında ba=2(bc)2ca=bb-a = 2(b-c) \Rightarrow 2c - a = b bağıntısına ulaşılırdı. Sol taraf negatif, sağ taraf ise pozitif olacağından bu da bir çelişkidir. O halde tek olasılık a>0a > 0, b<0b < 0 ve c<0c < 0 olmasıdır. Bu durumda sıralama c<b<0<ac < b < 0 < a olur ve ab=ab|a-b| = a-b, bc=bc|b-c| = b-c bağıntılarından ab=2(bc)a+2c=3ba-b = 2(b-c) \Rightarrow a+2c = 3b denklemi sağlanır (örneğin a=1,b=3,c=5a=1, b=-3, c=-5 bu durumu doğrular).
4
Elde edilen işaret ve denklem bağıntılarını kullanarak öncülleri test etmek.
I, II ve III öncüllerinin tamamı doğrudur.
a>0a > 0 ve b<0b < 0 olduğundan ab<0a \cdot b < 0 her zaman doğrudur (I. öncül). Sıralama c<b<0<ac < b < 0 < a olduğundan c<b<ac < b < a sıralaması kesinlikle doğrudur (II. öncül). a>0a=aa > 0 \Rightarrow |a| = a, b<0b=bb < 0 \Rightarrow b = -|b| ve c<0c=cc < 0 \Rightarrow c = -|c| eşitlikleri a+2c=3ba+2c=3b denkleminde yerine yazılırsa: a2c=3ba+3b=2c|a| - 2|c| = -3|b| \Rightarrow |a| + 3|b| = 2|c| bağıntısına ulaşılır (III. öncül).

Anahtar Kavram

Mutlak değerin sayı doğrusu üzerindeki uzaklık anlamı ve değişkenlerin işaretlerine göre mutlak değer dışına çıkarılması
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 2968Soru

Bir torbada, üzerinde 1'den nn'ye kadar olan ardışık pozitif tam sayıların yazılı oldu��u nn tane kart bulunmaktadır. Bu torbadan rastgele seçilen iki kartın üzerinde yazan sayıların toplamı AA, torbada kalan diğer kartların üzerinde yazan sayıların toplamı ise 220'dir.

Buna göre, AA sayısının alabileceği farklı değerlerin toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 44

Cevap

A sayısının alabileceği farklı değerlerin toplamı 44'tür.
Doğru cevap, matematiksel sınırları sağlayan kart sayılarını tespit ederek alabilecekleri değerlerin toplamı olan 44'tür.

Adım Adım Çözüm

1
Tüm kartların üzerindeki sayıların toplamı için ardışık sayılar toplam formülünü yazıp torbada kalan kartların toplamı ile ilişkilendirelim.
S=n(n+1)2S = \frac{n(n+1)}{2} ve seçilen iki kartın toplamı AA olmak üzere, SA=220    A=n(n+1)2220S - A = 220 \implies A = \frac{n(n+1)}{2} - 220 elde edilir.
Çekilen kartlar çıkarıldıktan sonra kalan toplam 220 olarak verilmiştir.
2
Seçilen iki kartın alabileceği minimum ve maksimum değerler üzerinden AA için sınır koşullarını belirleyelim.
Kartlar 1 ile nn arasında olduğundan, seçilen iki farklı kartın toplamı en az 1+2=31 + 2 = 3, en çok (n1)+n=2n1(n-1) + n = 2n-1 olabilir. Dolayısıyla, 3A2n13 \leq A \leq 2n-1 eşitsizliği sağlanmalıd��r.
AA değeri seçilen iki farklı kartın toplamını temsil etmektedir.
3
AA ifadesini sınır eşitsizliğinde yerine yazarak nn tamsayısının alabileceği değer aralığını bulalım.
Eşitsizlikleri çözersek: 1) n(n+1)22203    n(n+1)446    n21\frac{n(n+1)}{2} - 220 \geq 3 \implies n(n+1) \geq 446 \implies n \geq 21 (çünkü 20×21=420<44620 \times 21 = 420 < 446 ve 21×22=46244621 \times 22 = 462 \geq 446). 2) n(n+1)22202n1    n23n4380    n22\frac{n(n+1)}{2} - 220 \leq 2n-1 \implies n^2 - 3n - 438 \leq 0 \implies n \leq 22 (çünkü 2223(22)438=20022^2 - 3(22) - 438 = -20 \leq 0 iken 2323(23)438=22>023^2 - 3(23) - 438 = 22 > 0 olur). Bu durumda nn tam sayısı sadece 21 veya 22 değerlerini alabilir.
nn sayısının sınırlarını belirleyerek hangi tamsayı değerlerini alabileceğini bulmak gerekir.
4
Bulunan geçerli nn değerleri için AA değerlerini hesaplayıp toplayalım.
n=21n = 21 için A=21×222220=231220=11A = \frac{21 \times 22}{2} - 220 = 231 - 220 = 11 olur. n=22n = 22 için A=22×232220=253220=33A = \frac{22 \times 23}{2} - 220 = 253 - 220 = 33 olur. Bu değerlerin toplamı 11+33=4411 + 33 = 44 olarak bulunur.
AA'nın alabileceği tüm farklı değerlerin toplamı sorulmaktadır.

Anahtar Kavram

Ardışık pozitif tam sayıların toplam formülü ve iki elemanın toplamının alabileceği sınır değerleri üzerinden eşitsizlik analizi.
Soru 2969Soru

Müzeler, geçmişin kültürel mirasını koruma ve geleceğe aktarma misyonuyla toplum nezdinde kutsallaştırılmış mekânlardır. Ancak bu kurumsal koruma pratiği, paradoksal bir biçimde, nesnenin yaşamla olan organik bağını bütünüyle koparma pahasına gerçekleşir. Gündelik hayatın akışı içinde bir ritüelin, insani bir emeğin ya da doğrudan doğruya toplumsal ilişkilerin parçası olan herhangi bir araç, müze vitrinindeki cam bölmenin ardına yerleştirildiği an, kendi işlevsel ve tarihsel bağlamından yalıtılmış olur. Artık o nesne, yaşanmış bir deneyimin veya canlı bir kültürün parçası değil; yalnızca kendi geçmişinin estetik bir kadavrasıdır. Modern müzecilik anlayışı, nesneleri zamana karşı fiziksel olarak korumaya çalışırken, onları üreten ve asıl anlamını veren yaşamsal iklimden kopararak cansız birer göstergeye dönüştürür. Bu yönüyle müzeler, sanıldığı gibi kolektif belleği tüm canlılığıyla yaşatan birer tapınak olmaktan ziyade, yaşanmışlığı mumyalayan ve nesneyi sadece seyirlik bir tüketim unsuruna indirgeyen yapay mekânlardır.

Bu parçaya göre, 'Müzeler nesneleri korurken onları doğal ortamlarından koparıp cansızlaştırır ve seyirlik unsurlara dönüştürür.' ifadesi metnin ana düşüncesini yansıtmakta mıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Doğru (Müzelerin nesneleri koruma işlevini yaparken onları yaşam bağlamından koparıp seyirlik ve cansız ögelere dönüştürdüğü tezi paragrafın ana düşüncesidir.)
Metnin bütününde müzelerin koruma işlevini yaparken nesneleri yaşamdan kopardığı ve cansız seyirlik objelere dönüştürdüğü savunulduğu için sorgulanan ifade ana düşünceyi tam olarak karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki anahtar kelimeleri ve temel eleştiriyi tespit etme.
Müzelerin koruma pratiği ('koruma pratiği'), nesnelerin yaşamdan koparılması ('organik bağını koparma'), cansızlaşma ('estetik kadavra', 'cansız gösterge') ve seyirlik hale gelme ('seyirlik bir tüketim unsuru') kavramları ön plana çıkmaktadır.
Yazarın eleştirdiği temel unsurları tespit etmek ana düşünceyi belirlemeye yardımcı olur.
2
Paragraftaki yardımcı düşünceler ile yazarın varmak istediği nihai sonucu ayrıştırma.
Müzelerin nesneleri fiziksel olarak koruduğu detayının yardımcı bir düşünce olduğu, asıl amacın bu korumanın nesneleri yaşamdan yalıtarak yapaylaştırdığını savunmak olduğu saptanmıştır.
Tüm yan düşünceleri kapsayan ve yazarın yazma amacını ortaya koyan temel yargıya ulaşılması hedeflenir.
3
Verilen yargının metnin bütününde savunulan ana fikirle örtüşüp örtüşmediğini denetleme.
Sorgulanan yargının müzelerin nesneleri yaşamdan kopararak cansızlaştırdığı yönündeki ana tezi birebir yansıttığı tespit edilmiştir. Bu yüzden cevap doğrudur.
Verilen önermenin paragraftaki ana fikirle uyumluluğu doğrulanarak kesin sonuca varılır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünceyi Belirleme
Soru 2970Soru

15. yüzyıla ait bir Osmanlı kanunnamesinde yer alan; 'Bir sipahi, kendi bölgesindeki reayaya kanunda belirtilen miktarın üzerinde vergi yükleyemez, köylünün toprağını elinden alıp başkasına devredemez. Eğer köylü toprağını mazeretsiz üç yıl üst üste boş bırakırsa, sipahi sadece çiftbozan resmi alabilir; ancak toprağı kendi mülkü haline getiremez.' hükümleri yer almaktadır.

Bu hüküm ve Osmanlı toprak yönetiminin genel özellikleri dikkate alındığında, bu sistemin Orta Çağ Avrupa'sındaki feodal düzenden ayrılan en temel siyasi niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Taşrada merkezi otoriteden bağımsız aristokratik bir yapının oluşmasını önleyecek hukuki ve siyasi tedbirleri içermesi

Cevap

Taşrada merkezi otoriteden bağımsız aristokratik bir yapının oluşmasını önleyecek hukuki ve siyasi tedbirleri içermesi
Doğru seçenek Osmanlı toprak sisteminin (tımar), toprak mülkiyetini devlette tutarak ve sipahinin yetkilerini kanunlarla sınırlayarak taşrada merkezi otoriteden bağımsız yerel güç odaklarının (aristokratik bir sınıfın) oluşmasını engelleme amacını vurgulamaktadır. Avrupa feodalitesinde senyörler mülk sahibi iken ve merkezi krallıklardan bağımsız hareket edebilirken, Osmanlı'da devlet otoritesi her zaman üstün tutulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Kanunnamede verilen hükümleri analiz etmek
Kanunnamenin sipahinin reaya üzerindeki yetkilerini sınırladığı, keyfi vergilendirmeyi yasakladığı ve sipahiye toprağın mülkiyetini vermediği tespit edilir.
Sistemin işleyiş mantığını kavramak için hukuki sınırları belirlemek gerekir.
2
Osmanlı toprak sistemi ile Avrupa feodalizmini karşılaştırmak
Avrupa feodalizminde senyörlerin toprak üzerinde mülkiyet hakkı ve köylüler üzerinde mutlak yargı/cezalandırma yetkisi varken, Osmanlı'da mülkiyetin devlete ait olduğu ve sipahinin yetkilerinin kanunla sınırlandırıldığı görülür.
İki sistem arasındaki temel yapısal farkları ortaya koymak.
3
Siyasi niteliği ve merkezi otorite ilişkisini yorumlamak
Sipahinin yetkilerinin sınırlandırılması ve toprak mülkiyetinin devlette kalması, taşrada merkezi otoriteye rakip olabilecek bağımsız bir soylu/aristokrat sınıfın ortaya çıkmasını engellemiştir.
Sistemin kuruluşundaki temel siyasi amacı belirlemek.

Anahtar Kavram

Osmanlı Tımar Sistemi ve Avrupa Feodalizmi Karşılaştırması
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2971Soru

Günün her anında anlık mesajlar gönderdiğimiz, saniyeler içinde yanıtlar aldığımız günümüz dünyasında, iletişim kurma hızımız doruk noktasına ulaşmıştır. Ancak bu hız, beraberinde bir yüzeyselleşmeyi de getirmektedir. Geçmişin mektupları ise sadece birer haberleşme aracı değil, aynı zamanda derin bir tefekkürün ve içsel bir olgunlaşmanın ürünüydü. Bir mektup yazarı, kâğıdın başına geçtiğinde kelimelerini özenle seçer, zihnindeki dağınık düşünceleri düzene sokar ve hissettiklerini en yalın hâliyle aktarabilmek için zamana yayılmış bir çaba harcardı. Mektubun alıcıya ulaşma süreci ve cevabın beklenmesi, insana sabrı ve beklentileri anlamlandırmayı öğretirdi. Bugün e-postaların ve kısa mesajların sağladığı pratiklik inkâr edilemez; fakat bu araçlar, insanı kendi duyguları üzerine uzun uzun düşünmeye sevk etmemektedir. Dolayısıyla geleneksel mektup yazımı, bireyin kendi iç dünyasıyla bağ kurmasını ve duygusal derinlik kazanmasını sağlayan benzersiz bir düşünme pratiği olarak değerlendirilmelidir.

Bu metinde, geleneksel mektup yazımının günümüzdeki dijital iletişime kıyasla bireye duygusal derinlik kazandıran ve zihinsel odaklanma sağlayan yönü ön plana çıkarılmaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Metinde geleneksel mektup yazımının bireye sağladığı duygusal derinlik ve zihinsel odaklanma vurgulandığı için bu ifade doğrudur.
Metinde mektup yazmanın sadece bir haberleşme aracı olmadığı, bireyi duygusal derinliğe ve kelimeleri özenle seçerek dağınık düşünceleri düzenlemeye sevk eden bir düşünme pratiği olduğu belirtilmiştir. Bu yönüyle dijital iletişimin getirdiği yüzeyselliğe karşıt bir konumda ele alınmıştır. Dolayısıyla önerme metnin ana düşüncesini doğru bir biçimde özetlemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin ana fikrini belirleme
Metin, günümüzdeki hızlı ve yüzeysel iletişime karşı, mektup yazmanın bireyin kendi içine yönelmesini ve duygusal derinleşmesini sağlayan bir eylem olduğunu savunmaktadır.
Ana düşünce sorusunu çözerken metnin genelinde savunulan tezi saptamak gerekir.
2
Önermeyi metnin ana fikri ile karşılaştırma
Sunulan önerme, geleneksel mektup yazımının dijital iletişime kıyasla bireye duygusal derinlik ve zihinsel odaklanma kazandırdığını söyleyerek metnin ana fikriyle tam olarak örtüşmektedir.
Önermenin doğruluğunu test etmek için metindeki yargılarla uyumunu kontrol etmeliyiz.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünce
Soru 2972Soru

Üç basamaklı bir ABCABC doğal sayısının yüzler ve onlar basamağından oluşan iki basamaklı sayı ABAB, onlar ve birler basamağından oluşan iki basamaklı sayı BCBC'dir.

ABBC=65AB - BC = 65

eşitliğini sağlayan rakamları birbirinden farklı en büyük ABCABC doğal sayısı için A+B+CA + B + C toplamı kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 18

Cevap

En büyük ABCABC sayısı 927 olup, bu sayının rakamları toplamı 18'dir.
Verilen denklem çözümlendiğinde 10A9BC=6510A - 9B - C = 65 elde edilir. En büyük ABCABC sayısı için A=9A = 9 seçildiğinde 9B+C=259B + C = 25 olur. Bu eşitliği sağlayan tek rakam ikilisi B=2B = 2 ve C=7C = 7'dir. Rakamları farklı olan en büyük sayı 927 olup rakamları toplamı 18'dir.

Adım Adım Çözüm

1
ABAB ve BCBC iki basamaklı sayılarını çözümleriz.
AB=10A+BAB = 10A + B ve BC=10B+CBC = 10B + C olur.
Sayıları çözümleyerek basamak çözümlemesi bağıntısını elde etmek için.
2
Çözümlenen ifadeleri verilen ABBC=65AB - BC = 65 denkleminde yerine yazarız.
10A9BC=6510A - 9B - C = 65 denklemi elde edilir.
Değişkenler arasındaki ilişkiyi basitleştirmek için.
3
Eşitliği 10A65=9B+C10A - 65 = 9B + C olarak düzenler ve en büyük ABCABC sayısı için A=9A = 9 seçerek deneriz.
9B+C=259B + C = 25 bulunur.
ABCABC sayısını en büyük yapmak amacıyla en büyük basamağa en büyük rakamı vermek için.
4
9B+C=259B + C = 25 eşitliğinde BB ve CC rakam değerlerini belirleriz.
B=2B = 2 ve C=7C = 7 bulunur. Rakamları farklı ABC=927ABC = 927 sayısı elde edilir.
BB ve CC değerlerinin rakam olması şartını sağlayan tek durumu bulmak için.
5
Rakamları toplamını hesaplarız.
9+2+7=189 + 2 + 7 = 18 olarak bulunur.
Soruda istenen toplam sonucuna ulaşmak için.

Anahtar Kavram

İki ve üç basamaklı doğal sayıların basamak çözümlemesi ve basamak değerlerinin analizi.
Soru 2973Soru

Aşağıda birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizlikler kullanılarak tanımlanan KK, LL ve MM değerlerini küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Değerlerin küçükten büyüğe doğru sıralanışı K, L, M şeklindedir (K < L < M).
Eşitsizlikler çözülürken negatif sayılarla yapılan çarpma ve bölme işlemlerinde yön değiştirme kuralına dikkat edilerek sırasıyla K = 3, L = 4 ve M = 5 değerleri bulunur. Bu değerler küçükten büyüğe K < L < M şeklinde sıralanır.

Adım Adım Çözüm

1
KK değerini bulmak için 3x+8<1-3x + 8 < 1 eşitsizliğini çözmek
x>73x > \frac{7}{3} elde edilir ve en küçük xx tam sayısı olan K=3K = 3 bulunur.
Eşitsizlikte xx yalnız bırakılırken her iki taraf negatif bir sayı olan 3-3 ile bölündüğünden eşitsizliğin yönü değişir.
2
LL değerini bulmak için 152y715 - 2y \ge 7 eşitsizliğini çözmek
y4y \le 4 elde edilir ve en büyük yy tam sayısı olan L=4L = 4 bulunur.
Eşitsizlikte yy yalnız bırakılırken her iki taraf negatif bir sayı olan 2-2'ye bölündüğünden eşitsizlik yön değiştirir.
3
MM değerini bulmak için 3z+1<2-3 \le -z + 1 < 2 eşitsizliğini çözmek
1<z4-1 < z \le 4 aralığı elde edilir. Bu aralıktaki tam sayılar 0,1,2,3,40, 1, 2, 3, 4 olup sayıları M=5M = 5'tir.
Eşitsizlikteki terimlerden 11 çıkarıldıktan sonra her taraf 1-1 ile çarpılarak eşitsizliğin yönleri değiştirilir.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerin çözümü ve eşitsizliğin her iki tarafı negatif bir sayı ile çarpıldığında veya bölündüğünde eşitsizliğin yön değiştirmesi kuralı.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2974Soru

Ardışık üç pozitif tam sayının toplamı TT olduğuna göre, bu sayıların en büyüğünün TT türünden eşiti aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: T+33\frac{T+3}{3}

Cevap

T+33\frac{T+3}{3}
Ardışık üç pozitif tam sayının toplamı TT ise ortanca terim T3\frac{T}{3} olur. En büyük sayı ortanca sayıdan 11 fazla olduğundan, bu değer T3+1=T+33\frac{T}{3} + 1 = \frac{T+3}{3} şeklinde ifade edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Ardışık üç sayıyı temsil eden bilinmeyenleri belirleyin.
Sayılar sırasıyla x1x-1, xx ve x+1x+1 olsun (burada xx ortanca sayıdır).
Hesaplamaları kolaylaştırmak amacıyla ortanca sayıyı merkez alan bir gösterim seçilmiştir.
2
Sayıların toplamını TT cinsinden yazıp ortanca sayıyı yalnız bırakın.
(x1)+x+(x+1)=T3x=Tx=T3(x-1) + x + (x+1) = T \Rightarrow 3x = T \Rightarrow x = \frac{T}{3}
Ortanca sayıyı bulmak, diğer sayıları TT cinsinden ifade etmemizi sağlar.
3
En büyük sayının TT cinsinden değerini hesaplayın.
En büyük sayı x+1x+1 olduğundan, xx yerine T3\frac{T}{3} yazılırsa: x+1=T3+1=T+33x+1 = \frac{T}{3} + 1 = \frac{T+3}{3} elde edilir.
Soru bizden en büyük sayının TT türünden değerini istemektedir.

Anahtar Kavram

Ardışık sayıların toplamı, terim sayısına bölündüğünde ortanca terimi (veya ortanca iki terimin ortalamasını) verir. Bu özellik kullanılarak ardışık sayı soruları daha hızlı çözülebilir.
Soru 2975Soru

Bir kimya laboratuvarında yapılan deneyde, bir çözeltinin sıcaklığı (TT) santigrat derece (C^\circ\text{C}) cinsinden takip edilmektedir. Bu çözeltinin sıcaklığına bağlı olarak çözeltide gerçekleşen A, B ve C kimyasal tepkimelerinin sıcaklık aralıkları sırasıyla şu şekildedir:

* A tepkimesi: [5,8)[-5, 8)
* B tepkimesi: (2,12](2, 12]
* C tepkimesi: [0,10)[0, 10)

Buna göre, bu çözeltide en az iki tepkimenin aynı anda gerçekleştiği ancak üç tepkimenin birden gerçekleşmediği sıcaklık değerlerinin (TT) kümesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: [0,2][8,10)[0, 2] \cup [8, 10)

Cevap

Sıcaklığın sıfır ile iki (sınırlar dahil) veya sekiz (dahil) ile on (hariç) aralığında olduğu kümedir
Sıcaklık değeri sıfır ile iki aralığında (sınırlar dahil) veya sekiz ile on aralığında (sekiz dahil, on hariç) olduğunda tam olarak iki tepkime aynı anda gerçekleşir. Bu koşula uyan küme [0,2][8,10)[0, 2] \cup [8, 10) biçimindedir.

Adım Adım Çözüm

1
A, B ve C tepkimelerinin gerçekleştiği sıcaklık aralıklarını tanımlayınız.
TA[5,8)T_A \in [-5, 8), TB(2,12]T_B \in (2, 12], TC[0,10)T_C \in [0, 10)
Her bir tepkime için geçerli olan sıcaklık değerlerini küme gösterimiyle netleştirmek.
2
Sayı doğrusunu kritik sınır noktalarına göre (5,0,2,8,10,12)(-5, 0, 2, 8, 10, 12) parçalara bölerek her alt aralıkta kaç tepkime gerçekleştiğini inceleyiniz.
[5,0)[-5, 0) aralığında 1 tepkime (A), [0,2][0, 2] aralığında 2 tepkime (A, C), (2,8)(2, 8) aralığında 3 tepkime (A, B, C), [8,10)[8, 10) aralığında 2 tepkime (B, C), [10,12][10, 12] aralığında 1 tepkime (B) gerçekleşmektedir.
Her bir sıcaklık bölgesinde gerçekleşen tepkime sayılarını net bir şekilde sınıflandırmak.
3
Kritik sınır noktalarında (0,2,80, 2, 8 ve 1010) kaç tepkime gerçekleştiğini ayrı ayrı kontrol ediniz.
T=0T = 0 için A ve C (2 tepkime); T=2T = 2 için A ve C (2 tepkime, B dahil değil); T=8T = 8 için B ve C (2 tepkime, A dahil değil); T=10T = 10 için sadece B (1 tepkime, C dahil değil) gerçekleşmektedir.
Sınır noktalarının dahiliyet/hariçlik durumlarını kesinleştirmek.
4
Tam olarak iki tepkimenin gerçekleştiği aralıkları birleştirerek çözüm kümesini oluşturunuz.
[0,2][8,10)[0, 2] \cup [8, 10)
En az iki tepkimenin gerçekleşip üç tepkimenin birden gerçekleşmediği kümenin elde edilmesi.

Anahtar Kavram

Aralıkların kesişimi, farkı ve sayı doğrusu üzerindeki gösterimi

Alternatif Yöntem

Sayı doğrusu üzerinde her üç tepkimenin aralığını alt alta çizerek çakışan bölgeleri görsel olarak belirleyip, sadece iki çizginin üst üste geldiği bölgeleri tespit edebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 2976Soru

Bir öğrenci, iki basamaklı ABAB ve BABA doğal sayılarını toplamak isterken yanlışlıkla BABA sayısının onlar basamağındaki rakamı 3 eksik görerek toplama işlemini yapmış ve sonucu 113 bulmuştur.

Buna göre, ABA \cdot B çarpımının alabileceği en büyük değer kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 42

Cevap

42
Onlar basamağındaki rakamın 3 eksik görülmesi sayıyı 30 azaltır. Dolayısıyla gerçek toplam 113+30=143113 + 30 = 143 olur. Basamak analizi yapıldığında 11(A+B)=143    A+B=1311(A+B) = 143 \implies A+B = 13 elde edilir. Çarpımın en büyük değeri için rakamlar birbirine en yakın seçilmelidir; bu rakamlar 6 ve 7 olduğundan en büyük çarpım 42'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı okunan sayının değerindeki değişimi belirleme
BABA sayısın��n onlar basamağındaki rakam 3 eksik görüldüğünde, bu sayının değeri 3×10=303 \times 10 = 30 azalır.
Onlar basamağındaki her 1 birimlik değişim say��nın değerini 10 etkiler.
2
Gerçek toplamı bulma ve çözümleme yapma
Hatalı toplam 113 olduğuna göre, gerçek toplam 113+30=143113 + 30 = 143 olur. Buradan AB+BA=143AB + BA = 143 elde edilir.
Eksik hesaplanan miktar hatalı toplama eklenerek doğru toplam bulunur.
3
Çözümleme formülünü uygulayarak rakamların toplamını bulma
10A+B+10B+A=143    11(A+B)=143    A+B=1310A + B + 10B + A = 143 \implies 11(A+B) = 143 \implies A+B = 13 bulunur.
İki basamaklı sayıların basamak analizinden faydalanılır.
4
Çarpımın en büyük değerini bulma
A+B=13A+B = 13 koşulunu sağlayan ve ABAB ile BABA iki basamaklı sayı olduğu için sıfırdan farklı olan rakamlar arasından birbirine en yakın olanlar 66 ve 77'dir. Bu durumda en büyük çarpım 6×7=426 \times 7 = 42 olur.
Toplamları sabit olan iki sayının çarpımının en büyük olması için sayıların birbirine en yakın seçilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

İki basamaklı sayıların basamak analizi ve basamak değerindeki değişimlerin sayıya etkisi.
Soru 2977Soru

Aşağıdaki sol sütunda numaralanmış olarak verilen metin parçalarını, sağ sütundaki temel düşünceyi geliştirme yollarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sanatın toplumsal bir işleve sahip olup olamayacağı tartışması estetik kuramların merkezinde yer alır. Sanatçı, yalnızca kendi iç dünyasının yankılarını değil, ait olduğu toplumun sancılarını da eserine taşımalıdır. Nitekim Tolstoy, 'Sanat; insanların birbirleriyle kaynaşmasını, aynı duygularda birleşmesini sağlayan bir iletişim aracıdır.' diyerek sanatın birleştirici ve toplumsal yönünü ön plana çıkarır.
Geleneksel tiyatroda dekor, sahnelenen olayın geçtiği zamanı ve mekânı izleyiciye tüm çıplaklığıyla sunan statik bir ögedir. Modern tiyatroda ise dekor; oyuncunun hareketleriyle bütünleşen, anlam üreten dinamik bir oyun alanına dönüşür. İlkinde seyirci gördüğü hazır gerçeklikle yetinirken, ikincisinde zihninde mekânı yeniden kurgulamak zorunda kalır.
Bilinç akışı; karakterin zihninden geçen düzensiz, kesintili ve mantıksal bir sıraya uymayan düşüncelerin, hiçbir dış m��dahale olmadan doğrudan okuyucuya aktarılması tekniğidir. Bu teknikle yazar, kahramanın iç dünyasını tüm karmaşasıyla yansıtarak kurmacanın gerçeklik boyutunu derinleştirmeyi amaçlar.
Kentleşme oranının hızla arttığı günümüzde, yeşil alanların birey sağlığı üzerindeki etkisini inceleyen araştırmalar dikkat çekicidir. Yapılan son ölçümlere göre, kişi başına düşen aktif yeşil alan miktarının metrekare cinsinden değeri son on yılda yüzde yirmi beş oranında azalmıştır. Oysa dünya standartlarına göre sağlıklı bir kentsel yaşam için bu miktarın en az on beş metrekare olması gerekmektedir.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci metin tanık gösterme ile, ikinci metin karşılaştırma ile, üçüncü metin tanımlama ile, dördüncü metin ise sayısal verilerden yararlanma ile eşleşir.
Metinler ve eşleştikleri düşünceyi geliştirme yolları sırasıyla şu şekildedir: Sanat üzerine Tolstoy'un doğrudan alıntılanan sözünün kullanıldığı metin tanık gösterme ile eşleşir. Geleneksel ve modern tiyatro dekorunun kıyaslandığı metin karşılaştırma ile eşleşir. Bilinç akışının ne olduğunun açıklandığı metin tanımlama ile eşleşir. Yüzde yirmi beş ve on beş metrekare gibi verilerin yer aldığı kentsel yeşil alan metni ise sayısal verilerden yararlanma ile eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Metinlerdeki temel anlatım özelliklerini ve düşünceyi geliştirme yollarını belirleyin.
Birinci metinde Tolstoy'un tırnak içinde verilen doğrudan aktarılmış cümlesi bulunmaktadır.
Tolstoy gibi alanında yetkin bir isminin görüşüne yer verilmesi tanık gösterme yöntemidir.
2
İkinci metnin yapısını inceleyin.
Geleneksel tiyatro dekoru ile modern tiyatro dekoru karşılaştırılmıştır.
İki farklı dönemin tiyatro dekor anlayışındaki benzer veya farklı yönler ortaya konularak karşılaştırma yapılmıştır.
3
Üçüncü metindeki yüklemi ve 'nedir' sorusuna yanıtı kontrol edin.
Bilinç akışı kavramının ne olduğu açıklanmıştır.
Bir kavramın niteliklerini belirterek ne olduğunu açıklayan ifadeler tanımlama sınıfına girer.
4
Dördüncü metindeki verileri değerlendirin.
Metinde geçen oranlar ve ölçümler sayısal ifadeler içermektedir.
Metindeki düşüncenin inandırıcılığını artırmak için sayısal verilerden ve istatistiklerden yararlanılmıştır.

Anahtar Kavram

Paragrafta düşünceyi geliştirme yolları; yazarın savunduğu tezi daha inandırıcı kılmak, açıklamak veya somutlaştırmak için başvurduğu yöntemlerdir.
Soru 2978Soru

Bir matematik öğretmeni tahtaya ardışık sayılar içeren aşağıdaki üç kümeyi tanımlamıştır:

* AA kümesi, en küçük elemanı 1919 olan ardışık xx tane pozitif tam sayıdan oluşmaktadır ve bu kümenin elemanlarının toplamı 180180'dir.
* BB kümesi, en büyük elemanı 3232 olan ardışık yy tane pozitif çift tam sayıdan oluşmaktadır ve bu kümenin elemanlarının toplamı 162162'dir.
* CC kümesi, en büyük elemanı 2929 olan ardışık zz tane pozitif tek tam sayıdan oluşmaktadır ve bu kümenin elemanlarının toplamı 125125'dir.

Buna göre; xx, yy ve zz değerlerini küçükten büyüğe doğru sıralayacak şekilde aşağıdaki ögeleri doğru sıraya göre düzenleyiniz.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru s��ralama C kümesinin eleman sayısı (z), B kümesinin eleman sayısı (y) ve A kümesinin eleman sayısı (x) şeklinde küçükten büyüğe doğrudur (z < y < x).
Ardışık sayılar, ardışık çift sayılar ve ardışık tek sayıların toplam formülleri ve elemanlarının pozitif olma kısıtlamaları kullanılarak kümelerin eleman sayıları sırasıyla z=5z = 5, y=6y = 6 ve x=8x = 8 olarak bulunur. Bu değerlerin küçükten büyüğe sıralanışı z<y<xz < y < x biçimindedir.

Adım Adım Çözüm

1
AA kümesinin eleman sayısını (xx) hesaplama
x=8x = 8
AA kümesinin elemanları 19,20,,19+x119, 20, \dots, 19 + x - 1 şeklindedir. Toplam formülünden: x2[19+(18+x)]=180    x(37+x)=360    x2+37x360=0\frac{x}{2} \cdot [19 + (18 + x)] = 180 \implies x(37 + x) = 360 \implies x^2 + 37x - 360 = 0. Bu denklem (x8)(x+45)=0(x - 8)(x + 45) = 0 olarak çarpanlarına ayrılır. xx pozitif tam sayı olduğundan x=8x = 8 bulunur.
2
BB kümesinin eleman sayısını (yy) hesaplama
y=6y = 6
BB kümesinin elemanları en büyüğü 3232 olan ardışık çift sayılardır: 32,30,,322(y1)32, 30, \dots, 32 - 2(y-1). Toplam formülünden: y2[32+(342y)]=162    y(33y)=162    y233y+162=0\frac{y}{2} \cdot [32 + (34 - 2y)] = 162 \implies y(33 - y) = 162 \implies y^2 - 33y + 162 = 0. Bu denklem (y6)(y27)=0(y - 6)(y - 27) = 0 olarak çarpanlarına ayrılır. Eğer y=27y = 27 alınırsa en küçük eleman 322(26)=2032 - 2(26) = -20 olur ki bu pozitif olma şartıyla çelişir. Dolayısıyla y=6y = 6 olmalıdır.
3
CC kümesinin eleman sayısını (zz) hesaplama
z=5z = 5
CC kümesinin elemanları en büyüğü 2929 olan ardışık tek sayılardır: 29,27,,292(z1)29, 27, \dots, 29 - 2(z-1). Toplam formülünden: z2[29+(312z)]=125    z(30z)=125    z230z+125=0\frac{z}{2} \cdot [29 + (31 - 2z)] = 125 \implies z(30 - z) = 125 \implies z^2 - 30z + 125 = 0. Bu denklem (z5)(z25)=0(z - 5)(z - 25) = 0 olarak çarpanlarına ayrılır. Eğer z=25z = 25 alınırsa en küçük eleman 292(24)=1929 - 2(24) = -19 olur ki bu pozitif olma şartıyla çelişir. Dolayısıyla z=5z = 5 olmalıdır.
4
Elde edilen eleman sayılarını küçükten büyüğe sıralama
z<y<xz < y < x
Bulunan eleman sayıları z=5z = 5, y=6y = 6 ve x=8x = 8 olduğundan, küçükten büyüğe sıralama 5<6<85 < 6 < 8 yani z<y<xz < y < x şeklindedir.

Anahtar Kavram

Ardışık sayı dizilerinde terim sayısı ve terimler toplamı formüllerinin pozitiflik kısıtlamaları altında uygulanması.
Soru 2979Soru

Bir asansörün taşıyabileceği ideal yük miktarı 400 kg400\text{ kg} olarak belirlenmiştir. Bu asansör, ideal yük miktarından en fazla 50 kg50\text{ kg} sapma (eksik veya fazla) gösteren yükleri güvenli bir şekilde taşıyabilmektedir. Güvenli taşıma sınırındaki bir yükün ağırlığı x kgx\text{ kg} olmak üzere, bu durum x400=50|x - 400| = 50 denklemi ile ifade edilmektedir. Buna göre, asansörün güvenli sınırlarında taşıyabileceği en büyük yük miktarı ile en küçük yük miktarının toplamı kaç kilogramdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 800

Cevap

Asansörün güvenli sınırlarında taşıyabileceği en büyük yük miktarı ile en küçük yük miktarının toplamı 800 kg800\text{ kg}'dır.
Güvenli taşıma sınırındaki yük miktarlarını belirleyen x400=50|x - 400| = 50 denkleminin çözümü için mutlak değerin içi 5050 veya 50-50 olmalıdır. Buradan elde edilen sınır değerler 450 kg450\text{ kg} ve 350 kg350\text{ kg} olup, bu değerlerin toplamı 800 kg800\text{ kg} olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Mutlak değerli denklemin birinci durumunu çözme (x400=50x - 400 = 50)
x=450x = 450
Mutlak değerin içindeki ifade pozitif veya sıfır kabul edilerek dışarıya aynen çıkarılır.
2
Mutlak değerli denklemin ikinci durumunu çözme (x400=50x - 400 = -50)
x=350x = 350
Mutlak değerin içindeki ifadenin negatif olabileceği düşünülerek dışarıdaki değerin eksilisine eşitlenir.
3
Bulunan en büyük ve en küçük değerlerin toplanması (450+350450 + 350)
800800
Soruda güvenli taşıma sınırındaki en büyük ve en küçük değerlerin toplamı istenmektedir.

Anahtar Kavram

Bir gerçek sayının sayı doğrusu üzerindeki bir noktaya olan uzaklığını ifade eden mutlak değerli denklemlerin çözümü.
Soru 2980Soru

Aşağıda verilen yedi elemanlı AA kümesinin elemanlarından beş tanesi, yan yana bulunan beş kutunun içine her kutuda farklı bir sayı olacak biçimde soldan sağa doğru sırasıyla aa, bb, cc, dd ve ee şeklinde yerleştirilecektir:

A={2,4; 1,4; 13; 53; 3,5; 1,2; 3}A = \left\{ 2,4; \ -1,4; \ \frac{1}{3}; \ \frac{5}{3}; \ -3,5; \ 1,2; \ \sqrt{3} \right\}

Kutulara yerleştirilen bu sayılar aşağıdaki şartları sağlamaktadır:
- a+ba + b toplamı bir tam sayıdır.
- c+dc + d toplamı bir tam sayıdır.
- ee sayısı bir irrasyonel sayıdır.

Buna göre, kutulara yerleştirilmeyen iki sayının toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: -2.3

Cevap

Kutulara yerleştirilmeyen iki sayının toplamı -2,3'tür.
Kümedeki tek irrasyonel sayı olan 3\sqrt{3} sayısı e kutusuna yerleştirilir. Geriye kalan altı rasyonel sayı içinden toplamları tam sayı olan benzersiz çiftler yalnızca {2,4;1,4}\{2,4; -1,4\} (toplamı 1) ve {13;53}\{\frac{1}{3}; \frac{5}{3}\} (toplamı 2) olduğundan, bu dört sayı a,b,c,da, b, c, d kutularına yerleşir. Geriye kalan 3,5-3,5 ve 1,21,2 sayılarının toplamı 2,3-2,3 olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kümedeki sayıları sayı kümelerine göre sınıflandırmak
Kümedeki tek irrasyonel sayı 3\sqrt{3}'tür. Diğer sayılar (2,42,4, 1,4-1,4, 13\frac{1}{3}, 53\frac{5}{3}, 3,5-3,5, 1,21,2) rasyonel sayılardır.
ee sayısının irrasyonel olması şartını sağlayan tek seçeneğin belirlenmesi gerekir.
2
Geriye kalan rasyonel sayılar arasından toplamları tam sayı olan çiftleri belirlemek
2,4+(1,4)=1Z2,4 + (-1,4) = 1 \in \mathbb{Z} ve 13+53=63=2Z\frac{1}{3} + \frac{5}{3} = \frac{6}{3} = 2 \in \mathbb{Z} çiftleri bulunur. Diğer hiçbir ikilinin toplamı tam sayı değildir.
a+ba+b ve c+dc+d toplamlarının tam sayı olması şartını sağlayan elemanları seçmek gerekir.
3
Kutulara yerleştirilmeyen sayıları bulup toplamak
Yerleştirilmeyen sayılar 3,5-3,5 ve 1,21,2 olup, toplamları 3,5+1,2=2,3-3,5 + 1,2 = -2,3 olarak bulunur.
Soruda istenen yerleştirilmeyen iki sayının toplamına ulaşmak.

Anahtar Kavram

Rasyonel ve irrasyonel sayı kümelerinin ayırt edilmesi ve sayı kümelerinde toplama işlemi
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 149 / 338Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin